📱🧠 اخلاق رسانهای یعنی توی فضای مجازی چطور رفتار کنیم؟
اخلاق رسانهای فقط مال خبرنگارا نیست؛
هرکسی که پست میذاره، فوروارد میکنه یا کامنت مینویسه، یه جورایی داره روی فکر بقیه اثر میذاره.
پس قبل از انتشار یه مطلب، بد نیست از خودمون بپرسیم:
🔎 مطمئنم این خبره درسته؟
📌 منبعش چیه؟
⚖️ دارم منصفانه حرف میزنم یا فقط از روی عصبانیت؟
🗣 نقد میکنم یا دارم توهین و تحقیر میکنم؟
❗ این چیزی رو که میگم فقط «حدس» منه، یا دارم بهعنوان «واقعیت» میگم؟
یه اصل ساده:
سریع منتشر کردن هنر نیست؛ درست منتشر کردن مهمه.
اخلاق رسانهای یعنی
✅ دقت قبل از انتشار
✅ سند قبل از قطعیت
✅ انصاف قبل از خشم
✅ مسئولیتپذیری بعد از اشتباه
فضای مجازی جای تخلیه عصبانیت نیست؛
جاییه که هر کلمهمون میتونه روی ذهن بقیه اثر بذاره.
#سواد_رسانه
#اخلاق_رسانهای
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 از «همه کمک کنند» تا «هر آنچه به ضرر انسجام اجتماعی باشد، ممنوع است» راه روشن است
رهبر انقلاب قبل از شروع کار دولت پزشکیان صریح گفتند:
🔹 «همه کمک کنند که رئیسجمهور منتخب بتواند وظایفش را انجام بدهد.
🔹 «اگر رئیسجمهور موفق بشود، این موفقیت همه ماست... پیروزی او، پیروزی همه ماست؛ این را باید از بن دندان باور کنیم.»
سال بعد، در ۲۷ دی ۱۴۰۴ هم درباره رئیسجمهور و دیگر رؤسای کشور فرمودند:
🔹 «من از اینکه به رؤسای کشور، به رئیسجمهور و دیگران در یکچنین شرایط مهم بینالمللی و داخلی اهانت بشود، بشدّت پرهیز میکنم و نمیگذارم و منع میکنم، نهی میکنم کسانی را؛ حالا ممکن است در مجلس باشد، ممکن است بیرون مجلس باشد، ممکن است هر جا باشد»
حالا چطور بعضی تریبونها طوری رفتار میکنن که انگار هرچه دولت بیشتر زمین بخوره، به نفع کشوره و دنبال حتی استیضاح هم هستن؟ یا نکنه کلام آقا قدیمیه و دیگه سندیت نداره الان برای یه عده؟
هر روز یک تیتر علیه دولت،
هر ابهام یک سناریو،
هر اشتباه یک فرصت برای تخریب و بدبینکردن مردم...
هر روز جملات تقطیع شده رئیس جمهور کنار آدم های منفور...
قرار نیست ضعف دولت رو پنهان کنیم و نفد نکنیم؛
نقد کنید، مطالبه کنید؛
اما زمینزدن دولت دنبال استیضاح دولت رفتن و شکستن انسجام جامعه، اسمش کمک به کشور نیست. مقابل کلام ولی جامعه ایستادن است..
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها
را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 خبر نیست؛ برداشت نویسنده است!
خیلی وقتها یه مطلب رو داخل کانالی میخونیم با کپشن زیرش و فکر میکنیم «خبر»ه، در حالی که نصفش خبر و نصف دیگهش برداشتِ نویسندهست.
مثلاً:
🔹 «فلان مسئول این جمله رو گفت» ← خبر
🔹 «اینها معلومه هدفشون چیه» ← برداشت
🔹 «مشخصه با فلانی و فلانی دستشون تو یه کاسه است» ← حدس
🔹 «از این حرفا و کاراشون مشخصه ضد ولایتند» ← نیتخوانی
❌مشکل از جایی شروع میشه که اینا قاطی میشن و همهشون با لحن قطعی تحویل مخاطب داده میشن.
اونوقت ما هم بدون اینکه متوجه باشیم چه چیزایی توی خود خبر داره قاطی هم میشه، برداشت یک نفر رو بهجای واقعیت میپذیریم.
📍یه اصل ساده:
خبر میگه چه اتفاقی افتاده.
تحلیل میگه ممکنه چرا اتفاق افتاده باشه.
حدس میگه شاید پشتش چیزی باشه.
این سهتا یکی نیستن.
#سواد_رسانه
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 مطالبهگری یا نسبت دادن نیت؟
❌این نوع پلاکارد نویسی اسمش مطالبه گری نیست احتمال و قضاوت است.
مطالبه از مسئولین، حق مردم است؛ اما مطالبهگری هم چارچوب دارد.
🔹 اینکه بپرسیم:
چرا این تصمیم گرفته شد؟
این تصمیم چه نتیجهای برای کشور دارد؟
مسئول مربوطه چه پاسخی دارد؟
✅ این یعنی مطالبهگری.
اما وقتی به جای نقد یک تصمیم، برای افراد نیت تعیین کنیم؛
وقتی از چند اتفاق کنار هم، یک نتیجه قطعی درباره آدمها بسازیم؛
وقتی احتمال را جای واقعیت بنشانیم...
دیگر فقط مطالبه نیست؛ وارد قضاوت شدهایم.
⚠️ ممکن است یک نگرانی یا احتمال در ذهن ما وجود داشته باشد، اما بین «احتمال» و «اتهام حتما همین است» فاصله زیادی است.
📍 پلاکارد و تریبون باید مسئول را پاسخگو کند؛
نه اینکه بدون سند، با احتمالات و حدس و گمان جای قاضی بنشیند.
مطالبهگری واقعی یعنی:
🔹 سؤال دقیق
🔹 نقد مستند
🔹 درخواست پاسخ
نه نیتخوانی و حدس و گمان، نه تخریب.
#سواد_رسانه
#مطالبه_گری
#نقد_منصفانه
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 از حرف ترامپ و پزشکیان، رسیدن به این نتیجه که «مقصر جنگ پزشکیانه»؟
با عملیات روانی این روزها چی کار کردن؟
حرف ترامپ رو گذاشتن کنار حرف پزشکیان، بعد نتیجه گرفتن:
«دیدید؟ پزشکیان دنبال تفاهم بود، ترامپ هم گفت کاغذ برام مهم نیست، آخرش هم آمریکا حمله کرد؛ پس این جنگ نتیجه همون نگاه پزشکیانه!»
و از همینجا دوباره موج حمله و تخریب علیه پزشکیان راه افتاده.
🔻 ترامپ گفته:
«من نیازی به امضا روی یک تکه کاغذ ندارم.»
🔻 پزشکیان هم گفته بود آمریکا غیرقابل اعتماده و ادامه تفاهم رو مشروط به عمل کردن آمریکا به تعهداتش کرده.
حتی بعد از حمله اخیر هم گفته:
اگر آمریکا به تعهداتش برگرده، ایران هم عمل متقابل میکنه.
⚠️ حالا سؤال ساده:
اینکه دو جمله رو کنار هم بذاریم و بعد بگیم
«حرف پزشکیان باعث شد آمریکا جرأت حمله پیدا کنه»
مگه پزشکیان گفته من دنبال تفاهمم فقط؟ یا داریم از چند اتفاق، یک رابطه علتومعلولی میسازیم؟
چرا فشار تنگه هرمز و جهش قیمت نفت و فشار اقتصادی آمریکا رو از علتهای احتمالی حمله مجدد حساب نمیکنیم؟
🔹 چرا این عوامل بررسی نمیشن، ولی بدون سند میگیم «حرف پزشکیان آمریکا رو جَری کرد که مجدد حمله کنه»؟
🔸آمریکا وسط اینهمه فشار نظامی، اقتصادی و بین المللی سر ماجرای تنگه هرمزه؛ بعد ما همه این عوامل رو کنار بذاریم و بگیم «یه حرف پزشکیان باعث شد دوباره حمله کنه»؟ این برداشت خیلی سادهسازیشده و غیرمنطقیه.
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 تنگه بسته، قیمت نفت بالا، فشار اقتصادی و نظامی روی آمریکا؛ اما در روایت بعضیها همه اینها حذف شد. دو جمله رو کنار هم گذاشتن و آخرش رسیدن به همون نتیجهای که از اول میخواستن برسن:«پزشکیان مقصره.»
🧠 این همون شگرد عملیات روانی در فضای مجازیه؛ حذف بخشی از واقعیت و هدایت مخاطب به یک نتیجه از قبل آماده
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 روایت ضعف نسازیم، بعد از انسجام حرف بزنیم
وقتی حرف مشروط رئیسجمهور رو خلاصه میکنیم در «بازگشت به تفاهم» و میذاریم کنار حرف ترامپ، چه تصویری میسازیم؟
اینکه انگار دولت ایران مشتاق تفاهمه و طرف آمریکایی حتی براش ارزشی قائل نیست.
⚠️ مسئله فقط تخریب پزشکیان نیست؛ چنین روایتسازیای میتونه تصویرِ ضعف و اختلاف در داخل کشور تولید کنه و خوراک تبلیغاتی برای دشمن بسازه.
🎯در بحبوحه جنگ و فشار خارجی، نباید با تقطیع و چیدمان القایی، خودمون برای دشمن روایتِ «دولت ضعیف و مستأصل» تولید کنیم.
✍لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 مفسد اقتصادی هست؛ اما هر جهش ارزی، یک توطئه اثباتشده نیست
اینکه توی اقتصاد کشور شبکههای رانتی، دلال و مفسد وجود دارن و بعضیهاشون میتونن عمداً بازار رو بههم بریزن، اصلاً بعید نیست.
شهید رئیسی هم با بخشی از همین فسادها و رانتها برخورد کرد؛ اما با وجود اون تلاشها، باز هم قیمت دلار بالا میرفت؛ تازه اون مقطع جنگ مستقیم امروز هم در کار نبود.
چرا؟ چون ارز فقط دست چند مفسد نیست؛ تحریم، نقدینگی، کسری بودجه، انتظارات تورمی، درآمد ارزی، تنش سیاسی و دهها عامل دیگه هم اثر دارن.
⚠️ پس میشه گفت:
«ممکنه مفسدان اقتصادی در گرانی ارز نقش داشته باشن.»
اینکه بگیم دلار رو عمداً بالا بردن تا به رهبری فشار بیارن و کشور رو به اغتشاش بکشونن و بعدش دولت انقلاب تشکیل خواهد شد، چیزی جز سناریوسازی سیاسیِ بدون سند و مدرک نیست.
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 «وحدت بر مبنای اصول» یعنی چی؟
آقا توی همین سخنرانی میگن وحدت، اتحاد بر مبنای اصوله و کسی از این دایره خارجه که نشان بده یا صریحاً بگه اصول رو قبول نداره.
پس نمیشه هر اختلاف سیاسی یا اجرایی رو فوری تبدیل کرد به:
«این مسئول خلاف ولایت عمل کرده، پس ما باهاش وحدتی نداریم.»
اصلاً اگر قرار باشه اینطور تفسیر کنیم، ما هم میتونیم بپرسیم:
🔻 پس آقای رسایی و همفکرانش که بارها با نحوه پست گذاشتنشون، دولت رو تضعیف میکنن؛ در حالی که صراحتا رهبری بر انسجام، پرهیز از اهانت به دولت و کمک به موفقیتش تأکید کردن، با همین منطق شما از دایره «وحدت بر مبنای اصول» پس خارجن.
اگر تفسیر شما از «وحدت بر اصول» اینه که هر کسی در عمل برخلاف یک مطالبه یا تأکید صریح رهبری رفتار کرد از دایره وحدت بر مبنای اصول حارج بدونیم، پس همین معیار باید درباره رفتار خود شما هم اجرا بشه. اگر این نتیجه رو نمیپذیرید، پس اصل تفسیرتون ایراد داره.
⚠️ تازه «وحدت بر مبنای اصول» هیچ ربطی به «علیالاصول نظر دیگری داشتم» نداره؛ اون «علیالاصول» یعنی در اصل / قاعدتاً، نه «اصول انقلاب».
🧠 یک کلمه مشترک، مجوز ساختن یک تفسیر تازه نیست.
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan
📌 حتی حرف صریح رهبری درباره وحدت رو هم جناحی میکنیم!
رهبری میگن وحدت بر مبنای اصول؛ اما بعضیها این رو اینطوری ترجمه میکنن:
«هرکی مثل ما رهبری رو میفهمه، داخل دایره وحدته؛ هرکی مثل ما فکر نمیکنه، بیرونه!»
⚠️ این دیگه وحدت حول اصول نیست؛
وحدت حول برداشت یک جناحه.
اگر وحدت فقط با همفکرهای خودمون باشه، اسمش وحدت نیست؛ همجناحی بودنه.
🧠 حتی روشنترین حرفها هم وقتی از عینک جناحی خونده بشن، میتونن معنای تازهای پیدا کنن که حتی در کلام خود رهبر جامعه چنین منظوری پیدا نمیشه.
✍️ لیلا اربابی
🔖اینجا یاد میگیریم چطور فریب روایتها را نخوریم
🆔 @tabeeneroshan