🔻نشست مقدماتی همایش «گوهر فضیلت»
💠 نکوداشت عالم ربانی و فقیه پارسا آیتالله میرزا حسنعلی مروارید (ره)
🎙با حضور:
▫️آیتالله رضا استادی
🎙 سخنران علمی:
▫️حجتالاسلام والمسلمین حمید پارسانیا
🎙 میزگرد فقهی و کلامی:
▫️حجتالاسلام والمسلمین محمدتقی سبحانی
▫️حجتالاسلام والمسلمین رضا برنجکار
▫️حجتالاسلام والمسلمین محسن مروارید
🎙 میزگرد تربیتی و اجتماعی:
▫️حجتالاسلام والمسلمین علی نهاوندی
▫️حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی مهدویراد
▫️حجتالاسلام والمسلمین مهدی مهدویپور
🗓 زمان: چهارشنبه ۱۳ آبانماه، ساعت ۱۸:۳۰
🏛 مکان: قم، خیابان دورشهر (شهیدان فاطمی)، نبش کوچه ۹، مؤسسه آلالبیت (علیهمالسلام)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚فقه تکالیف الزامی کودکان ممیز و مراهق
✔️یکی از دغدغههای مشترک مربیان، اولیا و پژوهشگران علوم اسلامی، حدود و ثغور تکالیف شرعی و اخلاقی کودکان در آستانه بلوغ است. در انگاره سنتی و رایج فقهی، بر مبنای قاعده «رفعالقلم»، کودک تا زمان بلوغ شرعی فاقد تکلیف شمرده میشود؛ اما نویسنده در این اثر با رویکرد مبتنی بر «اجتهاد نصمحور و عقلگرا»، سه محور بنیادین را واکاوی کرده است:
1️⃣ مسئولیت تربیتی اولیا و مربیان: مکلفکردن ناگهانی نوجوان در آغاز سن بلوغ و بدون زمینهسازی تدریجی، با حکمت تشریع ناسازگار است. بار این مقدمهسازی بر دوش خانواده و مربیان است و در صورت کوتاهی آنان، عقل به معذوریت نسبی کودک حکم میکند.
2️⃣ پاسخ به چالش «کودک مراهق» و حفظ حقوق دیگران: نوجوانی که به بلوغ شرعی نرسیده اما توان تمیز و بزه دارد، نمیتواند به حقوق مالی، جانی یا آبرویی دیگران تعدی کند؛ در این کتاب مسئولیت اخروی و ضمانتهای جبرانی چنین رفتارهایی تبیین شده است.
3️⃣ عقلگرایی بهعنوان مخصص حدیث رفعالقلم: احیای جایگاه عقل مستقل در فرایند استنباط و اثبات اینکه برخی تکالیف معقول و درکپذیر برای کودکان ممیز، میتوانند مخصص اطلاق حدیث رفعالقلم باشند.
🛒 تهیه اثر: https://nashrehowzeh.ir/p/d/2150
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بازخوانی اصولی ساخت و نگهداری سلاح هستهای در چارچوب تزاحم و مقدمات مفوّته
✍️حجتالاسلام سید مهدی شکوری
یکی از مسائل قابل تأمل در فقه معاصر، تعیین نسبت میان حرمت استعمال سلاح هستهای و حکم ساخت و نگهداری آن است. آیا حرمت استعمال، بهواسطه تزاحم با وجوب اعداد قوه یا از طریق تحلیل مقدمات مفوّته، میتواند به ساخت و نگهداری سرایت کند؟ و در فرضی که ساخت بهعنوان مقدمه تحقق یک تکلیف دفاعی در آینده ضرورت داشته باشد، ترک آن چه حکمی خواهد داشت؟
این نوشتار با تمرکز بر دو مبحث اصولیِ تزاحم و مقدمات مفوّته، مسئله را از دو جهت بررسی میکند. در مبحث نخست، با تفکیک تزاحم امتثالی، ملاکی و حفظی، نشان داده میشود که استقلال ساخت و استعمال و امکان جمع میان ساخت و ترک استعمال، مانع از تحقق تزاحم امتثالی است و تعدد موضوع نیز زمینه تزاحم ملاکی را منتفی میسازد.
همچنین، تزاحم حفظی تنها در فرض احراز شرایط خاص آن قابل طرح است و صرف احتمال کاربرد نادرست، برای اثبات حرمت عام ساخت کفایت نمیکند. در مبحث دوم، مسئله بر اساس مبانی محقق خراسانی، محقق نائینی، شهید صدر و محقق خویی در باب مقدمات مفوّته تحلیل میشود.
👈 کلیک و مطالعه نمایید
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ماهیت فتوای هستهای؛ حکم اولی و نه تاکتیک
«دروغ مصلحتی» خواندن فتوای هستهای، تعبیری سخیف و تضعیف جایگاه فقاهت است
◻️تحولات شتابان نظامی، تشدید تهدیدها و ناکارآمدی مشهود سازوکارهای حاکم بر ساختارهای بینالمللی، بار دیگر مسئله دکترین دفاعی جمهوری اسلامی ایران، بهویژه نسبت آن با «فتوای تاریخی تحریم سلاحهای کشتار جمعی» را در کانون مباحثات راهبردی و محافل علمی قرار داده است. با اوجگیری این گفتوگوها، طیفی از آرا، پرسشها و شبهات گوناگون پیرامون اعتبار، ماهیت و دوام این فتوا مطرح شده که نیازمند بررسی منسجم و مستدل، مبتنی بر مبانی فقهی و حقوق بینالملل است.
🔹در همین راستا، با حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمدحسین پورامینی، استاد حوزه و دانشگاه، دکتری حقوق بینالملل و نویسنده کتاب «فتوای هستهای»، درباره مبانی فقهی، ابعاد حقوقی و ملاحظات راهبردی این فتوا و ضرورت بازخوانی و تبیین جامعیت و دوراندیشی آن به گفتوگو نشستهایم.
🔸پورامینی ضمن بیان اینکه فتوای تحریم سلاحهای هستهای، حکمی شرعی و اولیه است که بر اساس مبانی اجتهادی و ادله اربعه استنباط شده و نه بر تقیه استوار است و نه تابع مصلحتسنجیهای مقطعی و تاکتیکی است، از موضعگیری دقیق استاد علیدوست که با درایتی فقهی نسبت به مخاطرات تضعیف باورها و اعتقادات دینی مردم هشدار دادند، تقدیر کرد و نسبت به تعبیر ناروی «دروغ مصلحتی»، تأکید کرد: صیانت از اعتماد، ایمان و باور مردم به ساحت فقاهت و فتوای مرجعیت، یک خط قرمز هویتی است.
🔗 بخوانید 👈 متن گفتگو
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢زمان بازنگری در روند اقتصاد اسلامی فرا رسیده است/ باید از بانک عبور کرد!
🔹پروفسور «حبیب احمد» از پژوهشگران و نظریهپردازان برجسته اقتصاد اسلامی در جهان اسلام است. او در حال حاضر استاد کرسی شریعت اسلامی و اقتصاد اسلامی شارجه در دانشگاه دورهام انگلستان است. وی در دانشگاههای متعددی در سراسر جهان، از ایالات متحده تا بحرین و سنگاپور و اندونزی، تجربه تدریس و پژوهش دارد. همچنین در نهادهای برجسته مالی بینالمللی از جمله بانک توسعه اسلامی وابسته به سازمان همکاری اسلامی، فعالیت داشته و برای خدمات خود جوایز بینالمللی متعددی دریافت کرده است. از جمله این افتخارات، جایزه بانک توسعه اسلامی برای به عنوان شخصیت اثرگذار در اقتصاد اسلامی در سال ۲۰۲۲ میباشد.
🔹«حبیب احمد» یکی از پراستنادترین صاحبان مقالات درحوزه اقتصاد اسلامی است و کتابها و مقالاتی از او به فارسی ترجمه شده است. او در حاشیه هشتمین کنفرانس بینالمللی مالیه اسلامی، که توسط دانشگاه دولتی حمد بن خلیفه قطر در دوحه برگزار شد، گفتگوی مهمی درباره اقتصاد اسلامی داشته است که در پرتال اسلامی وابسته به وزارت اوقاف قطر انتشار یافته و بسیار قابل توجه و حایز اهمیت است. در این گفتگو او به ارزیابی 50 سال تلاش برای دستیابی و اجرای اقتصاد اسلامی در جهان اسلام (اهلسنت) میپردازد.
👈 متن گفتگو را در «اجتهاد» بخوانید 👉
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
31.3M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎞 مستند| آشنایی با شخصیت علمی و معنوی آیتالله میرزا حسنعلی مروارید
🔺 در آستانه برگزاری نشست مقدماتی همایش «گوهر فضیلت»
🔹 آیتالله مروارید (ره) قریب به چهل سال در حوزه علمیه مشهد به تدریس خارج فقه پرداختند و در تبیین معارف کلامی و اعتقادی و تبیین ضوابط دینشناسی در مکتب اهلبیت علیهمالسلام جایگاهی ممتاز داشتند.
🔸ایشان عقل را راهی برای فهم وحی میدانستند و در کنار بنیه علمی استوار، به سادهزیستی، اخلاق و تربیت ممتاز شناخته میشدند.
🔹 انس مستمر با قرآن کریم، دعا، توسل و زیارت، از ویژگیهای برجسته سلوک معنوی ایشان بود. نماز را محور سلوک و دعا و ذکر را از مهمترین راههای تعالی انسان میدانستند و در عمل، الگویی از مراقبت و محاسبه نفس در متن زندگی روزمره، بهدور از ریاضتکشیهای متکلفانه بودند.
🗓 زمان: چهارشنبه ۱۳ آبانماه، ساعت ۱۸:۳۰
🏛 مکان: قم، خیابان دورشهر (شهیدان فاطمی)، نبش کوچه ۹، مؤسسه آلالبیت (علیهمالسلام)
🔗جزئیات مراسم: https://eitaa.com/ijtihad/18832
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
6.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎬فیلم دیده نشده از رهبر معظم انقلاب و حضور در دفتر حماس در تهران در پی شهادت یحیی سنوار
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣 نشست علمی «مرگ مغزی؛ موضوع شناسی پزشکی»
🎙ارائه: دکتر سیدحسین فتاحی
(فوق تخصص جراحی توراکس و استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی مشهد)
🎙در محضر استاد آیتالله اشرفی شاهرودی
🗓 زمان: چهارشنبه ۱۳ آبان ۱۴۰۵، ساعت ۱۸:۱۵
🏛 مکان: مشهد، خیابان آیتالله شیرازی (ره) ۱۶
📍مسیریابی نشان | بلد | گوگل
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📝فراخوان مقاله | «میراث شهید محمدباقر صدر»
✔️دانشکده علوم اسلامی دانشگاه بابل عراق اعلام کرد: نخستین کنفرانس علمی بینالمللی خود را با موضوع میراث و اندیشه شهید سید محمدباقر صدر (قدس سره) و با شعار «میراث شهید محمدباقر صدر، سرچشمهای معرفتی که نو میشود»، روز سهشنبه ۶ آوریل ۲۰۲۷ (۱۷ فروردین ۱۴۰۶ هـ.ش) برگزار میکند و برای پژوهشهای برتر جوایز ارزشمندی در نظر گرفته است.
🔻محورهای کنفرانس:
🔹 محور اول: مطالعاتی در علوم قرآنی و تفسیر نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور دوم: مطالعاتی در عقیده و تجدید کلامی نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور سوم: مطالعاتی در فقه و اصول نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور چهارم: مطالعاتی در سیره و اندیشه سیاسی نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور پنجم: مطالعاتی در اقتصاد و جامعه نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور ششم: مطالعاتی در گفتمان دینی و اصلاح نزد شهید محمدباقر صدر
🔹 محور هفتم: پروژه سید محمدباقر صدر در پرتو پرسشهای عصر: خوانشی نقدی و آیندهنگرانه
🔗 جزئیات و زمانبندی
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣کارگاه آموزشی «آشنایی با منابع اصول فقه مقارن»
🎙 مدرس: استاد احمد خوانساری
📅 زمان: چهارشنبه ۱۳ آبان، ساعت ۱۴ تا ۱۷
🏛مکان: قم، سالن کنفرانس انجمنهای علمی حوزه
🎓 همراه با ارائه گواهی
📲 ثبتنام: ارسال عدد ۱ به ~۳۰۰۰۱۶۶۲۰~
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
15.5M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
🎬 تصویری به یادماندنی از نماز آیتالله شبیری زنجانی (رضوان الله علیه) در محل مرقد شریفشان در حرم حضرت معصومه (سلام الله علیها)
🗓 ۱۳ تیر ۱۳۹۲
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🇮🇷 اجتهاد 🚩
💢تأملی روششناختی بر خطای «دوگانه پنداریِ فتوا و حکم حکومتی» در تحلیل فقهی سیاست هستهای ✍ حجتالاس
🔻بسمه تعالی
✍️محمد حاجی ابوالقاسم دولابی
یادداشت جناب آقای میرزاده، اگرچه با ادبیات اصولی و فقهی نوشته شده، اما به نظرم در نقد دیدگاه مورد بحث، دچار چند خلط مفهومی شده است.
۱. تفکیک فتوا و حکم حکومتی به معنای دوگانهسازی میان فقه فردی و فقه اجتماعی نیست.
بنده هیچگاه نگفتهام فتوا صرفاً ناظر به مسائل فردی و حکم حکومتی ناظر به مسائل اجتماعی است. روشن است که فتوای فقیه میتواند ناظر به مسائل کلان اجتماعی و حکومتی باشد. تفاوت فتوا و حکم حکومتی را باید در ماهیت، مبنا، کارکرد و آثار آنها جستوجو کرد، نه صرفاً در فردی یا اجتماعی بودن موضوعشان.
فتوا بیان حکم شرعی است؛ اما حکم حکومتی تصمیم الزامآور حاکم در مقام اداره جامعه و اعمال ولایت است. این دو، حتی اگر موضوع مشترکی داشته باشند، لزوماً یک ماهیت ندارند.
۲. آیا حکم حکومتی میتواند با فتوای حاکم متفاوت باشد؟
اگر مقصود از تفاوت، تناقض در حکم دو عنوان کاملاً یکسان، با موضوع، شرایط و ملاکهای یکسان باشد، روشن است که چنین چیزی قابل دفاع نیست و بنده نیز چنین ادعایی نکردهام.
اما اگر موضوع، شرایط، عناوین ثانوی یا موازنه مصالح و مفاسد تغییر کند، ممکن است نتیجه عملی حکم حکومتی با نتیجه فتوای اولیه متفاوت باشد. این نه تناقض فقهی است و نه دوگانگی شخصیت فقیه؛ بلکه ناشی از تفاوت موضوع یا عنوان و شرایط حکم است.
نکته جالب اینکه خود نویسنده محترم نیز در بند دوم و سوم یادداشت، تغییر موضوع و تزاحم ملاکها را بهعنوان مبنای تغییر حکم میپذیرد. بنابراین، به نظر میرسد اختلاف اصلی ما چندان جدی نیست و بخش مهمی از استدلال ایشان در واقع مؤید امکان بازنگری مورد بحث است.
۳. مسئله اصلی در یادداشت من چه بود؟
بحث من اساساً این بود که موضع رهبر شهید انقلاب درباره سلاح هستهای، چه در قالب فتوا صادر شده باشد و چه در قالب حکم حکومتی، آیا با تغییر شرایط و موازنه مصالح و مفاسد، امکان بازنگری دارد یا خیر؟
اگر آن موضع فتوا بوده، باید بررسی کرد که آیا موضوع و شرایط آن همچنان باقی است و آیا عناوین ثانوی یا تزاحم، اقتضای تصمیم دیگری دارد؟ اگر حکم حکومتی بوده، آیا با تغییر شرایط، امکان صدور حکم حکومتی جدید وجود دارد؟
این یک پرسش علمی و فقهی است. پاسخ به آن نیز به معنای صدور حکم حکومتی یا تجویز قطعی تولید سلاح هستهای نیست.
در پایان، تأکید میکنم که فقه حکمرانی قرار نیست با مبانی فقه و اصول تعارض داشته باشد؛ اتفاقاً مأموریت آن، استفاده از ظرفیتهای اجتهاد برای حل مسائل پیچیده و واقعی حکمرانی است.
نباید به بهانه جلوگیری از تناقض فقهی، امکان بازنگری در سیاستهای حکومتی را منتفی دانست؛ همانطور که نباید به بهانه مصلحت، از ضوابط اجتهاد عبور کرد.
مسئله ما نه تعطیل فتواست و نه تقابل حکم حکومتی با شریعت؛ مسئله، فهم دقیق نسبت میان حکم اولیه، عناوین ثانوی، تزاحم، فتوا و حکم حکومتی در شرایط متغیر حکمرانی است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad