🔺جلوه ماه رمضان در کشورهای اسلامی به روایت تصویر
✔️ماه مبارک رمضان علی رغم شیوع ویروس کرونا، حال و هوای معنوی خاصی را در بسیاری از کشورهای اسلامی و روزهداران به ارمغان آورده است. تلاوت قرآن و مشارکت در حلقههای ختم قرآن، اقامه نماز جماعت در مساجد، تزیینات مرسوم رمضان المبارک و رونق بازار خرید اقلام غذایی از جلوههای ویژه این ماه خداست.
👈 مشاهده 35 تصویر انتخابی: https://b2n.ir/n13389
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، نماد ظاهری نباشد
✔️حجتالاسلام سید کاظم رجایی، عضو هیات علمی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی🔻
انتظار از مرکز تحقیقات اسلامی مجلس این است که نماد ظاهری نباشد، یعنی اینکه فقط تابلویی را بلند کنیم و بگوییم رابطه بین مجلس و حوزه برقرار است. این کافی نیست. این تابلو باید واقعی باشد و تابلو زمانی واقعی است که همّ و غم مجلس این باشد که حوزه را وارد عرصه قانونگذاری کند و قانونگذاری را بر پایه شریعت قرار دهد. من از مرکز تحقیقات مطالبه دارم که این تابلو را بلند کند. اگر صوری شد، این تابلو را با وجود عزت و احترام، ببوسیم و عطایش را به لقایش ببخشیم.
باید مطالبهگری کنیم که مجلس نیز بهطور جدی سرمایهگذاری کند. چنانچه مجلس روی این مسئله سرمایهگذاری نکند و حاضر نشود هزینه چنین پروژههای سنگینی را تأمین مالی کند، به نتیجه نخواهیم رسید. گاهی عدهای از مجلس یا نهادهای دیگر به قم میآیند و میگویند اگر برنامه دارید، بدهید تا ما اجرا کنیم. آیا این افراد با سایر مراکز پژوهشی همینگونه رفتار میکنند!
مخالف این نیستم که از دیدگاههای ارزشمند اساتید معظّم دانشگاه استفاده کنیم؛ اما وقتی به حوزه میآییم، چرا پایمان سست میشود؟ چرا به حوزه که میرسیم، بودجه نداریم و زمینه را برای بهکارگیری بچههای ارزشمند حوزه فراهم نمیکنیم؟
👈 حوزه علمیه، نظام تقنین و برنامه هفتم توسعه: https://b2n.ir/u90244
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢انتشار ۵ اثر پژوهشی جدید با موضوع کرونا
📚پژوهشگاه قوه قضاییه پنج اثر علمی – پژوهشی جدید با موضوع چالشهای حقوقی داخلی و بینالمللی ناشی از شیوع ویروس کرونا را منتشر کرد.
✔️«ابعاد و چالشهای حقوقی بینالمللی ناشی از فراگیری کووید ـ ۱۹»،
✔️«تحلیل مواجهه نظام حقوقی ایران با ویروس کرونا از حیث مرجع صالح»،
✔️«ضوابط و معیارهای تدوین قانون وضعیت اضطراری سلامت عمومی»،
✔️«نقش دادستان در تضمین حق بر سلامتی؛ با تأکید بر مقابله با شیوع ویروس کرونا»،
✔️«تأثیر شیوع کرونا بر اجرای قرارداد (در پرتو آراء قضایی)»،
👈 معرفی آثار: https://b2n.ir/e65824
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مطالعات رجالی – حدیثی و ضرورت مراجعه به مصادر اهل سنت
✔️محمدباقر ملکیان؛ پژوهشگر و مدرس حوزه علمیه قم🔻
در مورد ضرورت مراجعه به مصادر اهل سنت در مطالعات شيعی به طور عام، و مطالعات مرتبط با رجال و حديث به طور خاصّ، مطالب زيادی گفته و نوشته شده است. پرداختن تفصيلی به اين مطلب، نيازمند نگارش کتابی پربرگ است، کاری که فراغ وحوصله زيادی میطلبد.
