🔹معرفی مقاله: بازتفسیر تحلیل علّیت ماکس وبر در علوم فرهنگی: نقش قواعد تجربی و شرطی های خلاف واقع در حفظ تمایز نوکانتی 🔻روش شناسی ماکس وبر تحتِ تأثیر اندیشمندان مکتب نوکانتیِ بادن، به تمایز میان علوم طبیعی و علوم فرهنگی تأکید دارد. این رویکرد علوم انسانی را با فهم معنای کنش های انسانی، و علوم طبیعی را با تبیین از طریق قانون های علّی تشخیص می دهد. امّا، وبر برای تحلیل خود از واژه «علیت» و «تحلیل های علّی» استفاده کرده و از آنجا که تبیین (در عامیانه ترین تعریف) به معنای بیانِ علّت است، این تصوّر ایجاد شده که روش وبر در علوم فرهنگی به واسطه علاقه او به تحلیل علّی، به علوم طبیعی نزدیکتر شده که این نیز معنایی ندارد به جز پذیرش نوعی از تحصل گرایی. در این مقاله استدلال می کنیم که تحلیل علّی وبر، همچنان به تمایز میان علوم فرهنگی و علوم طبیعی (موردنظر نوکانتی های بادن) متعهد باقی می ماند. برای این منظور بعد از شرح روش شناسی و رویکرد علّی وبر، با مقایسه شرح وبر با فلاسفه دیگری که درخصوص علیت منفرد قرائت هایی ارایه داده اند (به طور مشخص دیوید لوئیس) نشان خواهیم داد که تحلیل علیّت منفرد، دارای ویژگی هایی است که به کار رفتن آن در دیدگاه وبر، مرز میان علوم طبیعی و علوم فرهنگی همچنان حفظ خواهد شد. در این مقاله، ملاکی برای تمایز میان این دو نوع علم ارایه می شود. ✍️ نویسندگان: علی شمسی و کیوان الستی _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

📚 معرفی کتاب: بلند پروازی‌های خیال سرپیچی از جاذبه به‌کمک طراحی و فرگشت 🔹این کتاب در در سال ۲۰۲۱ توسط ریچارد داوکینز منتشر شد. موضوع اصلی کتاب در مورد پرواز است. ایده‌ی پرواز در طبیعت و این‌که چگونه موجودات زنده در طول فرگشت توانسته‌اند بر جاذبه غلبه کنند. طبیعت از طریق انتخاب طبیعی به راه‌حل‌هایی برای پرواز رسیده است. و انسان‌ها هم با مهندسی و طراحی آگاهانه به نتایج مشابه یا متفاوتی دست یافته‌اند. در واقع کتاب یک پل جذاب بین علم زیست‌شناسی و مهندسی می‌سازد و نشان می‌دهد که چطور هر دو مسیر می‌توانند به “غلبه بر جاذبه” برسند. داوکینز مقایسه جالبی انجام می‌دهد بین: طراحی مهندسان (مثل هواپیما) و «طراحی بدون طراح» در طبیعت. او توضیح می‌دهد: طبیعت هدف‌مند نیست. اما از طریق انتخاب طبیعی، به نتایجی می‌رسد که «شبیه طراحی هوشمند» به نظر می‌رسند. ✍️ نویسنده: ریچارد داوکینز ✍ مترجم: ع.کاظمی _ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔶 بدان كه عوالم سه است: عالم عقل، و آن ذواتى‌اند مجرّد از مادّت و جهت از جملۀ وجوه، و آن را «عالم جبروت» خوانند و «ملكوت بزرگ». و عالم نفس، و آن ذواتى‌اند مجرّد از مادّت و ليكن متصرّف باشند در مادّت و آن را «ملكوت كوچك» خوانند. و عالم جرم است و آن را «عالم ملك» خوانند. و آن نيز بر دو قسم است: عالم اثيرست و آن افلاكند، و عالم عنصريّاتست. و عالم عنصريّات در جنب افلاك قدرى ندارد . و افلاك در قهر نفوس منطوى‌اند، و نفوس در قهر عقل، و عقول در قهر معلول اوّل، و معلول اوّل در قهر نور و عزّت بار خداى عزّ سلطانه. 👤 شهاب‌الدین سهروردی 📚 منبع: مجموعه مصنفات شیخ اشراق (پرتو نامه)، جلد: ۳، صفحه: ۶۵ _ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔸توجه داشته باشید که من ادعا نمی‌کنم می‌توان ثابت کرد پیدایش خودبه‌خودی هرگز رخ نمی‌دهد؛ چرا که در چنین اموری، اثباتِ نفی (اثباتِ عدمِ وقوعِ یک پدیده) امکان‌پذیر نیست. با این حال، من قاطعانه نشان خواهم داد که در هر آزمایشی که تصور می‌شد پیدایش خودبه‌خودی در آن مشاهده شده است — به‌ویژه در مورد ساده‌ترین موجودات زنده که بحث کنونی نیز به آن‌ها محدود می‌شود — مشاهده‌گر دچار توهم یا خطاهایی شده بود که از نظرش پنهان مانده یا از آن‌ها اجتناب نشده بود. 👤 لویی پاستور 📚منبع: (رساله‌ای درباره ذرات سازمان‌یافته موجود در جو؛ بررسی نظریه پیدایش خودبه‌خودی)، متن سخنرانی در «انجمن شیمی پاریس» (Société Chimique de Paris)، تاریخ ۱۹ مه ۱۸۶۱، صفحه ۳. _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹معرفی مقاله: بنچمارک¹ فیزیک نظری (TPBench)؛ مجموعه‌داده و پژوهشی پیرامون قابلیت‌های استدلالی هوش مصنوعی در فیزیک نظری 🔸زبان مقاله: انگلیسی 🔻معرفی یک بنچمارک جدید به نام TPBench شامل ۵۷ مسئله جدید فیزیک نظری (به‌ویژه در حوزه‌های کیهان‌شناسی و فیزیک انرژی‌های بالا) برای ارزیابی دقیق توانایی‌های هوش مصنوعی. 🔻هدف اصلی: بررسی اینکه آیا هوش مصنوعی در حال حاضر می‌تواند به عنوان دستیار پژوهشی واقعی به فیزیکدانان کمک کند یا خیر، و الگوهای خطای آن چیست. 🔻نتایج کلیدی: عملکرد عالی در سطح پایه: مدل‌های پیشرفته مسائل دوره کارشناسی فیزیک را تقریباً به طور کامل (بین ۹۵ تا ۱۰۰ درصد) حل می‌کنند. ضعف شدید در سطح پژوهش: در مسائل سطح دکتری و پژوهش‌های واقعی، بهترین مدل‌ها تنها به موفقیت حدود ۱۵ درصدی دست می‌یابند. تکیه بر حافظه به جای استدلال: بزرگ‌ترین ضعف مدل‌ها، تکیه بیش از حد به اطلاعات حفظ‌شده از دوران آموزش (به جای محاسبه واقعی گام‌به‌گام) و بروز خطاهای مکرر جبری، ریاضی و منطقی در محاسبات طولانی است. _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ 1_ یک بنچمارک مجموعه‌ای از سوالات، مسائل یا آزمون‌های استاندارد است که برای سنجش و مقایسهٔ عملکرد سیستم‌های مختلف (مثل مدل‌های هوش مصنوعی) طراحی می‌شود. _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

📚معرفی کتاب: فلسفه برای کوچک‌تر‌ها 🔹خلاصه توضیح نویسنده درباره کتاب: پس از سال‌ها تدریس فلسفه به دانشجویان بی‌علاقه، از سال ۱۹۹۳ فلسفه را به کودکان و نوجوانان مدارس شیکاگو آموزش دادم. تجربه‌ام نشان داد بچه‌ها اگر موضوعات درست مطرح شود، در مسائل مهم فلسفی صاحب‌نظرند و عاشق بحث و گفت‌وگو هستند. 🔹کتاب «فلسفه برای کوچک‌ترها» با کمی شوخ‌طبعی، تفکرات فلسفی دقیقی را برای علاقه‌مندان ده ساله و بزرگ‌تر مطرح می‌کند. تمرین‌های تفکربرانگیز آن به شما کمک می‌کند جهان حیرت‌انگیز اندیشه‌های فلسفی را تجسم کنید، به هیجان بیایید و سرگرم شوید. امید معلمان فلسفه این است که این هیجان ذهنی، شما را به مطالعه بیشتر در فلسفه ترغیب کند. ✍️ نویسنده: دیوید وایت ✍ مترجم: تینا حمیدی _ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹معرفی مقاله: مفهوم کل و جزء در اندیشه‌ی نیکلاس کوزایی و بازتاب آن در کیهان‌شناسی مدرن 🔸نوع مقاله: پژوهشی 🔻این مقاله به تحلیل نقش محوری نیکلاس کوزایی در گذار فکری از کیهان‌شناسی قرون وسطایی به علم مدرن می‌پردازد. استدلال اصلی این است که مفاهیم فلسفی و علمی کوزایی، ضمن داشتن ریشه‌های عمیق الهیاتی، چارچوب مابعدالطبیعی لازم برای انقلاب‌های علمی بعدی را فراهم آورده است. به طور خاص در کیهان‌شناسی، کوزایی بر پایه‌ی ایده‌ی مرکزی کل و جزء و با طرح نظریه‌هایی چون عدم دقت و همگن بودن جهان، تمایزهای مطلق کیهان‌شناسی ارسطویی-بطلمیوسی، از جمله تمایز مرکز/محیط و سکون/حرکت را فاقد اعتبار کرد. این تحلیل مفهومی و تاریخی نشان می‌دهد که چگونه ایده‌های کوزایی راه را برای مدل‌های کیهان‌شناختی بعدی هموار می‌کند. این مقاله در نهایت کوزایی را نه فقط به عنوان یک متفکر دینی متعهد به سنت، و نه حتی به عنوان یک دانشمند نظرورز با ایده‌های متهورانه و مدرن، معرفی می‌کند بلکه توضیح می‌دهد که چگونه او به مثابه فیلسوف گذار، شخصیت و تفکری آستانه‌ای از خود بروز می‌دهد و این‌چنین است که می‌تواند در این گذار کیهان‌شناختی مشارکت داشته باشد. ✍ نویسنده: زهرا عبدالهی _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔸رؤسای نهادهای بزرگ معمولاً چشم اندازهای بسیار سفت و سختی دارند و یادشان می رود که آدم ها چگونه‌اند و می‌کوشند به جای سازگار کردن سیستم با آدم‌ها برعکسش را پیاده کنند و آدم‌ها را با سیستم سازگار سازند. 👤 برتراند راسل 📚 منبع: Russell, Bertrand. Authority and the Individual. London: George Allen & Unwin, 1949, p. 89. _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔹معرفی فیلم: Interstellar (میان ستاره‌ای) 🔻کریستوفر نولان موافقان و مخالفان بسیاری دارد اما نباید از کنار مضامین فلسفی ساخته‌های او به راحتی عبور کرد. «میان ستاره‌ای» به همین منوال، در بعضی از بخش‌ها، فراتر از یک فیلم فضایی است. 🔻در میان ستاره‌ای، نولان دیدگاه‌های یک فیزیک‌دان نسبت به اراده‌ی آزاد را بررسی می‌کند. در نقطه‌ اوج فیلم، «کوپر» (متیو مک‌کانهی) وارد «بُعد پنجم» می‌شود، جایی که می‌تواند همه چیز را از پشت قفسه‌ی کتاب دخترش رویت کند. 🔻به نظر می‌رسد که این فضای فیزیکی ویژه، شامل همه‌ی بُعدهای دیگر هم می‌شود، از جمله زمان. کوپر به صورت فیزیکی، زمان را می‌بیند. لحظاتی از گذشته، حال و آینده‌ی زندگی دخترش در دسترس او قرار گرفته‌اند. کوپر حتی می‌تواند بر روی اتفاقات تاثیر بگذارد و این مسئله او را هیجان‌زده می‌کند، زیرا این فرصت را دارد تا برای آخرین بار، با دخترش تعامل داشته باشد. 🔻اینکه انسان بتواند زمان را همانند دیگر اشیای فیزیکی، لمس و حس کند، چند سوال ایجاد می‌کند: آیا این بدین معنا است که همه‌ی رویدادها از پیش تعیین‌شده هستند و در بُعد پنجم بایگانی شده‌اند؟ اگر همه‌ی ثانیه‌ها و دقایق، فیزیکی و قابل لمس باشند، آیا می‌توان خلاف چیزی که ثبت شده را انجام داد؟ اگر تئوری‌های فیلم نسبت به زمان را بپذیریم، پس هر اتفاقی که رخ می‌دهد، از قبل نوشته شده است و وجود دارد. _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ #معرفی_فیلم 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔸امام علي عليه السلام: الْعِلْمُ عِلْمَانِ: مَطْبُوعٌ وَ مَسْمُوعٌ وَ لاَ يَنْفَعُ الْمَسْمُوعُ إِذَا لَمْ يَكُنِ الْمَطْبُوعُ. علم دو گونه است: سرشته به طينت و شنيده شده به گوش، مادامى كه شنيده شده، به طينت سرشته نباشد، سودى ندهد. 📚منبع: نهج البلاغه، ح 331، ص 1245 _ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ__ـ_ــ_ـ_ #حدیث 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

🔸 روزی یکی از دوستان ما در جلسه بحث گفت: «آقا! فلسفه که اشک نمی‌آورد!» حضرت علامه، بدون تغییر حالت ظاهری، ولی با عمق نگاه، فرمودند: «اگر فلسفه آدم را به جایی نرساند که از خود بگرید، فلسفه نیست؛ خیال است.» فلسفه‌ای که علامه از آن سخن می‌گفت، ابزاری برای خودشناسی و عبور از منیّت بود، نه صرفاً جدل علمی. گریه از خود، در نگاه ایشان، مقدمه سلوک به سوی حق است؛ زیرا آن لحظه، انسان ضعف و زشتی‌های خویش را عمیقاً مشاهده می‌کند و از آن به خدا پناه می‌برد. 📚منبع: درمحضر‌علامه‌طباطبایی، ج ۱، ص ۴۸ _ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ__ـ_ــ_ـ_ـ_ #جملات_منتخب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

📚 معرفی کتاب: سیری انتقادی در فلسفه کارل پوپر 🔸یادداشت نویسنده: نشر این رساله که چهار سال پیش نوشته شده است بر اثر تردیدهای من تا کنون به تأخیر افتاده است. از همان روزی که نوشتن رساله را آغاز کردم از خود میپرسیدم چرا اوّلین و شاید آخرین رساله مفرده ای که در فلسفه مینویسم باید درباره پوپر باشد و چرا نه درباره فیلسوفان بزرگ کلاسیک یا معاصرانی مثل گادامر و ویتگنشتاین که دوستشان میدارم و تفکرشان را بسی مهمتر از پوپر میدانم در این چهار سال بارها از خود پرسیده ام چرا رساله ای را که در جوانی درباره افلاطون نوشته ام در میان انبوه آشفته کاغذهای زائد بفراموشی سپرده ام و به پوپر پرداخته ام پاسخی که تا حدی تردید مراکاهش می دهد اینست که من از سالها پیش به وضع تفکر در ایران می اندیشیده ام و این رساله نیز هرچه باشد یکی از آثار و نتایج آن اشتغال خاطر است، اشتغال خاطری که بعضی انعکاسهای بیرونی آن در معرض سوء تفاهم قرار گرفته است چون فکر میکنم انتشار رساله بعضی از سوءتفاهمها را رفع میکند گرچه شاید موجب سوء تفاهم های تازه ای نیز بشود) با عذرخواهی و تشکر از ناشر گرامی آن را برای انتشار تقدیم میکنم امیدوارم این رساله در نظر خوانندگان کتب فلسفی بکلّی بی قدر نیاید و مخصوصاً توجه کنند و بپذیرند که من در نوشتن آن قصد و غرض سیاسی نداشته ام و نباید از مطاوی و مطالب آن برای مقاصد و اغراض سیاسی استفاده یا سوء استفاده شود. ✍ نویسنده: دکتر رضا داوری اردکانی _ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ__ـ_ـ_ـ_ #معرفی_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute