💢نقد فرضیه عرفى شدن دین
✔️آیتالله جعفر سبحانی🔻
✅برخى از آنهایى که نقاب دین به چهره زده و بر ضد دین رفتار میکنند، مسئله دیگرى به نام عرفى کردن دین یا فقه را با اغراضی خاص مطرح کرده اند. عرفی کردن دین یا فقه را میتوان دو گونه تفسیر کرد.
🔹تفسیر اول: عُقلایى کردن احکام
در اولین تفسیر، که از غرب گرفته شده، میگویند: دین دو بخش دارد: یکى عقاید و دیگرى احکام. عقاید و معارف را باید عقلانى کنیم ولى احکام باید عقلایى شود. به نظر ایشان معارف و اعتقادات را تنها باید از عقل گرفت و کتاب و سنت را کنار گذاشت و از احکام و شریعت هم آنچه که جنبه مدنى و اجتماعى دارد، باید از طریق قانون گذارى و عقل جمعى به دست آورد؛ بنابراین نیازى به فقه و شریعت و شوراى نگهبان نیست و تنها امور فردى است که با دین ارتباط دارد.
🔹تفسیر دوم: تفکیک دین از سیاست
معنى دوم عرفى شدن دین، تفکیک دین از سیاست یعنى سکولاریزم است. در حقیقت طرفداران عرفى شدن دین میخواهند جامعه دینى، سکولار شود.
👈نقد و بررسی: https://b2n.ir/p45757
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢آیتالله گلپایگانی در فتوا به قول مشهور اهمیت میداد/بیشترین تأیید را از نظام داشت و بیشترین کمک را به امام (ره) کرد
✔️حجتالاسلام علی نکونام، استاد سطوح عالی و عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم در گفتگو با «اجتهاد» عنوان کرد🔻
🔹آنچه در درس آیتالله گلپایگانی نمود داشت، گاهی مسئلهای را دنبال میکرد و پس از بررسی اقوال و ادله، نظرش بهجایی منتهی میشد، منتهی میگفت این نظر خلاف مشهور است. چون رأی خود را خلاف مشهور میدید، خیلی برایش مشکل بود که خلاف آن فتوا بدهد، لذا احتیاط میکرد. از این جهت احتیاطهایی که در حاشیه عروه و وسیله النجاه مرحوم سید میبینید، منشأ آن توجه به قول مشهور است. آیتالله گلپایگانی اهمیت میداد که مشهور فقهای شیعه به چه قائل شده است؛ برعکس مرحوم آیتالله خویی که به شهرت توجهی نداشت و معتقد بود شهرت دلیل نیست.
🔹با امام (ره) چه قبل از انقلاب و بعد از آن، ارتباط خوبی داشتند، حتی امام (ره) برخی امور را اختصاصاً به ایشان محول کرده بود. آقای گلپایگانی بیشترین تأیید را از نظام داشت. شاید بیشترین کمک را ایشان به حضرت امام (ره) کرد. نامههایی هم توسط مرحوم آیتالله حاجآقا علی صافی بین ایشان و امام رد و بدل میشد.
🔹یک جاهایی که به نظرشان خلاف شرع میرسید بازگو میکرد؛ گاهی خصوصی تذکر میداد و گاهی هم مصلحت میدید و به یک مناسبتی در درس خود مطرح میکرد. به امور و احکام دین خیلی حساس بود. یکبار شنیده بود در شهر ملایر مغازهای آلات قمار و لهو و لعب میفروشد. مرحوم آقای مشکینی را خواست و ...
👈 بیشتر بخوانید: https://b2n.ir/y91032
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ظرفیت شناسی علم اصول در تولید علوم انسانی
✔️استاد علیرضا اعرافی🔻
✅علم اصول یکی از مهمترین علوم اسلامی است که شاید بالندگی و پویایی او در بین علوم اسلامی در قله باشد. در مورد ظرفیتشناسی علم اصول، چند سؤال اساسی مطرح است:
۱- مبانی علم اصول در بحثهای علوم انسانی چه تأثیری میتواند داشته باشد؟
۲- روش شناسی علم اصول چه دستاوردهایی در مباحث علوم انسانی خواهد داشت؟
۳- در زمینه مسائل و ابواب علم اصول بیشترین مسائل و ابوابی که میتواند فایدهرسانی بکند کدام مباحث هستند؟ و همچنین ما میتوانیم روی کدام یک از نظریههایی که مطرح بودند اتکاء کنیم؟
👈 اینجا بخوانید: https://b2n.ir/q12983
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚 کتاب «حاکم و حکومت در نظام سیاسی اسلام، به ضمیمه کتاب بازجویی در اسلام»، اثر استاد احمد عابدی توسط نشر معارف بهزیور طبع آراسته شد. 👈 https://b2n.ir/n64500
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢عقلانیت اسلامی
✔️استاد عبدالحسین خسروپناه🔻
حرف امثال منی که سالهاست داریم فریاد میزنیم این است که عقلانیتها مختلف است و ما یک عقلانیت ویژه خودمان داریم که نامش را عقلانیت اسلامی میگذاریم. همین ریشه انتقاد ما به امثال آیتالله صانعی بود. ایشان در یک مساله فقهی مثلا تساوی یا عدم تساوی دیه زن و مرد، میگفت عقل بشر حکم میکند دیه زن و مرد مساوی باشد. سوال ما این بود که کدام عقل و کدام بشر؟ اگر شما با جو غالب بشر امروز که در کانتکست لیبرالیسم زندگی میکند این حرف را میزنید، درست است اما آیا باید عقلانیت لیبرالیستی تبدیل شود به منبع تشخیص حکم شرع اسلامی یا وقتی شما میخواهید ببینید عقل بشر چه حکم میکند، باید در یک کانتکست اسلامی و با یک عقلانیت اسلامی به موضوع نگاه کنید؟ شما نمیتوانید فهم و عقلانیت یک فرد لیبرال را مبنا قرار بدهید بعد بر مبنای این نوع عقلانیت حکم فقهی بدهید.
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/g07604
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نگاهی به اندیشه امام در سیاست خارجی؛ منافع جهان اسلام بر منافع شیعی مقدم است
✔️امام(ره) دوگانه قدیمی شیعه و سنی را بهم میریزند، دوگانههایی که میشود امام را شناخت دوگانههای مستضعف و مستکبر است. ایشان منافع طایفه ای که منفعت اسلام را به خطر بنداز را اصلا منفعت نمیدانند. حضرت امام در جلد هشتم صحیفه نور میفرمایند امروز دعوا کردن بر سر ولایت امیرالمومنین خیانت به رسول الله است. چون حضرت امام میدانند در حال حاضر یک سری گسلهایی هستند که توسط ما فعال نمیشوند، توسط دشمنان ولایت الله دارند فعال میشوند. مهم نیست چیست، مهم این است که در حال حاضر در دست دشمنان خداست، امام این فضا را میبیند. در این فضا محمدرضا پهلوی شیعه سمت امام قرار نمیگیرد، ولی مجاهد سنی فلسطینی سمت امام قرار میگیرد و میفرمایند همه ما آرزو داریم در این راه به شهادت برسیم.
👈یادداشت حجتالاسلام محمدتقی سیفایی بخوانید: https://b2n.ir/d72271
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢روایات حجاب را باید با توجه به فرهنگ جنسیتی عصر نزول بررسی کرد
✔️در باب مساله حجاب و پوشش سه دسته روایات داریم؛ دسته اول روایاتی که نسبت به کل بدن زنان سخن گفته شده مثل اینکه میفرمایند زنها عورت هستند. دسته دوم روایاتی هستند که ناظر به موضوع وجه و کفین فقط سخن گفته شده است و دسته سوم روایاتی که مستقیم در مورد پوشش نیست و به اعضای غیر وجه و کفین اشاراتی دیده میشود که به بحث پوشش ارتباط دارد.
حجتالاسلام امیر مهاجر میلانی استاد یار گروه فقه و حقوق پژوهشکده زن و خانواده معتقد است: روایات را باید با توجه به فرهنگ جنسیتی عصر نزول بررسی کرد. مثلا در عصر نزول کسی برای ازدواج به سراغ زنان بالای پنجاه سالگی نمیرفت ولی امروزه ممکن است در این سن هم ازدواج صورت گیرد.
👈اینجا: https://b2n.ir/h41559
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢جدایی دین از سیاست در مردمسالاری دینی معنایی ندارد/ حضور مردم در صحنه حکومت به نحو شرط واجب است و ترک آن معصیت
✔️مردمسالاری دینی در مقابل دموکراسی غربی و مخالف با هر چهار مبنای اساسی آن است. اولاً جدایی دین از سیاست در مردمسالاری دینی معنایی ندارد. در مرتبه دوم، اومانیسم است که مردمسالاری دینی انسانمحور نیست بلکه اراده و خواست خداوند مطرح است. در مرحله سوم، عقل محوری است که در نگاه مردمسالاری دینی، عقل در کنار وحی ارزشمند است؛ و در مرحله چهارم، لیبرالیسم است که آن نیز در نگاه مردمسالاری دینی مقبول نیست. نتیجه اینکه مردمسالاری دینی تشکیل حکومت ولایی با مشارکت حداکثری است.
👈سخنان استاد مهدی زمانی درباب «جایگاه رأی مردم در مشروعیت نظام سیاسی اسلام» و «مفهوم مردمسالاری دینی و دموکراسی غربی»: https://b2n.ir/f45018
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فتوای طبی، بدون رعایت منطق اجتهاد، خلاف شرع، عقل و علم است/ فسق عالم دینی جرم مضاعف است
✔️واکنش استاد علیاکبر رشاد به اظهارات منسوب به برخی مدعیان طب اسلامی🔻
🔹 بر امام مسلمین واجب است که سه گروه را بازداشت و زندانی کند: ۱. علمای فاسق، ۲. اطبای جاهل، ۳. متصدیان حمل و نقل مفلس فاقد سرمایه. این سه طبقه از طبقات مهم جامعهاند، چون: دین مردم در دست گروه اول است و جان مردم دست گروه دوم است. مال مردم دست گروه سوم است.
🔹اطبای جاهل و فاقد دانش و تخصص که با سلامت و جان مردم بازی میکنند حکومت اسلامی موظف به برخورد قانونی با آنان است، متأسفانه در دهه اخیر از طب مکمل که شامل انواع «طب سنتی» و «طب اسلامی» و غیره میشود سوء استفاده بسیاری شده و در آن افراط صورت میپذیرد؛ کسی که میآید و میگوید واکسن کرونا را نباید زد؛ این چه حرفی است که زده میشود!
🔹کسانی که ادعای طبابت میکنند در حالی که طبیب نیستند در اصل با جان مردم بازی میکنند و بدتر از آن این است که آنان بیایند و به اسم طب اسلامی این اظهارات را بیان کنند این جرم مضاعف است زیرا با این سخن اسلام را بدنام میکنند در حالی که علم و دین تعارضی با یکدیگر ندارند. اینکه عدهای بیایند و بر اساس روایات بی سند و بدون رعایت منطق اجتهاد فنی و مضبوط، فتوای طبی صادر کنند این خلاف شرع و عقل و علم است. این افراد آبروی حوزه، دین و روحانیت را میبرند و به شائبه تعارض دین و علم دامن میزنند و جامعه علمی به دین بدبین میکنند و این لطمه به دین و ایمان وارد میکند و جرم است.
👈ادامه مطلب: https://b2n.ir/x77231
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فقاهت مقارن در کشاکش ضرورت و انکار
✔️استاد ابوالقاسم علیدوست🔻
🔹عدهای به شدت منکر این مقارنه هستند. در حوزه قم، برخی میگویند اصولاً پرداختن به اینها پرداختن به باطل و ضایع کردن وقت طلاب است. میگویند چون ما در تراث دینیمان روایت داریم که روایات مخالف عامه را بر روایت موافق عامه ترجیح بدهید، مجتهدان ما باید به این قضیه بپردازند، اما اینکه بخواهد جزء مواد درسی شود یا پای طلاب به این بحث کشیده شوند، درست نیست.
🔹در مقابل، کسانی داریم که معتقدند ما بدون فهم و درک درست از مبانی و از اندیشههای اهل سنت نمیتوانیم فقه موفق داشته باشیم. البته برخی خواستند بین این دو نظر نوعی آشتی برقرار کنند؛ به این معنا که بگویند ما نیاز به اطلاع از نظرات اهل سنت داریم، اما تعبیر حاشیهای دانستن فقه شیعه در مقابل فقه اهل سنت، تعبیر درستی نیست. مثلاً از آیتالله سیستانی نقل میکنند که ایشان تعبیر «مهیمن» را برای فقه اهل سنت به کار میبرند.
🔸با این وجود آیا نزاع بر سر ضرورت فقه مقارن نزاع واقعی است یا خیر. آیا این نگاهی که در حوزه قم هست، نزاع واقعی است یا بیشتر در حواشی مطلب نزاع است. ما از کسانی که ضرورت فقه مقارن را انکار میکنند، سوال میکنیم آیا میشود فقیهی از مبانی آنها مطلع نباشد و از فقاهت صحبت کند؟
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/b77970
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢همکاری با دولت جائر از نگاه سیدمرتضی علم الهدی/ پذیرش مسئولیت در حکومت جور برای تأمین دنیا حرام است
✔️حجتالاسلام سیدجواد ورعی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه🔻
🔹سیدمرتضی حکومتها را دو دسته میداند، یا حکومت مشروع یا نامشروع است؛ از نظر وی حکومکت مشروع، حکومت امام معصوم(ع) یا همان سلطان عادل است و همکاری با این دولت و تصدی مسئولیت جزء واجبات است. وی البته این تبصره را زده است که اگر کسی در حکومت عادل و معصوم مسئولیتی را برای ارضای حس ریاستطلبی و قدرتطلبی و کسب منافع مادی و دنیوی و لذت بردن از تفوق بر دیگران بپذیرد، حرام است.
🔹سیدمرتضی معتقد است که با حکومت نوع دوم در برخی شرایط و با برخی انگیزهها میتوان همکاری کرد؛ از بیان ایشان اینطور احساس میشود که حکم همکاری با دولت جائر را در درجه اول، حرام و ممنوع و واجب نمیداند و کاملاً متناسب با شرایط حکم خاصی را قائل میشود.
👈 بیتشر بخوانید: https://b2n.ir/u68471
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢چیستی، الزامات و اقتضائات روشی فقه معاصر
✔️حجتالاسلام احمد مبلغی در نشست «چیستی فقه معاصر» 🔻
🔸برای شکلگیری فقه معاصر، معاصر بودن موضوع کافی نیست بلکه لازم است به روش نیز عنصر معاصرت تزریق شود. انسان معاصر دارای یک تعریف خاص ناظر به نیازهای خاص و مناسبات خاص است. شهید صدر در این زمینه تعبیر زیبایی به کار گرفته است، او میگوید باید انسان معاصر را در فقه اخذ اعتبار کنیم یعنی به حساب بیاوریم. لذا ما نباید به جای انسان معاصر بر انسان قدیم و نیازهای محدود او تمرکز کنیم و از آن نقطه به سمت شریعت برویم؛ و بکوشیم با معیار قرار دادن انسان قدیم دروندادهای شریعت را نسبت به نیازهای انسان معاصر استنباط کنیم، این به هیچ وجه جواب نمیدهد.
🔹با صرف نظر از انسان معاصر، موضوعات معاصر به ما چهره نمیگشایند؛ بلکه تعداد کمی شکل گرفته و فقه معاصر به عمیقترین موضوعات معاصر راه نمییابد. بدون شناخت انسان معاصر حتی ممکن است در شکلگیری فقه معاصر وضعیت بدتری پیدا کنیم، یعنی این که ما موضوعاتی را از پیش خود ایجاد و به عنوان موضوعات معاصر روی آنها تمرکز کنیم که به واقع، نه موضوعات معاصر باشند و نه موضوعات قدیم.
🔸معاصرسازی دانش فقه دامنهای گستردهتر از آنچه که معطوف به عمل استنباط است پیدا میکند. در این معاصرسازی، تغییر معاصرسازانه ساختار فقه، ایجاد تعامل فقه با دانشهای مختلف معاصر به ویژه دانش حقوق، بازسازی و بازآفرینی نظام آموزشی و پژوهشی فقه با نگاه به شرایط اقتضائات و نیازهای معاصر و… ضرورت پیدا میکند.
👈 در «اجتهاد» بخوانید: https://b2n.ir/r91402
🆔 https://eitaa.com/ijtihad