در سيره رجاليون شيعه، موارد متعدّدِ بهره گيری از مصادر اهل سنت، به چشم میخورد. مثلاً شيخ طوسی در رجالش، در موارد متعدّدی، از کلمات رجاليون بزرگ عامه بهره برده است، از جمله از:
1. ابن أبي خَيثَمه: در مورد اسم راوی
2. ابن حنبل: در مورد صحابی بودن راوی، ونيز درباره سال فوت راوی
3. ابن قتيبه: در مورد لقب يک راوی ، و نيز درباره قبيله راوی
4. بخاری: در مورد صحابی بودن شخصی ، و نيز در مورد اسم راوی ای
5. بَغَوی: در مورد صحابی بودن راوی
6. يحيى بن مَعين: درباره سال فوت راوی
البته اين نمونهها، تنها مواردی است که صريحاً از آنها نام برده شده است، و الا اگر بخواهيم به مواردی که شيخ بدانها تصريح نکرده هم بپردازيم، مقالهای دراز دامن میشود. به هر حال، سودمندی و بلکه ضرورت اين امر را ـ ولو في الجمله ـ نمیتوان انکار نمود. اما اين ضرورت، در بعضی از موارد، نمايانتر است.
👈ادامه مطلب: https://b2n.ir/z42487
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢استبداد دینی در حکومت دینی نه ممکن است و نه مشروع
🔻در نشستهای «شبهه پژوهی حکومت دینی» عنوان شد؛
🔹برای استبداد دینی دو معنا می توان برشمرد؛ یک استبداد دینداران و دیگری استبداد برگرفته از دین. استبداد دینداران گرچه ممکن است، اما ارتباطی به دین نداشته و مربوط به عملکرد مدعیان دینداری است اما استبداد دینی به این معنا که از دین اسلام شیعی اثنی عشری، استبداد استفاده بشود، محال است.
🔸ممکن است برداشت مستبدانه از دین بشود، اما این برداشت، تفسیر انحرافی و نادرست از دین است نه تفسیر مقبول هر برداشتی از دین برداشت مورد قبول نیست.
🔹نباید میان استبداد و اقتدار خلط کرد؛ هر حکومتی باید دارای اقتدار باشد، قدرت در اسلام وقتی مشروعیت دارد که مستند به حکم و اذن الهی باشد و اگر چنین نباشد در حد شرک بالله (شرک در اطاعت و تقنین) است.
👈 بیشتر بخوانید: https://b2n.ir/s62691
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢دموکراسی از دیدگاه امام خمینی
✔️نخستین نکتهای که در بررسی دیدگاه حضرت امام در خصوص دموکراسی جلب توجه میکند آن است که ایشان در مقطع زمانی خاص نسبت به این مقوله اظهار نظر کردهاند. عمده دیدگاههای ایشان درباره دموکراسی، در سالهای ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۸ ابراز شده است. بدیهی است که ایجاد هرگونه رابطه معنی دار میان مقطع زمانی فوق و ابراز دیدگاههای امام درباره دموکراسی، نیازمند اطلاعات و پژوهشهای گستردهای است که در این پژوهش به واسطه عدم تناسب موضوعی به آن پرداخته نخواهد شد.
مفهوم دموکراسی در بیانات امام به دو شکل به کار گرفته شده است: نخست دموکراسی مطلوب و مثبت و دیگر، دموکراسی نامطلوب و به تعبیر امام، غیر حقیقی و جعلی که در مغرب زمین بنا نهاده شده و طبق نظر ایشان اساسا دموکراسی نیست.
در این میان، نکته آن است که حضرت امام، طرح خود از دموکراسی مطلوب را بر تعریف و قرائت ویژهای از مفهوم دموکراسی بنا گذشتهاند. امام برای دموکراسی مطلوب خود ویژگیها و مشخصاتی بیان کردهاند که طرح آن میتواند به شکل گرفتن تصویر نسبتا واضحی از دموکراسی مطلوب ایشان بینجامد. ویژگیها شاخصههای دموکراسی مطلوب حضرت امام عبارتند از:
👈 یادداشت دکتر صادق کوشکی را در این باره بخوانید: https://b2n.ir/j25513
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢خلأ بررسیهای فقهی ـ اقتصادی جایگاه «زمین» در ادبیات اقتصاد اسلامی
✔️حجتالاسلام سعید فراهانیفرد، نویسنده کتاب «زمین در اقتصاد اسلامی»🔻
در این کتاب یک پرسش اصلی داشتیم؛ آیا نوع مالکیت زمین در اسلام و شیوههای بهرهبرداری از آن با توسعه پایدار و حفظ محیط زیست و عدالت میان نسلی سازگاری دارد یا نه؟ بحث توسعه پایدار دو محور دیگر را هم در برمیگیرد؛ یعنی وقتی در ادبیات توسعه پایدار وارد میشویم، یک بخشی از آن حفظ محیط زیست و بخش دیگر آن هم عدالت بین نسلی است. به تعبیری دیگر باید از منابع طبیعی به گونهای بهرهبرداری شود که هم سهم نسلهای بعدی حفظ شود و هم اینکه محیط زیست آلوده نشود.
این سؤال مطرح است که آیا الگوی بهرهبرداری از زمین در ایران با الگوی مطلوب یعنی الگوی اسلام مطابقت دارد؟ براساس این پرسشها ادبیات کار تنظیم و ساختار کتاب در نه فصل تدوین شده است.
در عرصه ادبیات اقتصاد اسلامی چیزی تحت عنوان بررسی فقهی – اقتصادی جایگاه زمین که هم به مباحث فقهی زمین و هم مباحث اقتصادی آن مانند بازار، عرضه و تقاضا و … وجود پرداخته باشد، وجود ندارد.
👈 معرفی و ابعاد اثر: https://b2n.ir/x91571
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢اقامه جماعت مرجعیت
✔️سید حسین طباطبایی بروجردی به اقامه جماعت ایستاده است. با محاسنی سپید و عمامهای که گویی عظمتِ مرجعیت را نشان میدهد. سید پیش از اینکه به قامت مرجعیت در آیَد، چنین سیمایی نداشت. عمامهای کبود بر سر میگذاشت. محاسنش را خضاب میکرد؛ اما اطرافیان گفتند که عمامه کبود و محاسن قرمز مناسب و برازنده شما به عنوان یک مرجع نیست. ایشان هم پذیرفت. عمامهای مشکی بر سر گذاشت و محاسنش به سپیدی برگشت. این تغییر از زمانی آغاز شد که اقامه جماعت حرم حضرت معصومه (س) به ایشان پیشنهاد شد. سید صدرالدین صدر به عنوان یکی از مراجع ثلاث قم، آن زمان امامت جماعت حرم را بر عهده داشت. وی پیشنهاد داد تا آیتالله بروجردی به جای ایشان به امامت ایستد. گویی اقامه جماعت میتوانست عظمتی را برای مرجعیت به همراه آوَرَد.
این امامت جماعت در موارد دیگری نیز گزارش شده است. زمانی که امام خمینی به نجف رفته بود هم آیتالله حکیم به ایشان پیشنهادِ امامت داد.
👈ادامه نوشتار سید هادی طباطبایی را بخوانید: https://b2n.ir/g77341
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تغییر دادن بنیان اقتصاد کشور از فروریختن نظام شاهنشاهی سختتر است!/ نیازمند بازنگری اقتصادی در قانون اساسی هستیم
✔️دکتر محسن اسماعیلی🔻
بعضی از ما چون تجربه حکومت نداشتیم ساده انگاری کردیم و فکر کردیم اقتصاد یک چیز دم دستی است در صورتی که مدیریت اقتصاد یک امر کاملاً تخصصی و دشوار است. تغییر دادن بنیان اقتصاد کشور از فروریختن نظام شاهنشاهی سختتر است.
باور کنید نابود کردن قارون سختتر از نابود کردن فرعون است. این قارونها هستند که فرعون میسازند؛ این مفسدان اقتصادی هستند که سیاسیها را هم فاسد میکنند؛ اما ما به این نکته توجه کافی نمیکردیم.
البته فقه شیعه سابقه اداره حکومت هم نداشت. بخش اقتصادی فقه ما صرفاً به اقتصاد فردی میپردازد نه اقتصاد اجتماعی. به همین دلیل وقتی حکومت را به دست گرفتیم ناگهان دچار پارادوکس شدیم. اختلافات در کشور ما دقیقا از همین جا و از قانون کار شروع شد.
ما آمدیم حوزه کار را سامان بدهیم خیال کردیم کاری ندارد و با همان کتابالاجاره شرح لمعه درستش میکنیم؛ اما بعد دیدیم امکان پذیر نیست. حقوق کار امروز دیگر همان کتاب الاجاره قدیم نیست. الان در حقوق هم، حقوق کار را زیر مجموعه حقوق عمومی میدانیم نه حقوق خصوصی.
آن سالها فقهای شورای نگهبان از نگاه حقوق خصوصی میدیدند و مجلس از نگاه عمومی. به همین علت اختلاف ایجاد شد و مجمع تشخیص مصلحت هم به همین خاطر تشکیل شد.
👈متن کامل گفتگو با عضو مجلس خبرگان رهبری: https://b2n.ir/h41609
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بهار ۱۴۰۰ با شماره جدید «جُستارهای فقهی و اصولی»
✔️بیستودومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «جُستارهای فقهی و اصولی» ویژه بهار ۱۴۰۰ دربردارنده هفت مقاله علمی، به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مدیر مسئولی مجتبی الهی خراسانی و سردبیری حسین ناصری مقدم در دسترس فقهپژوهان قرار گرفت.
📝«معنون شدن عام و ثمرات آن در مخصص متصل»، «مفهومشناسیِ «اصل مثبِت»»، «خَلق پول از دیدگاه فقه امامیه و با نگاهی به قوانین موضوعه»، «فروش مبیع قبل از سررسید در عقد سلف»، «ادله مالیت منافع غیرِمستوفات انسان در فقه شیعه»، «تأثیر حدوث عذر عام بر عقد مزارعه از منظر فقه و حقوق» و «ماهیت عمق وفضای محاذی زمین از حیث «عینیت»، «حق» و «منفعت»»؛ عناوین مقالات این شماره میباشد.
👈 معرفی مقالات: https://b2n.ir/t75453
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تحولات دیجیتال در بانکداری اسلامی
✔️هیئت خدمات مالی اسلامی بهتازگی اقدام به انتشار نوزدهمین گزارش و مقاله تحقیقاتی خود در موضوع تحولات دیجیتال در بانکداری اسلامی کرد.
در گزارش (WP-19)، فعالیتهای عملیاتی و رویکردهای نظارتی مربوط به چگونگی روند تحولات دیجیتال در مقوله بانکداری اسلامی در کشورهای عضو هیئت خدمات مالی اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.
بررسی وضعیت موجود، فناوری و تکنولوژی اتخاذ شده و منطق دیجیتال شدن بانکهای اسلامی از مواردی هستند که به طور خاص در این گزارش بدان پرداخته شده است.
👈 در «شبکه اجتهاد» بخوانید: https://b2n.ir/d90409
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢معرفی دو مقاله در شماره جدید «مدیریت دانش اسلامی»
✔️سومین شماره از دو فصلنامه مدیریت دانش اسلامی در روزهای پایانی سال گذشته منتشر شد. در این شماره که به همت پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی منتشر شد، دو مقاله فقهی در حوزه مدیریت دانش ارائه شده است.
💠 بررسی ساختارهای پیشنهادی علم فقه از منظر فقیهان پیش از شهید صدر؛ سید محمد رضی آصف آگاه
💠 رویکردشناسی بازنمایی اطلاعات دانش فقه؛ سید تقی واردی
👈 معرفی مقاله: https://b2n.ir/a75751
🆔 https://eitaa.com/ijtihad