شعوبا
💠 غارت ۵۹٪ از ۱۹۹ محوطه باستانی سوریه بین ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵
پژوهشی مبتنی بر تصاویر ماهوارههای صنعتی، عملیات غارت را در ۱۱۶ محوطه باستانی از میان ۱۹۹ محوطه بررسیشده طی سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ آشکار کرده است.
🔴غارت آثار باستانی سوریه با عقبنشینی گروه «داعش» متوقف نشد، بلکه در سالهای بعد نیز ادامه یافت و حتی تا پس از سقوط نظام اسد امتداد پیدا کرد.
🔸 کاوشهای غیرمجاز کوچک در سراسر سوریه پراکنده شدند، اما ویرانگرترین عملیات تخریب در مناطق تحت سیطرهی ارتش ترکیه و در کوبانی متمرکز بود.
روند غارت در طول زمان
پیش از جنگ: ۱۷٪ (۴۵۰ از ۲٬۶۴۱ محوطه)
۲۰۱۱-۲۰۱۶: ۱۳.۴٪ (۳۵۵ از ۲٬۶۴۱ محوطه)
۲۰۱۷-۲۰۲۵: ۵۹٪ (۱۱۶ از ۱۹۹ محوطه)
پژوهشگران تأکید میکنند غارت آثار را نمیتوان صرفاً پدیدهای مرتبط با «داعش» دانست؛ در نمونهای مشابه از ۸۲۵ محوطه باستانی در شمال عراق، تنها در دو مورد غارت مرتبط با دورهی جنگ ثبت شده است. در سوریه، غارت سازمانیافته در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴ به اوج رسید، سپس افت کرد تا از سال ۲۰۱۹ دوباره گسترش یافت — دورهای که شدت جنگ نسبتاً کاهش یافته بود اما روشهای غارت ویرانگرتر شدند.
🔸 این حجم از تخریب مستلزم استفاده از ماشینآلات سنگین و توانایی کار در محوطهها برای بازههای زمانی طولانی است. پژوهشگران این الگوی غارت مکانیزه را با مناطق تحت سیطرهی نیروهای ترکیه و متحدانش در شمال سوریه مرتبط میدانند. در عین دارا، شهادتهای میدانی که پژوهشگران بر آنها تکیه کردهاند، به احتمال دخالت نیروهای مورد حمایت ترکیه در عملیات تحریف اشاره دارد.
اقتصاد غارت آثار
با فروکشکردن شدت درگیریها، غارت — که برخاسته از فقر، ضعف نظارت و سهولت دسترسی به محوطهها بود — همچنان ادامه یافت، در حالیکه شبکههای قاچاق به انتقال قطعات از مرزها ادامه دادند.
❗️گروههای مسلح از اقتصاد غارت از طریق مالیات و مجوزها و حمایت بهره میبرند. «داعش» مالیاتی معادل ۲۰٪ بر درآمد آثار وضع کرده بود، و «هیئت تحریر الشام» نیز نسبتی مشابه بر یافتههای استخراجشده از اراضی خصوصی اعمال کرده است.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
ایران و اسرائیل دو روی یک سکه نیستند!
اما گفتمانِ نهادهای رسمیِ این نظام سرمایه داری را در همین دوره متفکرانی برجسته پرداختند، و تصادفی نیست که یکی از مهمترین کتابها -که در دانشگاهها نیز تدریس میشود- «خاستگاههای توتالیتاریسم» است، اثر فیلسوف نامآشنا هانا آرنت، که با نثری دلپذیر، نازیسم و استالینیسم را دو روی یک سکه معرفی کرد.
او به سادگی میان جنبشی نژادپرستانه که بر برتریجوییِ نژادی استوار بود، با نخستین تجربهٔ شورش درون نظام سرمایهداری -که بر اندیشهٔ مارکسیستی-لنینیستی تکیه داشت- برابری نهاد. نازیسم به همهٔ کشورهای اروپا، از جمله اتحاد شوروی، یورش برد، در حالیکه دومی -با همهٔ فراز و فرودهایش- بهای گفتنِ «نه» را پرداخت: بیستوهفت میلیون انسان در جنگ جهانی دوم، در دفاع از میهنمادر و حاکمیت، و رؤیای ملتها برای رهایی از استعمار را واقعیت بخشید.
🔸آیا این مقایسه روا است؟
خطرِ این طرح که آرنت ارائه داد، در دیکتاتوریِ نظامهای توتالیتر نیست -که این خود امری فراگیر است، چه در چپ و چه در راست، و باید محاکمه شود، اما به دست ملتهای خودشان، و این حق آنان است. مردم بهتر میدانند در برابر چه چیزیاند، تا اینکه بدانند با چه کسی همراهاند. آرنت به سادگی برائتی برای نظام سرمایهداری صادر کرد، گویی که واحهای از آزادی است، در حالیکه خود میدانست دموکراسیِ ارسطو نیز تنها از آنِ نخبگان بود، نه تودهٔ مردم. و اگرچه او خود در سطح شخصی از نازیسم رنج برده بود، اما هرگز خصومتی فکریِ تمامعیار با بزرگترین فیلسوفان آن -هایدگر- نداشت، و معلوم نیست که هرگز به اتحاد شوروی سفر کرده باشد.
اما تأثیر این طرح تا به امروز کشیده شده، و نظام و نهادهایش از آن بهره بردهاند تا گفتمانی بپردازند که همواره به سوی قدرتها یا کشورها یا جنبشهای مقاومتی نشانه میرود که سر تسلیم فرود نمیآورند؛ گفتمانی که با فراخواندنِ ضدِ آنها و برابرنهادنشان با نمایندهٔ نظام در تجاوز و نسلکشی و پاکسازی، با آنان میجنگد. این نسخهای آماده است برای هرکه «نه» بگوید:
نخست محاصره میشود، سپس تحریمهایی خودسرانه و غیرقانونی بر او تحمیل میشود که مردم خود مستقیماً بهای آن را میپردازند، و سرانجام انگِ برابری با آن رژیمِ جنایتکار -به عنوان دو روی یک سکه- بر او زده میشود.
❌ این چیزی نیست جز صدور برائت برای رژیم استیطانی. بدینسان بود که برای برخی، سوریه و رژیم صهیونیستی دو روی یک سکه شدند، و سپس همین انگ به «حماس» نیز سرایت کرد، گویی حلقهای از روایتی است که باید تثبیت شود.
تلختر آنکه امروز برخی همین انگ را دربارهٔ ایران نیز مطرح میکنند، با آنکه ایران خود هدف تجاوز بوده، و حماسهٔ ایستادگیاش را رقم زده، و آتش جنگ علیه آن -و علیه کل منطقه- در کمین نشسته است.
سستیِ این طرح -که از نظر فکری حتی به سطح یک خصومتِ مشروع هم نمیرسد و آکادمیسینهایی آن را ارائه میدهند که صرفاً وظیفهٔ خود را انجام میدهند، پس از فروپاشیِ اندیشه- ما را به این پرسش میکشاند که طرحکنندگانش چه انتظاری دارند؟ این برابرنهادنِ ایران با رژیم صهیونیستی چه نوع احساساتی را برمیانگیزد یا میتواند بیدار کند، یا خودشان چه احساسی دارند؟ ناامیدی؟ شرم؟ یا آنکه میکوشند برای وجدان خود در برابر نظامی بینالمللیِ ستمگر برائتی صادر کنند، نظامی که نشانههای فروپاشیاش پیدرپی نمایان میشود، از زمانی که علیه یوگسلاوی، ایران، ونزوئلا و روسیه به کار گرفته شد. اما نقطهای که فروپاشیِ آن را آشکار کرد -چنانکه ایلان پاپه اشاره میکند- همان لحظهای بود که کوشیدند آن را بر همان رژیم استعماریِ استیطانی، به سبب نسلکشیِ غزه، اعمال کنند. پس چگونه میتواند اجرا شود، یا پروژهای تمدنی باشد، اگر برای برپاماندنش به این همه خشونت و ویرانی نیاز دارد؟
✳️باید یادآوری کرد که هر حلقهٔ تازهای از ویرانی در لبنان و سوریه و جز آنها، چیزی نیست جز تلاشی برای دورترکردن غزه. زیرا حقیقت همان غزه است -فلسطین.
📍متن کامل را اینجا بخوانید
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
چگونه هویت حرم ابراهیمی زیر سلطه اسرائیل تغییر میکند؟
فاطمه رجبی از پشتبام خانهاش در محلهی سلایمه در شهر کهنهی الخلیل، که مستقیم مشرف بر حرم ابراهیمی است، تغییراتی را که در مکان و پیرامون آن رخ میدهد زیر نظر دارد؛ چرا که از اکتبر ۲۰۲۳، مقامات اسرائیلی تدابیر نظامی خود را در منطقه تشدید کردهاند، همزمان با تغییراتی درون و پیرامون حرم و محدودیتهای فزاینده بر دسترسی فلسطینیان به آن. رجبی به «مواطن» میگوید که برگزاری نماز در حرم اکنون منوط به تصمیم سربازانی شده که هر بار گروههای سنی و جنسیتِ مجاز به ورود را تعیین میکنند.
او توضیح میدهد که نزدیکی خانهاش به حرم بهمعنای آسانی دسترسی به آن نیست؛ زیرا زنان در ورودیها با بازرسیای روبهرو میشوند که آن را «تحقیرآمیز» توصیف میکند، و گاه این وضعیت به حملهی فیزیکی نیز میانجامد. او آخرین بازدیدش از حرم در نماز عید قربان را به یاد میآورد و میگوید: «آخرین بار خواهرم با قنداق تفنگ یکی از سربازان مورد ضربوشتم قرار گرفت، و این تنها حادثه نبود». به گفتهی رجبی، نیروهای اشغالگر همچنین در بسیاری از مواقع راههای منتهی به حرم را میبندند، که ساکنان را وادار میکند برای رسیدن به خانههایشان یا ترک آن، مسیرهای طولانیتری را طی کنند.
📍ادامه مطلب را اینجا بخوانید
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
محمد شکری، فعال اهل غزه:
🔸تهدید ترامپ علیه سلطنت عمان را بسیاری از عربها در چارچوب تنگکردن مشروع مذاکراتی بر ایران درک میکنند، و از همین رو بیشترشان خشمگین نشدهاند.
با آنکه در حقیقت باید چنین صورتبندی شود که سلطنت عمان و مردم شریفش برگ فشاری در دست ترامپ علیه دیگر ملتهای منطقه و مؤلفههای اصیل آن نیستند، و باید همگان تهدید آنان را رد کنند، اما تو در پی اصالت در انبوهی از کاه میگردی و بهسختی آن را مییابی.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
فایز الرابعة، تحلیلگر سعودی:
🔸صادرات نفت تصفیهشدهی چین به سطوح پیش از جنگ ایران نزدیک میشود، و این خبر دلالتهای مهمی دارد:
اگر گزارشها میگویند چین بزرگترین بهرهمند از نفت خلیج(فارس) است، پس بستهشدن تنگهی هرمز، تا کنون، تأثیر منفی موردانتظار را بر رسیدن نفت به چین نگذاشته است.
هنگامی که چین نفت تصفیهشده صادر میکند، این بدان معناست که توان کافی برای برآوردن نیاز بازار داخلی و اختصاص بخشی از تولید پالایشگاهها به صادرات را دارد. و پرسش اینجاست:
این امدادها از کجا آمدهاند؟
آیا از ذخایر راهبردیاند؟ یا از واردات روسیه؟ یا از منابع دیگری که از تنگهی هرمز عبور نمیکنند؟ یا آمیزهای از این عوامل؟
🔴آنچه مسلم است این است که چین تا کنون توانسته بخش بزرگی از اثر اختلال در امدادرسانی خلیج(فارس) را جبران کند، با بهرهگیری از ذخایر، و امدادهای روسیه، یا از منابع دیگر. افزون بر این، شرکتهای کشتیرانی چینی هماکنون مسیرهای خود را برای پرهیز از تنگهی هرمز و دریافت نفت از بیرون خلیج تغییر دادهاند.
اگر این روند ادامه یابد، پرسشی مهم مطرح میشود: آیا بحران تنگهی هرمز کماثرتر از آنچه انتظار میرفت بر چین شده است؟ و آیا این بحران بخشی از ارزش راهبردی خود را نزد آمریکاییها از دست داده است؟
🔸شاید داوری هنوز زودهنگام باشد، اما یکی از سناریوها این است که بحران تنگهی هرمز بهطور ناگهانی پایان یابد، همانگونه که برخی بحرانهای پیشین، هنگامی که شرایط سیاسی و راهبردی پیرامونشان تغییر کرد، پایان یافتند.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
🔻 عادیسازی در شرایط غیرعادی
عبدالجواد طهرانی
بررسی قانون عفو عمومی لبنان و پیامدهای پنهان آن
▪️ مجلس لبنان در ۱۲ آگوست قانون عفو عمومی را تصویب کرد که شامل عفو خانوادههای «ارتش جنوب لبنان» (لحد)، نیروی نیابتی سابق رژیم صهیونیستی، نیز میشود
▪️ این افراد پس از آزادسازی جنوب لبنان در سال ۲۰۰۰ توسط «حزب الله» به سرزمینهای اشغالی گریخته و تابعیت اسرائیل را گرفته بودند
▪️ همزمانی این قانون با هفت دور مذاکره مستقیم لبنان-اسرائیل، آن را در سایه چشمانداز عادیسازی روابط قرار میدهد؛ مقدمهای احتمالی برای پیوستن به پیمان ابراهیم
▪️ حسن فضلالله از فراکسیون «الوفاء للمقاومة» میان کسانی که صرفاً کوچ کردند و کسانی که با ارتش اسرائیل همکاری نظامی داشتند تفاوت قائل شد و خواستار توقف مذاکرات مستقیم گشت
این یادداشت را اینجا بخوانید
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 بهروز الجاف، تحلیلگر عراقی:
🔸چرا اسرائیل به تخریب زیرساختهای ارتش پیشین سوریه ادامه میدهد؟!
روشن است که اسرائیل از رصد هیچ تأسیسات نظامی حیاتی سوری و سپس تخریب آن دست نکشیده است.
همچنین نظام جدید در سوریه نتوانسته است ارتشی منظم و مدرن بسازد.
همچنین کشورهای حامی نظام جدید، ارتش را به سلاحهای سنگین نوین و پیشرفته -خواه زمینی، هوایی یا دریایی- مجهز نکردهاند.
بدین ترتیب ارتش سوریه در سطح یک شبهنظامی باقی میماند و فرماندهانش نیز نه افسرانی حرفهایاند و نه حتی دارای دکترین نظامی سوری هستند.
اخباری نیز وجود دارد -چه راست باشد و چه دروغ- درباره تلاشهایی برای کشاندن ارتش جدید، که در ترکیب و ظاهر کلی خود بیشتر به یک شبهنظامی عشیرهای شباهت دارد، به جنگهای فرعی داخلی و خارجی، خواه با اراده داخلی یا خارجی؛ این چه معنایی دارد؟
🔸واقعیت این است که ارادههایی، چه داخلی و چه خارجی، وجود دارند که میخواهند ارتش سوریه در سطح یک شبهنظامی عشیرهای باقی بماند، بهگونهای که بتوان بهآسانی از طریق غریزه رهبران عشیرهای -که ضربالمثل عربی آن را چنین وصف میکند (شِیمَه و أخذ عباته)- بر آن کنترل داشت و از آن بهره برد.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 لقا مکی تحلیلگر عراقی الجزیره:
🔸قالیباف هنوز در عراق است، اما عکسی از خودش بدون هیچ مناسبت یا معنای مشخصی منتشر کرد، به جز پسزمینه که نقشهای از خلیج با برچسب «خلیج فارس» است. کمی بعد، رئیس پارلمان عراق عکسی شخصی از خودش با پسزمینهای از خلیج و نام برجسته «خلیج عربی» منتشر کرد. این دو نفر دیروز رسماً با هم ملاقات کردند و هدایایی رد و بدل کردند، اما مقام ایرانی میخواست نکتهای را مطرح کند و پاسخ به سرعت رسید.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 نفتالی بنت نخستوزیر پیشین رژیم اشغالگر
🔸نیازی نیست نابغهی زمانه باشی تا بفهمی مصر اکنون بهشدت از اخوانالمسلمین و حماس متنفر است، اما ترکیه و قطر برعکسِ آناند.
به همین دلیل مصر را برای ادارهی غزه در کنار «اسرائیل» میآوریم، تا این جنبش در غزه ریشهکن شود.
برا تحقق این هدف، قطر و ترکیه را کنار میزنیم و مصر را جایگزین آنها میکنیم.
🔸 چرا که امنیت «اسرائیل» را گروی منابع خارجی نمیگذاریم.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba