💢زمینههای نظری مردمسالاری دینی در اندیشه سیاسی نائینی (ره)
✔️دکتر مسعود معینیپور:
🔹از نظر آیتالله نائینی، دولت مدرن میتواند عادلانه باشد و به مردم ظلم نکند اما در مورد مشروعیت آن بحث میکنند ولی به طور کلی حاکمیتهای سیاسی شبه دموکراسی را نفی نمیکنند و معتقدند این نوع نظامها نامطلوب نیستند هرچند میتوان نظامهای دیگری را هم طراحی کرد.
🔸دغدغه اصلی وی کنترل دستگاه حکومت و کم کردن ظلم و استبداد است. در آن بحبوحه مباحثه میان روشنفکران و روحانیت ارائه این نظر از جانب یک فقیه سنتی، بسیار شجاعانه، پیشرو و روشنفکرانه است که میگوید ما به شما با استدلالهای فقهی این اجازه را میدهیم که استبداد را محدود کنید.
🔹ایشان از مشارکت سیاسی مردم نیز صحبت میکنند و نظارت مردم در روندهای حاکمیت را جدی میدانند و میگویند ابتنای سلطنت اسلامی بر مشارکت مردم است. همچنین قائل به تفکیک قوا هستند و برای مشروطیتِ سلطنت و مشروعیت اجمالی آن مشارکت مردم را جدی میگیرند و اینکه همه کار نباید به صورت علی اطلاق بر عهده حاکمیت باشد.
🔸عنصر دیگری که در مردمسالاری وجود دارد و ایشان نیز بر آن تأکید میکنند آزادی و برابری است اما میگویند باید در دایره دین باشد و موانع رشد اجتماعی را بردارد. عنصر دیگری که در مردمسالاری دینی وجود دارد و ایشان به آن اشاره کردهاند، حقوق شهروندان است و بر مواردی همانند عدم تصرف در مال انسانها، عدم تجسس از خفایای افراد و اعتراضات مسالمت آمیز تأکید میکنند.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69832
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مصلحت سنجی و مدارای آیتالله حائری برای بقای نهاد حوزه لازم بود
✔️حجتالاسلام والمسلمین رسول جعفریان:
🔹سیاست آرام حاج شیخ عبدالکریم و دوری از روشهای تند، سبب شد تا حوزه قم آسیب کمتری ببیند. شرایط حکومت پهلوی برای امتحان دادن طلبهها مورد قبول حوزه قرار گرفت و طلاب این مسیر را به اجبار یا طبیعی پذیرفتند. بنابر این حکومت پهلوی نمیتوانست بهانهای برای مقابله با حوزه داشته باشد. همه اینها حوزه قم را در مسیر گسترش در چارچوب همان شکل سنتی (مثل نجف) قرار داد. اما توجه داشته باشید که تعلیم و تربیت حوزوی، در این دوره آسیب زیادی دید.
🔸به نظرم حاج شیخ عبدالکریم، آیتالله بروجردی و امام خمینی با وجود تفاوت عملکردشان در برابر حکومت پهلوی، بازتاب بخشی از مسائل زمان خود هستند. آنها از لحاظ دینی و فقهی، مستندات خود را در برخورد با مسائل زمان داشتند.
🔹حاج شیخ در روزگار سختی میزیست و باید دستاورد اصلی خود در تأسیس حوزه علمیه و مصلحت کلی این نهاد را مراعات میکرد. آیتالله بروجردی، در دورانی میزیست که سختگیری تمام شده و روحانیت بخشی از قدرت از دست رفته را بهدست آورده بود. در نتیجه، میتوانست با دربار راحتتر وارد گفتوگو، تعامل و حفظ توازن دینی شود.
🔸پس از درگذشت آیتالله بروجردی، شاه تندتر حرکت کرد. با پیش گرفتن روش استبدادی، با روحانیت به دشمنی پرداخت و حتی آنها را «ارتجاع سیاه» نامید. او قدرت پدرش را نداشت و زمانه هم عوض شده بود. بنابراین، واکنش امام خمینی، انعکاس وضعیتی بود که پهلوی دوم ایجاد کرده بود.
👈 متن گفتگو: http://ijtihadnet.ir/?p=69844
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 واکاوی فقهی ارزش زمانی پول
✔️حجتالاسلام محمدتقی تولمی:
🔹ارزش زمانی پول، سه بحث دارد: «اعتبار فقهی، گستره اعتبار و کارکردش» که اکنون تمرکزم بر بحث اول است. بیش از ده فرع فقهی پیدا کردیم که فقها حکمشان را به توجیهی که امروزه به آن ارزش زمانی پول میگوییم، مستند کردهاند. همین امر نشان میدهد، فقها نظریه ارزش زمانی پول را پذیرفتهاند.
🔸حرمت ربا به این معنا نیست که ارزش پولی که امروز قرض میدهم، بیشتر از ارزش پول فردا نیست. نه واقعاً ارزشش بیشتر است و ما نمیتوانیم، این را زیرسؤال ببریم؛ بلکه نکته این است که فعالیت غیرانتفاعی نمیتواند مستند به ارزش درآمدزا باشد؛ از اینرو در عین پذیرش ارزش زمانی پول، حرمت ربا را معقول میدانیم.
🔹ممکن است گفته شود، دلیل حرمت ربا، قرآن، سنت، اجماع یا عقل است؛ پس ادله اربعه موافق حرمت رباست؛ اما این فضا برای مقابله با نظریه رقیب که نهتنها ربا را جایز بلکه لازم میداند، کافی نیست؛ زیرا اقتصاد سرمایهداری، قرآن را قبول ندارد. او میگوید: دلایل متعددی بر جواز ربا دارم که یکی از آنها ارزش زمانی پول است. فقیه در دوران جدید باید بتواند، با نظریههایی مقابل مقابله کند و ادله آنها را با روش علمی رد کند.
👈 گزارش تفصیلی + سخنان استاد ناقد: http://ijtihadnet.ir/?p=69846
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢اکثر غالیان بلندپروازیهای سیاسی داشتند/ نگاه مولفهای برای حل تعارضات رجالی سودمند نیست
✔️ دکتر سید محمدهادی گرامی:
🔹اگر درک سیاسی از غلو داشته باشیم و بدانیم جریانات غالیانه بلندپروازی سیاسی داشتند و از سوی دیگر دانش فرقهنگاری را نیز در اختیار قدرتهای حاکم بدانیم، باید توجه کنیم آنها عقایدی را به غلات نسبت دادند که برای ما عجیب است و در این زمینه بزرگنمایی شده تا زمینه سرکوب آنها فراهم شود.
🔸وقتی در مطالعات تاریخی جلو میرویم برایمان روشن میشود که غالیان نسبت به مولفههای مختلف چه باوری داشتند ولی در مطالعات رجال یک مشکلی که داریم گزارشات متعارض رجالی است. در آثار رجالی برخی شخصیتها کاملا جرح شدند و بعضی شخصیتها کاملا مدح شدند؛ ولی شخصیتهای رجالی زیادی داریم که وضعیت دوگانه دارند و در مورد آنها هم گزارش جرح داریم و هم مدح.
🔹با نگاه مولفهای به مفهوم غلو شاید به نظر بیاید علت اصلی تفاوت گزارشهای رجالی در رابطه با یک نفر این است دیدگاهشان در رابطه با غلو فرق داشته ولی به نظر میرسد این تعارضات به جهت رقابتهایی بوده که درون جریانات شیعی وجود داشته و به همین جهت افراد علیه هم گزارش میساختند. در واقع شاید اعتقاد آنها درباره باورهای یک نفر متفاوت نباشد بلکه به جهت رقابتهای صنفی و جریانی که وجود دارد همدیگر را جرح و تعدیل کرده باشند. پس علیرغم اینکه باید مفهوم غلو را به شکل مولفهای ببینیم ولی این روش در مسائل رجالی خیلی به ما کمک نمیکند چون تعارضات رجالی به دلیل رقابتهای صنفی بوده است.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69850
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢اگر خلق پول از هیچ حرام باشد، اتخاذ سیاستهای پیشینی برای پیشگیری از آن منطقیتر خواهد بود
✔️حجتالاسلام والمسلمین حسینزاده بحرینی، رئیس کمیسیون بانکداری مجلس در مدرسه فصلی فقه نظام با عنوان «تبیین فقهی و اقتصادی خلق پول بانکی و دلالتهای آن برای طراحی مدل بانکداری» موضوع «اصطلاح شناسی خلق پول و راهکار مدیریت آن» را تشریح کرد.
وی در این نشست اظهار داشت: اعطای تسهیلات بانکی بدون تودیع ذخیره قانونی نزد بانک مرکزی به معنای بدهکاری به بانک مرکزی و افزایش نقدینگی است و این در حالی است که اگر این عمل شرعا حرام باشد، اتخاذ سیاستهای پیشینی توسط بانک مرکزی بسیار منطقیتر از سیاستهای پسینی در جلوگیری از آن است؛ نظارتهای پسینی منتج نیست؛ زیرا اعمال سیاستهایی پسینی مانند تعطیلی بانک پس از اعمال جریمه آن - با نظر به وجود مشتریان میلیونی برای برخی از آنها-، برای اقتصاد کشور بسیار پر خطر است.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=69852
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 اجازه آیتالله سیستانی برای اختصاص سهم امام به زلزله زدگان خوی
🔻متن استفتاء از دفتر معظمله به این شرح است:
✍ بسمه تعالی
مؤمنین مجازند از دو سوم سهم امام (علیهالسلام) برای آسیب دیدگان زلزله شهرستان خوی به مقدار لازم کمک کنند.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢فقر منابع روایی در سیرهپژوهی امام جواد (ع)
✔️حجتالاسلام علی راد با بیان اینکه در خصوص ابناءالرضا(ع) و امام جواد(ع) با فقر منابع روایی دچار هستیم، اظهار کرد: در پژوهشهایی که درباره ابنا الرضا(ع) صورت گرفته دادههای تاریخی و روایی اندک است. این امر معلول شرایط تاریخی و سیاسی ایشان و برخورد سلبی دستگاه خلافت با این ائمه(ع) بوده است. بنابراین اگر با همین تعداد روایات موجود برخورد سلبی کنیم، دیگر چیزی از روایات باقی نمیماند.
👈 ادله اعتبار روایت «و ما کان لله لم یقطع»: http://ijtihadnet.ir/?p=69861
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 انتصابات جدید در مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان
✔️حجتالاسلام والمسلمین علی خیاط، مدیر حوزه علمیه خرسان در حکمی جداگانه که امروز طی جلسهای با حضور حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر فرزانه، دبیر شورای عالی برگزار شد، حجتالاسلام مهدی رضایی به عنوان معاون جدید علمی، حجتالاسلام جلال منتظری به عنوان معاون جدید فرهنگی تبلیغی، حجتالاسلام مهدی صالحی مقدم به عنوان مدیر جدید دفتر امور مدارس و حجتالاسلام سیدکاظم کاظمی یزدی به عنوان سرپرست مرکزبرنامه ریزی وفناوری حوزه علمیه خراسان معرفی کرد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚معرفی برگزیدگان هفدهمین فراخوان آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان از دو هزار و ۳۰۰ اثر ارسالی
✔️آئین تجلیل از برگزیدگان هفدهمین فراخوان آثار پژوهشی حوزه علمیه خراسان با حضور جمعی از علما، اساتید، پژوهشگران و مدیران این حوزه، صبح امروز در مدرسه علمیه سلیمانیه مشهد برگزار شد.
📌 در این مراسم از برگزیدگان بخشهای کتاب، مقاله، پایاننامه، تحقیق پایانی و نرمافزار پژوهشی با اهدای لوح تقدیر و تقدیم جوایز تجلیل شدند. در این فراخوان بیش از دو هزار و ۳۰۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد که قالب مقاله، پایاننامه و کتاب به ترتیب بیشترین آمار را به خود اختصاص دادند. تعداد کل آثار برگزیده: ۱۰۴ اثر، تعداد کتابهای برگزیده: ۲۲ کتاب، تعداد مقالات برگزیده: ۷۳ مقاله، تعداد پایاننامه برگزیده: ۵ پایاننامه، تعداد تحقیق پایانی: ۲ تحقیق و تعداد نرمافزار: ۲ نرمافزار هستند که هیچیک از آثار بخشها «حائز رتبه اول» نشدند.
👈 معرفی آثار فقهی، اصولی، حدیثی و رجالی: http://ijtihadnet.ir/?p=69855
🆔 https://eitaa.com/ijtihad