🔔 نشست هماندیشی «گفتمان فقه مقاومت»
🎙با حضور و سخنرانی: حجتالاسلام والمسلمین سیدسجاد ایزدهی
👥با ارائه حججاسلام:
🎙محمدصابر صادقی
🎙محمدحسین فلاح
🎙مهدی کریمی
🎙مهدی قرهداغی
🎙محمدامین قاضیزاده
📆زمان: پنجشنبه، ۱۵ دیماه، ساعت ۱٠ الی ۱۲
🏢 مکان: قم، میدان سعیدی، خیابان ۷ تیر، کوچه ۱۲
📺 پخش زنده: http://heyatonline.ir/irsi
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 دومین پیش اجلاسیه کرسی تخصصی «نقد نظریه قاعده عدالت در فقه»
🎙ارائه: استاد سیفالله صرامی
👥 اساتید شورای داوران:
🎙محمد محمدی قائینی
🎙کاظم قاضی زاده
🎙سیدرضا مؤدب
👤دبیر علمی: استاد محمدعلی خادمی کوشا
👤ناظر جلسه: دکتر محسن موسیوند
📅 زمان: پنجشنبه، ۱۵ دیماه، ساعت ۱۰ الی ۱۲
🏢مکان: قم پردیسان، انتهای بلوار دانشگاه؛ پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی طبقه سوم، تالار کوثر
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 آیا برخورد انتظامی و اعمال قانون در تقویت حجاب در جامعه موثر است؟
✍️ حامد محمدجانی
✂️مهمترین مسئله در مواجهه با مسئله حجاب و مصونیت از آثار سوء تقلیل گرایی، رویکرد شبکهای و توجه به تمام ابعاد مقوله حجاب به مثابه یک سیستم است. در صورت مواجهه شبکهای با مقوله حجاب، یکی از مهمترین ابعاد این مسئله حیث قانونی و حقوقی سازی حجاب است، تبدیل شدن یک آموزه فرهنگی یا شرعی به قانون، هم میتواند فرصتی باشد برای گسترش و نهادینه سازی آن در جامعه، هم میتواند تهدیدی باشد برای تضعیف آن.
حقوقی سازی و فرآیند تبدیل فتوا به قانون در موضوعات شرعی- اجتماعی چالشهای متعددی به دنبال دارد. اینکه فتوا کدام مجتهد تبدیل به قانون شود؟ خود فتوا چه ویژگیهایی داشته باشد؟ به عنوان مثال از اوصافی همچون قابلیت اجراء، عقلانیت اجتماعی و توجه به اقتضاءات مشروع جهان معاصر، برخوردار باشد یا نه، تنها بخشی از چالشهای مرحله حقوقی سازی فتاوی شرعی است.
برخورد انتظامی و اعمال قانون زمانی میتواند به تقویت آموزه حجاب بیانجامد که در گام اول همواره به شأن و جایگاه خود ملتفت باشد. شأن برخورد قانونی شأنی سلبی و در مقام پشتیبانی است. اولین فایده توجه به این جایگاه این است که توقع و انتظار جامعه متدینان از قوه انتظامی و مراجع قضایی، معقول و عادلانه خواهد شد. با این وجود موثر واقع شدن برخورد سلبی و اعمال قانون در تقویت آموزه حجاب مشروط به فراهم آمدن دستکم دو شرط اساسی است:
👈 بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69314
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 پیرامون نُسخ، شروح و حواشی تهذیب الاحکام
✍️حجتالاسلام محمدجعفر اسلامی
تعداد نسخههای خطی تهذیب شیخ طوسی شگفتانگیز است. عدد این نسخهها براساس گزارش فنخا به حدود ۹۵۱ نسخه خطی میرسد؛ اما قطعاً نسخههای این کتاب، بیشتر از این تعداد است. فنخا نسخههای مربوط به ایران را شناسایی کرده؛ در حالیکه در مکتبههای مختلف جهان نسخههای نفیسی از تهذیب الأحکام وجود دارد؛ مانند کتابخانه کاشف الغطاء نجف، کتابخانه امیرالمؤمنین(ع)، حتی کتابخانه ملی پاریس که نسخه کهنی از تهذیب در این کتابخانه نگهداری میشود که از نفیسترین نسخههای تهذیب الأحکام به شمار میرود.
شاید کهنترین نسخه شناخته شده برای تهذیب نسخه کتابخانه گلپایگانی به تاریخ کتابت ۵۷۵هـ باشد که البته بخشی از تهذیب را ندارد. نسخه دیگر از تهذیب نیز موجود است که در کتابخانه علامه طباطبائی قم نگهداری میشود و گفته میشود که شیخ بهائی قائل به این بوده که نسخه دستخط شیخ طوسی بوده و حتی این نسخه را بوسیده است.
