💠 ده خصلت که نشاندهندۀ کمال عقل در انسان مسلمان است (امام رضا علیهالسّلام) - بخش اوّل
▫️حضرت امام رضا علیهالسّلام میفرمایند:
«لا يَتِمُّ عَقْلُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ حَتّی تَكُونَ فِيهِ عَشْرُ خِصالٍ»
▫️عقل انسان مسلمان به مرحلۀ کمال نمیرسد، مگر اینکه ده خصلت و خصوصیت در او وجود داشته باشد. آن ده خصوصیت که در انسان مسلمان نشاندهندۀ کمال عقل است؛ چیست؟
🔅 ۱- «الْخَيْرُ مِنْهُ مَاْمُولٌ»
▪️انسانی است که همه امید به خیر رسانی او دارند؛ او را فرد خیّری میدانند و به چشم خیر به او نگاه میکنند. این اوّلین خصوصیت، که انسان به گونهای باشد که مردم به او امید خیر ببندند؛ اگر مشکلی دارند، امید داشته باشند که او کمکشان کند و اگر نیازی دارند، امید داشته باشند که او نیاز آنها را برطرف کند.
▪️با اینها خودمان را محک بزنیم؛ در خلوت دل خودمان ببینیم به راستی این گونه هستیم یا نه؟ وآن وقت ببینیم با محکی که علی بن موسی الرّضا علیهالسّلام دستمان دادند، آیا میتوانیم خودمان را انسانی کامل العقل و دارای کمال عقلانی بدانیم یا خیر؟
🔅 ۲- «وَ الشَّر مِنْهُ مَاْمُونٌ»
▪️دوّمین خصوصیت که نشان دهندۀ کمال عقل است، این است که هیچ کس از او نگرانی ندارد؛ همه خودشان را از شرّ او در امان میبینند و میدانند که او شر رسان نیست.
🔅 ۳- «يَسْتَكْثِرُ قَلِيلَ الْخَيْرِ مِنْ غَيْرِهِ»
▪️اگر کسی کار خوب کوچکی انجام دهد، او آن را خیلی بزرگ میشمارد. اگر کسی محبّتی در حقّ او کند؛ کمکی به او نماید؛ هدیۀ کوچکی برای او بیاورد و کار کوچکی انجام دهد؛ او این کار کوچک را خیلی بزرگ میشمارد؛ برایش خیلی ارزش قائل است؛ خیلی درصدد تشکّر، سپاسگزاری و تلافی بر میآید.
🔅 ۴- «وَ يَسْتَقِلُّ كَثِيرَ الْخَيْرِ مِنْ نَفْسِهِ»
▪️امّا اگر خودش بزرگترین کارهای خیر را انجام دهد، آنها را کم میشمارد و میگوید: اینها چیزی نبود؛ من شرمندهام از کاری که کردم (خودتان میتوانید بین این ویژگیها با بحث عُجب ارتباط برقرار کنید). کار خیر کوچک دیگران را بزرگ میشمارد؛ امّا کار خیر بزرگ خودش را بسیار کوچک و غیر قابل اعتنا تلقّی میکند.
🔅 ۵- «لا يَسْاَمُ مِنْ طَلَبِ الْحَوائِجِ اِلَيْهِ»
▪️از اینکه افراد نیازهای خودشان را از او درخواست کنند، خسته نمیشود؛ کسل نمیگردد و فرار نمیکند؛ که بس است دیگر؛ یک طور در بروم؛ هر کس به من میرسد، مشکلی به من میگوید. اصلاً ملول نمیشود.
▪️در جملات اباعبدالله الحسین علیهالسّلام هم که برایتان عرض کردهایم، حضرت فرمودند: حوائج مردم که به سوی شما میآید، از نعمتهای الهی است. در برابر این نعمتها ابراز ملالت و خستگی نکنید؛ چرا که این نعمت بر میگردد و نقمت میشود. این نعمت از سوی شما به سمت دیگری میرود و دیگری از آن نعمت بهرهمند میشود؛ در حالی که خدا اوّل این نعمت را برای شما فرستاد. پس در برابر طرح خواستهها و مشکلاتی که دیگران نزد تو میآورند، ابراز ملالت نکن. اینجا هم حضرت امام رضا علیهالسّلام فرمودند: از اینکه دیگران نزد او میآیند و حاجتهای خود را از او مطالبه و درخواست میکنند؛ مشکلاتشان را در میان میگذارند و نیازهای خودشان را عرضه
میکنند؛ اصلاً خسته نمیشود و ابراز ملالت نمیکند.
🔅 ۶- «و لا يَمَلُّ مِنْ طَلَبِ الْعِلْمِ طُولَ دَهْرِهِ»
▪️و در طول عمر خود هرگز از طلب علم و دانایی و تلاش برای پیبردن و دستیابی به آگاهی و دانایی بیشتر، خسته نمیشود. نمیگوید: ما فارغ التّحصیل شدهایم؛ بس است! سنّمان به قدری بالا آمده که علم آموزی از ما گذشته است؛ آن برای دوران جوانی و شادابی است. در طول عمر خود هرگز از علم آموزی خسته و ملول نمیشود. هر جا احساس میکند حقیقتِ بلند یا آموزۀ سازندهای عرضه میشود، به آن سمت میشتابد؛ برای اینکه یاد بگیرد و به داناییهای خود بیفزاید.
#ده_خصلت_نشانه_کمال_عقل_مسلمان