⚠️ واقعاً یک «مجموعه هزاران نفری پاسخ به شبهه» لازم داریم!
گاهی آدم احساس میکنه باید یه تیم ده ها هزار نفری از صبح تا شب فقط بشینه و چیزهایی رو که توی فضای مجازی به اسم «خبر» و «تحلیل» منتشر میشه و پر از اشتباه و تقطیع و شبهه و شایعه هست رو، یکییکی بررسی کنه، و رفع شبهه کنه.
یک کانالدار یا حتی نماینده مجلس، یه تکه خبر یا صحبتی از مسئولی میبینه؛ بعد:
🔻 حدس میزنه
🔻 نیتخوانی میکنه
🔻 ذهنخوانی میکنه
🔻 چند اتفاق رو به هم ربط میده
🔻 و آخرش برداشت شخصی خودش رو با قطعیت کامل تحویل هزاران مخاطب میده!
🔻یک سناریو از پیش طراحی شده میسازه از یه اتفاق
📌 سؤال اینجاست:
سندت کجاست؟
از کجا فهمیدید نیت اون مسئول این بوده؟
از کجا فهمیدید پشت پرده دقیقاً همون چیزیه که شما میگید؟
از کجا و چه شواهد و سندی چنین سناریویی رو چیدید و به خورد مخاطباتون دادید؟
❌این همه قطعیت درباره چیزی که خودتون شاهدش نبودید، و به دیگران تهمت میزنید واقعاً آدم شما رو از قبر و قیامت خودتون نمیترسونه؟ و کسانی که این مطالب رو سریع باور میکنن منتشر و فوروارد میکنن
بعد اونوقت اونیکه میاد رفع شبهه میکنه دفاع میکنه نکات مثبت مسئولین رو میگه تا جایی که ممکنه سعی میکنه روایت فتح بکنه وقتی سند و مدرکی نداره کسی رو متهم نمیکنه با قطعیت حکم نمیده اون متهم میشه به همسویی با دشمن؟؟
⚠️ عجیبتر اینکه کلام رهبری هم منتشر میشه؛ درباره وحدت، انسجام، پرهیز از ناامیدسازی و تفرقه...
اما باز همه رو مخاطب اون حرف میدونیم، جز خودمون و رفتار رسانهای خودمون!
🧠 رسانه فقط تریبون نیست؛ مسئولیته.
❌یه عده هم که با بلاگری و جذب مخاطب اشتباه گرفتنش، فقط دنبال جنجال و حاشیه و دیده شدنن
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 خطرِ خواندن کلام رهبری با عینک جناحی
وقتی کلام رهبری رو از دریچه باورهای جناحی خودمون میخونیم، کمکم فقط همون جملههایی توی ذهنمون میمونه که به نگاه قبلیمون نزدیکتره.
🔻 یک جمله پررنگ میشه
🔻 دهها توصیه دیگه کمرنگ یا فراموش میشه
🔻 و در نهایت، برداشت خودمون جای مجموعهی سخنان میشینه
برای همینه که ممکنه بارها درباره وحدت، انسجام، پرهیز از تفرقه و تبدیلنشدن اختلاف به نزاع تأکید بشه، اما باز هم عدهای فقط آن بخشی رو ببینن که به دعوای جناحیشون کمک میکنه.
حتی وقتی سخنی خطاب اصلیاش دولت است، توصیههای عمومیِ اخلاقی و اجتماعیِ داخل همون سخن رو فقط مخصوص دولت میدونن و خودشون رو ازش مبرا میکنن.
⚠️ این نگاه خطرناکه؛ چون کلام ولیّ جامعه رو از «معیار» تبدیل میکنه به ابزار تأیید باورهای قبلی ما.
📍 جایگاه رهبری، جایگاه هدایت کل جامعه است؛ نه سخنگویی یک جناح سیاسی.
اگر قرار بود ولیّ جامعه هم دقیقاً مثل یک فعال جناحی فقط از زاویه یک جریان به مسائل نگاه کنه، تفاوت جایگاه رهبری با رقابتهای معمول سیاسی چی بود؟
#سواد_رسانه
#نگاه_جناحی
#انسجام_اجتماعی
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
☘مخاطب هنرمند هم صنف خودمم داریم اینجا به به😊
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 ابوذرِ واقعی؛ یا ابوذری که با سلیقه جناحی ساختیم؟
این کتابیه که بنده توفیق داشتم تصویرسازی اون رو کار کنم اسلامی که ابوذر شناخت تصویر کاملی از شخصیت ابوذر در این کتاب اومده و به هیچ عنوان با تیترهایی که توی تصویر بعدی اومده همخوانی نداره
ابوذر رو به چی میشناسیم؟
🔹 حقگویی
🔹 عدالتخواهی
🔹 دفاع از محرومان
🔹 ایستادگی مقابل تبعیض و اشرافیگری
🔹 نترسیدن از قدرت و ثروت
🔹ولایتمداری و پشت امامش بودن
🔹 و مهمتر از همه، ایمانی که پشت همه این ایستادگیها بود.
این همون تصویریه که کتاب «اسلامی که ابوذر شناخت» از او روایت میکنه.
اما اینکه امروز بگیم:
🔻 «ابوذر از امام جلوتر میرفت»
🔻 «منتظر دستور امام نمیموند»
🔻 «مطالبات قلبی امام رو حدس میزد»
🔻 «قبل از امام موضع میگرفت»
دیگه گزارش زندگی ابوذر نیست؛ یک تفسیر سیاسیِ امروزی از ابوذره.
امیرالمؤمنین(ع) هنگام تبعید ابوذر، حقطلبی و خشم او برای خدا رو تأیید کردند؛ اما از این ماجرا نمیشه قاعده ساخت که پیرو، خواسته ناگفته امام رو حدس بزنه و جلوتر از او حرکت کنه.
⚠️ خطر از جایی شروع میشه که یک شخصیت تاریخی رو آنقدر با نیازهای سیاسی امروز بازسازی کنیم که آخرش بهجای شناخت ابوذر، «ابوذرِ جناح خودمون» رو بسازیم.
ابوذر شجاع بود؛
حقگو بود؛
مطالبهگر بود؛
اما برای نسبت دادن «جلو زدن از امام» به او، سند تاریخی لازم داریم، نه برداشت سیاسی.
#سواد_رسانه
#ابوذر
#تحریف_تاریخ
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 آقای رسایی؛ این پستهای شما با کدام بخش از توصیه به وحدت رهبر جامعه جور درمیآید؟
رهبر انقلاب صریح گفتهاند:
«هر فردی در هر جایگاهی، هر کاری که به تفرقه بین مسلمانان بینجامد... دانسته یا نادانسته، خواسته یا ناخواسته، مقصود دشمنان اسلام را سامان داده است.»
و پیشتر هم تأکید کردهاند:
«ارتکاب هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است.»
این کار شما ولایتمداری است؟ یا تفرقه انداختن بین مردم و دولت؟
حالا این مدل پستگذاری را ببینیم:
🔻 جملهای از ترامپ
🔻 تیتر تقطیع شده از حرف رئیسجمهور
🔻 قرار دادن این دو کنار هم
🔻 و ساختن تداعیِ «این دولت غربگراست و منافع ملی براش اهمیتی ندارد»
بدون اینکه صریحاً اتهامی زده شود، مخاطب به سمت یک نتیجه خاص هدایت میشود.
آقای رسایی؛ اگر اختلاف سیاسی وجود دارد، نقدش کنید.
اما وقتی خروجی روایت، بدبینشدن مردم به مسئولان کشور و عمیقترشدن دوگانه مردم/دولت است این دیگر اسمش نقد نیست مقابل حرف ولی جامعه ایستادن است، بد نیست این مدل پست گذاری ها رو را با همان معیار «هر فردی در هر جایگاهی» بسنجیم.
📍 وحدت فقط توصیه به دیگران نیست؛
تریبون ما هم بخشی از میدان وحدت یا تفرقه است.
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 وقتی کلام رهبری رابا عینک جناحی میخوانیم
خطرش اینه که فقط جملههای همسو باباور خودمون پررنگ میشن و بقیه توصیهها کمکم ازذهن میرن.
🔻 وحدت
🔻 انسجام
🔻 پرهیز ازتفرقه
🔻 انصاف درقضاوت
همه فراموش میشن، چون دنبال تأییدخودمونیم.
⚠️ کلام رهبری قرار نیست جناح مارو تأیید کنه؛ قرارِ ما رو اصلاح کنه
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📱🧠 اخلاق رسانهای یعنی توی فضای مجازی چطور رفتار کنیم؟
اخلاق رسانهای فقط مال خبرنگارا نیست؛
هرکسی که پست میذاره، فوروارد میکنه یا کامنت مینویسه، یه جورایی داره روی فکر بقیه اثر میذاره.
پس قبل از انتشار یه مطلب، بد نیست از خودمون بپرسیم:
🔎 مطمئنم این خبره درسته؟
📌 منبعش چیه؟
⚖️ دارم منصفانه حرف میزنم یا فقط از روی عصبانیت؟
🗣 نقد میکنم یا دارم توهین و تحقیر میکنم؟
❗ این چیزی رو که میگم فقط «حدس» منه، یا دارم بهعنوان «واقعیت» میگم؟
یه اصل ساده:
سریع منتشر کردن هنر نیست؛ درست منتشر کردن مهمه.
اخلاق رسانهای یعنی
✅ دقت قبل از انتشار
✅ سند قبل از قطعیت
✅ انصاف قبل از خشم
✅ مسئولیتپذیری بعد از اشتباه
فضای مجازی جای تخلیه عصبانیت نیست؛
جاییه که هر کلمهمون میتونه روی ذهن بقیه اثر بذاره.
#سواد_رسانه
#اخلاق_رسانهای
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 از «همه کمک کنند» تا «هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است» راه روشن است
رهبر انقلاب قبل از شروع کار دولت پزشکیان صریح گفتند:
🔹 «همه کمک کنند که رئیسجمهور منتخب بتواند وظایفش را انجام بدهد.
🔹 «اگر رئیسجمهور موفق بشود، این موفقیت همه ماست... پیروزی او، پیروزی همه ماست؛ این را باید از بن دندان باور کنیم.»
سال بعد، در ۲۷ دی ۱۴۰۴ هم درباره رئیسجمهور و دیگر رؤسای کشور فرمودند:
🔹 «من از اینکه به رؤسای کشور، به رئیسجمهور و دیگران در یکچنین شرایط مهم بینالمللی و داخلی اهانت بشود، بشدّت پرهیز میکنم و نمیگذارم و منع میکنم، نهی میکنم کسانی را؛ حالا ممکن است در مجلس باشد، ممکن است بیرون مجلس باشد، ممکن است هر جا باشد»
حالا چطور بعضی تریبونها طوری رفتار میکنن که انگار هرچه دولت بیشتر زمین بخوره، به نفع کشوره و دنبال حتی استیضاح هم هستن؟ یا نکنه کلام آقا قدیمیه و دیگه سندیت نداره الان برای یه عده؟
هر روز یک تیتر علیه دولت،
هر ابهام یک سناریو،
هر اشتباه یک فرصت برای تخریب و بدبینکردن مردم...
هر روز جملات تقطیع شده رئیس جمهور کنار آدم های منفور...
قرار نیست ضعف دولت رو پنهان کنیم و نفد نکنیم؛
نقد کنید، مطالبه کنید؛
اما زمینزدن دولت دنبال استیضاح دولت رفتن و شکستن انسجام جامعه، اسمش کمک به کشور نیست. مقابل کلام ولی جامعه ایستادن است..
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها
را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 خبر نیست؛ برداشت نویسنده است!
خیلی وقتها یه مطلب رو داخل کانالی میخونیم با کپشن زیرش و فکر میکنیم «خبر»ه، در حالی که نصفش خبر و نصف دیگهش برداشتِ نویسندهست.
مثلاً:
🔹 «فلان مسئول این جمله رو گفت» ← خبر
🔹 «اینها معلومه هدفشون چیه» ← برداشت
🔹 «مشخصه با فلانی و فلانی دستشون تو یه کاسه است» ← حدس
🔹 «از این حرفا و کاراشون مشخصه ضد ولایتند» ← نیتخوانی
❌مشکل از جایی شروع میشه که اینا قاطی میشن و همهشون با لحن قطعی تحویل مخاطب داده میشن.
اونوقت ما هم بدون اینکه متوجه باشیم چه چیزایی توی خود خبر داره قاطی هم میشه، برداشت یک نفر رو بهجای واقعیت میپذیریم.
📍یه اصل ساده:
خبر میگه چه اتفاقی افتاده.
تحلیل میگه ممکنه چرا اتفاق افتاده باشه.
حدس میگه شاید پشتش چیزی باشه.
این سهتا یکی نیستن.
#سواد_رسانه
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 مطالبهگری یا نسبت دادن نیت؟
❌این نوع پلاکارد نویسی اسمش مطالبه گری نیست احتمال و قضاوت است.
مطالبه از مسئولین، حق مردم است؛ اما مطالبهگری هم چارچوب دارد.
🔹 اینکه بپرسیم:
چرا این تصمیم گرفته شد؟
این تصمیم چه نتیجهای برای کشور دارد؟
مسئول مربوطه چه پاسخی دارد؟
✅ این یعنی مطالبهگری.
اما وقتی به جای نقد یک تصمیم، برای افراد نیت تعیین کنیم؛
وقتی از چند اتفاق کنار هم، یک نتیجه قطعی درباره آدمها بسازیم؛
وقتی احتمال را جای واقعیت بنشانیم...
دیگر فقط مطالبه نیست؛ وارد قضاوت شدهایم.
⚠️ ممکن است یک نگرانی یا احتمال در ذهن ما وجود داشته باشد، اما بین «احتمال» و «اتهام حتما همین است» فاصله زیادی است.
📍 پلاکارد و تریبون باید مسئول را پاسخگو کند؛
نه اینکه بدون سند، با احتمالات و حدس و گمان جای قاضی بنشیند.
مطالبهگری واقعی یعنی:
🔹 سؤال دقیق
🔹 نقد مستند
🔹 درخواست پاسخ
نه نیتخوانی و حدس و گمان، نه تخریب.
#سواد_رسانه
#مطالبه_گری
#نقد_منصفانه
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan