یادداشت:دانشگاه؛ از تربیت کارشناس تا مشارکت در طراحی نظم کشور
چرا دانشآموختگی در دانشگاههای تراز به تکنوکراسی محض منجر میشود؟
آیا کشور را نمیتوان با احساسات اداره کرد؟
حتی اگر پای سختترین عقاید دینی وسط باشد؟
این یادداشت توصیفی از وضع جریان دانش از دانشگاه تا اجرا است.
نویسنده: مسعود داودیپور
در رادارخبر بخوانید:
سروش+
بله
تلگرام
https://t.me/radarkhabar_ir/55833
✍🏻مسعود داودیپور
🇮🇷نجوای اقتصادی
2.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
رباخواری در لباس بانکداری؛ تضعیف تولید به نام تدبیر اقتصادی
یه عده مدرک میگیرند تا یاد بگیرند چجوری زدن جیب ملت را توجیه کنند!
خیال میکنند زرنگ و دانشمند هستند، ولی دیوانهاند!
✍🏻مسعود داودیپور
🇮🇷نجوای اقتصادی
🔎 جنگ در جبهه اقتصاد؛ گرانسازی چگونه تابآوری ملی را تضعیف میکند؟
تورم مزمن را نمیتوان تنها به گرانفروشی فروشندگان نسبت داد. پیش از آنکه کالا به بازار برسد، ممکن است مجموعهای از سیاستها و سازوکارهای اقتصادی، هزینه تولید و قیمت تمامشده آن را افزایش داده باشند. بنابراین باید میان دو مسئله تفاوت گذاشت: گرانفروشی و گرانسازی.
🚫 نقطه اول؛ وادادگی ارزی
وقتی افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی به مبنای تعدیل نرخهای رسمی تبدیل میشود، سیاستگذار بهجای مدیریت بازار، تحولات آن را دنبال میکند. افزایش نرخ ارز نیز بهدلیل وابستگی بخشهایی از تولید به نهادههای وارداتی، به افزایش هزینه تولید و قیمت کالاها منجر میشود.
آیا مدیریت منابع ارزی کشور باید تابع بازدهی مورد انتظار دارندگان ارز باشد یا مصالح عمومی و اولویتهای تولیدی نیز باید در تعیین مسیر تخصیص ارز نقش داشته باشند؟
🚫 نقطه دوم؛ خلق پول مخرب
وقتی خلق اعتبار بانکی از فعالیت واقعی و مولد اقتصاد فاصله میگیرد، نقدینگی و تقاضای اسمی افزایش مییابد، بیآنکه الزاماً ظرفیت تولید به همان نسبت رشد کند. نتیجه میتواند فشار بیشتر بر سطح عمومی قیمتها و کاهش قدرت خرید پول ملی باشد.
از سوی دیگر، ناترازی بانکی، بنگاهداری و تأمین مالی بدهیمحور میتوانند منابع را از سرمایهگذاری مولد منحرف کنند. بنابراین مهار تورم بدون اصلاح ساختار خلق پول و نظام بانکی امکانپذیر نیست.
🚫 نقطه سوم؛ انحصارات اقتصادی
در بازارهای انحصاری، رقابت مؤثر برای مهار افزایش قیمتها وجود ندارد. برخی بنگاهها میتوانند افزایش هزینهها را آسانتر به مصرفکننده منتقل کنند. تخصیص منابع ارزی به واردات کالاهای کماولویت، در حالی که تولیدکنندگان برای تأمین مواد اولیه و تجهیزات با محدودیت مواجهاند، نمونهای از اختلال در اولویتبندی منابع است.
🔻 این سه عامل چگونه به هم متصل میشوند؟
وادادگی ارزی هزینه تولید را بالا میبرد؛ خلق پول و اعتبار غیرمولد بانکی فشار تورمی و تقاضای سفتهبازانه را تشدید میکند؛ و انحصارات، امکان تعدیل این فشارها از مسیر رقابت را محدود میسازند. به این ترتیب، کاهش ارزش پول ملی، تورم و تضعیف سرمایهگذاری مولد یکدیگر را بازتولید میکنند.
⚠️ پیامد این چرخه فقط اقتصادی نیست. فشار مداوم بر معیشت خانوارها، اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی را نیز فرسوده میکند؛ مؤلفههایی که در شرایط تهدید خارجی، بخشی از ظرفیت تابآوری ملی هستند.
لینک یادداشت تفصیلی: https://t.me/radarkhabar_ir/56087
✍🏻مسعود داودیپور
🇮🇷نجوای اقتصادی
نَجوایِ اقتصادی | مسعود داودیپور
یارانهای دولت داده برای بنزین مجنون نداده عمرا نصف اونو به لیلی!
🔎 کارت سوخت؛ حافظهای که نباید فراموش شود!
▫️هر بار که ناترازی بنزین مطرح میشود، دوباره همان نسخههای آشنا روی میز قرار میگیرند: سهمیهبندی، اصلاح قیمت، حذف یارانه پنهان و واگذاری قیمت به سازوکار بازار. اما یک پرسش اساسی وجود دارد: چرا پیش از اجرای دوباره این سیاستها، به تجربه دهه ۱۳۸۰ و راهاندازی کارت سوخت رجوع نمیکنیم؟
◽️اقتصاد ایران بارها با عنوانهای مختلف، سیاستهایی را تجربه کرده که قرار بود مصرف سوخت را مدیریت کنند، یارانه پنهان را کاهش دهند و منابع آزادشده را به بهبود اقتصاد اختصاص دهند. اما آیا این اهداف واقعاً محقق شدند یا آنچه در عمل اتفاق افتاد، عمدتاً افزایش قیمت و انتقال هزینهها به مردم بود؟
🚫 نقطه اول؛ کارت سوخت، ابزار مدیریت بود یا مقدمه گرانسازی؟
راهاندازی کارت سوخت در دهه ۱۳۸۰ با اهدافی مانند مدیریت مصرف، کنترل توزیع و مقابله با قاچاق دنبال شد. اما تجربه آن دوره باید دقیق بررسی شود: کدام اهداف محقق شدند؟ کدام مشکلات پابرجا ماندند؟ و چرا پس از گذشت سالها، همچنان ناترازی بنزین به مسئلهای جدی تبدیل شده است؟
🚫 نقطه دوم؛ یارانه پنهان حذف شد یا قیمتها افزایش یافت؟
سالهاست از ضرورت حذف یارانه پنهان انرژی سخن گفته میشود؛ اما باید پرسید با افزایش قیمت سوخت، آیا هزینههای ساختاری تولید و مصرف اصلاح شدهاند؟ آیا بهرهوری ناوگان حملونقل افزایش یافته؟ آیا اتلاف انرژی و قاچاق بهصورت پایدار مهار شده است؟ آیا منابع حاصل از این سیاستها به شکل مؤثر به تولید و معیشت مردم بازگشتهاند؟
صرف افزایش قیمت، بهخودیخود به معنای اصلاح نظام یارانهای نیست. اگر ساختار تولید، مصرف و حکمرانی انرژی تغییر نکند، ممکن است تنها نتیجه ملموس سیاست، گرانتر شدن سوخت و انتقال موج جدیدی از افزایش هزینهها به اقتصاد باشد.
🚫 نقطه سوم؛ چرا تجربههای گذشته را نادیده میگیریم؟
تغییر نام سیاست از سهمیهبندی به اصلاح قیمت، از یارانه پنهان به واقعیسازی قیمت یا از کارت سوخت به اختصاص بنزین به کد ملی، ماهیت اقتصادی و پیامدهای آن را تغییر نمیدهد. هر سیاست تازه باید با نتایج سیاستهای مشابه در گذشته سنجیده شود، نه صرفاً با اهداف اعلامی آن.
✅ نقطه چهارم؛ پیش از گرانسازی، حکمرانی انرژی را اصلاح کنیم.
ناترازی بنزین به مجموعهای از اصلاحات نیاز دارد: افزایش بهرهوری پالایشگاهها، نوسازی ناوگان، توسعه حملونقل عمومی، کاهش قاچاق، بهبود فناوری خودروها و مدیریت مصرف. قیمتگذاری، اگر قرار است بخشی از راهحل باشد، باید در چارچوب این اصلاحات و با ارزیابی دقیق آثار معیشتی و تورمی آن بررسی شود.
🔻 مسئله اصلی این است: ما از تجربه کارت سوخت چه آموختهایم؟
اقتصاد ملی نباید هر چند سال یکبار همان سیاستها را با نامی تازه تجربه کند و دوباره هزینه آن را مردم بپردازند.
پیش از اجرای نسخه جدید، باید کارنامه نسخههای قبلی را روی میز گذاشت؛ شاید مسئله بنزین بیش از آنکه به قیمت مربوط باشد، به حافظه و کیفیت حکمرانی اقتصادی ما مربوط است.
✍🏻مسعود داودیپور
🇮🇷نجوای اقتصادی