🌱 سنه‌دژ بخش اول بعدِ سی‌واندی ساعتِ سرد و کم‌خوابی، تازه جل‌وپلاس‌مان را یک جای گرم پهن کرده بودیم که گوشی‌م زنگ خورد و آقای پشت خط گفت که بجنبید و خانه را تخلیه کنید. سرعت‌مان در تخلیه خانه طوری بود که اگر هم خبر درست بود و می‌خواستند منطقه را بزنند، به اندازه کافی فرصت داشتند! حالا که دارم این‌ها را می‌نویسم، البته شهر هنوز آرام است. سنه‌دژ، سنندج، البته اغلب آرام است. به قول نادر، این مردم، خوب خندیدن را در میان گریه‌ی درد آموخته‌اند. زندگی به تعبیرِ ژاله‌ی اصفهانی، توی سنندج می‌دود؛ کج‌دار و مریز. جریان زندگی، زیر آتشِ گاه به گاهِ دشمن، متوقف نشده. همان ساعت اول کردستان، دیوارِ کلیشه‌های ذهنی‌مان از این استان، فروریخت. مثلا وسط آشوبِ دی، کردستان آرام بوده. کردها اصلا از پهلوی‌ها بیزاریِ تاریخی دارند. یا مثلا کُردها، سودای تجزیه‌طلبی ندارند؛ حتی رادیکال‌هایشان؛ حتی آن‌ها که از جمهوری اسلامی، دلِ خوشی ندارند. یا اختلافات شیعه-سنی، با وجود بافتِ غالبا سنیِ این منطقه، کم‌یاب و بل‌که نایاب است. دوستِ کُردمان دیروز به شوخی می‌گفت من مادرم اهل تشیع است و پدرم اهل تسنن و خودم هم اهل تشنن! یا مثلا بعضی کُردها دوست دارند که یک‌بار دیگر مثل صلاح‌الدین ایوبی، قدس را از چنگ اشغال‌گر بیرون بکشند؛ ادعا دارند سر این تکرار تاریخ. اشغال‌گرها، این روزها و شب‌ها، کردستان را هم بی‌نصیب نگذاشته‌اند. خونِ چند ده شهید، خاک کردستان را سرخ‌تر کرده. عصر دیروز، رفتیم که چند جای زخم‌خورده‌ی سنندج را ببینیم. چند تا پاس‌گاه و هنگ مرزی را توی سنندج زده‌اند و ساختمان‌های دور و برشان هم آسیب‌های جدی دیده‌اند. بین شهدا چند تا سرباز هم بوده‌اند. توی بانه هم، سربازِ شهید داریم. سه چهار تا شهید دیوان‌دره هم غیرنظامی‌اند. شهید دیگر، برای پیش‌وندِ اسم شدن، به لباس و درجه‌های روی شانه‌ها نگاه نمی‌کند. پست‌چیِ شهید، ره‌گذرِ شهید و دانشجوی شهید؛ این‌ها شهدای دیوان‌دره‌اند که دو تای آخر، زن‌اند؛ ژنِ منهای ژیان. ادامه دارد... محسن حسن‌زاده چهارشنبه| ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 سنه‌دژ بخش دوم قبل این که برسیم به محل یکی از انفجارها چرخی نزدیک گورستان شیخ محمدباقر و کوه آبیدر -یکی از نمادهای سنندج- زدیم. یک تک‌درخت هم توی محدوده آبیدر هست که نماد دیگر سنندج است؛ نماد مقاومت. یک مجسمه عظیم هم گذاشته‌اند بالای کوه که از خیلی جاهای سنندج، دیده می‌شود؛ مجسمه کسی که پیکر دو تا بچه‌ی شهیدش را در آغوش گرفته. جوله‌ی کوتاه در سنندج که تمام شد، رسیدیم به محل انفجار. یک پاس‌گاه و دژبانی، در یک حمله بزرگ، ویران شده‌اند. توی خرابه‌های ساختمان‌ها، قدم زدم و تکه‌های ورق‌های قرآن را که لابلای پاره‌سنگ‌ها مانده بود، برداشتم. کنار پاس‌‌گاه و دژبانی، چند تا ساختمان دیگر هم ویران شده بودند و روبروش، یک مسجد هم تخریب شده بود. ماشین‌هایی که وقت حمله‌ی شش صبح، آن دور و بر پارک بودند، مچاله این‌جا و آن‌جا رها شده بودند تا بیایند و ببرندشان اوراقی آهن‌آلات. مرد هم‌سایه‌ی پاس‌گاه که ما را برد توی خانه و مغازه ویرانش، به جایی روی خرابه‌ها اشاره کرد و گفت که پیکرِ بی‌جان آن سربازِ شهید، دقیقا همان‌جا افتاده بود؛ هشت روز مانده که سربازی‌ش تمام شود. خواب‌گاه سربازها بالادستِ همین ویرانی‌هاست. یک دکل بزرگِ مچاله، افتاده روی خرابه‌ها. یک تکه بزرگ از دیوار خواب‌گاه سربازها هم قلفتی کنده شده بود. اندازه یک‌پنجمش که افتاده بود روی پیکانِ پایین‌دست پاس‌گاه، کاملا لهش کرده بود. مرد هم‌سایه می‌گفت دو تا دختر جوان، توی خانه‌های آن‌طرفِ خیابان، از شدت صدای انفجار، تعادل روانی‌شان را از دست داده‌اند و هنوز هم خوب نشده‌اند. دور خرابه‌ها چرخیدیم و یکی دو تا تکه از موشک و برگه‌های اداری سربازها را لابلای خاک و خل، پیدا کردیم. وقتی نشستیم توی ماشین، دوستِ کُردمان که پیگیر بود سربازهای آسیب‌دیده را برایمان پیدا کند، پشت تلفن، چند تا جمله‌ی حاکی از تاسف به کردی گفت و قطع کرد و بهمان گفت که یکی دیگر از سربازها توی بیمارستان شهید شده. یک سرباز دیگر هم دستش از کتف قطع شده و بیمارستان بوده که سر اعلام تخلیه بیمارستان، با آن وضع می‌برندش خانه! قرار و مدار گذاشتیم که فردا برگردیم به آن خرابه و با آدم‌ها بیش‌تر حرف بزنیم. این که بعضی‌ها اعلام آمادگی می‌کنند برای گفتگو دل‌گرم‌کننده است. بهمان انذار داده بودند که توی کردستان، آدم‌ها نمی‌آیند جلوی دوربین که چیزی بگویند موافق جمهوری اسلامی؛ سر این که حجمی از هجمه روی سرشان آوار می‌شود. مثل هجمه به کسی که به آقای رئیسی، توی بازار، شکلات تعارف کرده بود. از چند نفر پرسیدم کسی تا حالا دیده یا شنیده که این تهدیدها را عملی هم بکنند؟ هیچ‌کدامشان نه شنیده بودند و نه دیده بودند. شاید زود باشد برای قضاوت، اما انگار بیش‌تر، فشار قلدرهای مجازی‌ و حقیقی‌ست و مارپیچ سکوت و این حرف‌ها. محسن حسن‌زاده چهارشنبه| ۲۰ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 هجرت من انکار نمی‌کنم که سهم بزرگی از انگیزه‌ی نوشتنم این بود که یک‌روز چیزی بنویسم که برود زیر دست او، که بخواندش. انکار نمی‌کنم که حالا آن سهم بزرگ از دست رفته و ذره‌ذره و به زور و ضرب و با مشقت، در حال بازیابی‌ست. بخشی از این بازیابی، مال وقتی بود که شنیدم، "کلمه" رسیده به دست ره‌بر و "هل من مزید"ی هم دنباله‌اش بوده. کلمه‌ی چهارم، کلمه‌ی "هجرت" درست روزی منتشر شد که پشت نامش، شهید گذاشتند و آن آرزو، به یک حسرت ابدی تبدیل شد. اگر مجله را می‌خواستید در پیام‌رسان بله به اکانت زیر پیام بدهید: @kalameadmin خیلی فکر کردیم که کلمه‌ی بعدی توی این شرایط، چه باشد و سر آخر رسیدیم به "آقا"؛ کلمه‌ای که جنسش با ره‌بر و ولی و پدر و این قِسم واژه‌ها، متفاوت است؛ یک اسم عام، که مدت‌هاست به اسم خاص تبدیل شده. دوست داشتید چیزی درباره "آقا" برای کلمه بنویسید، بیایید گپ بزنیم. محسن حسن‌زاده پنجشنبه| ۲۱ اسفند ماه ۱۴۰۴ @targap

🌱 حسبی‌الله بلاتشبیه، مثل موسی، قشنگ صبر می‌کند همه طناب‌هایشان را بیندازند وسط میدان و بعد او عصاش را می‌آورد که سحرها و مارها را ببلعد! خودش نوشته، جایی آن وسط‌هاست اما چیزی که خوانده، باز هم رجز است:"ننگ بر آن که شک کند!" و اصلا، وسط، نمی‌شود رجز خواند. چاوشی، هی با ترانه‌هاش، بهمان یادآوری می‌کند که یکی از ماست؛ یکی از ما مردم؛ یکی از ما که توی گوش‌هاش، پنبه نگذاشته و چراغ عقلش را خاموش نکرده. کاش غوغائیانِ بی‌وطن، یک جو از غیرت و آزادگی این محبِ علی را داشتند! رحمت خدای علی به این حنجره‌! محسن حسن‌زاده پنجشنبه| ۲۱ اسفند ماه ۱۴۰۴ @targap

کردستان، بدون روتوش! بخش اول در اتاق را که بست، پنج تا چای توی سینی را -برای دوتای‌مان- گذاشت جلوم، لم داد روی یک متکای مربوط به دوران پارینه‌سنگی، سیگارِ بهمنش را گیراند و شروع کرد. استادم معرفی‌ش کرده بود که کردستان را و به قول خودش "مساله‌ی کُرد" را بی‌روتوش و از زبان یک آدم صریح ببینم و بشنوم؛ حتی اگر نتوانم دقیق بنویسم‌شان. همان اول کار گفت که حرف زدن از حال جامعه کردستان در این جنگ، بدون حرف زدن از مسائل کردستان، چیزهای زیادی کم دارد. حرف‌هایمان از تجمع شبانه‌ی میدان آزادی شروع می‌شود. از این که مسئولینِ کردستان -اغلب- غایبان این تجمع‌اند و باز مردم‌اند که پای کارند. بعد رسیدیم به این‌جا که مسائل کردستان، مسائل پیچیده‌ی کردستان، انگار سال‌هاست که فریز شده؛ شاید سر این که اغلب، نگاه امنیتی به نگاه فرهنگی غلبه داشته. ره‌برِ شهید که سال ۸۸ آمد به کردستان، سعی‌اش این بود که این فضای امنیتی را بشکند و توجه‌ها را از سمتِ فرهنگی، به موضوع‌ها، جلب کند اما خب، آن‌طور که باید، او را نفهمیدند. بی‌نسخگی، چیزی‌ست که این‌جا از خیلی‌ها می‌شود شنید. طبیب‌ها، انگار نسخه‌ی نجات‌بخشی برای کردستان نمی‌نویسند و گزینه‌‌ی درخوری روی میز نیست. مساله کردستان، تجزیه‌طلبی نیست. حتی حزبی‌ها -با همه تشتت‌شان و درگیری‌شان با هم- از قاسم‌لو و شیخ عزالدین حسینی گرفته تا علیزاده سودای جدایی نداشته‌اند‌. مساله همان بی‌نسخگی‌ست و بیم خدشه در هویت و معیشت و عزت کُرد. مردم کردستان ناراحت‌اند از این که زمین‌شان هنوز به اندازه ظرفیتش، توسعه پیدا نکرده؛ ناراحتی‌ها سر این است، نه سر سودای جدایی. حجت؟ چند سال قبل، کردستان نماینده‌ای در مجلس داشت که از قضا مردم دوستش داشتند؛ مرحوم ادب. مهندس عمران بود و قبل نمایندگی، دستش به دهانش می‌رسید. وقتی از دنیا رفت، خیابان شد صحنه‌ی یکی از شلوغ‌ترین تشییع‌های کردستان؛ تشییع کسی که نسبت وثیقی با نظام داشت.‌ مخالفان جمهوری اسلامی، این‌جا تعبیرِ ناجوری درباره کسانی دارند که با نظام هم‌کاری می‌کنند: جاش! اما چرا کسی مرحوم ادب را با این کلمه نمی‌نواخت؟ کُرد خودش را ایرانی می‌داند اما آن مسائل توی ذهن کردها، فضا را برای سوءبرداشت درباره هرچیز -هرچیز!- مستعد می‌کند. این وسط، مسائل معیشتی، حتی می‌تواند روی مسائل هویتی هم سایه بیندازد. حجت؟ کردهایی که مهاجرت می‌کنند و موفق می‌شوند، دغدغه‌های هویتی‌شان -حتی در حد زبان کردی- با چیزی دیگر، جای‌گزین می‌شود. این را یک کُرد می‌گوید که اگر عدالت اجتماعی در کردستان محقق می‌شد و حتی نیمی از شعارهای انقلاب را این‌جا روی زمین می‌دیدیم، مساله لاینحلی باقی نمی‌ماند. ادامه دارد... محسن حسن‌زاده پنجشنبه| ۲۱ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

کردستان، بدون روتوش! بخش دوم سر بحث را کج می‌کنم به سمت انتخاب آقامجتبی. دی‌روز یکی از روحانیون کردستان می‌گفت، جنگ که شروع شد، دوسوم مردم سنندج، رفتند به روستاها اما ره‌برِ سوم که انتخاب شد، سیر آرامِ بازگشت شروع شد؛ انگار مردم احساسِ ثبات کردند. حالا رفیقِ کردِ لمیده روی متکا می‌گوید امید دارد که آقامجتبی، اقتدار و عدالت را توامان به کردها هدیه کند و به مسائل هویتی‌شان هم توجه شود. اقتدار، به این معنی که اگر معلوم شد، فلان مسئول دستش توی جیب مردم است، ماجرا ماست‌مالی نشود. میان‌نوشت: بوم کردستان آن‌قدرها وسیع نیست که خبرها به مردم نرسد. دوستِ کُردی، مثال نه‌چندان مودبانه‌ای زد و گفت که این‌جا اگر کسی در عباس‌آباد بادگلو در کند، صداش در انتهای بهاران طنین‌افکن می‌شود! وقتی مردم می‌فهمند، دیگر ماست‌مالی ممکن نیست. و توجه به مسائل هویتی به این معنا که درک کنیم، هویت کردستان با پمپاژ محتوای رسانه‌ای درباره جاذبه‌های کردستان توی پیج چند تا بلاگر، حل نمی‌شود. دیروز، یکی از روحانیون روایت می‌کرد از آقای حسینی شاهرودی، که یک‌بار وقتی می‌خواسته گزارشی از کردستان را ببرد پیش ره‌برِ شهید، بیت خبر داده که نظر این است که مسائل را با آقامجتبی مطرح کنند. رفته‌اند و مطرح کرده‌اند و حیرت کرده‌اند از تسلط آقامجتبی بر مسائل کردستان. آقای حسینی شاهرودی گفته بود: آقامجتبی از من به مسائل کردستان، آگاه‌ترند. این‌ها، نقاط امید است. اگر عقلای هم‌جنس با مردم، سر کار باشند و عزمی برای حل مسائل کردستان ایجاد شود -که بی‌تردید لاینحل نیستند- چه بسا برخی احزاب، از خیلی از مواضع‌شان برمی‌گشتند. رفیقِ کردمان می‌گوید کردستان با تحول در سیستم اداری، متحول نمی‌شود. باید تغییر نگاهی در مرکز رخ بدهد: باید مسائل را به جای صرفا امنیتی دیدن، سیاسی و فرهنگی دید. اگرچه نباید ماجرا را به بازی اصلاح‌طلبی و اصول‌گرایی تقلیل داد اما از باب تقریب به ذهن و شناخت این جامعه، باید گفت که بر خلاف کلیشه‌های ذهنی، کردستان، زمین مناسبی برای اصول‌گرایی‌ست. باید نسخه‌ای با ظرافت در کار باشد. فقط خداست که می‌تواند از هیچ، چیزی خلق کند. باید به زیست مردم کُرد نزدیک شد. مسئولین و روحانیون باید بیایند کنار مردم زندگی کنند؛ باید مردم ببینند که آن‌ها هم بدهکار می‌شوند، که آن‌ها هم اجاره‌نشین‌اند و الخ. این‌طوری نانِ حرف زدن از عدالت علی، به تنور می‌چسبد. محسن حسن‌زاده پنجشنبه| ۲۱ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 یقه چه کسی را بگیریم؟ بخش اول دیروز توی تاکسی، راننده جوان وقتی تا فیها خالدونِ زندگی‌م را پرسید، گفت:"اومدی این‌جا چون فکر می‌کنی احزاب توی مرز آشوب می‌کنن؟" گفتم:"نمی‌کنن؟" گفت:"آشوب حمایت می‌خواد. کی می‌خواد حمایت کنه؟ ترامپ؟ اون خودش الان زیر بار جنگ ..." یاد حرف‌های دوست کُردم افتادم که بعضی احزاب دلشان حکومت فدرالی می‌خواهد اما خودشان می‌دانند که شدنی نیست. یا بعضی‌هایشان چیزی مثل کردستان سوریه بسازند؛ آواره نباشند و بتوانند توی خاک خودشان سیاستشان را دنبال کنند. اما به هر حال، کسی توی زمین پهلوی بازی نخواهد کرد. بعد گفت که به‌تر است پی‌جو باشم که ببینم درد این مردم چیست. گفت بعضی‌ها شیطان‌اند اما به حرفشان عمل می‌کنند اما نمی‌دانم چرا فرشته‌ها برای رسیدن به درد مردم، اهل تعلل‌اند. وسط حرف‌ها پرسیدم خبرهای جنگ را چطوری دنبال می‌کنی؟ گفت معلوم است دیگر؛ ایران‌اینترنشنال، بی‌بی‌سی، شبکه‌های کردی. گفت خیلی‌ها این‌جا منبعِ خبرشان همین‌هاست. بعد زد به درِ شوخی و چند تا لیچار بار صداوسیما کرد. یکی از روحانیون هم می‌گفت که روایت اول، این‌جا اغلب از زبانِ بیگانه شنیده می‌شود. راننده باز وسط حرف‌ها به خودش آمد و گفت که آقا! این‌جا توی کردستان، وقتی مشکلی پیش می‌آید، نمی‌دانی باید یقه کی را بگیری؟ معلوم نیست شمشیر دست کیست؟ گفت تو اگر آدمی که بشود یقه‌اش را گرفت دیدی، سلامم را به او برسان. با هم خداحافظی کردیم. گرسنه نبودم اما محض این که دو دقیقه جایی بنشینم، رفتم توی یک فست‌فودی کثیف. یک گُله‌جا بود با دو تا نیمکت و یک نیمکتِ دیگر وسطش. اندازه‌ی من، جا بود. یاد کیانوش توی شب‌های برره و لهجه‌ی ضایعش افتادم؛ چون تا سفارش دادم یکی‌شان پرسید بچه کجایی؟ و حرف‌ها این‌طوری شروع شد. از یکی‌شان پرسیدم:"وقتی این‌جا را می‌زنند، حس‌تان چطوری‌ست؟" گفت:"به زبان یا به دل؟" گفتم به دل! گفت کی دلش می‌خواد که شهرش را بزنند؟ یا کی دلش آوارگی می‌خواهد؟ اما آقا، این بمباران‌ها می‌گذرد و ما می‌مانیم و مشکلات‌مان. جوان دیگر آمد وسط بحث گفت که آقا! نانِ بعضی‌ها اصلا توی حل نشدن مشکلات است؛ کسانی که اتفاقا ممکن است برای حل مشکل آمده باشند. یاد این جمله افتادم که "کسی که برای مشغول بودن به حل مساله‌ای پول می‌گیرد، احتمالا جایی در دلش دوست دارد که آن مساله حل نشود!" دوغ‌مان را هم خوردیم و باید می‌رفتم برای مصاحبه با یکی از روحانیونِ سنندج. ادامه دارد... محسن حسن‌زاده جمعه| ۲۲ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 یقه چه کسی را بگیریم؟ بخش دوم توی راه، یادداشت‌برداری‌هام از حرف‌هایی که شنیده بودم را زیر و رو می‌کردم. مثلا کسی می‌گفت بعضی کُردها می‌گویند مصداق "اولی باس شدید" که توی قرآن آمده، ماییم. یا مثلا یکی می‌گفت اول‌بار بخت‌النصر فلسطین را گرفت، بعد صلاح‌الدین ایوبی قدس را فتح کرد و سوم‌بار هم ما کُردها به تبعیت از صلاح‌الدین فلسطین را می‌گیریم. بعضی سلفی‌ها این‌طوری اعتقاد دارند و البته این را از دو سه تا دختر جوانی که شب‌ها توی میدان آزادی سنندج، توی یک موکب فرهنگی، مشغول‌اند هم شنیده بودم. قبل‌ترها یهودی‌ها توی محله آقازمانِ سنندج کنیسه هم داشتند و احتمالا مساله تمنا برای فتح قدس، ربطی به دین یهودی ندارد. البته که باید بیش‌تر پرس‌وجو کنم. وسط خواندن یادداشت‌ها می‌رسم به مقصد. آقای روحانی، گرم استقبال می‌کند و دو دیقه بعد یک نسبتِ دورِ آشنایی هم بین‌مان برقرار می‌شود و حالا راحت‌تر گپ می‌زنیم. از مذهب شروع می‌کنیم. آقای روحانی می‌گوید کردستان، تنها استان کشور است که اکثریت جمعیتش، اهل‌سنت‌اند. شیعه ۱۵ درصد جمعیت کردستان است و مابقی، پیروِ مذهب شافعی‌اند که نزدیک‌اند به شیعه. یادم می‌آید که اول نوجوانی، لابلای قصه‌های تذکره‌الاولیاء عطار، به بخشِ "ذکر امام شافعی" رسیدم و این اولین مواجهه‌ام با او بود. شعرش در مدح علی(ع) را هم هزار بار خوانده‌ بودم. امام شافعی اصلا سر همین حُب، زندان رفت و شکنجه شد. اسم بعضی مناطق کردستان هم نشان می‌دهد که این حُب امتداد یافته: حسن‌آباد و عباس‌آباد و حسین‌آباد. بافت قدیمی سنندج، اصلا حول امامزاده هاجره خاتون، از نوادگان موسی‌بن‌جعفر(ع) شکل گرفته. چند ده‌هزار سیدِ اهل‌سنت توی کردستان زندگی می‌کنند؛ مثلا توی صلوات‌آباد و سقز. ازدواج میان شیعه و سنی هم این‌جا خیلی رایج بوده و هست. اما خود آقای روحانی می‌گوید کم‌کاری‌های روحانیون شیعه و سنی توی سال‌های اخیر، جوان‌ها را از التزام‌های دینی، دور کرده. در مقابل، عده‌ای هم توی سال‌های اخیر، پیوسته‌اند به سلفی‌ها و داعش که آقای روحانی، عمده دلیلش را فقر می‌داند؛ و البته آقای روحانی تاکید می‌کند که عده‌ای از جوان‌ها هم تحت تاثیر اندیشه انقلاب قرار می‌گیرند. آقای روحانی، همین فقرِ سَلَفی‌ساز را بهانه می‌کند و می‌گوید که ایجاد تصورِ غیرواقعیِ ناامنی در کردستان، باعث گریز سرمایه‌ها از این استان شده. او می‌گوید نمی‌شود انکار کرد که نفع بعضی‌ها هم در امنیتی جلوه کردن فضای استان بوده است. محسن حسن‌زاده جمعه| ۲۲ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 نزدیک به آسمان نیروهای حزب دموکرات، هم‌سرش را اسیر کرده بودند و برای آزادی‌ش، پول می‌خواستند. زنِ جوان، احشام و فروختنی‌ها را فروخت. پول را گرفتند اما هم‌سرش را آزاد نکردند. خونش به جوش آمد و اعتراض کرد. خودش را هم اسیر کردند. مجبورش کردند جایی روی کوه‌های بهاروند، خودش، گور خودش را بکند. دست‌وپای زنِ جوان را بستند. او را در گوری که با دست خودش حفر کرده بود، انداختند و گلوله‌ها جانش را گرفت... این مزارِ غریبِ نزدیک به آسمان، ۳۷ سال بعد شناسایی شد و او حالا، کنار ضریح هاجره‌خاتون، خواهر امام‌ رضا(ع)، آرام گرفته. شهیده فاطمه اسدی. محسن حسن‌زاده جمعه| ۲۲ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 مجسمه آزادی! خود کوه آبیدر، نماد سنندج است. حالا روی بلندترین نقطه‌ی کوه، یک مجسمه‌ی عظیم ساخته‌اند؛ نماد مقاومت. یک مرد کُرد که پیکر دو فرزند خردسال شهیدش را از میان انبوه اجساد کشتگان، یافته و آن‌ها را در آغوش گرفته؛ بچه‌هایی که آخرین دم‌وبازدم‌هایشان در حلبچه دردناک بود. مرد، مصیبت دیده، چهره‌اش اندوه‌آلود است اما کمر خم نکرده. قامتش استوار است و رو به شهر ایستاده؛ گویی از فراز شهر به مردم می‌گوید: دردهایی این‌چُنین، هرچند عمیق، توان شکستنِ ما را ندارند. چشم‌های مرد هنوز خیره به شهر است. مجسمه‌ی آزادیِ واقعی این‌جاست؛ جایی که کُرد جان می‌دهد اما زیرِ بار ستم و اشغال‌گری نمی‌رود... دم شما گرم آقای ضیاءالدینی! محسن حسن‌زاده جمعه| ۲۲ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 تفنگ و کلنگ! نادر، توی قصه‌ی "بدنام"ش، درباره گرگِ قصه می‌گوید که "گرسنگیِ فرسوده‌ساز، او را خفت‌پذیری آموخته بود." گرسنگی گاهی با آدم چنین کاری می‌کند. قبلا نوشتم که فقرِ سَلَفی‌ساز، باعث شد که در برهه‌ای گروه‌های تکفیری، تقلا کنند و از میان کُردها آدم جذب کنند. امروز، یکی از فعالان اجتماعی سنندج می‌گفت حتی زمانی پرچم داعش، روی دیوار بعضی مسجدهای سنندج نصب شده بود. اما این جریان، گسترده نبود و نشد. چند روز قبل، یکی از روحانیون سنندج می‌گفت یکی از عللِ این عدم گستردگی، عاطفه و قلبِ مهربانِ انسان کُرد است که با آن شکل موحش از جنایات تکفیری، نمی‌سازد. مردِ روحانی می‌گفت با این وجود، نظام باید یک بسته‌ی تصمیم‌گیریِ ویژه در حوزه‌های فرهنگی و امنیتی کردستان، بگذارد روی میز؛ بسته‌ای که در آن، زیست و ویژگی‌ها و عواطف مردم کُرد، که مرزدارانِ غیرت‌مندِ ایران‌اند، در آن لحاظ شده باشد. آقای روحانی می‌گفت از زمان مادها، کُردها، مرزدارانِ ایران بودند و دل‌بسته‌ی این سرزمین. توجه ویژه به این مرزداران، می‌تواند آن‌ها را از این حالتِ بی‌تفاوتی، خارج کند. سلایق مختلف نهادهای امنیتی و فرهنگی و تصمیم‌گیرها، تا الان، مانع از این شده که آن بسته‌ی پر و پیمانِ واحد، برای