📝چرا اصول فقه کاربردی؟/ مصطفی دری
🔸آموزش اصول فقه به دو صورت ممکن است:
1️⃣آموزش قواعد کشف حکم شرعی به شیوه اجتهادی است، بدین صورت که درستی یا نادرستی این قواعد دانش اصول فقه، مورد بررسی قرار گرفته و به بحث گذاشته شود.
2️⃣ آموزش به شیوه کاربردی است. در این روش، به درستی یا نادرستی قواعد اصولی، عنایتی وجود نداشته و تنها به طرق شناخت و کاربردهای هر قاعده پرداخته میشود.
🔸تمرکز نگارندگان کتب اصولی بر بررسی دقیق صحت و سقم تک تک قواعد این دانش، ایشان را از دو امر غافل نموده است:
۱- برای به انجام رسیدن عملیات استنباط حکم فقهی، تنها بررسی صحت و سقم یک قاعده کفایت نمیکند، ...
۲- تجربه دانش فقه به عنوان یک دانش استدلالی، به سان سایر دانشهای استدلالی دیگر، نشان میدهد که تمامی دانش پژوهان، توانایی رسیدن به مراحل عالی این دانش، یعنی اجتهاد (مطلق یا متجزی) را پیدا نمیکنند.
🔸دروس فقهی و اصولی حوزه به روشی طراحی شدهاند که تنها برای تعداد قلیلی از دانش پژوهان مفید بوده و برای اکثریت باقیمانده نفع زیادی را به دنبال ندارد.
🔸در سایر رشتههای علوم انسانی و حتی سایر علوم نیز دروس عمومی که تمام دانش پژوهان آن علم، ملزم به حضور در کلاسها و فراگیری آن هستند، دروسی کاربردی بوده و دروس اجتهادی، تنها مخصوص دورههای عالی و کسانی است که تمایل به فهم عمیق مبانی آن علم دارند.
👈متن کامل نوشتار: https://b2n.ir/383266
🆔https://eitaa.com/ijtihad
💢 خبر واحد در مسائل عامالبلوی حجیت ندارد/ چرایی تمایز عقاید سید مرتضی در ناصریات
✅حجتالاسلام سیدضیاء مرتضوی در نشست علمی «سید مرتضی(ره) و عدم حجیت خبر واحد در مسائل عام البلوی» مطرح کرد:
🔸در چرایی تمایز عقاید سیدمرتضی در ناصریات، سه احتمال وجود دارد؛
1️⃣یک احتمال این است که وقتی ایشان ناصریات را مینوشته است، اصل حجیت خبر را نمیتوانسته منکر شود، ولی آن را با عام البلوی بودن توجیه کرده است.
2️⃣احتمال دیگر مجادله احسن سیدمرتضی با اهل تسنن بوده؛
3️⃣احتمال سوم هم این است که وی در نقد گفته مخالفان بر یک مبنای اصولی مورد قبول طرفین پافشاری ورزیده است. یعنی حتی اگر عدم حجیت خبر واحد را قبول ندارید (اهل تسنن)، نمیتوانید منکر عدم حجیت آن در مسائل عام البلوی شوید.
👈 گزارش تفصیلی: https://b2n.ir/176580
🆔https://eitaa.com/ijtihad
📗 «حوزه علمیه تراز» اثر سیدسجاد ایزدهی منتشر شد
📚 کتاب «حوزه علمیه تراز» به قلم حجتالاسلام دکتر سیدسجاد ایزدهی، توسط پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی بهتازگی روانه بازار نشر شد.
ادامه مطلب + دانلود فهرست کتاب👈 https://b2n.ir/309949
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بررسی فقهی آلودگی هوا/امیر صالحی
🔻عدم استفاده مراکز صنعتی از فیلتر تخلف فقهی است
🔸طبق نظر آیت الله خامنه ای، «هر کسی که میخواهد کارگاه یا کارخانهای راه بیندازد باید برآورد هزینهای داشته باشد و بسنجد که آیا میتواند این کار را انجام دهد یا نه؛ یکی از لوازم کارگاه و کارخانه فیلتر مربوط به هواست تا هوایی که متعلق به عموم مردم است آلوده نشود و اگر طبق قانون نصب فیلتر الزامی است، تخلف از آن جایز نیست.»
🔸در پاسخ به استفتاء دیگری آمده: به طور کلی آلوده کردن این هوا که خداوند آن را برای تنفس افراد، گیاهان و حیوانات قرار داده، کار شایستهای نیست اما از نظر شرعی نیز اگر واقعاً آلایندگی یک خودرو بیش از حد مجاز باشد که قانوناً ممنوع است، استفاده از آن اشکال دارد.
👈توضیحات بیشتر: https://b2n.ir/580696
🆔https://eitaa.com/ijtihad
💢 گزارشی از کرسی نظریهپردازی «محوریه النص القرآنی فی البحث الفقهی»
🔻خالد غفوری الحسنی:
🔸در مقالهای که منتشرشده ثابت کردم مجموع تألیفات امامیه سه برابر مجموع سایر مذاهب است، در بحث مستندی نیز با عدد، میزان عنایت فقهای امامیه به قرآن در مقایسه با سایر مذاهب را نشان دادیم.
🔸نمیخواهیم چیزی از اصول حذف کنیم بلکه قصد است مرجعیت قرآن در حد موعظه و نصیحت نشود و به عنوان چند بند در علم اصول نسبت به مرجعیت قرآن اضافه شود بنابراین باید در نظر گرفت چگونه از این ظرفیت و منبعیت استفاده کنیم.
🔸اگر فرایند تفسیر بر پایه روشهای اصولی بنیان نهاده شود، تغییر بزرگی در مسیر این فرآیند و نتایج آن ایجاد خواهد کرد و انعطاف نوعی در آثار تفسیری ایجاد خواهد کرد.
👈 گزارش تفصیلی: https://b2n.ir/059719
🆔https://eitaa.com/ijtihad
💢معیار مستحدثه بودن مسئله فقهی چیست؟
✅ در کرسی علمی-ترویجی «معیار مستحدثه بودن مسئله فقهی» مطرح شد:
🔻سیدرضا شیرازی:
🔸شهید صدر در بحث کتاب لاضرر چند صفحهای به این بحث اشاره کرده و آیتالله خرازی در کتاب «عمده الاصول» اشارهای به این بحث دارند و از همه مهمتر استاد قائینی در یکی از مقدمات کتاب «المبسوط فی مسائل المستحدثه» مفصل وارد این بحث شدهاند.
🔸مواردی که در کتاب الفائق مطرح شده است. نه ملاکی برای مسئله مستحدثه و نه ملاکی برای تقسیم ارائه شده است و ظاهراً استقرائی بوده، البته استقراء هم تام نیست.
🔻استاد قائینی:
🔸شیخ طوسی فرمود من کتاب مبسوط را نوشتم تا به عالم اسلام اثبات کنم که شیعه در عین اینکه در ادله و استدلالاتش محدودیت دارد و آن مواردی که اهل سنت دارد شیعیان ندارند، در عین حال از استنباط حکم هیچ مسئلهای بر اساس همان متون واصله و ادله مقبول آنها، در هیچ مسئلهای قصوری در اجتهاد و تمکن از استنباط حکم ندارند.
🔸برخی از بزرگان یعنی آیتالله شبیری زنجانی به خودم (در بحث تغییر جنسیت انسانهای آزمایشگاهی) تصریحاً فرمودند که من در تمسک به اطلاقات در این مسائل مشکل دارم. وقتی این فقیه بزرگ در تمسک به اطلاقات اشکال داشته باشد معلوم میشود که مسئله جدی است.
🔻استاد دلبری:
🔸 شما ادعا داشتید که مورد غفلت فقها بوده یا کمتر مورد ابتلایشان بوده است که این یک ادعا است. اساساً به نظر حقیر مستحدثه بودن نیاز به گره زدن به اینکه تمسک به عام و اطلاقات مرتبط با آن است، نیست.
👈گزارش تفصیلی: https://b2n.ir/865757
🆔https://eitaa.com/ijtihad
📝نظر آیتالله مصباح یزدی در باب حکومت و جایگاه مردم / علی خردمندی
🔸آیتالله مصباح یزدی تشکیل حکومت را ضروری میدانست؛ اما سوالی که اینجا ایجاد میشود این است که منشأ مشروعیت حکومت چیست؟ طبیعی و مبرهن است که اگر مردم این حکومت را بخواهند، حکومت، مقبولیت خواهد داشت. اما آیا منشأ مشروعیت، مقبولیت است؟
👈متن کامل نوشتار: https://b2n.ir/634144
🆔https://eitaa.com/ijtihad
💢واکنش آیات مکارم شیرازی، علوی گرگانی و بشیر نجفی به جنایت اخیر تکفیریها در پاکستان
🔻آیتالله مکارم شیرازی:
دفن پیکر این شهیدان مظلوم، به معنای پایان مطالبه گریِ بر حق شیعیان نخواهد بود؛ و مردم پاکستان از طرق قانونی و مسالمت آمیز نسبت به ادامه اعتراضات اقدام خواهند کرد.
🔻آیتالله علوی گرگانی:
از دولت پاکستان درخواست دارم با عاملان و مشوقان اینگونه کشتارها برخورد لازم صورت گیرد تا زمینه اینگونه حرکات در کشور پاکستان از بین برود.
🔻آیتالله بشیر حسین نجفی:
کشوری که شیعیان در بنیانگذاری آن نقش اساسی داشتهاند، امروز همان ملت، اجساد عزیزانشان را بر دوش خود حمل میکنند و دولت، آژانسهای اطلاعاتی و نیروهای مسلح پاکستان هیچ اقدامی غیر از اظهارات و سخنان تسلیت انجام نمیدهند. آیا تروریستها از دسترس این سازمانها خارج هستند؟
👈متن کامل بیانیه ها: https://b2n.ir/042587
🆔https://eitaa.com/ijtihad
📝 نقدی بر اظهارات اخیر مولوی گرگیج دربارۀ نسبت شهادت حضرت زهرا (س) با وحدت
🔸تا آنجا که ایشان با اقامۀ ادلۀ مختلف، در مقام عدم پذیرش شهادت هستند، نمیتوان بر ایشان خرده گرفت؛ چراکه دارند اعلام میکنند بر اساس تصویر اهلسنت از خلیفۀ دوم، اصلا نمیتوانند باور کنند او موجبات شهادت دختر پیامبر را ایجاد کرده و اینگونه میخواهند اتهام دشمنی با اهلبیت را از اهلسنت دفع کنند.
🔸اینکه عقیده به شهادت حضرت فاطمه (س) توهین به اهلسنت است و برای حفظ وحدت، نباید مطرح شود، ربط منطقی به نکتۀ اول ندارد؛ ...
لازمۀ فرمایش جناب گرگیج این است: «شیعه نباشید تا بتوانیم وحدت کنیم!» اما خود این، بزرگترین مانع عمومی شدن وحدت است؛ چراکه دست برداشتن طرفین از عقاید اختصاصیشان، «انحلال» است، نه «اتحاد».
👈 متن کامل نوشتار: https://b2n.ir/782063
🆔https://eitaa.com/ijtihad
📗 نود و هفتمین شماره از فصلنامه «علوم حدیث» منتشر شد
✔️ نود و هفتمین شماره از فصلنامه علمی پژوهشی علوم حدیث، ویژه پاییز ۹۹ با هفت مقاله حدیثی به مدیر مسئولی و سردبیری استاد محمد محمدی ری شهری، از سوی پژوهشکده علوم و معارف حدیث پژوهشگاه قرآن و حدیث منتشر شد.
📜 در این شماره از فصلنامه علوم حدیث مطالبی با عناوین ذیل منتشر شده است🔻
📚 گونهشناسی روایات اختلاف قرائت اهل بیت(علیهم السلام) با قرائت مشهور
📚 مبانی و قواعد توثیق راویان در کتاب «رجال تفسیری»
📚 انعطافپذیری مؤمنانه در مواجهه با ابتلائات (تحلیل فقه الحدیثی روایت «خامة الزرع»)
📚 شناخت و بررسی حوزه حدیثی طبرستان
📚 هویت نگارنده «مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه»؛ تحلیلی انتقادی بر دیدگاهها و طرح نگاهی نو
📚 «بطین» بودن امیر المؤمنین علی (علیه السلام) در روایتها: تحلیل سندی و متنی
📚 چگونگی و چرایی تفاوت رفتار امام صادق(ع) در برابر عملکرد همگون حریز سِجِستانی و ابن نجاشی
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📝گستره فقهِ اجتماعی در عصر غیبت/ محمدتقی سهرابیفر
✅ احکام اجتماعیِ فقه تفاوتهایی با احکام فردیِ فقه دارد از اینرو اقامه حکومتی بر اساسِ آموزههای دینی و فقهی دقّتهایی مضاعف میخواهد.
🔸نگارنده با نفیِ اندیشه سکولار و نیز با نفیِ اندیشه تعطیلیِ احکام اجتماعی در دوران غیبت، تلاش دارد تا راهی سوم ارائه دهد و آن لزوم ابتنایِ احکام اجتماعی بر یقینیات است به عبارتی دیگر با توجه به خطیر بودنِ مسائل اجتماعی، ادله ظنی، اعم از مطلق ظنون یا ظنون خاصه که در فقه فردی مورد استناد واقع میشود، در فقه اجتماعی از حجیّت لازم برخوردار نیست.
👈متن کامل نوشتار: https://b2n.ir/590537
🆔https://eitaa.com/ijtihad
📝امت یا دولت؛ نقدی بر سخنان عبدالکریم سروش/ حسن انصاری
🔻آقای دکتر سروش در سخنرانی «دین و قدرت» تصویری از پیامبر اکرم (ص) به دست داده که او را به عنوان «یک عارف مسلح» و کسی که «یک جنبش دینی مسلحانه» ترتیب داده، قلم برده است. این تصویر بیتردید نه با تصویری که آیات قرآن از پیامبر ترسیم میکند سازگار است؛ نه با آنچه از سیره پیامبر و روایات صحیح و اصیل ادبیات سیره میشناسیم؛ و نه با آنچه از وضعیت اجتماعی و رفتاری شبه جزیره در آستانه ظهور اسلام و اوضاع عرب.
🔸تحلیل ایشان بیش از آنکه مبتنی بر تصویر قرآن از پیامبر باشد مبتنی است بر تصویری که بعد از پیامبر از “خلافت” به دست داده شد. این تصویر بعدا در روایت “سیره” هم تأثیری قوی داشت....
🔸“سیره” نگاری برای پیامبر (ص) از دورانی آغاز شد که خلفاء برای “دولتی” که ساخته بودند نیازمند آن بودند که به “سیره” آن حضرت استناد کنند. بنابراین نوشتن “سیره” دست کم از دیدگاه خلفاء در دوره اموی (و بعد اوائل عباسی) که آن را تشویق هم میکردند و به دقت زیر نظر داشتند بدان جهت بود که “سیره” خود را همسان با “سیره” پیامبر وانمود کنند.
👈متن کامل نوشتار: https://b2n.ir/293196
🆔https://eitaa.com/ijtihad