💢فتوا، برآیندِ ادله است نه پژواکِ فضای عمومی؛ نقدی بر تقلیل‌گرایی در فهم حکم فقهی ✍ حجت‌الاسلام سیدمرتضی میرزاده اهری اخیراً در فضای رسانه‌ای، تحلیل‌هایی مطرح می‌شود که تلاش دارند فتوای کلان رهبری شهید در حوزه بازدارندگی دفاعی (سلاح هسته‌ای)، را نه برآمده از «اجتهادِ متکی بر ادله»، بلکه متأثر از «فشارهای سیاسی» یا «فقدان بدنه اجتماعی مطالبه‌گر» بدانند. این نوع نگاه اگرچه ممکن است در حوزه علوم سیاسی یا تحلیل‌های جامعه‌شناختی (با رویکردهای پوزیتیویستی) جایگاهی داشته باشد، اما در ساحت فقه و اجتهاد، دچار مغالطه‌ای مبنایی است. ۱. فتوا؛ کشفِ حکم الهی، نه تابعِ خواستِ عمومی اساساً فقه شیعه بر پایه استنباط حکم الهی از «ادله اربعه» (کتاب، سنت، عقل و اجماع) بنا شده است. فقیه در مقام افتاء، مکلف به استخراج «حکم‌الله» است؛ نه «حکمِ مردم» یا «حکمِ مصلحتِ سیاسیِ برساخته». اینکه گفته شود «اگر بدنه اجتماعی مطالبه‌گر بود، فتوای حرمت صادر نمی‌شد»، تقلیلِ جایگاهِ فتوا از یک منبعِ قدسی و مستدل به یک «ابزارِ کنشگری سیاسی» است. فقیه، فارغ از اینکه جامعه چه مطالبه‌ای داشته باشد، وظیفه دارد بر اساس فهم خود از مبانی عقلی و نقل، نظر نهایی را اعلام کند. بنابراین، فتوای حرمتِ سلاح هسته‌ای (به عنوان یک سلاح کشتار جمعی با آثار غیرقابل کنترل)، نه ناشی از ضعف مطالبه اجتماعی، بلکه برآمده از مبانیِ ثابتِ فقهی در منعِ «اسراف در قتل»، «حرج بر نفوس محترمه» و «ابعاد اخلاقی جنگ» بوده است. ۲. تفکیکِ مصلحت سیاسی از حکم شرعی ممکن است «موضوع» تغییر کند یعنی اگر روزی موضوعی از نظر فقیه، «سلاح کشتار جمعی» قلمداد شود و روز دیگر با تحولاتی، موضوع تغییر کرده و عنوانِ دیگری بر آن صدق کند (مثلاً سلاحی که صرفاً ماهیت بازدارندگی دارد و آثار مخربِ نامحدود ندارد)، حکم هم می‌تواند تغییر کند. این تغییر حکم، نه به معنای نادیده گرفتن فتوای قبلی یا تابعِ فشار بودن است، بلکه به معنای «تغییر موضوع» در نگاهِ فقیه است. اما خلط کردنِ «نیازِ استراتژیک» با «ماهیتِ حکمِ شرعی»، همان اشتباهی است که متأسفانه در کلام برخی تحلیل‌گران دیده می‌شود. ۳. تبیینِ جایگاهِ بازدارندگی از منظرِ عقل فقهی با این حال از منظر نگارنده این سطور، دیدگاه اندیشمندانی که بر ضرورتِ بازدارندگیِ هسته‌ای برای حفظِ «بیضه اسلام» و «اعدادِ قوا» (وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ) تأکید دارند، کاملاً قابل دفاع است. در این ساحت، استدلال نه بر نقدِ گذشته، بلکه بر «به‌روزرسانیِ موضوع‌شناسی» استوار است. می‌توان با استناد به قاعده «نفی سبیل» و «لزومِ حفظِ قدرت در برابر دشمنِ مسلح به تکنولوژیِ کشتار»، استدلالی جدید ارائه داد که آیا امکانِ دستیابی به «بازدارندگیِ انحصاری» بدونِ ورود به ساحتِ «کشتار جمعی» وجود دارد یا خیر؟ در نتیجه باید به تحلیل‌گران یادآور شد که فقیه، «مجریِ خواستِ عمومی» نیست؛ بلکه «امینِ شریعت» است. اگر قرار است تغییری در این حوزه صورت گیرد، نه از طریقِ فشارِ اجتماعی، بلکه بایستی از طریقِ «تبیینِ موضوع‌شناسانه» (تغییرِ موضوع از کشتارِ جمعی به بازدارندگیِ هوشمند) برای مجتهدِ عادل صورت پذیرد. اتهامِ «مجبور شدنِ رهبر به فتوا به دلیل نبودِ حمایتِ اجتماعی»، علاوه بر اینکه توهینی به ساحتِ اجتهاد است، ناآگاهیِ عمیق از ماهیتِ فقهِ سیاسیِ شیعه را نشان می‌دهد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

دستور فرمانده کل قوا به فرماندهان ارشد نیروهای مسلّح نسبت به هر تهدید احتمالی دشمن: 📢 پاسخ فوری، اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی   ▪️ فرماندهان ارشد نیروهای مسلّح با حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی خامنه‌ای، فرمانده معظّم کل قوا، دیدار کردند.   ▪️رهبر انقلاب در این دیدار، «آمادگی رزمی هوشمندانه برای مقابلۀ پرقدرت با دشمنان» را از الزامات «بازدارندگی حداکثری» دانستند و مقرّر کردند هر سطح و نوعی از تهدید باید با پاسخ فوری و اثرگذار و بدون محدودیت جغرافیایی روبه‌رو شود.   ▪️حضرت آیت‌الله سیّدمجتبی خامنه‌ای تصریح کردند: اگر دشمنان مجدّداً حملات نظامی یا تروریستی را شروع کنند، این نیروهای مسلّح جمهوری اسلامی و ملّت ایران هستند که زمان و شرایط پایان آن را تعیین می‌کنند.   ▪️فرمانده کل قوا همچنین بر تقویت معماری اطّلاعات نظامی، تعمیق دفاع بومی در دو حوزهٔ «دکترین» و «تاکتیک»، رشد توانمندی‌های روزآمد دفاعی و امنیتی با بهره‌گیری از فنّاوری‌های نوین و تقویت بنیهٔ معنوی و روحیهٔ جهادی، هم‌زمان با تلاش بی‌وقفه برای تأمین نیازهای معیشتی و پشتیبانی از نیروهای مسلّح، تأکید کردند.   ▪️در بخش دیگری از تدابیر فرمانده کل قوا مقرّر شد بانک اهداف به‌نحوی به‌روزرسانی شود که انواع دارایی‌های مادی و غیرمادی دشمن آمریکایی - صهیونی در تیررس نیروهای مسلّح قرار گیرد.   ▪️ایشان حمایت ملّی از نیروهای مسلّح را از ارکان بازدارندگی در برابر بیگانگان ایران‌ستیز و مزدوران داخلی آن‌ها دانستند و اضافه کردند: حضور هشت‌ماههٔ ملّت مبعوث در میادین، امتدادبخش دفاع مقدّس هشت‌ساله است که به موازات پایمردی نیروهای نظامی، انتظامی و بسیجی، از تمامیت سرزمینی ایران و نظام اسلامی حفاظت کرده است و خواهد کرد.   ▪️رهبر معظّم انقلاب اسلامی، با قدردانی از استواری هوشمندانهٔ جبههٔ مقاومت در کشورهای مختلف، وحدت ساحات را متغیّری تعیین‌کننده با تأثیر راهبردی در شکل‌دهی به نظم جدید سیاسی و امنیتی در غرب آسیا دانستند و ابراز امیدواری کردند این نظم جدید زمینهٔ روزافزون اتحاد ملّت‌ها و دولت‌های اسلامی را برای شکل‌گیری تمدّن نوین اسلامی فراهم کند.   ▪️سردار سرلشکر عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلّح، امیر سرلشکر حاتمی، فرمانده کل ارتش، و سردار سرلشکر وحیدی، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در دیدار با فرمانده کل قوا، ضمن ارائهٔ گزارش‌هایی از وضعیت آمادگی مدافعان کشور در سواحل خلیج فارس، مناطق عملیاتی تنگهٔ هرمز، دریای عمان و مرزهای شمال غرب و جنوب شرق کشور، گزارشی نیز از تولید چندبرابری انواع مهمّات و سلاح‌های شناسایی، پشتیبانی و رزمی به استحضار ایشان رساندند.   💌 فرمانده کل قوا، ضمن اظهار خرسندی از فعّالیت‌های انجام‌شده، از فرماندهان ارشد نظامی خواستند مراتب تشکّر و رضایت ایشان را به اطّلاع کلیهٔ نیروهای نظامی، انتظامی، بسیجی و کارکنان این سازمان‌ها و وزارت دفاع و خانواده‌های معزّزشان برسانند. 