اجازاتی که در برگههای پایانی خیلی از این نسخههاست و یا خطوطی که از علمای مختلف در این نسخهها وجود دارد مجموعه بینظیری از اطلاعات را در اختیار پژوهشگر تاریخ فقه و فقها قرار میدهد. با رجوع به نسخههای تهذیب و در نظر گرفتن فوائد معتنی به و متعددی که این نسخهها دارند و مقداری از آن را بهاجمال در این مجال بیان شد، میتوان حتی یک دوره تاریخ فقهای امامیه با مطالب ناب و بکر ارائه کرد.
👈 متن کامل یادداشت در «شبکه اجتهاد»: http://ijtihadnet.ir/?p=69326
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢حجاب یک ضرورت شرعی است و هیچ تردیدی در وجوب آن نیست/ نباید کسانی که حجاب کامل ندارند را متهم به بیدینی و ضد انقلابی کرد/ فاجعهآمیزی نگاه فرهنگ غربی به مسئله جنسیّت و زن را افشا کنید
🔹حجاب یک ضرورت شریعتی است؛ شریعت است؛ ضرورت شرعی است؛ یعنی هیچ تردیدی در وجوب حجاب وجود ندارد؛ این را همه باید بدانند. این که حالا خدشه کنند، شبهه کنند که آیا حجاب هست، لازم است، ضروری است، نه، جای خدشه و شبهه ندارد؛ یک واجب شرعی است که باید رعایت بشود، منتها آن کسانی که حجاب را به طور کامل رعایت نمیکنند، اینها را نباید متّهم به بیدینی و ضدّانقلابی کرد.
🔸اینها بچّههای خودمانند، دخترهای خودمانند. من چند بار تا حالا در خطبهی نماز عید فطر این را تکرار کردهام که در مراسم ماه رمضان، در شبهای اَحیاء ــ عکسهایش را برای من میآورندــ زنها با ریختهای مختلف، قوارههای مختلف اشک میریزند؛ من حسرت میخورم به آن جور اشک ریختن! میگویم ای کاش من هم میتوانستم این جور مثل این دختر، مثل این زن جوان اشک بریزم؛ این را چطور میشود متّهم کرد؟ بله، کار درستی نیست، بدحجابی یا ضعف حجاب درست نیست امّا این موجب نمیشود که ما این افراد را از حوزهی دین و انقلاب و مانند اینها خارج بکنیم و خارج بدانیم؛ چرا؟ البتّه همهی ماها یک نقصهایی داریم، باید نقصها را برطرف کنیم.
👈 متن کامل بیانات حضرت آیتالله خامنهای در دیدار جمعی از بانوان + صوت و فیلم: http://ijtihadnet.ir/?p=69354
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 حدیث فقهی مشترک و همگرایی اندیشه فقهی مذاهب اسلامی
✔️ حجتالاسلام سيدمحمدحسن حکیم:
🔹همه مذاهب اسلامی با تمام اختلافات و تفاوتهای مبنائی و روشی در قبول و نقل و نقد حديث، وجهه همت خويش را بر پاکسازی مسير دستيابی به سنت نبی مکرم گذاشته اند. در حقيقت التزام به سنت نبوی و تلاش برای دستيابی دانشی بدان بر پايه داشتههای مذهبی زمينه ساز تفاوت مذاهب در حوزه حديثی شده است که خود ثابت کننده التزام به مبدأ واحد ميان مذاهب اسلامی است.
🔸اگر کارکرد اشتراک را به عنوان يک مبنای عقلایی ثابت کننده صدور حديث از مبدأ اصيل نبوت بپذيريم، فوايد و ثمرات بسياری را میتوانیم مود بهره برداری قرار دهیم. اولين ثمره اين رويکرد در نفی توطئهها علیه حديث اسلامی به ويژه در حوزه فقه است. در حقیقت بر پايه اين مبنا و با توجه به فراوانی مصاديق آن در حديث فقهی؛ حديث فقهی اسلامی از انفراد خارج شده و با تعاضد یکديگر اطمينان بخشی غير قابل انکاری را برای مفاد سنت پديد میآورد و بسياری از شبهات مستشرقان نسبت به اعتبار حديث اسلامی با اين رويکرد دفع و رفع میگردد.
🔹افزون بر دفع توهمات مستشرقان نسبت به حديث اسلامی؛ انتشار احاديث فقهی مشترک ميان فريقين و توسعه آن ميان مسلمين و تاکيد بر آن در مقام بحث دانشی نمايانگر ابعاد جدی وحدت ويگانگی مسلمين در بحثهای دانشی مبتنی بر شاخصهای علمی معتبر خوادهد بود و توهم خلاف ميان مسلين را تا حد بسياری دفع میکند.
🔸سومين فايده تمرکز بر اشتراک حديثی ميان مذاهب اسلامی فراتر از دو نکته پيشين است؛ بلکه با تکیه بر فراوانی ۷۰ درصدی احاديث فقهی مشترک میتوان يک رده بندی اعتباری جدی برای حديث فقهی را مورد تحقيق قرار داد، که از برکات آن ارجاع موارد مشکوک به موارد مورد اعتماد است.
🔹با توجه به اين فوايد و ثمرات در حقيقت تاکيد بر احاديث فقهی مشترک و اتکای بر آن در بحث فقهی زمينه و بستر دانشی جدی و بر حقيقی را پديد میآورد که بر پايه آن همگرايی انديشهای فقيهان مسلمان در دسترس به نظر میرسد. چراکه عمدهی اختلافات فقهی يا ناشی از تفاوت و تغاير در مستند بحث است يا مرتبط با کيفيت تلقی و برداشت و قواعد مرتبط با آن؛ سد خطا و کاستی در استناد و يکسان سازی مستندات بحث فقهی نه تنها از اختلاف ناشی از تفاوت در مستندات پيشگيری میکند، بلکه درصد بالایی از خطای در تلقی و برداشت را نيز ممانعت خواهد کرد.
👈 گزارش نشست: http://ijtihadnet.ir/?p=69366
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢چالش روایات ضعیف تفسیری و راه حلهای آن
✔️حجتالاسلام والمسلمین عبدالهادی مسعودی:
🔹احادیث تفسیری و روایات تفسیری در تبیین مراد الهی در آیات قرآن کریم نقش بسزایی دارد. اما برخی از این احادث و روایات با مشکلی روبروست و آن اینکه مقدار بسیاری زیادی از این روایات ضعف سندی، عملی یا مأخذی دارد.
🔸باید این را حل کنیم که چگونه این روایات به آن اندازه از اعتبار برسند که بتوانند در تفسیر و تببین آیات الهی به کار بیاید. لذا نباید روایات را ابتدا فوری کنار بگذاریم و انکار کنیم. بلکه میتوان به وسیله تخریج و یافتن شواهد حدیثی و قرآنی، چه بر مبنای حجیت، چه بر مبنای کشف آنها را به اعتبار بیاوریم.
🔹نمونههایی وجود دارد که حدیث تفسیری در ابتدا ضعیف دیده میشوند، اما هنگامی تخریج شد و شواهد حدیثی و قرآنی برای آن ذکر شد، مشخص شد که این روایت در حد روایات صحیح و متعبر ارتقا پیدا کرد و از آن میتوان در تفسیر قرآن استفاده کرد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔 میزگرد علمی «واکاوی مسئله حجاب و عفاف در فقه و قانون»
👥 با حضور: حجتالاسلام والمسلمین سعید داودی، دکتر حسینعلی بای و سرکار خانم گلگیری
🗓 زمان: شنبه ۱۷ دیماه، ساعت ۹ تا ۱۱
🏢 مکان: قم، جامعه الزهرا (س)، معاونت پژوهش، ساختمان کتابخانه، طبقه سوم
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 طرح بانکداری مجلس شورای اسلامی با ۱۷۳ ایراد به مجلس بازگشت
✔️شورای نگهبان با ۱۵۴ ایراد و ۳۰ تذکر طرح بانکداری اسلامی را به مجلس شورای اسلامی عودت داده است. پیش از این نیز هیات عالی نظارت بر حسن اجرای سیاستهای کلی نظام در مجمع تشخیص مصلحت در ۱۹ مورد مغایرت میان سیاستهای کلان و این طرح مجلس را احصا کرده بود که در مجموع، ۱۷۳ ایراد به کل طرح وارد آمده است.
🔹در میان ۱۵۴ ایراد شورای نگهبان که بخشی از آن مرتبط با مسوولیتها و وظایف شورای فقهی و هیات عالی است، تنها حدود ۱۰۴ابهام قابل مشاهده است که به نگارش اولیه چنین طرحی از سوی برخی نمایندگان مجلس بازمیگردد.
🔸باتوجه به گستره ایراداتی که دو نهاد شورای نگهبان و مجمع تشخیص مصلحت نظام از طرح بانکداری اسلامی گرفتهاند، حیات و بقای دو رکن شورای فقهی و هیات عالی زیر سوال رفته است و این دو رکن در عمل موضوعیت خود را ازدست دادهاند.
🔹ایرادات شورای نگهبان به طرح بانکداری اسلامی را میتوان به سه بخش تقسیم کرد:
1. ابهامات (۱٠۴ مورد)
2. مغایرت با قانون اساسی (۳٠ مورد)
3. عدم تطبیق با موازین شرعی و اسلامی (۲٠ مورد)
👈 متن کامل گزارش: http://ijtihadnet.ir/?p=69364
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢تأثیر فقه بر تدوین کتب اربعه حدیثی
✔️رابرت گلیو دیرزمانی است که با مطالعاتش حول حدیث و فقه شیعه میشناسیم. او استاد دانشگاه اکستر انگلستان است و مقالات گستردهای در عرصه شیعه پژوهی نگاشته و در سال ۱۳۷۸ کتابش با عنوان «تاریخ مکتب اخباری» در شانزدهمین دوره جایزه جهانی کتاب سال ایران برنده بخش مطالعات اسلامی در رشته تاریخ و حدیث شده است.
گلیو این روزها در مرکز اسلامشناسی اکستر، سمینارها و کارگاههای آموزشی منظمی را جهت مطالعه موضوعات مرتبط با اسلام، سازماندهی میکند و خود نیز در حوزه بررسی شیوههای اِسناددهی نیز پژوهشهایی کرده و به تازگی نشستی مجازی با استاد سید احمد مددی پیرامون روش تحلیل فهرستی داشته است.
نوشتار حاضر، پیرامون مقاله این اسلامشناس غربی است که به «بررسی تطبیقی کتب اربعه حدیثی» پرداخته است. به نظر گلیو در مقاله «پیوند حدیث و فقه؛ مجموعههای رسمی احادیث امامیه»، با مقایسه موردی میان این چهار کتاب (باب تیمم) میتوان از میزان اثرپذیری این کتب حدیثی از علم فقه آگاه شد. در این کتب حدیثی، مرزهای فقه و حدیث با یکدیگر ملاقات کردهاند. در دل پیگیریِ کشف این ارتباط، متوجه تفاوت منهج این چهار کتاب با یکدیگر نیز میشویم. نوع اثرپذیری آنها از فقه منجر به تفاوت ساختاری آنان شده است. این تاثیرپذیری چه در نوع دسته بندی احادیث و چه در گزینش احادیث خود را نمودار میکند.
👈 متن گزارش را در «شبکه اجتهاد» بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69372
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 هم فقها به شرایط اجتماعی توجه ندارند و هم هنرمندان، به فتاوای فقها!
✔️دکتر حمید تلخابی، رئیس مرکز علمی کاربردی فرهنگ و هنر قم است. او که سالهاست در رشته هنر، هم میآموزد، هم تدریس میکند و هم به پژوهش میپردازد. مدیر گروه ادبیات نمایشی مؤسسه آموزش عالی هنر و اندیشه اسلامی در گفتگو با «شبکه اجتهاد» از پیشفرضهای اجتماعی و جامعه شناختی فقه هنر سخن گفت.
او معتقد است ایجاد بستر اجتماعی لازم برای صدور فتوا، از قضا، وظیفه فقها نیست و به عهده سیاستمداران و کنشگران اجتماعی است. تلخابی در عین حال، معتقد است فقها در صدور فتوا، لازم است به شرایط زمان و مکان، نظرات کارشناسان و تاریخ اسلام توجه کنند.
این استاد و پژوهشگر هنر اسلامی بیان دارد: امروزه توجه به تجمیع نظرات فقهاء مخصوصا مراجعی که رویکرد اجتماعی را با بهکارگیری کارشناسان و نخبگان اجتماع دنبال کردهاند، میتواند در فرایند اجتهاد و رسیدن به مسائل فقهی در هنرهای نمایشی مؤثر باشد.
👈مشروح گفتگوی «اجتهاد» از نگاه شما میگذرد: http://ijtihadnet.ir/?p=69412
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔کرسی ترویجی «منظومه قواعد فقهی فقه تربیت»
🎙ارائه: حجتالاسلام هادی عجمی
👥اساتید ناقد: حجتالاسلام حسین مولودی و دکتر معصومه مظاهری
📆 زمان: یکشنبه 18 دیماه، ساعت 10
📺 پخش زنده: http://heyatonline.ir/irsi
🔗 لینک سامانه قرار: https://gharar.ir/r/757d8b78
🆔 https://eitaa.com/ijtihad