نمیدانم امروز تشییع قم پرجمعیت بود یا نه. فقط میدانم تا روبهروی مجتمع ما توی شهید کریمی ماشین پارک شده بود. بعضی قسمتهای خیابان، سهچهار ردیف کنار هم. آن قدر که اتوبوس واحد بینشان گیر افتاده بود و نه راه پس داشت، نه راه پیش.
من نمیدانم امروز جمعیت چقدر بود؛ فقط کالسکهٔ زینب، بین آنهایی که بعد از نماز، از مسجد آمدند بیرون، عین لنگه کفشی که توی رودخانه افتاده باشد، اینطرف و آنطرف میشد. بعد، تمام دو ساعتی که منتظر ماندیم آقا برسد، گروهگروه آدم از جمکران میرفت سمت حرم.
گفتم منتظر ماندیم آقا برسد؟ ماشین را که دیدم فهمیدم خبر راست بوده. راستی راستی آقا شهید شده.
برایش دست تکان دادم. بهش گفتم: «دیدار به قیامت» و سرم را گذاشتم روی کالسکهٔ زینب. گفتم حالا که میخواهد یک دل سیر خانم را زیارت کند، دلش را ریش نکنم. برگشتنی تا بیاییم بین این همه جمعیت به خانه برسیم، کلی وقت برای گریهکردن دارم.
خطـ | ـحمیدرضا فاضلی
توی مخاطبهایم سرچ کردم: «مُژدَوا». مژدوا، اصفهانیشدهٔ مجتبی است. مجتبی اسم سختتلفظی است. به خاطر
هوا امشب سید مجتباییه
مژده ای دل که مسیحا نفسی میآید...
خطـ | ـحمیدرضا فاضلی
یاسین یک کلنجار متحرک است. با دیگران نه. با خودش. پشت آن چشمهای ساکت، یک خط تولید بزرگ در مقیاس یک
فردای روزی که جنگ شد و یاسین کلید حجره را از زیرِ در انداخت تو و رفت، حاج حبیب توی رکعت دوم نماز صبح، وسط بحول الله، زانوهاش خالی کرد. دستش را گرفت به صندلی که نیفتد. توی صف نانوایی، روش نشد به غریبهای که زد توی صف تذکر بدهد. توی حجره، جنسش فروش نمیرفت. با مشتریها که حرف میزد، اعتماد به نفس صداش ریخته بود.
یاسین تمام این سالها خودش را طفیلی حاجی میدید. نسخهٔ بدل حاجی. تا همیشه زیر سایهٔ حاجی. اما واقعیت این بود که یاسین عصای دست حاجی بود. قوت قلبش. درخت محصول دادهاش. مینای خوبتراشخوردهٔ خوشرنگولعابش. حرفِ بهکرسینشستهاش. خواب تعبیرشدهاش.
حالا جنگ داشت پشت حاجی را میلرزاند. دل حاجی را میسوزاند. خواب حاجی را آشفته میکرد.
فردای روزی که جنگ شد حاجی رفت سر گودال وسط میدان امام. آب لزجِ ماسیده توی دهانش را جمع کرد و تف کرد توی گودال. گفت: «پدرت بسوزه که زندگیمو سوزوندی.» پدر جنگ نسوخت. جنگ پدر نداشت. آنهایی که جنگ را راه انداخته بودند هم پدر نداشتند. بیپدرها چه میفهمند که توی شش ماه بعد چه به حبیب گذشت. که هر روز چند ساعت نوبتی خیره میشد به عکس یاسین و سید مجتبی. که چطور هرجا اسم لانچر میشنید، گوش تیز میکرد ببیند خبر تازهای بهش میرسد یا نه. که چطور آدم زودباور درونش، پای حرفهای سیاسیها که مینشست، امیدوار میشد که همین یکی دو روزه جنگ تمام است.
حبیب از آنها بود که اگر توی صدر اسلام زندگی میکرد، شیرین یک زبیر از توش در میآمد. این چیزی بود که خودش هم تا همین شش ماه پیش نفهمیده بود. فکر میکرد خیلی سفتورِفتتر از این حرفها باشد. ولی نبود. حبیب همهٔ دار و ندارش را روی یاسین قمار کرده بود. امشب وسط تجمع، با یک لحن تلخی بهم گفت: «بسوزه پدر دنیا که بین اینهمه بیپدر، یه قماربازش باید بیاد با ما جنگ راه بندازه.»
از آدمها بابت چیزهایی که دارم خجالت میکشم. از طلبههایی که زنوبچه را سوار موتور میکنند، بابت پرایدی که سوار میشوم. از دانشپژوههایی که روی کاغذ جزوه مینویسند، بابت لپتاپم. از آنها که یکپایشان بیمارستان است، بابت سلامتیام. از آنها که بچه از دست دادهاند، از آنها که خدا سر آبرو ازشان امتحان گرفته، از آنها که مامور شهرداری هستند، که پدر و مادرشان زنده نیستند، که مجردند، که... .
احساس میکنم آنها خیلی لوتیوار رنج زندگی را سر کشیدهاند. طوری سر کشیدهاند که چیزی برای بقیه نمانَد.
دیشب نشستم و به جرعههای رنجی که خودم سر کشیده بودم فکر کردم. خندهام گرفت.
گریهٔ دختر آدامسفروش/به غم کودکانهام خندید.
شاید هم آدمها رنجهای از سر گذراندهٔ خودشان را کوچک میبینند. ولی آخر مثلا بگویید چه رنجی توی زندگی، با رنج یک پدرمادری که پسر سهچهارسالهشان را سه ماه است گم کردهاند و حالا پیکرش کنار زایندهرود پیدا شده برابری میکند؟ یا رنج یک رفیقی که تا همین دیروز باهاش کل میانداختید و امروز خبردار شدید تصادف کرده و توی کما است.
دیروز توی مراسم آن پدرِ بچهازدستداده، هر کاری کردم هیچ حرفی از گلوم در نیامد که بهش تسلی خاطر بدهم. فقط وقتی حسین را بیرون مراسم دیدم، گفتم: «چقدر سخته حسین». همین. بعد احساس کردم بغض شبیه سرطان، کل گلویم را گرفت.
خطـ | ـحمیدرضا فاضلی
از آدمها بابت چیزهایی که دارم خجالت میکشم. از طلبههایی که زنوبچه را سوار موتور میکنند، بابت پ
این شعر را محمد در حاشیهٔ متن بالا بهم معرفی کرد. بعد از خواندنش احساس میکنم متن بالا است که در حاشیهٔ آن شعر است.
خطـ | ـحمیدرضا فاضلی
خدایا، یعنی یه روز میتونم این «ت» رو بردارم؟ دلم آسمون میخواد، زمین که جای پر زدن نیست آسمونم ما
از مسعود دیانی همینقدر میدانستم که مجری است. که بیمار شد. که وقتی رفت، خیلیها دربارهاش چیز نوشتند.
دوستم -همین دوستی که پیام بالا را برایم نوشته- بهم گفت: «مسعود دیانی از روزی که فهمید سرطان گرفته، شروع کرد به نوشتن روزنوشت و هر روز توی پیجش منتشر کرد.»
با خودم فکر کردم که آخر چه جور آدمی میتواند تمام شدن خودش را تماشا کند و هنوز بتواند بنویسد. یکی دو تا از یادداشتهایش را که خواندم، فهمیدم آن همه چیزی که دربارهاش نوشتهاند الکی نبوده. یک آدمی را پیدا کرده بودم که میتوانستم وقتی بهش فکر میکنم، همزمان بفهمم چقدر حقیرم.
حالا چند وقتی است که فهمیدهام همان دوستم هم سرطان گرفته. اگزیستانسها میگویند آدمها را باید توی موقعیتهای مرزی بشناسی؛ آنجا که زندگی یک تکان بزرگ بهشان داده. که عزیز از دست دادهاند، ورشکست شدهاند طلاق گرفتهاند، یا... .
من فهمیدم دوستم، که توی این سالها باهاش کل میانداختم، چیزی شبیه مسعود دیانی است. حالا وقتهایی که با همیم، احساس حقارت میکنم.
امشب از خدا میخواهم هیچکدام از آدمهای دوستداشتنیِ زندگیتان، تب به پیشانیاش نیاید.
میشود ازتان خواهش کنم شما هم برای آدمهای دوستداشتنی زندگی من دعا کنید؟
از روزی که استادمان سر کلاس گریه کرد، هیچچیزی برایم مثل قبل نشد. ما مردها کم گریه میکنیم. جلوی جمع که به هیچ وجه. مخصوصا جلوی شاگردهای جدید که آدم همینطوری هم ازشان خجالت میکشد. برای همین وقتی استادمان بغض کرد، ما همه دستوپایمان را گم کردیم.
کلاس خداشناسی بود. بحث اراده. کتاب نوشته بود اراده یعنی حب. وقتی به کسی میگوییم ارادت داریم، یعنی دوستش داریم. استادمان درباره عشق حرف میزد. که «اگر مجنون دل شوریدهای داشت، دل لیلا از او شوریدهتر بی». که خدا گفته اگر میدانستیم چقدر دوستمان دارد، از شوق میمردیم. گفت و ساکت شد. سرش را گرفت بالا. خیره شد به سقف و تندتند پلک زد که ما خیسی پشت پلکهایش را نبینیم. بعد اجازه گرفت که چند دقیقه از کلاس برود بیرون و برگردد.
این سالها زیاد سر کلاس میروم. عین آن چیزهایی که ده سال پیش استادمان گفته بود را میگویم، ولی کار در نمیآید. ادای بعضی چیزها را نمیشود در آورد. باید اول یک چیزی توی وجود آدم ریخته باشد به هم. یک جور جنون پیدا کرده باشد شاید.
آن کلاس، بخشی از یک دورهٔ اردویی چهلروزه بود به اسم «طرح ولایت». توی آن دوره مینشستیم و ذهن پر سوالِ کلافپیچشدهمان را از اولِ اول، یعنی از این سوال که «من هستم؟» مرتب میکردیم و میآمدیم جلو. یک جور سلوک فلسفی برای پیدا کردن نگاه تازه و مرتب به دنیا.
حالا ثبت نام دومین دورهٔ مجازی طرح ولایت شروع شده. یک مشت مجنون درجه یک، کلی وقت است دارند شب و روز را به هم میبافند تا کار، خوب در بیاید. تا دنیا برای آدمهایی که آن طرف خط نشستهاند پشت سیستم، هیچچیزش مثل قبل نشود.
پ.ن: اینجا میشود چیزهای بیشتری دربارهٔ دوره پیدا کرد:
paziresh-marefat.iki.ac.ir