💢صوت منتشر نشده از آیات گلپایگانی و مرعشی نجفی در پی شهادت آیتالله سید محمدباقر صدر
📼 برای نخستین بار پس از گذشت ۴۱ سال از شهادت آیتالله سید محمدباقر صدر، صوت سخنرانی حضرات آیات گلپایگانی و مرعشی نجفی بعد از انتشار خبر شهادت ایشان منتشر شد. این صداها در ۲۵ فروردین ماه سال ۱۳۵۹، هنگامی که اخبار شهادت شهید صدر تایید شد، ضبط شدهاند.
👈 اینجا بخوانید و بشنوید: https://b2n.ir/n64531
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ملاحظاتی انتقادی درباره نشست تحلیل فهرستی استاد مددی: فرصتسوزی یا فرصتسازی
✔️سید محمدهای گرامی، عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات قرآنی🔻
اخیراً گفتگویی برخط میان استاد سیداحمد مددی و رابرت گلیو و اندرو نیومن در خصوص تحلیل فهرستی برگزار شد که برخی آن را نقطه عطفی در تاریخ تعاملات علمای شرق با اندیشمندان غربی دانستند و در تنور این پندار بیش از پیش دمیدند.
باید در خصوص زمینههای روانشناختی و فرهنگی که سبب بروز چنین شور و شعف بیسابقهای در ما شده است بیشتر اندیشگی و تأمل کنیم. دستکم نویسنده این سطور از کنار انعکاس پرطمطراق چنین رویدادهایی در شرق، بوی ناخوش از خودباختگی علمی ـ فرهنگی را استشمام میکند.
درباره مواجهه آقای مددی با نیومن و گلیو توقع نگارنده بیش از این بود و هراسانم آنچه که در برابر چشمان دو اسلامپژوه غربی و برخی از مخاطبان آن نواحی به نمایش گذاشته شد، چیزی نبود که بتواند آبروی از دسترفته شرق در این حوزهها را بازستاند و حتی فرصت تکرار چنین «رویدادهای تاریخی» را تنگتر کند.
آنچه در خصوص تحلیل فهرستی مطرح شد از چند جهت قابل تأمل بود. نگارنده به طور کلی با دیدگاه آقای مددی و ارادتمندان به ایشان همدل است که انتقال حدیثی در امامیه مبتنی بر منابع مکتوب بوده است و به اصطلاح طرق انتقال مکتوب بیشترین بار را در این زمینه متحمل شدهاند. با اینکه هسته این ایده قابل دفاع به نظر میرسد، اما آنچه در فراگرد این هسته به سمع و نظر مخاطبان رسانده شد، قابل تأمل و تاحدی مبالغهآمیز بود.
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/f23722
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢آخوند خراسانی و نهضت مشروطیت ایران
📚 کتاب «آخوند خراسانی و نهضت مشروطیت ایران» به کوشش حجتالاسلام دکتر محسن دریابیگی بهتازگی از سوی انتشارات نگارستان اندیشه چاپ و منتشر شد.
این اثر مشتمل بر مجموعه گفتارها و مصاحبههای ارزشمندی است که با مقدمهای از عبدالرضا کفایی (نواده آخوند) تدوین شده است. کفایی در این نوشته مبسوط به شرح دیدگاه آخوند در مواجهه با امر سیاسی پرداخته و مناسبات وی با سایر عالمان همعصر خود را بازگو کرده است.
بخش دیگر شامل دیدگاههای بسیار متنوع و گاه متضادی درباره آخوند خراسانی است که از خلال آن میتوان به جریانهای اصلی در حوزه علمیه قم و نجف پی برد.
👈 اطلاعات بیشتر: https://b2n.ir/e09138
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نکاتی در باب طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده
✔️حجتالاسلام مهدی مسائلی: رشد جمعیت با قوانین سلبی اتفاق نمیافتد
🔹مجلس در قانون جدید سقط جنین ناقص الخلقه را منوط به دستورالعمل شورایی در سازمان پزشکی قانونی کردند که در آینده تشکیل میشود و متشکل از رئیس سازمان پزشکی قانونی کشور، سه فقیه مجتهد متجزی در فقه پزشکی، چهار نفر متخصص و یک نفر قاضی دیوان عالی کشور است. در این طرح آمده است که مصوبات این شورا با اکثریت آراء و مشروط به رأی موافق حداقل دو فقیه، لازم الاجراء بوده و پس از آن قانون سقط درمانی مصوب ۲۵ / ۰۳/ ۱۳۸۴ نسخ میگردد.
🔸فقه محل اختلاف نظر علما و فقها است و خصوصا در مسائل جدید پزشکی اختلاف علما و فقها بیشتر است. احکام و قوانین پزشکی باید بنابر نظر فقهی ولایت فقیه تنظیم شود وگرنه در این قضایا به قول طلاب معرکهی آراء وجود دارد. سه فقیهی که در این شورا میخواهند دستورالعمل سقط را تصویب کنند، آیا میخواهند نظرات خود را اعمال کنند یا نظر فقهی ولایت فقیه را؟! ظاهرا چون تنظیم این دستورالعمل بعد از تصویب قانون در شورای نگهبان صورت میگیرد، نظارتی نیز بر تطبیق آن با نظر فقهی ولیفقیه وجود ندارد.
🔹در مصوبات اجرایی قوانین پزشکی تشخیص موضوع توسط پزشک متخصص مهمترین بخش آن است. به عبارتی دیگر موضوعشناسی در این مصوبات بیش از صدور حکم اهمیت دارد و نباید رأی فقیه را به صورت کلی و درهرصورتی بر رأی پزشک متخصص مقدم داشت.
👈 اصل مطلب: https://b2n.ir/f52794
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢۱۴ مقاله در شماره جدید پژوهشهای فقهی
✔️شماره جدید فصلنامه علمی- پژوهشی «پژوهشهای فقهی» (بهار ۱۴۰۰) در جهت انعکاس جدیدترین یافتههای فقهی اساتید برجسته حوزه و دانشگاه به جامعه علمی، به صاحب امتیازی پردیس فارابی دانشگاه تهران، مدیرمسئولی دکتر علیرضا محمدرضائی و سردبیری دکتر محمد رسول آهنگران در ۳۵۶ صفحه چاپ و عرضه شد.
🔻مقالات این شماره عبارتنداز:
🔹کاربردهای تأثیرگذار «اطلاق مقامی» در گزارههای اصولی
🔸کاربست سواد رسانهای دینی در مواجهه با آسیبهای فضای مجازی به عنوان یک مسئله مستحدثه
🔹جایگاه زمان و مکان در منظومه فقه سنتی پویا
🔸سقوط حد سرقت در صورت نبود عضو متعلق قطع در فقه شیعه و حقوق ایران
🔹تحلیل فقهی و حقوقی پرداخت حقوق نامتعارف از بیتالمال
🔸بررسی و نقد ادله فقهی اعتبار ارزش پولی زمان
🔹تکلیف به وسع یا تکلیف به طاقت
🔸واکاوی وضعیت تشبه به کفار در فقه عامه و امامیه
🔹کیفرهای تاریخی و شرعی در پرتو نظریه «روح شریعت»
🔸بررسی ضمان کار بر مبنای قواعد فقهی
🔹مطالعه تطبیقی اسقاط شرط بیاعتبار در فقه اسلامی و حقوق ایران
🔸بررسی و بازنگری ادله لبی حجیت قول صحابه
🔹نقد دیدگاه اتان کلبرگ درباره جایگاه کودک نامشروع در فقه امامیه
🔸نسبت سنجی موانع مسئولیت مدنی با ادله ضمان قهری با تکیه بر دیدگاه حضرت امام خمینی (ره)
👈 معرفی + دانلود مقالات: https://b2n.ir/a43793
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 منشأ التقاطهای علمی در برخی مجتهدان جوان
✔️استاد محسن اراکی، عضو مجلس خبرگان رهبری و استاد حوزه علمیه قم 🔻
🔹اگر کسی خوب اصول فقه را فرا گرفت، باید به منابع فقهی احاطه پیدا کند؛ یعنی قران کریم را باید بفهمد. همچنین تسلط بر روایات لازم است. اینکه تصور کنیم خواندن دو کتاب حدیث یا مراجعه به چهار کتاب فقهی کافی است، درست نیست.
🔸فقیه، علاوه بر تسلط بر اصول فقه و تسلط بر منابع استنباط احکام فقهی باید یک تسلطی بر عمل استنباط داشته باشد. امروز فقیهان ما بهویژه فقهای جوان ما باید کار کنند، اینکه یک کسی انتظار داشته باشد که چند سالی، تند چیزی بخواند و بعد هم ادعای اجتهاد کند و بعد هم برود و بر اساس آنچه به ذهنش میرسد حکمی به خدا و رسول نسبت دهد، این همان چیزی است که به التقاط منتهی میشود.
🔹خیلی از التقاطها، التقاطهای ناشی از سوءنیت نبوده است. در نتیجه ضعف علمی، ضعف بنیهی علمی، ضعف مایهی علمی یا احیاناً در نتیجه اینکه حوصلهی کار زیاد نداشتند، امّا در عین حال خواستهاند پز آن را بدهند، هوای نفس آنها را به التقاط کشانده است.
🔸گاهی التقاط اینگونه است که دو آدم ضعیف پیدا میشوند و کسی را که ادعا میکند که اهل استنباط است را تشویق میکنند، این هم برای اینکه بتواند چند نفر مرید را دور خودش جمع کند، چند نفر که به او احسنت و بارکالله میگویند را پیدا کند، میآید و احکام خدا را تحریف میکند؛ التقاط را در دین خدا روا میداند، التقاطها از اینجاها بر میخیزند.
👈بیشتر بخوانید: https://b2n.ir/k92058
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نکاتی درباره «طریقه فهرستی» و بحث میراث مکتوب شیعه امامیه
✔️دکتر حسن انصاری: طبق دیدگاه مبتکر این نظریه، طریقه فهرستی چون مبتنی بر بحث از منابع مکتوب است و نه نقلهای شفاهی حدیث، بنابراین بر طریقه موسوم به “رجالی” ارجحیت دارد. طبق این دیدگاه اهل سنت به طریقه رجالی و داوریهای رجالی پناه بردند چرا که منابع اولیه حدیثی آنان به سبب منع از کتابت حدیث مبتنی بر نقلهای شفاهی بود و نه آثاری مکتوب و برخلاف آنان شیعیان به توصیه امامان شیعه از آغاز به کتابت و تدوین حدیث توجه نشان دادند و از اینرو دیگر نیازی به بحث درباره راویان حدیث که شفاهاً احادیث را نقل میکردند نداشتند و تنها کافی بود که به صحت اصالت متنها و دفترها توجه کنند. بر اساس این دیدگاه کتابی که تدوین میشد اگر اصالتش به نحوی ثابت بود دیگر نقش راویان بعدی در سلسله راویان کتاب اهمیتی نداشت و آنان در حقیقت چیزی بیش از مشایخ اجازه نبودند.
معتقدم برای بازسازی متون حدیثی گذشته تنها انبار کردن نقلهای یک راوی در موضوع کتابی که به او در فهارس نسبت دادهاند راهکار اساسی نیست و اساساً علمی نیست. باری میدانیم فلان راوی شیعی کتابی داشته با عنوان کتاب الصلاه اما از کجا معلوم که همه احادیث موجود در آثار روایی بعدی به نقل از آن کتاب بوده است؟ اینجاست که بررسی شواهد تاریخی و بررسی تک تک روایات و سندها ضروری است.
👈ادامه مطلب: https://b2n.ir/q42521
🔻مطلب مرتبط:
👈 هشت نکته درباره معنا و کارکرد «فهارس» در سنتهای حدیثی و روایی: https://b2n.ir/n08788
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢طراحی نظام جامع حمایت خانواده، در فقه و نظام حقوقی ایران
📚کتاب «طراحی نظام جامع حمایت خانواده» به قلم حجتالاسلام دکتر فرجالله هدایتنیا در اولین روزهای بهار ۱۴۰۰ از سوی گروه حقوق و فقه اجتماعی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در ۳۲۳ صفحه چاپ و منتشر شد.
👈علاقهمندان برای مشاهده اطلاعات یا سفارش کتاب میتوانند به نشانی: http://rihu.ac.ir/fa/book مراجعه نمایند و نیز برای دریافت فایل ۳۰ صفحه اول اثر (رایگان) قابل اینجا کلیک کنند: https://b2n.ir/r69013
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مجازات اعدام: چشماندازی اسلامی
📝این پژوهش با تکیه بر برخی از مبانی اصولی و فقهی که پایبندی به آنها بهنوبه خود میتواند شمارگان مجازات اعدام را کاهش دهد، نشان میدهد که دیدگاههای اسلامی از جنبههای گوناگون بر رویکردی کاملاً حدّاقلگرا به مجازات اعدام تأکید دارد.
این مقاله، هم به اعدام از باب حد و هم به اعدام از باب قصاص پرداخته و به اعدام از باب تعزیر که در برخی نظریههای فقهی آمده نیز اشاره کرده است. همچنین، به برخی از جنبههای شکلی، ادلّه اثبات و نظام رسیدگی به جرایم مستوجب اعدام پرداخته است که با کاربست آنها، موارد مجازات اعدام در عمل، به شدّت کاهش مییابد.
👈 مقاله حجتالاسلام دکتر رحیم نوبهار، عضو هیئت علمی دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی را در «شبکه اجتهاد» بخوانید: https://b2n.ir/k04957
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔺کاربرد قاعده «شریعت سمحه» در استنباط
✔️ارائه: استاد حسینی خراسانی
📅شنبه 28 فروردین ساعت 22
👈 به صورت آنلاین از سامانه مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان: پخش زنده (ساعت 22)
https://lms2.hozehkh.com/ws/ircashrafi
👈اینستاگرام: پخش زنده (ساعت 22)
https://instagram.com/m_tahghigh_islami?igshid=rvmxvsa1q4e1
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بی رغبتی به ریاست
✔️آیتالله سیدموسی شبیری زنجانی🔻
💠 مرحوم آقای خمینی نقل میكرد: وقتی انگلیسیها در سال 1341ق علمای عراق (مرحوم آقای آسید ابوالحسن اصفهانی و آقای نائینی) را به ایران تبعید كردند، ایشان مدتی در اراك بودند و سپس به قم آمدند.
قبل از ورود آنها به قم آقای آسید محمد تقی خوانساری به مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری اصرار میكند كه این چند روز درسها را تعطیل كنید. آقای حاج شیخ به تعطیلی دروس تمایل نداشت و میگفت كه تعطیلی دروس در روز ورود آقایان كافی است.
آقای آسید محمد تقی اصرار میكرد و آقای حاج شیخ هم زیر بار نمیرفت. سرانجام آقای آسید محمد تقی به حاج شیخ عرض كرد: آقا، مردم بر میگردند!
آقای حاج شیخ ناراحت شد و گفت: آقا، شما تصوّر میكنید كه من برای گرفتن این منصب حرص میزنم و علاقه دارم كه رئیس بشوم؟ خدا شاهد است كه اگر در یكی از این روستاها زندگی كنم، طبع من مایلتر است از این كه متصدّی ریاست بشوم. من به این امور رغبتی ندارم.
آقای آسید محمد تقی خیلی خجالت كشید و گفت: نه آقا، من نمیخواستم جسارت كنم و بگویم مردم از شما بر میگردند. منظورم این بود كه مردم از دین بر میگردند و عقایدشان سست میشود.
📚جرعه ای از دریا؛ ج4/ ص507
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢کتابشناسی آثار آیتالله سیدحسین طباطبایی بروجردی
📚کتابشناسی آثار آیتالله حاج آقا سیدحسین طباطبایی بروجردی در پنح فصل و در ۳۲۵ صفحه به قلم میرزاعلی سلیمانیبروجردی و طیبه حاجباقریان تدوین و توسط نشر وراقان به زیور طبع آراسته شد.
👈 جزئیات اثر: https://b2n.ir/x41925
🆔 https://eitaa.com/ijtihad