کردستان، تدوین شود. جریان خدمات‌رسانی به کردستان باید در قالب چنین بسته‌ای، تشدید شود. کردهای نسل قدیم، خاصه در روستاها، سپاه و سپاهی‌ها را دوست دارند؛ محض خدمات‌ سپاه. حرفِ آخر آقای روحانی این بود که نقل شده از شهید صیاد شیرازی که در کردستان، باید توی یک دستتان تفنگ باشد و توی یک دستتان کلنگ؛ امنیت و خدمت. بعد این حرف‌ها، با بچه‌های مستندساز، رفتیم سراغ بچه‌های یک موکب فرهنگی، که این شب‌ها، دور و برِ میدان آزادی سنندج را زنده می‌کنند. عنصر اصلی گروه، یک دختر دهه‌هشتادی‌ست. این چند روز، آن‌قدری جلوی دوربین بوده‌اند که دیگر یخ‌شان شکسته. دخترِ جوان، جدی‌جدی و غیرشعاری، عاشق شهادت است. دو فعال دیگر موکب هم مثل خودش. امروز می‌گفت ماها، ما دهه‌هشتادی‌ها، نمی‌گذاریم گربه ایران کوچک شود؛ این گربه اصلا باید تبدیل به شیر شود؛ که بعد این جنگ، می‌شود. کم زخم زبان نشنیده‌اند از غریبه و آشنا اما دختر جوان می‌گفت راهش را این‌طوری انتخاب می‌کند که بسنجد دشمن کجا دشمنی می‌کند و کینه می‌ورزد. می‌گفت فحش و فضیحتی اگر بشنویم، ناراحت‌مان نمی‌کند، مصمم‌ترمان می‌کند. یکی‌شان تازه یک هفته است که با موکب آشنا شده اما خودش می‌گوید جنگ، اثری روی ذهن‌هایمان گذاشته که انگار دوستانِ چهل‌ساله‌ایم. این جمعِ کوچک که حاضر است برای ایمانِ تازه‌اش, جان بدهد، دارد مثل یک درختِ ریشه‌دار، به دور و برش اکسیژن تزریق می‌کند. امیدبخش است و نویدبخش رویش‌های تازه. محسن حسن‌زاده شنبه| ۲۳ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap

🌱 شهید کوروش! ره‌بری که سال ۸۸ می‌آید کردستان، وسط سخن‌رانی از کسی نام می‌برد و می‌گوید که در برابرش، احساسِ کوچکی می‌کند. کاک‌مجید، اصالتا اهل بانه بود اما بچه‌هاش متولد اقلیم کردستان بودند. او آن‌قدر به ایران علاقه داشت که وقت اقامت در اقلیم، اسم همه پسرهاش را ایرانی انتخاب کرد؛ به ترتیب: بختیار، بهنام، دارا، کامیار، کاووس، دلاور، بهرام، اردشیر و کوروش. کُرد اصیل، این‌طوری خودش را دل‌بسته‌ی ایران می‌داند. پسرهای کاک‌مجید، اغلب توی دم و دستگاه سپاه بودند؛ پیش‌مرگه‌های کردِ مسلمان که وقت جنگ با بعثی‌ها، در مرزها جبهه‌گشایی می‌کردند. شش‌تا از پسرهای کاک‌مجید، یعنی کاک‌بختیار، کامیار، بهنام، کوروش، اردشیر و دلاور، توی خاک ایران شهید شدند. این‌ها را هندرین قادرخان‌زاده می‌گوید؛ پسرِ شهید بهنامِ قادرخان‌زاده. هندرین، اسمِ کوه است و یعنی متین و آرام؛ مثل خودِ هندرین. هندرین می‌گوید ما متعلق به ایرانیم و ایران متعلق به ما. جنگ تمام می‌شود، متجاوز تنبیه می‌شود، ایران، ایران می‌ماند و کردستان، پاره‌ی تنِ ایران. پ‌ن: محدودیت ایتا، اجازه‌ی بارگذاری ویدئوی سخنرانی ره‌بر در سال ۸۸ را نمی‌دهد. محسن حسن‌زاده شنبه| ۲۳ اسفند ماه ۱۴۰۴| کردستان- سنندج @targap