💢بهار ۱۴۰۰ با شماره جدید «جُستارهای فقهی و اصولی»
✔️بیستودومین شماره فصلنامه علمی پژوهشی «جُستارهای فقهی و اصولی» ویژه بهار ۱۴۰۰ دربردارنده هفت مقاله علمی، به صاحب امتیازی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی و مدیر مسئولی مجتبی الهی خراسانی و سردبیری حسین ناصری مقدم در دسترس فقهپژوهان قرار گرفت.
📝«معنون شدن عام و ثمرات آن در مخصص متصل»، «مفهومشناسیِ «اصل مثبِت»»، «خَلق پول از دیدگاه فقه امامیه و با نگاهی به قوانین موضوعه»، «فروش مبیع قبل از سررسید در عقد سلف»، «ادله مالیت منافع غیرِمستوفات انسان در فقه شیعه»، «تأثیر حدوث عذر عام بر عقد مزارعه از منظر فقه و حقوق» و «ماهیت عمق وفضای محاذی زمین از حیث «عینیت»، «حق» و «منفعت»»؛ عناوین مقالات این شماره میباشد.
👈 معرفی مقالات: https://b2n.ir/t75453
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تحولات دیجیتال در بانکداری اسلامی
✔️هیئت خدمات مالی اسلامی بهتازگی اقدام به انتشار نوزدهمین گزارش و مقاله تحقیقاتی خود در موضوع تحولات دیجیتال در بانکداری اسلامی کرد.
در گزارش (WP-19)، فعالیتهای عملیاتی و رویکردهای نظارتی مربوط به چگونگی روند تحولات دیجیتال در مقوله بانکداری اسلامی در کشورهای عضو هیئت خدمات مالی اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است.
بررسی وضعیت موجود، فناوری و تکنولوژی اتخاذ شده و منطق دیجیتال شدن بانکهای اسلامی از مواردی هستند که به طور خاص در این گزارش بدان پرداخته شده است.
👈 در «شبکه اجتهاد» بخوانید: https://b2n.ir/d90409
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢معرفی دو مقاله در شماره جدید «مدیریت دانش اسلامی»
✔️سومین شماره از دو فصلنامه مدیریت دانش اسلامی در روزهای پایانی سال گذشته منتشر شد. در این شماره که به همت پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی منتشر شد، دو مقاله فقهی در حوزه مدیریت دانش ارائه شده است.
💠 بررسی ساختارهای پیشنهادی علم فقه از منظر فقیهان پیش از شهید صدر؛ سید محمد رضی آصف آگاه
💠 رویکردشناسی بازنمایی اطلاعات دانش فقه؛ سید تقی واردی
👈 معرفی مقاله: https://b2n.ir/a75751
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بررسی فقهی «غربالگری و سقط درمانی»
✔️استاد محمد عندلیب همدانی🔻
🔹حفظ حرمت انسان از زمان انعقاد نطفه تا پس از مرگ وی واجب است، لذا شکی در حرمت سقط جنین از لحظه انعقاد نطفه نمیباشد؛ بنابراین در موارد جواز سقط جنین باید بر اساس قاعده الضرورات تتقدر بقدرها اکتفاء به موارد ضرورت کرد.
🔸در مواردی که احتمال تولد نوزاد ناهنجار و مبتلا به بیماریهای صعب العلاج است باید از انعقاد نطفه جلوگیری کرد تا اینکه در شرائط حرج یا اضطرار قرار نگیرند. باید فرهنگسازی کافی درباره حرمت سقط جنین در جامعه انجام شود و بر این نکته تأکید گردد که سقط جنین منحصراً در موارد ضرورت جائز است.
🔹سقط جنین در فرض تحقق حرج مشروط به احراز عدم ولوج روح است. باید در تعیین زمان ولوج روح به مقدار اقل اکتفاء کرد؛ بنابراین هرچند زمان ولوج روح را بر اساس روایات و نظر مشهور فقهاء ۱۲۰ روزگی بدانیم ولی اگر امارات ولوج روح زودتر از این زمان مشاهده گردید، سقط حرام خواهد بود.
🔸در موارد جواز قانونی سقط جنین، مادر موظف است بر اساس فتوای مرجع تقلید خودش عمل کند، لذا اگر مرجع تقلید وی مطلقاً سقط را جائز نمیداند بر وی سقط حرام است.
👈 بیشتر بخوانید: https://b2n.ir/b84393
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢«گفتمان فقه حکومتی» به شماره هفتم رسید
✔️هفتمین شماره دوفصلنامه «گفتمان فقه حکومتی» با آثاری از داود مهدویزادگان، سیدکاظم سیدباقری، ابوالقاسم مقیمی حاجی، یعقوبعلی برجی، مصطفی جعفرپیشهفرد و دیگر پژوهشگران حوزه فقه حکومتی منتشر شد.
🔸«مبانی فقهی مقام معظم رهبری در مساله «نقض عهد» و نقد دیدگاه مخالف»
🔹«اختیارات ولی فقیه در اجرای احکام و حوزه وضع قوانین»
🔸«بررسی تطبیقی مبانی فقه حکومتی از دیدگاه صاحب جواهر(ره) و میرزای نائینی(ره)»
🔹«نگرش حداکثری به فقه و پیامدهای آن (با تأکید بر اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)»
🔸«بررسی و تبیین دیدگاه علامه حلی در مورد ولایت فقیه»
🔹«فلسفه نظامسازی دینی (با تاکید بر واکاوی معرفت شناختی الگوهای تامین حجیت)»
👈 دریافت مقالات: https://b2n.ir/r00282
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ارزیابی خلق پول اعتباری از نگاه فقه اقتصاد اسلامی
✔️حجتالاسلام نعمتالله پناهی، مدیرگروه اقتصاد اسلامی پژوهشگاه بینالمللی المصطفی🔻
در مورد خلق پول اعتباری، سه دیدگاه اصلی وجود دارد. نخستین دیدگاه، «دیدگاه واسطه مالی یا واسطه وجوه بودن بانکهاست» که منکر خلق پول از سوی نظام بانکی است و تأکید میکند که جریان ورودی به بازارهای مالی – مجموع پسانداز خصوصی و دولتی – برابر با جریان خروجی از بازارهای مالی است؛ بنابراین، بانکها صرفاً واسطههایی مالی هستند که منابع وام دادنی را از اشخاص دارای مازاد جلب میکنند و این منابع وام دادنی را به اشخاص دارای کسری قرض میدهند. پس خلق پول به دست بانکها و نظام بانکداری رخ نمیدهد.
دومین دیدگاه، «دیدگاه ضریب فزاینده و خلق پول تجمعی بانکهاست» که خلق پول را نتیجه تعامل میان همه بانکها و برایند نظام بانکداری ذخیره جزئی میداند و تأکید میکند که این تنها مجموعه نظام بانکی است که میتواند از طریق فرایند تجهیز و تخصیص وجوه، خلق پول کند و بانکها به تنهایی نمیتوانند این کار را انجام دهند.
سومین دیدگاه، این که خلق پول انفرادی بانک یا تأمین مالی به واسطه خلق پول است که اعتقاد دارد بانکها به تنهایی و به شکل انفرادی، توانایی خلق پول از هیچ را دارند، یعنی بانکها نیاز به تجهیز ندارند و آنها میتوانند منابع خود را با وام دهی خلق کنند و خلق همزمان وام و سپرده، بدون نیاز به جذب سپرده (تجهیز) انجام میشود.
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/n83886
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢احتمال تأثیرپذیریِ نجاشی و ابنغضائری از رجالیان اهلسنت در تضعیفِ ابوالمفضل شیبانی؛ بررسی و نقد
✔️محمد عافی خراسانی، طلبه حوزه علمیه قم و دانشجوی دانشگاه تهران-پردیس فارابی🔻
یکی از نکتههای مهم پیرامونِ ابوالمفضل شیبانی که شایستۀ توجه است، این است که تقریباً همگی منابع رجالیِ فریقین به تضعیف و نکوهشِ وی پرداختهاند. از این رو، مقایسۀ این منابع و بررسی احتمالِ تأثیرپذیریِ آنها از یکدیگر دربارۀ وی میتواند نتایج قابل توجهی در پی داشته باشد.
در میان منابع اهل سنت، تناقضگوییِ ابوالمفضل در هنگام روایت از شخصی به نام ابن عراد، نقش اساسی در دروغگو خواندن و تضعیفِ ابوالمفضل داشته است. خطیب بغدادی در تاریخ بغداد که تقریبا مهمترین منبعِ اهل سنت در شرح حالِ ابوالمفضل است، نقل کرده است که هنگامی که ابوالمفضل از ابن عراد حدیث نقل کرد، دارقطنی از او پرسید که از کدام ابن عراد نقل میکند و ابوالمفضل نیز پاسخ داد که از ابن عرادِ کبیر روایت میکند و از آن جا که ابن عراد کبیر در تاریخی پیش از تاریخِ مورد ادعایِ ابوالمفضل وفات کرده بود، دروغگویی وی آشکار شد و دارقطنی وی را تکذیب نموده و در نتیجه، ابوالمفضل از چشم مردم افتاد و روایاتِ وی را پاره نمودند.
هرچند ماجرای تناقضگویی ابوالمفضل در روایت از ابنالعراد، هیچ بازتاب مستقیمی در میراث رجالی امامیه نداشته است، اما با نگاه به رجال نجاشی و ابن غضائری، سرنخهایی مشاهده میشود ....
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/a59656
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔺فراخوان مقاله با محوریت و موضوع: «دادرسی و قضای اسلامی»
✔️ گروه مطالعات قضای اسلامی پژوهشگاه قوه قضاییه با همکاری مجله مطالعات فقه و حقوق اسلامی دانشگاه سمنان، در راستای تاکیدات رئیس قوه قضاییه مبنی بر طراحی الگوی قضای اسلامی (مندرج در سند تحول قوه قضاییه)، ویژه نامهای با محوریت (دادرسی و قضای اسلامی) منتشر میکند.
بدین منظور از کلیه اندیشمندان، صاحب نظران و پژوهشگران دعوت میشود مقالات علمی خود را با توجه به شرایط مندرج در پوستر از طریق fegh88@gmail.com ارسال نمایند
⬇️ شیوه ارسال چکیده مقاله
▪️مهلت ارسال چکیده مقاله:
۱۵ خرداد ماه ۱۴۰۰
▪️اعلام چکیدههای برتر:
۳۱ خرداد ماه ۱۴۰۰
▪️مهلت ارسال اصل مقاله:
۳۱تیرماه ۱۴۰۰
▪️داوری مقالات و اعلام نهایی:
۲۵مردادماه ۱۴۰۰
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔺«الهیات شهر»؛ شریعت، معنویت و زندگی شهری
🔸با حضور اساتید: احمد مبلغی، رحیم نوبهار، علی شفیعی، علی الهی خراسانی و حسن بلخاری
🔸با اعطای گواهی معتبر از دانشگاه فردوسی
🔹درگاه ویژه دانشجویان و طلاب
https://idpay.ir/mfh-sdjd/shop/370567
🔹عموم علاقهمندان
https://idpay.ir/mfh-sdjd/shop/3705
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢شیخ فضلالله نوری انقلابی عصر استبداد، اصلاحگر عصر مشروطه
✔️حجتالاسلام محمدصادق ابوالحسنی، نویسنده، تاریخپژوه🔻
🔹شیخ فضلالله، سیاستمداری شناخته شده اما فقیهی ناشناخته است. او بیست سال در عتبات عالیات، فقه، اصول، تفسیر و حدیث کار کرد اما پیش از اینکه به سامرا برود، رسالهای به نام «دُررُالتنظیم» تحریر میکند که در آن ۲۵ قاعده فقهی را در قالب ۵۰۱ بیت به نثر کشیده است. همچنین نه تنها مبانی آن قواعد فقهی را میگوید، بلکه به چالش فقیهان قله پوی شیعه هم میپردازد و آراء شهید اول، شهید ثانی، ملااحمدنراقی را نقد میکند.
🔸میرزای شیرازی میگفت شیخ فضل الله نفس من است؛ خود من است و میفرمود بین من و او غیریتی نیست؛ لذا انگلیسیها و استعمارگران در جریان مشروطه فهمیدند چشم بیدار مرجعیت شیخ فضلالله است و تلاش کردند تا بین شیخ فضلالله و برخی علمای نجف شکاف بیندازند. اینجاست که دستها و دسیسهها به کار گرفته میشود تا چهره شیخ را منکوب کند.
🔹در این دوران، یک جریان اسلامگرا فعال است که دو شاخه دارد؛ یکی اسلامگرایان مشروطه خواه که در رأس آنها مرحوم آخوند خراسانی است؛ جریان دیگر، جریان مشروعه خواهان هستند که در رأس آنها آیتالله شیخ فضلالله نوری، حاج ملاعلی زنجانی و میرزا حسن آقا مجتهد تبریزی و مرحوم صاحب عروه قرار دارد، اما جریان دیگری هم هست که با اینکه داعیه مشروطه خواهی دارد، اما غربگراست و شیخ ابراهیم زنجانی که حکم قتل شیخ فضلالله را صادر کرد، از این جریان است.
👈ادامه مطلب: https://b2n.ir/d64423
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نگاهی به فعالیت و برنامههای «گروه فقه هنر و رسانه» مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)
✔️حجتالاسلام علی نهاوندی🔻
🔸عمدهترین وظایف و کارکردهای گروه فقه هنر و رسانه مطالعه، تحقیق و اجرای طرحهای پژوهشی در زمینه فقه هنر و رسانه، شناسایی خلأها، نیازها و مشکلات فقهی و حقوقی در عرصه هنر و رسانه، آسیبشناسی فقهی – حقوقی در هر دو شاخه و فراهم آوردن زمینه رشد و توسعه دانش و توانایی پژوهشگران گروه از طریق تشکیل کارگاههای آموزشی، برگزاری نشستها و گفتوگوهای علمی و ایجاد فرصتهای مطالعاتی است.
🔹طی دو سال مرکز بهویژه گروه فقه هنر و رسانه در عرصه پژوهشی در تولید ادبیات فقهی و چارچوبها و ضوابط فقهی در حوزه هنر و رسانه فعالیت میکند، در این مدت آثار مکتوبی طبع رسیده که ازجمله فعالیتهای فشرده گروه در این ایام است. از جمله: «مأخذ شناسی توصیفی فقه رسانه و رسانه دینی»، مبانی فقهی جنگ نرم رسانهای»، «نظام مبانی فقه هنر و رسانه»، «واکاوی شاخصههای سینمای دینی و نظام مسائل فقه هنر هفتم»، «فقه تجارت و معاملات هنر هفتم یا صنعت سینما»، «طنز در آینه فقه» و ...
👈 ادامه مطلب: https://b2n.ir/w97640
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢بررسی حکم فقهی خرید و فروش «اوراق بهادار»، «اوراق مشارکت»، «حق انحصار»، «حق برند»، «حق معنوی» و «امتیاز وام»
✔️استاد محمدتقی شهیدی🔻
🔹اگر ریپو منحصر شود به اینکه بانک اوراق بهادار را بفروشد و سال دیگر به مبلغ بیشتر بخرد این اشکال شرعی دارد. این غیر از اوراق قرضه به نظر ما چیز دیگری نیست. اسمش را گاهی میگذارند اوراق قرضه، گاهی اسمش را میگذارند اوراق مشارکت و لذا به قول آقای سیستانی ما وجه شرعی برای اینها نمیبینیم.
🔸با اسمگذاری واقعیتها عوض نمیشود. اوراق مشارکت با اوراق قرضه ملی هیچ فرقی نمیکند. اگر اوراق قرضه ربا است اوراق مشارکت هم اگر قصد قرض است ربا است اگر قصد قرض نکنند، باطل است، ربا هم نباشد باطل است.
🔹حق انحصاری یعنی چه؟ اصلا امام که فرمود حق انحصار حرام است، باطل است.... . اولویت، شرعی نیست، مگر اینکه شما بگویید این امتیازی که دولت دارد من در برابر واگذاری این امتیاز، واگذاری عرفی که میآیم امضاء میکنم عمل من عمل محترمی است و این کاری است که در بازار میشود و برای او کارمزد تعیین کرد.
🔸بحث اصلی این است که اوراق بهادار و اوراق مشارکت اینها توجیه شرعی ندارد. با این راه حلها درست نمیشود.
🔹 امتیاز وام ملک شرعی نیست. اینکه فردی امتیاز وامش را بفروشد، فروش نیست، بیع نیست. بازگشتش به این است که اگر این وام ربوی است که حق ندارید این را واگذاری کنید، چون اعانت بر ربا است.
👈 بیشتر بخوانید: https://b2n.ir/u83411
🆔 https://eitaa.com/ijtihad