💢علم أصول با گذر زمان، از هدف اصلی خود فاصله گرفت
✍️استاد علی نصیری
عموم صاحبنظران نقش علم أصول را در مقایسه با سایر دانشهای بایسته برای تحقق اجتهاد، مهمتر و اساسیتر میدانند؛ زیرا اساساً دانش أصول فقه چنان که از نام آن پیداست، به عنوان مبانی و قواعد تحقق فقاهت، بنیانگذاری شده است.
همانگونه که اشاره شد، خاستگاه ظهور و فلسفه وجودی علم أصول آن است که این دانش در خدمت فقه قرار گیرد و مسائل و مبانی آن در استخراج گزارههای فقهی تاثیر گذارند.
به عبارت روشنتر، مسأله اصولیه آن است نتیجه آن در طریق استنباط، نقش کبرای قیاس را ایفا میکند. از این جهت علم اصول در تمام مسایل خود همین اصل را تبعیت کرده و یادکرد هر مسألهای باید مبتنی بر چنین اصلی باشد.
با این حال، باید اذعان کرد که علم أصول با گذار زمان، تا حدودی از هدف اصلی خود فاصله گرفت و به جای آن که نقش مقدمه برای فقه بازی کند، در برخی از مسایل به جای ذیالمقدمه نشست. یکی از نتایج این رویکرد، فربه شدن بیش از حد متعارف علم أصول و انعکاس مباحث غیر ضرور در آن است که در پارهای از موارد، مورد تاکید اصولیان قرار گرفته است.
به عنوان نمونه محقق نائینی در باره حقیقت شرعیه فرموده است: این بحث هیچ فایدهای ندارد؛ زیرا مورد مشکوک در خطابات شرعی نداریم تا از این قاعده کمک بگیریم و شک را برطرف سازیم.
امام خمینی نیز معتقد است که این بحث بدون ثمره است؛ زیرا استعمالاتی که در مدارک فقهی داریم، قطع داریم که در همین معانی جدید است.
آیتالله خویی نیز فرموده است: این بحث هیچگونه ثمرهای ندارد؛ زیرا واژههایی که از کتاب و سنت به ما رسیده، مراد متکلم در آنها روشن است و تردیدی در مراد استعمالی آنها نداریم.
ایشان در باره قاعده اشتراک چنین آورده است: در هرحال تحقیق این مطلب و طولانی ساختن سخن برای ما مهم نیست؛ زیرا اشتراک ممکن است بلکه در خارج واقع شده است.
محقق نایینی در باره مقدمه واجب چنین آورده است: التنبیه الثالث فی بیان انه لا تترتب ثمره مهمه علی البحث عن وجوب مقدمه الواجب و لاباس بالاشاره الی ما ذکروه ثمره فی المقام.
محقق عراقی نیز پس از آنکه فایدههای ذکر شده بر این بحث را مورد نقد قرار داده است، میفرماید: تنها ثمره این مسأله در تقرب است؛ یعنی همانطور که عبادت با انگیزه رسیدن به ذیالمقدمه حاصل میشود، با قصد امر مقدمه نیز قرب حاصل میگردد.
آیتالله بروجردی معتقد است که ثمرههایی که برای این مسأله ذکر شده بدون ایراد و اشکال نیست.
مرحوم مظفر میگوید: این بحث نتیجه علمی ندارد. تنها بحثهای علمی مفیدی که در ضمن آن مطرح است، به عنوان ثمره تلقی میشود.
امام خمینی در این باره چنین آورده است: بحث مقدمه واجب دارای فایده نیست و آنچه که بعضی از محققان به عنوان ثمره طرح کردهاند، ناتمام است و به علاوه فایده ذکر شده یک بحث اصولی نیست.
آیتالله خویی برای مسأله مقدمه واجب هفت فایده ذکر کرده است، با این حال برخی از آنها را باطل و ناصواب دانسته و برخی دیگر را به عنوان ثمره برای بحث اصولی نپذیرفته است.
آیتالله مکارم در این باره چنین آورده است: و نراهم ایضاً باحثین عن بعض مسائل اصول الفقه؛ ای ما یسمی اصولا و لعلها لیست باصول! شهراً او شهوراً عدیده ثم یلتمسون ثمره لها من هنا و هناک فقد لایری منهما عین و لا اثر فلما اعیا بهم الفحص یسکنون الی النذر و اشباهه.
(برگرفته از کتاب «راهنمای تحصیل در حوزه» جلد دوم)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢پنج کلان نظریه درباره رابطه دین و سیاست
🔺جریانشناسی نسبت دین و سیاست در جهان اسلام
✔️امروز مسئله نسبت میان دین و سیاست به یکی از مهمترین پرسشهای جوامع مسلمان تبدیل شده است. حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی میرزایی، عضو هیات علمی جامعة المصطفی معتقد است: پنج منطق باعث می شود پنج مجموعه از نظریات در زمینه نسبت دین و سیاست قابل اصطیاد باشد. «تطابق»، «تکامل یا تداخل»، «تعامل یا تعایش»، «تباین» و «تقابل»، پنج رویکرد موجود در نسبت دین و سیاست در دنیای اسلام است که ذیل دو ابرجریان سکولاریسم و اسلام گرایی قرار میگیرند.
او ضمن تفکیک ساختار از محتوا در نظام سیاسی، اشارههای بدیعی به اثر این مساله در برخی جریانهای اسلام سیاسی داشته و بر اساس این رویکرد اشارههایی نیز به تکمیل فقه سیاسی شیعه میکند.
👈 مطالعه نمایید: http://ijtihadnet.ir/?p=70015
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢مذاق شارع تا به مصادیق میدانی نرسد دقیق نخواهد شد
✔️استاد عبدالحمید واسطی:
🔹فرضیه ما این است که مذاق شارع را از باب تراکم قرائن منجر به ظن اطمینانی پیگیری میکنیم و مبنای اهل سنت مورد نظر ما نیست که آن را دلیل مستقل در نظر میگیرند. در این مسیر فرضیه ما این است که باید چهار مرحله طی شود؛
1. یکی اینکه موضوعی که میخواهیم حکمش را به دست بیاوریم به اشباه و نظائرش ارجاع داده شود، البته نباید منجر به قیاس شود.
2. دوم اینکه موضوع به آیات الاحکام و قواعد فقهی ارجاع شود و تک تک آیات و قواعد مرتبط با آن موضوع بررسی شود و میزان تناسب به دست بیاید.
3. سوم باید موضوع به مقاصد شریعت و اهداف دین عرضه شود و همچنین به مصالح و مفاسد ارجاع شود، آن هم بر مبنای شیعی.
4. چهارمین مورد هم عرضه به اولویات است یعنی آن چیزهایی که در شریعت اولویتدار هستند.
🔸مذاق شارع برآیند فهم فقیه از شبکهای از گزارههای دال بر نظام معرفتی دین، مقاصد شریعت، مجموعه آیات احکام و قواعد فقه، اولویتهای شارع و مصحلتها، اشباه و نظائر حکم و مجموعه احکام تعیینکننده مرزها و مجموعه احکام تعیینکننده پسندهای شارع است. برای کشف مذاق هم گزارههای توصیف و هم تجویزی باید دیده شود؛ این شاکله اصلی بحث است.
🔹بحث مذاق شارع مفهومی عام و کلی تلقی شده است تا به مصادیق میدانی نرسد دقیقسازی نخواهد شد. به این خاطر تلاش شد به میدان آمدن و تبدیل فضای انضمامی به عمل کاملا به رویت برسد.
👈 گزارش کرسی علمی «روششناسی کشف مذاق شارع» + سخنان استاد ناقد: http://ijtihadnet.ir/?p=70018
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢دعوت مراجع از مردم برای حضور در راهپیمایی 22 بهمن
✔️در آستانه سالگرد انقلاب جمهوری اسلامی ایران، مراجع معظم حضرت آیات مکارم شیرازی، نوری همدانی و جوادی آملی، آحاد مختلف مردم را به حضور در راهپیمایی 22 بهمن دعوت کردند.
🚩 آیتالله مکارم شیرازی: الحمدلله الان چهل و چهارمین سال پیروزی انقلاب اسلامی است. سرّ این طول عمر، با وجود توطئههای دشمنان اتحاد میان مردم است. اگر این هماهنگی و اتحاد ادامه یابد، این انقلاب انشاءالله تا ظهور امام زمان ارواحنا له الفداء ادامه خواهد یافت. اینجانب از همه مردم عزیز تقاضا میکنم که با حضور پرشور، در راهپیمایی 22 بهمن شرکت کنند و صدایشان را به گوش جهانیان برسانند که تأثیر بسیار مهمی در تزلزل روحیه دشمنان و رسوایی آنان دارد.
🚩 آیتالله نوری همدانی: امروز وظیفه همگان بیان دستاوردهای انقلاب اسلامی و تلاش برای رفع نواقص است تا آرمانهای امام و شهدا و خواسته عموم مردم تحقق نهایی پیدا کند. بدون شک حضور مردم در راهپیمایی روز ۲۲ بهمن امسال موجب ناامیدی دشمنان اسلام و ایران خواهد بود و وحدت و همدلی را به نمایش خواهد گذاشت.
🚩 آیتالله جوادی آملی: باید همگان اعم از مسئولان و مردم در حفظ ارزشهای انقلاب، پاسداری از خون پاک شهدا و صیانت از پیام امام راحل بکوشند و در انجام وظایف و مسئولیتها کوتاهی نکنند و مردم نیز با حفظ وحدت و همدلی در صحنه حضور پیدا کرده تا این امانت الهی به دست صاحب اصلیاش برسد.
👈 متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=70021
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 انقلاب اسلامی دستاورد فقاهت شیعه است
✔️استاد سید محمدمهدی میرباقری:
پایگاه مشروعیت انقلاب اسلامی، دستگاه فقاهت در عصر غیبت است. فقیه بزرگی بر اساس دستگاه فقاهت شیعه به این تشخیص رسیده و حجت بر او تمام شده که باید بر اساس دلایل قرآنی و روایی قیام کند. این قیام، علاوه بر اینکه برای او حجت است، برای مردم هم حجت است. بنابراین، به لحاظ مبانی فقهی تا وقتی این پرچم در دست فقیه جامعالشرایطی است که براساس تشخیص فقهی خود اقدام میکند، حجیت عصر غیبت را برای خود و مقلدینش دارد و دیگران حق مخالفت ندارند. لذا میبینید که فقهای بزرگی چون مرحوم آیتاللهالعظمی اراکی، مرحوم آیتالله العظمی گلپایگانی و... که رهبری نهضت را به عهده نداشتند، وقتی این نهضت پیروز شد، با همه وجود در کنار امام ایستادند، زیرا میدانستند که این دستاورد فقاهت شیعه است و حجیت عصر غیبت را دارد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💫 طلیعه فتح
✔️طلیعه فتح عنوان مجموعهای است که به مرور برخی از وقایع دوران زندگی حضرت امام خمینی و حضرت آیتالله خامنهای از ابتدای ورود ایشان به مبارزه علیه رژیم پهلوی تا سالروز وقوع انقلاب اسلامی میپردازد. این مجموعه که با تصویرگری چهره حضرت امام و رهبر انقلاب اسلامی منطبق با آن دوران همراه شده، به مناسبت ایامالله دهه فجر در رسانه khamenei.ir منتشر شده است.
👈 مشاهده نمایید: https://farsi.khamenei.ir/photo-album?id=51863
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
13586_715.jpg
حجم:
4.8M
📊 اینفوگرافیک «چهل سال صعود»، مروری بر دستاوردهای علمی انقلاب اسلامی
✔️پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ یکی از مهمترین دستاوردهای انقلاب اسلامی، پیشرفتهای شگرف علمی دانشمندان و نخبگان است. اینفوگرافیک «چهل سال صعود» نگاهی مستند به دستاوردهای علمی نظام جمهوری اسلامی ایران دارد.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢۲۲بهمنِ متفاوت با وظایف سنگین و تاریخی
✍️استاد علیرضا اعرافی
✂️بدون شک شما مردم زمان شناس در این برههی مهم از تاریخ معاصر ایران، که دستاوردهایش پرشمارتر، عظمت و اقتدارش ملموستر و عمق نفوذ راهبردیاش در پهنهی جهان گستردهتر است و به فضل خداوند متعال زمینهی شکوفایی، جهش و پیشرفت ملی در سایهی تدابیر رهبری معظم، مراجع عظام تقلید و نخبگان فکری و فرهنگی و به ویژه ملت صبور و کوشا مساعدتر و مهیاتر است؛ تعظیم و گرامیداشت یوم الله ۲۲ بهمن، ضرورتی دو چندان و مضاعف دارد.
۲۲ بهمن امسال با همیشه متفاوت و وظایف همهی ما سنگین و تاریخی است و ازاینرو، باید بر ضرورت همکاری بسیار گسترده برای برگزاری راهپیمایی پرشکوه ۲۲ بهمن ماه تأکید شود و همه سهم و نقش خود را یافته و با تمام توان برای تحقق آن اقدام و برای اقامهی این تکلیف خطیر قیام نمایند.
همه ضمن گرامی داشت و مشارکت در برنامههای ۲۲ بهمن ماه و جشن مردمی پیروزی انقلاب اسلامی به جهاد تبیین برخیزند و مشارکت وسیع مردمی باید خاطرهی وحدت و یکپارچگی و هوشمندی و بنبست شکنی روزهای انقلاب و دفاع مقدس را دوباره زنده سازد و روح امید و تلاش و آینده سازی را در کالبد جامعه بدمد.
👈 ادامه مطلب: http://ijtihadnet.ir/?p=70028
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
مجموعه سخننگاشت «آن روزها».pdf
حجم:
4.1M
🔖خاطرات دوران مبارزه
🔺مجموعه سخننگاشت «آن روزها» روایتی از دوران مبارزات حضرت آیتالله خامنهای در پنج ماهِ منتهی به پیروزی انقلاب
📝 متن کامل خاطرات: https://khl.ink/f/28938
📥 دریافت جداگانهی تصاویر: https://khl.ink/f/38817
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
آیت الله جوادی آملیجمهوری اسلامی.mp3
زمان:
حجم:
1.7M
🎧 «جمهوری اسلامی»؛ خطبههای نماز جمعه آیتالله جوادی آملی ۱۳۷۷/۱۱/۱۶
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
1.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
📽فیلمی کوتاه از استقبال مراجع، علما و اساتید حوزه قم از امام خمینی(ره)
✔️در این فیلم کوتاه آیتالله گلپایگانی و آیتالله شریعتمداری و آیتالله وحیدی شبستری به استقبال امام رفتند.
🔺اين ملاقات در مسجد امام حسن مجتبی (عليهالسلام) در پنجشنبه دهم اسفند ٥٧ مطابق ٢ ربيع الثانی ١٣٩٩ اتفاق ميافتد و روزنامه كيهان وقت به شماره ١٠٦٥٠ در ص ٢ مفصل اين گزارش را منتشر کرده است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢 اعلام پایان
✍️ آیتالله سید عبدالکریم موسوی اردبیلی(ره):
🔻همراه امام {۲۲ بهمن ۱۳۵۷} در خانهای بودیم که ایشان پیام اعلام پایان سلطنت و اعلام جمهوریت را آماده کردند، بعد از ما خواستند تا به صدا و سیما رفته، پیام را برای مردم بخوانیم. آقای مطهری پیام را از امام گرفت و به دست من داد و گفت: چون خودم جایی باید بروم شما به صدا و سیما رفته و این پیام را قرائت کنید.
همراه دو ماشین محافظ که عدهای از جوانان مسلح انقلابی در آنها حضور داشتند به طرف صدا و سیما حرکت کردیم؛ به خاطر شرایط ناامنی که آن روزها خیابان های تهران داشت در دو جا، گروه هایی جلوی ما را گرفتند، اما وقتی جوانان مسلح همراه ما را مشاهده کردند سریع عقب نشستند.
وقتی به صدا و سیما رسیدیم آقای حاج احمدعلی بابایی نیز از طرف آقای طالقانی آنجا حضور داشت و می خواست پیامی را از طرف ایشان قرائت کند، همچنین دیگرانی نیز از جمله قطب زاده و یک سرهنگ بازنشسته که بعداً در دولت موقت استاندارخوزستان شد، آنجا بودند و می خواستند پیامهایی را بخوانند. آقای شیخ فضلالله محلاتی هم همراه من بود.
من وقتی که این وضع آشفته پیام خوانیها را دیدم به شدت با این کار مخالفت کردم و گفتم چه معنی دارد وقتی قرار است پیام امام در موضوعی قرائت شود پیامهای دیگری نیز در این خصوص خوانده شود؟ به همین علت مانع کار آنها شدم.
همین مسئله نیز موجب شد در آن ساعتی که من در صدا و سیما حضور داشتم فقط پیام امام خمینی خوانده شود. بعد از خواندن پیام امام، من همراه محافظان از صدا و سیما بیرون آمدم. بعداً شنیدم بعد از ما، نیروهای مجاهدین خلق {منافقین} وارد صدا و سیما شده و اطلاعیهای را خوانده بودند که از قضا امام خمینی نیز آن را از رادیو و تلویزیون شنیده بود.
وقتی روز بعد به نزد امام رفتم ایشان از این مسئله خیلی عصبانی بودند و به من گفتند: شما که پیام پایان سلطنت و اعلام جمهوریت را خوانده بودید پس این اطلاعیه آنها چه معنی داشت!
با این مسئلهای که پیش آمد دیدم نیروهای مجاهدین خیلی در صدا و سیما شلوغ میکنند و باید به نوعی جلوی رفتار خودسرانه آنها را در صدا و سیما گرفت. اینجا بود که به فکرم رسید تنها کسی که در آن شرایط می تواند جلوی آنها بایستند آقای قطب زاده است.
اما چون من روز قبل جلوی قرائت پیام او را گرفته بودم، میدانستم که از من دلخوری دارد برای همین این کار را به آقای بهشتی محول کردم. به بهشتی گفتم: شما با زبانی که دارید می توانید این ماجرا را مدیریت کنید.
او هم به خوبی این کار را کرد و بعد از صحبت با قطب زاده او را به صدا و سیما فرستاد. قطب زاده هم مجاهدین را از آنجا بیرون انداخت و همین مسئله نیز سبب شد تا همان جا ماندگار شده و مسئول صدا و سیما شود. (برگرفته از خاطرات آیتالله سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، تدوین: علی درازی، ناشر: سوره مهر، چاپ اول: ۱۳۹۵، ص ۲۸۶ – ۲۸۸)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad