eitaa logo
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
7.4هزار دنبال‌کننده
12هزار عکس
1.4هزار ویدیو
253 فایل
پایگاه پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی www.isca.ac.ir پایگاه رادیو پژوهش http://radio.isca.ac.ir کانال رسمی آرشیو صوت پژوهشگاه @isca_seda کانال رسمی پژوهشگاه در پیام رسان ایتا https://eitaa.com/isca24 ارتباط با مدیر و ارسال مطلب @Isca_ac_ir
مشاهده در ایتا
دانلود
💠آخرین نکات رهبر شهید در خصوص مذاکره 🔻با تغییر میدان جنگ از عرصه نظامی به عرصه دیپلماتیک، اگر قرار بر انجام مذاکره ای است، میدان داران دیپلماسی باید در رعایت اصول اساسی در دیپلماسی دقت کنند. 🔻در فضای پیچیده مذاکرات پیش از جنگ بود که رهبر شهید انقلاب اسلامی در آخرین مواضع خود بر چند نکته اساسی تأکید کردند. 🔻 نخست آنکه مذاکره زمانی معنا دارد که نتیجه آن از پیش تعیین نشده باشد و طرفین بتوانند بر اساس منافع خود به گفت‌وگو بپردازند. 🔻دوم آنکه تهدید و فشار هم‌زمان با مذاکره نشانه تلاش برای تحمیل اراده سیاسی است. 🔻 ایشان نکته‌ای بنیادین را مطرح کردند که می‌توان آن را عصاره تجربه چند دهه مواجهه با سیاست‌های آمریکا دانست. 🔻 امام شهید تأکید کردند که تعیین نتیجه مذاکره از پیش، «کاری غلط و ابلهانه» است. 🔻به تعبیر ایشان، اگر قرار باشد طرف مقابل از ابتدا نتیجه‌ای مشخص را تحمیل کند -مثلاً اینکه ایران حق برخورداری از انرژی هسته‌ای را نداشته باشد- دیگر آنچه باقی می‌ماند، مذاکره نیست؛ بلکه نوعی دیکته سیاسی است. 🔻این سخنان در واقع مرزبندی روشنی میان «گفت‌وگو» و «تحمیل» ترسیم می‌کند. 🔻 مذاکره زمانی معنا پیدا می‌کند که طرفین امکان دفاع از منافع خود و رسیدن به توافقی متوازن را داشته باشند. 🔻رهبر فقید انقلاب فرمودند: «این حرفهایی هم که رئیس‌جمهور آمریکا می‌زند؛ گاهی تهدید می‌کند، گاهی می‌گوید باید فلان کار بشود فلان کار نشود، این معنایش آن است که اینها در پی تسلّط بر ملت ایرانند. 🔻می‌گویند بیایید درباره‌ی انرژی هسته‌ایِ شما با هم مذاکره کنیم و نتیجه‌ مذاکره بشود این که شما این انرژی را نداشته باشید. 🔻اگر مذاکره‌ای باید انجام بگیرد واقعاً، جای مذاکره نیست اگر بنا شد مذاکره‌ای انجام بگیرد، تعیین نتیجه‌ مذاکره از قبل یک کار غلط و ابلهانه‌ای است. 🔻خب تو می‌گویی بیا با هم حرف بزنیم درباره‌ فلان موضوع، به توافق برسیم، چرا نتیجه را معیّن می‌کنی، باید حتماً به این توافق برسیم! خب این ابلهانه است.» 1404/11/28 ✍🏻 مرتضی غرسبان https://eitaa.com/MGharasban ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠هدایت ذهن فرهنگی جامعه در دوران جنگ در اندیشه امام شهید (قسمت هفتم) ✍ دکتر رحیم کارگر عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🔻امام خامنه ای (ره) بحق«یکی از اوّلین طرّاحان فکر اجتماعی (فرهنگی) در انقلاب اسلامی، بودند». (مصاحبه جدید آیت الله مصطفی خامنه ای 20-1-1405). از نظر آن قائد شهید مسئله‌ فرهنگ منشأ همه‌ فعالیت های خوب و بد جامعه است و باید توجه جدی و اساسی به آن کرد. 🔻در نظریه فرهنگی ایشان، عمده مسائل و مشکلات فرهنگی جامعه ، چیزی است که در ذهن ها می گذرد و بر آنها حاکم می شود (که اصطلاحا به آن کنترل ذهن گفته می شود) ؛ به همین جهت توجه علمی و حکیمانه به ذهن فرهنگی جامعه و برنامه ریزی جامع و آینده نگر برای هدایت آن (نه کنترل آن) مهم ترین و راهبردی ترین اقدام فرهنگی -اصلاحی در دوران جنگ و پساجنگ است: 🔻«فرهنگ واقعاً زیربنا است؛ خیلی از این خطاهایی که ما در بخش های مختلف انجام می دهیم، ناشی از فرهنگ حاکم بر ذهن ما است. 🔻 اگر ما اسراف داریم، اگر ما تقلید کورکورانه داریم، اگر ما سبک زندگی غلط داریم، اینها ناشی از مشکلات فرهنگی است؛ فرهنگِ حاکم بر ذهنها است که در عمل، این مشکلات را به وجود می‌آورد. 🔻زندگی‌های تقلیدی، زندگی‌های تجمّلاتی و اشرافی گری، غالباً منشأ و ریشه‌ فرهنگی دارد.» ( بیانات رهبر شهید ۱۴۰۰/۶/۶ ) 🔻فرهنگ حاکم بر ذهن، به معنای مجموعه‌ای از پیش‌فرض‌ها، ترجیح‌ها و عادات ذهنی است که کنش‌های روزمره را به صورت ناخودآگاه هدایت می‌کند ( به نظر می رسد در جنگ تحمیلی اخیر همه مشاهده کردند که دشمن با تمام ارکان و ابزار بخوبی در این قسمت فعالیت شدید و مخربی داشت). 🔻مشکلات عدیده فرهنگی و رفتاری جامعه ، ریشه در الگوهای فکری و شناختی نهادینه‌شده (قالب ها ، چارچوب ها و الگوهای ذهنی حاکم بر بینش ها ، گرایش ها ، ارزش ها ، کنش ها ، نمادها و...) دارند. 🔻در این دیدگاه، فرهنگ نه به عنوان مجموعه‌ای از نمادها و آیین‌های سطحی و آداب و رسوم ؛ بلکه به عنوان «نرم‌افزار حاکم بر ذهن» یا «چارچوب شناختی غالب» جامعه در نظر گرفته می‌شود. 🔻حال هدایت ذهن فرآیندی است که با آگاهی‌بخشی، آموزش، اقناع و ارائه الگوهای جذاب جایگزین، کلیت حاکم بر اذهان و چارچوب‌های شناختی را به‌تدریج و از درون متحول می‌سازد. 🔻 این فرآیند مبتنی بر جاذبه به جای اجبار است و به صورت یکپارچه ومبتنی بر تعالی فرهنگی – حکمی صورت می گیرد که نشانی از اجبار و کنترل گری و تکسویه بودن و... در آن نیست و همه سطوح آموزشی و تربیتی و فکری و رسانه ای و... در بر می گیرد. 🔻از آنجا که تغییر در «ذهن فرهنگی» فرآیندی کند، پیچیده و غیرخطی است، نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، مبتنی بر حکمت آموزی و آینده‌نگری است. ◀️ این برنامه‌ریزی باید در سطوح مختلف عمل کند: 🔻الف. سطح خرد (فردی): تقویت تفکر انتقادی، مهارت‌های تحلیل رسانه‌ای و خودآگاهی فرهنگی و... ؛ 🔻ب.سطح میانی (نهادی): تحول در نظام آموزشی، تولید محتوای فرهنگی جذاب و اصلاح الگوهای تبلیغاتی و... . 🔻ج. سطح کلان (اجتماعی): بازتعریف نمادهای موفقیت، ترویج سبک زندگی مبتنی بر ارزش‌های اصیل و ایجاد گفتمان‌های فرهنگی جایگزین و... . 🔻خود امام شهید به همه این سطوح و لایه ها توجه می فرمودند ؛ بخصوص لایه ساختاری و نهادی: «ساختار فرهنگی کشور نیاز به یک بازسازی انقلابی دارد. ما مشکل داریم در ساختار فرهنگی کشور؛ و یک حرکت انقلابی لازم است.» ( بیانات رهبر شهید ۱۴۰۰/۶/۶ ). 🔻«منظور از ساختار، ساختار فرهنگی جامعه و ذهنیت و فرهنگ حاکم بر آن و در یک کلام نرم‌افزاری است که افراد جامعه بر اساس آن در زندگی فردی و جمعی خود عمل می‌کنند.» (۱۴۰۱/۹/۱۵) 🔻نظریه فرهنگی امام شهید، وجود دولت هادی ( دولت اسلامی هدایت گر ) و برنامه تحولی حکمت بنیان را ضروری می‌داند که هدف آن، نه کنترل مکانیکی اندیشه و فرهنگ ؛ بلکه راهنمایی آگاهانه و داوطلبانه ذهن جمعی به سمت الگوهای مطلوب و ارزش های اصیل زندگی و آرمان های والای الهی -انسانی است ( همان گونه که الان در بعثت جمعی مردم مسلمان و انقلابی ایران بعد از شهادت قائد حکیم و حضور فعال و آگاهانه در صحنه های دفاع از انقلاب می بینیم). 🔻 این کار، نیازمند حکمت ، صبر، تدبیر، سرمایه‌گذاری بلندمدت و استفاده هوشمندانه از تمام ابزارهای فرهنگی، آموزشی و رسانه‌ای است. «کار فرهنگی یعنی کاری که ذهنها را با فرهنگ انقلاب و فرهنگ اسلام آشنا کند.» (امام شهید ۱۳۹۵/۳/۲۹ ) موفقیت در این مسیر، زیربنای تحقق هرگونه پیشرفت و استقلال واقعی در سایر عرصه‌ها خواهد بود. ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠 حکمرانی مشارکتی و بازآفرینی تهاجمی قدرت ایران اسلامی ✍ دکتر رحیم کارگر عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی (پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی) 🔻اراده‌ الهی و تحول قلبی – درونی ملت ایران ( ان الله لا یغیّر ما بقوم حتی یغیّروا ما بانفسهم )، آنان را به صحنه‌ تاریخی حضور و خیزش ملی-تمدنی کشانده و اکنون (ودر فرصت کوتاه آتش بس) زمان آن فرارسیده که این حضور، به عرصه‌ بازآفرینی تهاجمی قدرت تبدیل گردد. 🔻این مرحله سکوت و شاید پساجنگ، باید وارد یک عرصه جدی تر و همگانی تر و هجومی تر و فعالانه تر شود و صرفا واکنشی به تهدیدات دشمن نباشد؛ بلکه خلق آینده‌ای باشد که در آن، ایرانِ سربلند و امت سرافراز، با ابتکار عمل و قدرت تسخیرکننده، معادلات و تعاملات ملی–منطقه ای را شکل می دهند. 🔻این مهم، با تکیه بر حکمرانی مشارکتی و مسئولیت‌پذیری آگاهانه‌ مردم و مبتنی بر راهبردهای توانمندسازی فوق فعال در آینده پژوهی تهاجمی، محقق می‌شود. 🔻 امروزه قدرت واقعی، آنگاه شکوفا می‌شود که مغزها و قلب‌ها و دست‌ها و سرمایه های یک ملت، حول آرمانی مشترک ، همراه دولت اسلامی به حرکت در می آیند که به آن حکمرانی مشارکتی می گوییم. به عنوان نمونه در این حکمرانی ( در هر سه دوره جنگ، آتش بس و پساجنگ)، هر جوان نخبه، خود را سرباز جبهه‌ فناوری می‌داند؛ هر صنعتگر، حلقه‌ای از زنجیره‌ تولید اقتدار ملی ( و دفاعی) می شود؛ و هر سرمایه‌دار میهنی، حامی پروژه‌هایی است که مرزهای علم را جابه‌جا می‌کنند و قدرت پدافندی و آفندی کشور را تقویت و تصاعدی می نمایند. 🔻این شبکه‌ عظیم انسانی و اقتصادی و تکنولوژیکی و مهم تر از همه شبکه فرهنگی، خود به سلاحی تبدیل می‌شود که هیچ دشمنی توان محاسبه‌ ابعاد آن را ندارد. 🔻در حکمرانی مشارکتی، قدرت مردمی منتشر شده و ریشه دار می گردد و منجر به بسیج تمامی امکانات و ‌توان یک تمدن کهن برای جهشی تاریخی می شود. 🔻در اینجا ممکن است حتی شبکه‌ای از نخبگان متعهد ایرانی در سراسر جهان، وارد عرصه توانمندسازی کشور گردند و همچون رگ‌های حیاتی، دانش و فناوری و سرمایه را به پیکره‌ میهن تزریق کنند. 🔻در این مدل، هر شهروند، یک سنگر است و هر ایده، یک سلاح و هر پول و سرمایه ، یک پیشران اقتصادی تولید قدرت. ین فرآیند مشارکتی، هزینه هرگونه تعرض به ایران را به طور تصاعدی افزایش می‌دهد. 🔻این حکمرانی مبتنی بر آینده‌پژوهی تهاجمی ، به ما می‌آموزد که نباید منتظر تهدیدات دشمن ماند؛ باید میدان نبرد آینده را خود تعریف کرد. دشمن با ملتی روبه رو می‌شود که نه تنها در میدان نبرد، که در دانشگاه و کارگاه و پژوهشگاه ،در فضای سایبر و در بازارهای مالی و در خیابان و میدان و... نیز حاضر به خدمت رسانی و فداکاری برای میهن اسلامی است. 🔻باز هم به عنوان نمونه در اینجا هر سرمایه دار ایرانی، خودش را متعهد کند که حداقل هزینه ساخت یک موشک برد بلند را تامین نماید. 🔻این، بازدارندگی حقیقی است: بازدارندگی‌ای که از ژرفای اراده‌ جمعی و توان آفرینندگی یک ملت سرچشمه می‌گیرد. نتیجه آن تنها امنیت جمعی و بلند مدت نیست؛ بلکه تولد دوباره‌ ایران به عنوان کانونی برای نوآوری، عدالت و پیشرفت است که خود، سنگ‌بنای استوارتری برای تمدن سازی نوین اسلامی و آمادگی جمعی و چند بعدی برای نصرت منجی موعود و طلوع خورشید عظمای ولایت است. 🔻این نوع خیزش مجدد، می توان معنای دیگر «بعثت مردمی- انقلابی» مورد اشاره امام شهید در عصر حاضر باشد ؛ یعنی: برانگیخته شدن تمامی قوای مادی و معنوی یک امت، برای ساختن آینده‌ای که در آن، ظلم و جهل و جنایت و شیطنت، جایی ندارد. ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
📚 معرفی کتاب تروریسم، فرهنگ و رسانه 💬 «مراقبت از گوش‌هایمان که پنجره مغز و قلب است در مقابل رسانه‌های تحت حمایت دشمن یا همسوی با ایشان امری لازم است.» این جمله از رهبر انقلاب، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، اهمیت درک و تحلیل درست از دنیای رسانه‌ها را بیش از پیش آشکار می‌سازد. ‌ 🔸 امروزه رسانه‌ها، خصوصاً در قالب تروریسم سایبری و رسانه‌ای، به یکی از ابزارهای اصلی نظام سلطه و گروه‌های تروریستی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد شکاف فرهنگی تبدیل شده‌اند. کتاب «تروریسم، فرهنگ و رسانه» با نگاهی عمیق به این پدیده، ابعاد پیچیده آن و روش‌های مقابله با آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. ‌ 🔹 این اثر که حاصل مقالات نخبگان در کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه» است، راهنمایی ارزشمند برای درک و مواجهه صحیح با جنگ نرم و تروریسم فرهنگی محسوب می‌شود. 📥 لینک دریافت کتاب: https://pajoohaan.ir/document/2897- 🎯 پژوهان؛ لذت مطالعه و پژوهش 📱@pajoohaan_ir
💠 تبیین قرآنی نقش اجتماعات مردمی در پیروزی دفاع مقدس رمضان ✍ به قلم: محمود ملکی‌راد 🔻دفاع مقدس رمضان، علاوه بر ابعاد نظامی و سیاسی، سرشار از پدیده‌های معنوی و اجتماعی است که تحلیل آن‌ها نیازمند رجوع به مبانی معرفتی دین اسلام است. 🔻در این میان، نقش «اجتماعات مردمی» با رویکرد عبادی- توسلی، یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های پیوند میان ایمان و مقاومت است. 🔻 این نوشتار در پی آن است تا با تکیه بر سنت الهی مذکور در آیه شریفه «إِنَّ اللَّهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ» «در حقيقت، خدا حال قومى را تغيير نمى‌دهد تا آنان حال خود را تغيير دهند.» (سوره رعد، آیه ۱۱)، تبیین کند که چگونه این گردهمایی‌های معنوی شبانه، به مثابه مصداق عینی «تغییر درونی یک قوم و ملت»، زمینه‌ساز تغییر در سرنوشت نبرد است و در جلب نصرت الهی در جبهه‌ها و میادین نبرد نقش دارد. 🔻حضور گسترده، خودجوش و متوالی مردم در مساجد و میادین شهرها و روستاها برای بیش از چهل شب متوالی، صرفاً یک گردهمایی ساده یا تخلیه هیجانی نیست؛ بلکه کنشی آگاهانه و معنادار و مصداق بارز «تغییر درونی» یک قوم و ملت به شمار می رود. ◀️ این تغییر در چند لایه قابل مشاهده است: 🔻الف) تغییر از غفلت به توجه: در بحبوحه جنگ و مشکلات، جامعه می‌توانست دچار روزمرگی، بی‌تفاوتی یا یأس و نا امیدی شود. اما این حرکت مردمی، نشان‌دهنده تغییر جهت‌گیری از دغدغه‌های فردی و مادی به یک دغدغه جمعی و معنوی است. 🔻 مردم آگاهانه تصمیم گرفتند که با حضور به‌موقع خود به عنوان ابزاری معنوی برای پیروزی در جنگ استفاده کنند. 🔻ب) تغییر از اتکای صرف به اسباب مادی و اتکای به مسبب‌الأسباب: در حالی که رزمندگان در جبهه‌ها با توکل بر خداوند با ابزار مادی و تسلیحات متعارف می‌جنگند، مردم در شهرها با این حرکت اعلام می‌کنند که پیروزی تنها در گرو محاسبات نظامی و تسلیحاتی و ابزار مادی قابل تحقق نیست. 🔻مردم با تمام وجود به این باور رسیده‌اند که باید با دعا و انابه به قدرت لایزال الهی متصل شوند. این ویژگی تحول انفسی و بنیادین در ملت ایجاد کرده است. 🔻به تعبیر رهبر و امام شهید(ره) خداوند مردم را با این تحول معنوی مبعوث کرده است تا کار را تمام کنند. 🔻ج) تغییر از تفرقه و انفعال به وحدت و کنشگری: این اجتماعات اقشار مختلف مردم را با هم متحد و منسجم کرده و آنان را از حالت تماشاچی منفعل خارج و به «کنشگر فعال معنوی» در کارزار جنگ تبدیل کرده است. 🔻 هر فرد حاضر در اجتماع مردمی، خود را یک رزمنده فعال در جبهه دفاع، دعا و استغاثه می‌بیند که سرنوشت جنگ به عمل او نیز گره خورده است. این همان تغییری است که آیه شریفه یاد شده به آن اشاره دارد. در این آیه، «ما بأنفسهم» به وضعیت درونی، نیت‌ها، اراده‌ها، باورها، اخلاقیات و جهت‌گیری‌های جامعه اشاره دارد. 🔻بنابراین هنگامی که یک قوم و ملتی در خودش تغییر ایجاد کند (ما بأنفسهم)، سنت الهی مبنی بر یاری و نصرت، به جریان می‌افتد. 🔻این سنت در آیات متعددی وعده داده شده است: «يَـأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ إِن تَنصُرُواْ ٱللَّهَ يَنصُركُم وَيُثَبِّت أَقدَامَكُم» «اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، اگر خدا را يارى كنيد، ياريتان مى‌كند و گام‌هايتان را استوار مى‌دارد.» (سوره محمد، آیه ۷) مردم با تجمعات شبانه، دین خدا و بندگان مؤمن او را یاری می‌کنند و به دنبال آن، مشمول وعده نصرت الهی «یَنصُرکُم» می‌شوند. 🔻 و به‌واسطه آن امداد و کمک الهی به جبهه‌ها و میادین نبرد سرازیر می‌شود، امدادهایی چون: 🔻الف) افزایش روحیه و قاطعیت در رزمندگان: وقتی خبر این اجتماعات معنوی به رزمندگان در خط مقدم و میادین نبرد می‌رسد، آنها خود را تنها نمی‌بینند و با روحیه‌ای مضاعف و باوری راسخ‌تر خواهند جنگید. 🔻ب) الهام تصمیمات درست به فرماندهان: در شرایط پیچیده و بحرانی جنگ، اتخاذ یک تصمیم درست می‌تواند سرنوشت عملیات را تغییر دهد. 🔻بسیاری از این تصمیمات صحیح، نتیجه آرامش و سکینه‌ای است که از منبع غیب بر دل مؤمنان نازل می‌شود. 🔻 بنابراین حضور شبانه مردم هم مصداق تغییر در جان و انفس آنان است. (ما بانفسهم) که سنت تغییر الهی را به دنبال خواهد داشت و هم نصرت و یاری دین الهی (ان تنصرالله) است که نصرت و یاری خداوند را به دنبال دارد. ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
🚩خون شهید به‌مثابه سرمایهٔ نمادین و عامل پایداری اجتماعی ✏️حجت‌‌الاسلام والمسلمین علی اسدی ▪️عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن 🔻خون شهید در سنت‌های دینی، فرهنگی و جامعه‌شناختی به‌عنوان منبعی «حیات‌بخش» و «تحول‌آفرین» توصیف شده است؛ اما این گزاره تنها یک تعبیر احساسی نیست، بلکه پشتوانه‌هایی در نظریه‌های اجتماعی، روان‌شناسی جمعی و مطالعات فرهنگ مقاومت دارد. ۱. کنشی ایثارگرانه: در بسیاری از جوامع و فرهنگ ها، «شهادت» به‌عنوان «کنشی ایثارگرانه» در برابر «تهدیدهای وجودی» تلقی می‌شود و خون شهید به «نماد مقاومت» و بازتولید «هویت جمعی» بدل می‌گردد (Durkheim, 1912). ۲. سرمایه نمادین: از منظر «سرمایهٔ نمادینِ» بوردیو، فداکاری حداکثری—که شهید تجلی آن است—به گروه اجتماعی «قدرت معنایی»، «انسجام» و «مشروعیت» بیشتری می‌بخشد. در این چارچوب، خون شهید نه یک عنصر زیستی، بلکه یک «سرمایهٔ اجتماعی ـ عاطفی» است که در حافظهٔ جمعی ثبت می‌شود و توان بسیج‌کنندگی دارد (Bourdieu, 1991). این سرمایه می‌تواند انگیزش‌های فردی را به «کنش‌های جمعیِ هدفمند» تبدیل کند و ظرفیت مقاومت جامعه را افزایش دهد (Anderson, 2006). ۳. شهادت برجستگان: وقتی یک شهید از نظر جایگاه علمی، اخلاقی،دینی، سیاسی یا تأثیرگذاری اجتماعی چهره‌ای برجسته باشد، اثر نمادین خون او چند برابر می‌شود؛ زیرا فقدان چنین فردی «خلأ معنایی» ایجاد کرده و جامعه را به «بازخوانی ارزش‌ها» و «افزایش مسئولیت‌پذیری» سوق می‌دهد. این پدیده که در پی شهادت رهبر انقلاب روی داده است، در روان‌شناسی اجتماعی تحت عنوان «تعهد تقویت‌شده پس از فقدان» شناخته می‌شود (Janoff-Bulman, 1992). 🔻در این وضعیت، جامعه مرگ فرد را به‌عنوان نشانه‌ای از «مظلومیت» یا «آرمان‌خواهی» می‌بیند و همین امر موجب شکل‌گیری انرژی اخلاقی و اعتقادی تازه‌ای می‌شود. حضور شگفت انگیز مردم ایران در خیابان ها و میادین شهرها ریشه در این انرژی دارد. 💠نتیجه: تحول‌آفرینی خون شهید نه یک امر ماورایی صرف، بلکه پدیده‌ای اجتماعی، نمادین و روان‌شناختی است که قادر است ساختارهای انگیزشی، هویت جمعی و انسجام اجتماعی را بازسازی کند. در نتیجه، شهادت به‌ویژه شهادت چهره‌های برجسته، توان ایجاد تغییراتی پایدار در حافظهٔ تاریخی و رفتار جمعی را دارد؛ تغییری که به بازتولید امید، مسئولیت و مقاومت می‌انجامد. ۱۴۰۵/۱/۲۱ @ali_asadi_zanjani ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
بسم الله الرحمن الرحیم 💠 یادداشت های جنگ رمضان(4) - (جنگ تحمیلی سوم) ✍ دکترعلی اکبری معلم، عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🇮🇷 کارکردهای حضور مردم در میدان ب – وحدت و هماهنگی عوامل جامعه پذیری سیاسی 🔻وحدت و هماهنگی میان عوامل جامعه پذیری سیاسی در انجام فرایند مستمر یادگیری برای انتقال موفق باورها و ارزش های نظام به نسل جدید، حائز اهمیت فراوان است؛ چرا که در صورت بروز اختلاف بین عوامل جامعه پذیری سیاسی در حفظ و انتقال ارزش ها، در یادگیری و انتقال ارزش ها به نسل جدید، اختلال و سردرگمی بوجود می آید که این امر برای حفظ هویت و انسجام ملی، سمّی مهلک به حساب می آید. 🔻 از کارکردهای حضور مردم در تجمعات خیابانی طی بیش از چهل روز اخیر با عنایت الهی، وحدت و هماهنگی عوامل جامعه پذیری سیاسی است؛ بر اساس مشاهدات میدانی و گزارش های مستند از حضور مردم در میادین، اکثر عوامل جامعه پذیری سیاسی به ایفای نقش می پردازند؛ به عبارت دیگر، عوامل مختلف جامعه پذیری سیاسی در چهل روز اخیر در صحنه حضور دارند؛ از عامل خانواده گرفته تا گروه های هم سال، نهادهای مذهبی، نهادهای آموزشی، رسانه های گروهی، احزاب و گروه های سیاسی و دولت؛ در واقع، همه عوامل فعال در انتقال ارزش ها و باورهای مشترک سهیم هستند؛ یعنی، حضور عوامل جامعه پذیری سیاسی در صحنه و بیان خواسته های مشترک، مظهر روشن وحدت و هماهنگی است؛ محور خواسته های مردم در این ایام، خونخواهی رهبر شهید، بیعت با رهبر جدید، دفاع از وطن، احترام به پرچم، حفظ دین و تمامیت ارضی، پشتیبانی از رزمندگان و نظام جمهوری اسلامی ایران، مبارزه با سلطه گری آمریکا و اسرائیل غاصب بوده است. 🔻 بررسی شعارها و خواسته های مردم در این ایام، نشان می دهد که تاکید عوامل جامعه پذیری سیاسی بر محورهای مشترک بوده است؛ یعنی اعضای خانواده در این اجتماعات همان خواسته هایی را مورد تاکید قرار می دهند که گروه های هم سال، نهادهای آموزشی، نهادهای مذهبی، رسانه های گروهی و احزاب و دولت مورد تاکید قرار می دهند. 🔻البته تاکنون موارد اندکی از ناهمخوانی در بیان خواسته ها در برخی تجمعات مشاهده شده که غیر قابل توجه بوده است. 🔻 باید توجه داشت که یادگیری و انتقال ارزش های حاکم به نسل جدید با حفظ وحدت و هماهنگی عوامل جامعه پذیری سیاسی زودتر و موفق تر حاصل می شود؛ در این صورت، آنان به راحتی می آموزند که دفاع از سرزمین، دین، پرچم و رهبری برای حفظ هویت ملی اسلامی، استقلال و آزادی و عزت و سربلندی کشور ضروری است. این نکته آنقدر ارزشمند است که برای حراست از آن باید استقامت داشت و جان ها را در این راه فدا کرد. 🔻 به امید استمرار این تجربه گرانسنگ از حضور مردم در خیابان ها و میادین در دوره جنگ تحمیلی دوم و سوم. https://eitaa.com/aliakbarimoallem ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
📚 معرفی کتاب تروریسم، فرهنگ و رسانه 💬 «مراقبت از گوش‌هایمان که پنجره مغز و قلب است در مقابل رسانه‌های تحت حمایت دشمن یا همسوی با ایشان امری لازم است.» این جمله از رهبر انقلاب، حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای، اهمیت درک و تحلیل درست از دنیای رسانه‌ها را بیش از پیش آشکار می‌سازد. ‌ 🔸 امروزه رسانه‌ها، خصوصاً در قالب تروریسم سایبری و رسانه‌ای، به یکی از ابزارهای اصلی نظام سلطه و گروه‌های تروریستی برای تأثیرگذاری بر افکار عمومی و ایجاد شکاف فرهنگی تبدیل شده‌اند. کتاب «تروریسم، فرهنگ و رسانه» با نگاهی عمیق به این پدیده، ابعاد پیچیده آن و روش‌های مقابله با آن را مورد بررسی قرار می‌دهد. ‌ 🔹 این اثر که حاصل مقالات نخبگان در کنفرانس بین‌المللی «ائتلاف جهانی علیه تروریسم برای صلح عادلانه» است، راهنمایی ارزشمند برای درک و مواجهه صحیح با جنگ نرم و تروریسم فرهنگی محسوب می‌شود. 📥 لینک دریافت کتاب: https://pajoohaan.ir/document/2897- 🎯 پژوهان؛ لذت مطالعه و پژوهش 📱@pajoohaan_ir
💠 بازخوانی فقهی صلح عادلانه در اندیشه امام خامنه‌ای و راه‌بردهای رسیدن به آن 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، حجت الاسلام و المسلمین حسنعلی اکبریان در یادداشتی عنوان کرد؛ یک دیدگاه فقهی، صلح با غیر مسلمانان را فقط در این حالت جایز می‌داند که آنان ابتدای به تقاضای صلح کنند؛ و پیشنهاد صلح از سوی مسلمانان را به حکم اولی جایز نمی‌داند. مقام معظم رهبری ادلۀ این دیدگاه را پاسخ داده‌، بنا بر تفسیری که از آیه « فَلاَ تَهِنُوا وَ تَدْعُوا إِلَى السَّلْمِ وَ أَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ»[۱] دارد صلح ابتدایی را حرام ندانسته، بلکه آنچه را حرام دانسته سستی در برابر دشمن است که موجب تقاضای صلح می‌شود. پس صلح از روی سستی حرام است نه صلح مقتدرانه. 🔻 مبنای فقهی صلح عادلانه، صلح مقتدرانه است. علت انتخاب تعبیر صلح عادلانه می‌تواند این باشد که گفتمان «صلح عادلانه» گفتمانی است که در دنیای امروز قابل مطالبه و پیگیریِ حقوقی و مناسب ادبیات دیپلماسی است. 🌐 مشروح کامل یادداشت ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠تلاش‌های شکست خورده در دستیابی به صلح جهانی 👤 نویسنده: اسماعیل آقابابائی بنی ◀️ عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی 🔻هرچند زندگی با صلح و آرامش لذت بخش و آرزوی بسیار از انسان‌هاست، جنگ‌های ‌جهانی خانمانسوز اول و دوم و جنگ‌های ‌منطقه‌‌ای خسارات جانی و مالی بسیاری را بر انسان‌های ‌بیگناه تحمیل کردند و تلخی فراوانی را تا نسل‌ها برای بشریت باقی گذاشتند. بروز جنگ‌ها ملت‌های ‌جهان را ‌به این نتیجه رساند که برای رهایی از آن باید راهی یافت و از تلاش برای پیشگیری از جنگ تا مجازات مجرمان، راه ‌پرمانعی را طی ‌کرد. 🔻کنفرانس صلح پاریس تلاشی ‌بود برای پایان دادن به جنگ جهانی اول که در پی آن جامعه ملل یا مجمع اتقاق ملل در دهم ژانویه ۱۹۲۰ تاسیس شد و هدف از تشکیل آن در میثاق، جلوگیری از وقوع جنگ از طریق امنیت دسته‌جمعی، خلع سلاح و حل اختلاف‌های بین‌المللی از راه مذاکره و حکمیّت معرفی شد. با این حال جامعه ملل در نیل به اهداف خود ناکام ماند و جنگ جهانی دوم از سال ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۵ از ملت‌های بسیاری را درگیر خود کرد. 🔻پس از پایان جنگ جهانی دوم، سازمان ملل متحد جایگزین سازمان ملل شد و در مقدمه منشور این سازمان «محفوظ داشتن نسل‌های ‌آینده از بلای جنگ که دوبار در مدت یک عمر انسانی افراد بشر را دچار مصائب غیر قابل بیان نموده» از جمله اهداف این سازمان به شمار آمد. این سازمان دارای هفت رکن اصلی است ‌و ‌شورای امنیت این سازمان را می‌توان مهمترین رکن در مقابله با جنگ دانست[۱] که اقدات و تصمیمات برای حفظ صلح و امنیت ‌بین‌المللی را به عهده دارد.[۲] فصل ششم منشور به حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات اختصاص یافته است و در فصل هفتم از اقدامات این شورا در موارد تهدید علیه صلح، نقض صلح و اعمال تجاوز سخن به میان آمده و در ماده ۴۲ در موارد خاص اجازه اقدام نظامی به این شورا داده شده است. 🌐 مشروح کامل خبر ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
💠 سیاه پوشی(رایات السود) مردم ایران در غم رهبر شهید در مسیر زمینه‌سازی ظهور 🌀 از جمله نشانه ظهور امام زمان(عج) حرکت رایات سود از مشرق است. پیرامون رایات سود روایات بسیاری از حضرات معصومین(ع) در منابع شیعه و اهل سنت نقل شده است. 🔻به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به نقل از تبلیغ نیوز، حجت الاسلام والمسلمین حسین الهی نژاد، معاون پژوهشی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی به مناسبت چهلمین روز شهادت قائد امت یادداشتی را با عنوان «سیاه پوشی(رایات السود) مردم ایران در غم رهبر شهید در مسیر زمینه سازی ظهور» در اختیار خبرگزاری حوزه قرار داد. ✅ در این یادداشت آمده است؛ 🔻از جمله نشانه ظهور امام زمان(عج) حرکت رایات سود از مشرق است. پیرامون رایات سود روایات بسیاری از حضرات معصومین(ع) در منابع شیعه و اهل سنت نقل شده است. واژگان همسو با قیام رایات سود، قیام اهل خراسان (المتقی الهندی: ۱۴۰۹، ص ۱۴، ص ۵۸۸)، قیام اهل طالقان (احمد بن حنبل: بی تا، ج ۵، ص ۲۷۷)، قیام اهل الفرس (المتقی الهندی: ۱۴۰۹، ج ۱۲، ص ۹۰) به میان آمده است در منابع حدیثی شیعه بیشتر روایات رایات السود به عنوان نشانه های ظهور و در قالب زمینه سازان ظهور نقل شده است 🔻«رایات سود» دارای معانی مختلفی است نظیر پرچم های سیاه و یا نشانه های سیاه و… است(ابن منظور، ج ۱۴، ص ۳۵۲) 🌐 مشروح کامل یادداشت ⬅️پژوهشگاه را در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir
هدایت ذهن فرهنگی جامعه در دوران جنگ در اندیشه امام شهید (قسمت هشتم) دکتر رحیم کارگر عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی هدایت گری ذهن فرهنگی جامعه، امری تخصصی و فنی است و نیازمند «هوشیاری فرهنگی»، «جهاد فرهنگی» و«حفظ سنگر معرفتی و فکری و ذهنی» است: «اگر به خاطر حق، مبارزه انجام بگیرد، هیچ باطلی قادر نخواهد بود جلو بیاید. اگر مبارزه و مجاهدت بشود، ‌خدای متعال کمک و هدایت می کند؛ اما اگر مجاهدت نشود، اگر بیکار بنشینیم، اگر هوشیاری بخرج ندهیم، ‌اگر در سنگر بخوابیم، آیا باز هم دشمن نمی‌آید سنگر ما را فتح کند؟» ( بیانات امام شهید۱۳۷۰/۱۰/۱۱). بیانات امام خامنه ای(ره) درباره تلاش مستمر و جهاد فرهنگی در حفظ هویت و ارزش‌های جامعه ، هدایت فرهنگی را به یک «میدان مبارزه» و «نگهبانی» مستمر در برابر هجوم افکار و فرهنگ‌های بیگانه و مخرب تبدیل می کند و فعالان فرهنگی را ، به نوعی جنگاوران فرهنگی می نمایاند. در این جنگ فرهنگیف نیازمند دانش هایی چون: جامعه شناسی فرهنگی ، روان شناسی فرهنگی ، فقه فرهنگ ، توانمندسازی فرهنگی جامعه ، آینده پژوهی فرهنگی و... هستیم تا امر هدایت ذهن فرهنگی بدرستی سامان یابد (که متاسفانه کمترین نشانی از این دانش ها در جامعه علمی ایران وجود دارد!!) نکته کلیدی در رهنمودهای فرهنگی امام شهید(ره)، مساله «هوشیاری فرهنگی» است که در آینده پژوهی از آن تحت عنوان هشیاری جهانی یا هوش محیطی و سواد محیطی یاد می شود. در دنیای متحول امروز، توانایی درک، تصور و استفاده از آینده برای تصمیم‌گیری در حال حاضر، مهارتی کلیدی است. این توانایی در قالب مفهومی به نام مهارتهای آینده یا «سواد آینده» توسط یونسکو تعریف شده است. سواد آینده یعنی بهره‌گیری از دانش گذشته و حال برای برآورد آینده‌های ممکن، نه صرفاً پیش‌بینی آن. خود سواد آینده مهارتی ذهنی و شناختی است که شامل تصویرسازی از آینده، تحلیل روندهای جهانی، درک عدم‌قطعیت‌ها، خلاقیت، تفکر انتقادی، و یادگیری مداوم است که ابزار و ساز و کارهای مهمی در هدایت ذهن فرهنگی جامعه بشمار می روند. این یعنی شناخت دقیق زمانه (بخصوص الزامات فرهنگی -اجتماعی دوران جنگ)، درک درست از انواع تهدیدها و فرصت‌ها، و توانایی تشخیص تحولات فکری و... هستند. این هوشیاری، اولین خط دفاعی در برابر هجمه ها و انحرافات فکری است و نیازمند «مجاهدت فرهنگی» است. پس فرهنگی که قرار است هدایت شود، نیازمند دفاع و تلاش فعال و جهاد و جدیت است. این جهاد، صرفاً تئوری‌پردازی نیست، بلکه عملیاتی کردن ایده‌ها، تولید محتوا، روشنگری و مقابله با تفکرات و جریان‌های مخرب و تهدیدگر فرهنگی است. این نگاه امام شهید، وظیفه‌ هدایت فرهنگی را به مثابه‌ پاسداری از روح و اندیشه‌ جامعه تعریف می‌کند و از همه‌ کنشگران فرهنگی، چه در سطوح بالا و چه در لایه‌های مردمی، انتظار «مجاهدت» و «هوشیاری» مستمر دارد. «توصیه‌ من فقط موضع دفاعی نیست؛ اما موضع اثباتی، موضع تهاجمی، موضع حرکت صحیح باید داشته باشیم. به‌هرحال در مقابل فرهنگ مهاجم، بدترین کار، انفعال است؛ زشت‌ترین کار، انفعال است؛ خسارت ‌بارترین کار، انفعال است. فرهنگ مهاجم نباید ما را منفعل بکند.» (امام خامنه ای (ره) ۱۳۹۲/۹/۱۹ ) از بیان قبلی امام شهید (اگر به خاطر حق، مبارزه انجام بگیرد، هیچ باطلی قادر نخواهد بود جلو بیاید)، بدست می آید که کار هدایت فرهنگی، یکی از تجلیات مهم مبارزه حق با باطل است. این جمله، امید و قطعیت پیروزی حق در صورت تلاش را بیان می‌کند. اساس این باور، اتکال به خداوند و سنت‌های او در یاری رساندن به کسانی است که در مسیر حق گام برمی‌دارند و صبر و مقاومت می کنند. «قرآن به جبهه مقاومت نوید پیروزی نهایی می دهد. خداوند متعال در آیات مکرّر قرآن این وعده را داده است که اهل حق، طرفداران حق، پیروز نهایی‌اند... اَم یُریدونَ کَیدًا فَالَّذینَ کَفَروا هُمُ المَکیدون؛ خیال میکنند دارند زمینه‌سازی می کنند، توطئه برای جبهه‌ حق و مقاومت درست می کنند، [امّا] نمی دانند که توطئه علیه خود آنها دارد چیده میشود طبق طبیعت و سنّت الهی. آیه‌ دیگر: «وَ نُریدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفوا فِی الاَرضِ» تا آخر آیه. آیه‌ی دیگر: اِن تَنصُرُوا اللهَ یَنصُرکُم وَ یُثَبِّت اَقدامَکُم؛ آیه‌ی دیگر: وَ لَیَنصُرَنَّ‌ اللهُ مَن یَنصُرُه. آیات فراوان قرآن همه همین عاقبت را نوید میدهند به آن کسانی که در راه مقاومتند.( بیانات امام شهید ۱۳۹۸/۳/۱۴). در هر حال همه نخبگان متعهد و مدیران و جنگاوران فرهنگی باید بدانند که: سکون و غفلت و عدم تلاش و هوشیاری، به معنای باز گذاشتن درها به روی هرگونه نفوذ و تخریب و تهدید فرهنگی است که منجر به ضعف و لطمه به جبهه فرهنگی می شود و جامعه (ذهن فرهنگی جامعه) را جولانگاه نفوذ و کنترل و شیادی دشمنان قرار می دهد. ⬅️پژوهشگاه را  در فضای مجازی دنبال کنید 🌐 https://takl.ink/Isca.ac.ir