🔔نشست علمی «حقّابه از منظر فقه و قانون»
🎙ارائه: استاد احمد مبلغی، مدرس خارج فقه محیط زیست حوزۀ علمیه قم
🎙ارائه: دکتر علی مشهدی، دانشیار دانشکده ی حقوق دانشگاه قم
📆 زمان: یک شنبه ۰۷ اسفند ماه، ساعت ۱۶ ال ۱۸
🏢مکان: قم بلوار شهید صدوقی، بیست متری حضرت ابوالفضل علیه السلام، موسسه عالی فقه و علوم اسلامی( فاز 3 شهید صدوقی ره)
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔔نشست تخصصی «بررسی حکمرانی مردمی از دیدگاه امام موسی صدر»
🎙 ارائه: دکتر شریف لک زایی، دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
📆 زمان: یکشنبه 7 اسفند، ساعت 13
🏛مکان: پژوهشکده شهید صدر شعبه مشهد
🔗لینک نشست: https://www.skyroom.online/ch/sadr/irhfc
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢ممانعت از حق شرعی سقط به صرف نگاه افزایش جمعیت قابل توجیه نیست
✔️دکتر اسماعیل آقابابایی:
🔹از نظر فقهی، از یک سو مبنای جواز سقط محل بحث است و از سوی دیگر، آرای متفاوتی در مصادیق مجاز به سقط داریم؛ برای مثال در موارد خطر جانی برای مادر پس از دمیده شدن روح دیدگاهی قائل به جواز و نظری مبنی بر حرمت میتوان یافت. چنان که سقط در موارد حرج روحی مثل حاملگی ناشی از ارتباط نامشروع، مخالفان و موافقانی دارد. چنان که ناقص الخلقة بودن کودک هم بنا بر برخی آرا نمیتواند جواز سقط را به دنبال داشته باشد.
🔸اختلاف فتاوا، کلی بودن قانون، واگذاری تشخیص مصادیق در مواردی به پزشک، نامعلوم بودن معیار نقص مجوز سقط و مسائلی از این دست پزشکی قانونی را در عملی سازی قانون یادشده دچار مشکل میکند تا جایی که بسته به سلیقه پزشکان و تشخیص کمیسیون، مصادیق سقط جنین به حسب استانها متفاوت میگردد.
🔹تعدد جنینهای نیازمند کاهش، خطاها و گاه نارساییهای امکانات پزشکی در تشخیص سلامت کودک، تعیین مدت چهار ماه برای تجویز سقط جنین، تفاوت سلایق و گاه نوع دانش پزشکان در تفسیر عسر و حرج مطرح در قانون و مسائلی از این دست موجب شد همچنان ابهامهای فراوانی در تطبیق و اجرای قانون یادشده در عمل بروز کند.
🔸 با این حال سخت گیری در مواردی که به لحاظ شرعی میتوان قائل به جواز بود اولا، زمینه سقطهای غیرقانونی و خطرات جانی ناشی از آن را رقم میزند و ثانیا، به ممانعت از حق شرعی میانجامد که صرف نگاه به افزایش جمعیت نمیتواند آن را توجیه کند.
👈 بیشتر بخوانید: http://ijtihadnet.ir/?p=70233
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢درآمدی بر آسیبشناسی پژوهش در فقه فرهنگ
✍️سیدمحمد طباطبایی، محقق و مدرس حوزه علمیه قم
مدتی است که قدری پژوهشها در عرصه فقهی فرهنگ به اقتضای رویکردهای اجتماعی و حکومتی به فقه اوج گرفته است. هرچند ممکن است آغاز این فرایند را با دو کتاب فقه فرهنگ و ارتباطات و قواعد فقه فرهنگ و ارتباطات در دهه هشتاد تلقی کنیم که در دانشگاه امام صادق علیهالسلام رقم خورد.
با وجود این، مواجهههایی که بعضا با این پژوهشها پیش میآید و حتی صورت درسی سطوح عالی به خود میگیرد نگرانیهایی را در آینده فقه فرهنگ به دنبال دارد.
مشهودترین اشکال اینجاست که حتی قلمرو فقه فرهنگ برای این محققین روشن نیست و گاه میان دو عرصه متمایز فرهنگ و مداخله در آن اشتباه میکنند. لذا تا نامی از فقه فرهنگ میآوریم انصراف به امر به معروف و نهی از منکر میکنند و از فرهنگ به عنوان یک نظام اجتماعی با مشخصههایی که دارد غفلت میکنند.
شاید ریشه این اشتباه سهلاندیشی در این حوزه باشد که ناشی از عدم ملاحظه پایگاه دانشی فرهنگ است. فرهنگ بما هو فرهنگ، یک مفهوم از سنخ علوم اجتماعی است و حتی قدمای علم الاجتماعی مسلمین هم همین نگاه ساختاری را داشته و از آن به صنایع و معارف بشری تعبیر میکردند. لذا فرهنگ از اساس یک امر کلان و نظام اجتماعی است و فقه فردی ندارد. لذا نمیتوان بدون یک فهم علمالاجتماعی (و نه لزوما جامعهشناسی) وارد موضوعشناسی و طبعا حکمشناسی در فقه فرهنگ به عنوان بخشی از علم فقه شد.
با این وصف نمیتوان صرفا با تکیه بر سوابق تدریس سطوح عالی، از صلاحیت تدریس در فقه فرهنگ برخوردار بود و تا فرهنگی اندیشه نشود فقه فرهنگ هم وجود نخواهد داشت.
به همین سبب است که گاه مسائل غیر فرهنگی در ذیل فقه فرهنگ جای میگیرند. چنان که آزادی بیان و آزادی اندیشه امر فرهنگی نیستند و در حوزه حقوق عامه و حقوق بشر جای دارند. اگر قرار است که یک موضوع را از علوم انسانی اخذ کرده و موضوع فقه خود قرار دهیم باید ابتدا نسبت به خود موضوع از منظر علوم انسانی موضع تبیینی داشته باشیم و سپس وارد فقه شویم.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
اجتهاد
💢آیتالله سیستانی، اندیشهای در میانه آیتالله خویی و امام خمینی ✍️دکتر عبدالوهاب فراتی ✔️
💢 تأملی در خلط میان مبانی فقهی برخاسته از نصوص با نظریههای سیاسی برخاسته از مصالح زمان و مکان
🔺در پاسخ به یادداشت «بررسی مدل سیاست ورزی آیتالله سیستانی»؛
✍️حجتالاسلام مجید رجبی
تحلیل رفتار سیاسی فقیهان در دورههای مختلف تاریخی از مسائل کلیدی اندیشه سیاسی اسلامی بشمار میرود. همانطور که در تفسیر اندیشه سیاسی اسلام بویژه در دوره پسا انقلاب، میان تحلیل گران اختلاف است، در تفسیر رفتار سیاسی فقیهان نیز این اختلاف به چشم میخورد. بعنوان نمونه فقیهان طرفدار مشروطه، نظام پارلمانی و سلطنت مشروطه را بعنوان نسخه برتر زمانهشان پذیرفته بودند و حتی فقیهی مانند میرزای نائینی در دفاع از عدم مغایرت آن با شریعت کتاب «تنبیه الامه و تنزیه المله» را تدوین میکند.
این نوشتار در صدد نیست تا ادعا کند اختلاف در رفتارهای سیاسی هرگز ناشی از اختلاف در مبانی فقهی و کلامی نبوده بلکه معتقد است اصل تشیع سیاسی امری مسلم و قطعی نزد فقیهان بشمار میرفته است، البته تاکتیک مواجهه با سیاست ممکن است در هر زمان نسبت به زمان دیگری و نزد هر اندیشمندی نسبت به اندیشمند دیگر متفاوت باشد.
نگارنده معتقد است وحدت رهبری و راهبری در جهان در اسلام از ضروریاتی است که میتواند چالش اختلاف نظرات کارشناسی در مواجهه با متغیرات سیاست را کاهش دهد. همان مشکلی که مشروطه را با اختلاف در رهبری نهضت دچار مشکل ساخت.
👈 متن کامل یادداشت را مطالعه نمایید: http://ijtihadnet.ir/?p=70240
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
✔️استاد حسینی بوشهری: فقها اگر بخواهند در مسائل سیاسی ورود کنند، باید موضوع شناسایی شود!
🔻در خصوص موضوعات جدید کار بیشتری صورت بگیرد زیرا در زمانه امروز حتی اگر انقلاب اسلامی شکل نمیگرفت و حتی اگر دنیای امروز نیز وجود نمیداشت، موضوعات گذشته فقها نیاز به بررسی مجدد داشت؛ اگر فقیه بخواهد در موضوعات سیاسی ورود کند باید موضوعات شناسایی شود برای مثال موضوع مشروطه که یک موضوع سیاسی بود بین فقها اختلاف به وجود آورد.
✔️استاد فلاحزاده: موضوع شناسی مباحث فقهی کار یک نفر نیست
🔻موضوع شناسی مباحث فقهی به علت گستردگی فقه کار یک نفر نیست زیرا آحاد مردم در عمل فردی و در حکومت در فعالیتهای خود نیازمند فقه هستند؛ رسالت اصلی مؤسسه موضوع شناسی فقهی از سویی دستیار فقیه در شناسایی حکم و موضوع است و همچنین در کنار مردم و مسئولان باشد تا بهخوبی موضوعات مشخص شود.
✔️استاد بیات: جریان موضوع شناسی در دهه اخیر شتاب گرفته است
🔻تاریخ انتشار آثار نشان میدهد جریان موضوع شناسی در دهه اخیر شتاب ویژهای گرفته که جای خرسندی است و آنچه از بررسیها و نظر داوران بهدستآمده حاکی از مشکلات و نقاط ضعف است. اولین نقطه ضعف فقدان تصویری روشن از وضعیت آثار موضوع شناسی فقهی، تراکم در برخی عرصهها و خلأ در عرصههای دیگر است.
👈 گزاشی از نخستین آئین تجلیل برترین آثار پژوهشی «موضوع شناسی فقهی» در نیمقرن اخیر: http://ijtihadnet.ir/?p=70266
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📚 رونمایی از ۹ کتاب جدید «موضوع شناسی فقهی»
✔️در نخستین آئین تجلیل برترین آثار پژوهشی «موضوع شناسی فقهی» در نیمقرن اخیر از ۹ کتاب موضوع شناسی با عناوین ۱- نیمه اول اجتهاد (روشن شناخت موضوعات) ۲- موضوع شناسی از منظر مراجع، فقها و علمای معاصر ۳- ارزش سنجی درهم و دینار در عصر تشریع ۴- موضوع شناسی فقهی الکل و فرآوردههای آن ۵- موضوع شناسی عناوین اقتصادی ۶- موضوع شناسی فقهی حرز اموال ۷- موضوع شناسی فقهی مانعیت در طهارت ۸- درسنامه موضوع شناسی (سطح آشنایی) ۹- موضوع شناسی کثرت و شغل سفر با رویکرد اجتهاد؛ رونمایی شد.
👈 مشاهده تصاویر + گزارش مراسم: http://ijtihadnet.ir/?p=70266
🆔 https://eitaa.com/ijtihad