📲 @Rahbar_ir 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣باز‌تعریف ماهیت فقهی تجسس نهادهای اطلاعاتی؛ تحلیل گذار از حکم ثانوی به حکم اولی 🎙ارائه: حجت‌الاسلام سید حمید حسینی آملی 🎙ناقد: حجت‌الاسلام محمد قاسمی 📅 زمان: یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۶ 🏢 مکان: قم، میدان معلم، مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، طبقه ۲، سالن جلسات 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢چند نکتۀ مغفول دربارۀ فتوای «تحریم بمب اتمی» ✍️حجت‌الاسلام علیرضا ملااحمدی بسیاری از توجیهاتی که در رسانه‌ها برای جواز تولید بمب هسته‌ای مطرح می‌شود، دلایلی است که در پارادایمِ «عقلانیت ابزاریِ مدرن» موجّه است؛ نه در پارادایم «عقلانیتِ وحیانی» ما که برآمده از ثقلین است. البته عقل ابزاری در منظومۀ عقلانیتِ وحیانی جایگاه مشخص خودش را دارد؛ امّا مانند تفکّر مدرن نیست که مهمترین و بیشترین سهم در محاسبه و نتیجه‌گیری را داشته باشد. بنابراین هیچ یک از دلایل و توجیهاتی که در فضای رسانه‌ای مطرح می‌شود، هیچ وجاهت فقهی و شرعی ندارند؛ مگر اینکه حداکثر در سایۀ یک دلیل کاملاً فقهی، به عنوان شاهد به کار آیند. . حقیقتاً بمب اتمی در جهانِ امروز (نه فردای حادثۀ هیروشیما، بلکه در هزارۀ سوم) برای کشور ما ایران در این شرایط جغرافیایی خاصّ، چه میزان می‌تواند امنیّت را تأمین کند؟ و کشور ما برای تأمین امنیّتش چه میزان به آن وابسته است؟» فرایند استنباط حکم شرعی، پس از پاسخ به این سؤال است که آغاز می‌شود. 👈 ادامه مطلب 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢امکان بازنگری در سیاست هسته‌ای بر مبنای فقه حکمرانی ✍️ استاد محمد حاجی ابوالقاسم دولابی در بررسی موضع رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره تولید سلاح هسته‌ای، فارغ از اینکه این موضع مبتنی بر فتوا بوده یا حکم حکومتی، باید به یک تفکیک اساسی توجه کرد: فتوا بیانگر حکم شرعی از منظر اجتهاد فقیه است، اما حکم حکومتی ناظر به تدبیر امور عمومی و تأمین مصالح جامعه در شرایط مشخص است. بر این اساس، حتی اگر مخالفت رهبر شهید با تولید سلاح هسته‌ای مبتنی بر فتوا بوده باشد، این امر مانع از آن نیست که رهبر جدید، با لحاظ شرایط خاص و مصالح عالی نظام، در مقام ولایت و حکمرانی، حکم حکومتی متفاوتی صادر کند؛ زیرا حکم حکومتی لزوماً تابع فتوای شخصی ولی‌فقیه نیست و می‌تواند در شرایط خاص، حتی با فتوای خود او تفاوت داشته باشد. همچنین اگر موضع رهبر شهید اساساً یک حکم حکومتی بوده باشد، بدیهی است که با تغییر شرایط و مصالحی که مبنای صدور آن حکم بوده‌اند، رهبر جدید می‌تواند حکم حکومتی دیگری صادر کند. اکنون با توجه به تغییر بنیادین شرایط امنیتی کشور، تهدیدهای مستقیم آمریکا و رژیم صهیونیستی و شهادت رهبر انقلاب، طرح این مسئله که آیا مصالح عالی کشور اقتضای صدور حکم حکومتی جدیدی در سیاست هسته‌ای را دارد، کاملاً قابل بررسی است. در واقع، هیچ‌یک از دو مبنای احتمالی موضع پیشین، به‌خودی‌خود مانع اعمال اختیارات ولایی رهبری و صدور حکم حکومتی در شرایط جدید نیست. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

🎥 هم‌اندیشی اساتید دروس خارج حوزه علمیه خراسان با موضوع «درس خارج تراز» ✔️نشست هم‌اندیشی اساتید دروس خارج حوزه علمیه خراسان با موضوع «درس خارج تراز»، با هدف تبادل دیدگاه‌ها و بررسی راهکارهای ارتقای سطح علمی و آموزشی دروس خارج، در مدرسه علمیه عالی نواب برگزار شد. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 تاراج باور مردم! ✍ استاد ابوالقاسم علیدوست در سی‌ام بهمن‌ماه سال ۱۳۸۸، فتوای تاریخی رهبر شهید انقلاب درباره حرمت تولید، انباشت و به‌کارگیری سلاح‌های کشتار جمعی مطرح شد. در پی آن نیز، در پیامی که به نخستین کنفرانس بین‌المللی خلع سلاح هسته‌ای و عدم اشاعه در فروردین‌ماه سال ۱۳۸۹ صادر شد، این موضع مورد تأکید قرار گرفت. (مراجعه شود به کتاب فقه هسته‌ای) از همان زمان، دشمنان این آب‌وخاک با این‌که در تلاش بودند این موضع را غیرواقعی قلمداد کنند، آن را گاه یک تاکتیک سیاسی، گاهی یک حکم ثانوی، گاهی تقیه، گاهی اضطرار و گاهی مصلحت نامیدند اما هرگز من نشنیده بودم که دشمنان با آن همه گستاخی، این موضع را «دروغ مصلحتی» بنامند؛ مع‌ذلک متأسفانه اخیراً شخصی چنین تعبیر ناروایی را درباره این فتوا به کار برده است. حتی اگر سخنان او تقطیع شده یا تمام مقصودش منعکس نشده باشد، بازهم چنانچه این تعبیر واقعاً از زبان کسی صادر شده باشد، دیگر به‌سادگی قابل توجیه نیست. آنچه امروز از زبان این افراد شنیده می‌شود، دقیقاً همان چیزی است که رژیم صهیونیستی، دشمنان این آب‌وخاک و کسانی که نمی‌خواهند برای مردم هیچ باور و اعتقادی نسبت به آرا و فتاوای عالمان دین باقی بماند، سال‌ها در پی القای آن بوده‌اند. آیا این افراد وابسته‌اند؟ آیا بدون وابستگی و مزدوری رسمی، در خدمت اهداف آنان قرار گرفته‌اند؟ نمی‌دانم؛ اما آنچه مسلم است، این است که بیان چنین سخنانی درباره فتوای یک مرجع تقلید، دقیقاً همان ادبیات دشمنان، به‌ویژه رژیم صهیونیستی و آمریکاست و نتیجه آن چیزی جز سلب اعتماد و تضعیف باورهای مردم نخواهد بود. البته ممکن است صاحب‌نظری استدلالی مطرح کند، بحثی فقهی پیش بکشد یا حتی مدعی شود که موضوع تغییر کرده است. اما بدیهی است که بررسی و اعلام نظر درباره چنین مسائلی، حتی در صلاحیت فضلا تا چه رسد به دیگران، نیست؛ چراکه این موضوع به نظام و مصالح کلان آن بازمی‌گردد و باید از سوی مقامات عالی نظام و رهبری آن تبیین و توضیح داده شود. با این همه، اینکه ما درباره فتوای شخصیتی که اکنون در میان ما نیست و امکان دفاع از موضع خود را ندارد، از تعبیر «دروغ مصلحتی» استفاده کنیم، قطعاً خطایی بزرگ و جرمی سنگین است که باید از سوی نهادها و مسئولان ذی‌صلاح مورد پیگیری قرار گیرد. بار دیگر تأکید می‌کنم: اگر قرار است نظریه‌ای تغییر کند، اگر دکترین و رویکردی نیازمند بازنگری است، این امر باید از مسیر صحیح خود انجام شود؛ اما نباید با چنین تعابیری، آن نظریه و موضع را مخدوش و بی‌اعتبار کنیم؛ به‌ویژه آنکه صاحب آن موضع، شخصیتی بزرگ است که امروز در میان ما حضور ندارد. از خداوند متعال مسئلت دارم که عاقبت این نظام، انقلاب، اسلام، تشیع و باورهای دینی مردم را از شرّ دشمنان دانا، عوامل نفوذی آنان و دوستان نادان محفوظ بدارد. متاسفم. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💽 رونمایی از نرم‌افزار آثار حضرت آیت‌الله جوادی آملی 🔹نرم‌افزار «کُتُبٌ قَیِّمَةٌ»؛ کتابخانه دیجیتالی آثار حضرت آیت‌الله جوادی آملی با ارائه ۱۲۲ عنوان در ۲۸۴ جلد کتاب در موضوعات تفسیر، فقه و اصول، اخلاق، فلسفه و عرفان، اخلاق و دعا و... امکان پژوهش فناورانه را برای عموم علاقمندان به معارف اسلامی فراهم آورده است. 🔸از جمله آثار ارائه‌شده در این کتابخانه دیجیتالی می‌توان به «تفسیر تسنیم»، «رحیق مختوم؛ شرح حکمت متعالیه»، «ادب فنای مقربان»، «سلونی قبل أن تفقدونی؛ تحریر نهج‌البلاغه»، «مفاتیح الحیات» و «توضیح المسائل و استفتائات» اشاره کرد. 🔗 تهیه نرم‌افزار با تخفیف ویژه: noorshop.ir/fa/product/74261 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚نگاهی به مقالات شماره جدید فصلنامه «فقه نظام ساز» 🔹کارکرد مقاصد شریعت در فقه امنیت خارجی امامیه ✍مهدی گرامی پور، سید احسان رفیعی علوی، احمد رهدار 🔹حجیّت و قلمرو کاربست تجربه در استنباطات فقهی ✍حامد وحیدی 🔹تبیین نظام مند ادله تربیت جسمانی فرزندان در خانواده ✍جواد ابراهیمی، عباسعلی تیموری عسگرانی 🔹تبیین تلازم سبک زندگی اسلامی با سازگاری زناشویی در فقه نظام خانواده ✍ فاطمه قلعه نوی، مهدی عزیزی 🔹جایگاه نوروز در فقه نظام فرهنگی ✍علی حاجی جعفری، محمدعلی مدرّسی طباطبایی، محمدعلی سرافراز 🔹خوانشی نظام ساز از مهادنه در فقه حکومتی امام خامنه ای(قده) ✍ علی کارشناس 🔗مطالعه مقالات: https://www.feqhenezamsaz.ir/issue_35384_35947.html 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📗بررسی فقهی دست‌ورزی‌های ژنتیکی در تولید مثل انسانی ◻️پیشرفت‌های علم ژنتیک و فناوری‌های نوین تولید مثل، بشر را با پیچیده‌ترین دوراهی‌های اخلاقی و حقوقی روبه‌رو کرده است. کتاب «بررسی فقهی دست‌ورزی‌های ژنتیکی در تولید مثل انسانی» به قلم حجت‌الاسلام والمسلمین حمید ستوده، پژوهشی است که با تکیه بر مبانی فقه امامیه به واکاوی این مسائل می‌پردازد. 🔻 مهم‌ترین محورهای اثر: 🔹 فقه حقوق خانواده: بررسی احکام نسل، نسب و ارکان نکاح در پرتو دستاوردهای ژنتیکی. 🔹 جنین آزمایشگاهی (IVF): حکم فقهی باروری‌های خارج از رحم و مشروعیت فریز کردن جنین. 🔹 مادران جایگزین (سروگیسی): تحلیل حقوقی قراردادها و تعیین تکلیف نسب کودک. 🔹 ژن‌درمانی: بررسی مرزهای مجاز مداخله در خلقت و اخلاق پزشکی. 🔹 قوانین در ایران: واکاوی خلأهای قانونی و ضرورت تدوین قوانین حمایتی. ◻️این اثر راهگشای طلاب، پژوهشگران فقه، وکلا و دانشجویان حقوق است. 🛒 تهیه کتاب: nashrehowzeh.ir/p/d/2114 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 بازخوانی پیام حوزه پیشرو و سرآمد با نگاهی به پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی به نخبگان 🎙ارائه دهندگان: حجج‌اسلام‌والمسلمین عبدی و وحیدی 🗓 زمان: دوشنبه ۱۱ آبان ۱۴٠۵، ساعت ۱۳ 🏢 مکان: قم، میدان معلم، حوزه علمیه امام کاظم علیه السلام، ساختمان امام جواد علیه السلام، طبقه سوم، سالن سلمان فارسی 📍 موقعیت جلسه در نشان 🔗 بیانیه حوزه پیشرو و سرآمد 🔗 پیام رهبر معظم انقلاب خطاب به نخبگان و مدال‌آوران علمی و ورزشی 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 نشست علمی «روش‌شناسی اجتهادی در نظام‌سازی» 🎙ارائه: حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحمید واسطی 🗓 زمان: سه‌شنبه ۱۲ آبان ماه ۱۴۰۵، ساعت ۱۳ 🏢 مکان: مشهد، مرکز تحقیقات نورالرضا علیه‌السلام 🔗حضور مجازی: skyroom.online/ch/iict/nezamha 🆔 https://eitaa.com/ijtihad