«نُـــــــــــــهــــــــــا»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
📝 اهم نکات مطرح شده در این نشست
اندیشکده با پژوهشکده تفاوت اساسی دارد. پژوهشکده معمولاً مسیری خطی و آرام دارد؛ پروژه‌ای انجام می‌دهد، گزارش یا کتابی منتشر می‌کند و کار به پایان می‌رسد. اما اندیشکده چنین نیست؛ اندیشکده باید تا مرحله‌ی اجرا در میدان بماند، با مدیران ارتباط داشته باشد، مسائل واقعی جامعه را لمس کند و برای راه‌حل‌های ارائه‌شده پیگیری کند تا مطمئن شود در عمل قابل تحقق هستند. اندیشکده محیطی کنشگرانه دارد، نه آرام و آکادمیک.
تفاوت اندیشکده و پژوهشکده
پژوهشکده: تولید دانش، انتشار گزارش، پایان مأموریت
اندیشکده: پیگیری مستمر راهکارها، درگیری مستقیم با میدان و مسئله، نقش کنشگری
🔹چالش‌های اندیشکده‌ها در ایران
🔺وابستگی مالی به دولت و دانشگاه‌ها → تهدید استقلال علمی
🔺نبود جایگاه حقوقی روشن و آیین‌نامه‌های حمایتی
🔺ضعف ارتباط با رسانه و افکار عمومی
🔺رقابت یا مقاومت دستگاه‌های اجرایی که اندیشکده‌ها را رقیب می‌بینند
🔻راهکارهای تقویت اندیشکده‌ها
✅ایجاد استقلال مالی (تنوع منابع، حمایت غیرمستقیم، جذب حمایت خرد)
✅حضور فعال در رسانه برای گفتمان‌سازی
✅تعامل مستقیم با مدیران برای اقناع آنان
✅ارائه راهکارهای عملی و قابل پیاده‌سازی نه صرفاً تئوری
♦️فرصت‌ها
✔️استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل داده و تولید راهکار
✔️بهره‌گیری از ظرفیت رسانه برای معرفی و اثرگذاری
✔️نقش واسط اندیشکده‌ها در کاهش فشار مستقیم دولت بر مسائل حساس
📊 تحلیل و جمع‌بندی
1⃣ هویت اندیشکده‌ها: برخلاف مراکز پژوهشی، هویت آن‌ها به میزان "قابلیت اجرایی بودن" راهکارهایشان وابسته است.
2⃣ استقلال مالی و حقوقی: یکی از اصلی‌ترین موانع توسعه‌ی اندیشکده‌ها در ایران، وابستگی مالی به دولت و نبود جایگاه قانونی مشخص است. بدون استقلال، اندیشکده‌ها به بازتولید گفتمان رسمی محدود می‌شوند.
3⃣ نقش رسانه و افکار عمومی: موفقیت اندیشکده‌ها در اقناع مدیران و تغییر سیاست‌ها، به قدرت آن‌ها در گفتمان‌سازی عمومی و استفاده از رسانه‌ها وابسته است.
4⃣ چالش‌های نهادی: مقاومت دستگاه‌های اجرایی، فقدان فرهنگ گفت‌وگو و نگاه رقابتی نسبت به اندیشکده‌ها، باعث تضعیف اثرگذاری آن‌ها شده است.
5⃣ تجربه‌های موفق: نمونه‌هایی ذکر شد که اندیشکده‌ها با کنشگری توانستند سیاست‌های مخالف دولت را به دستاورد رسمی تبدیل کنند؛ نشان‌دهنده نقش مهم "پایداری و میدان‌داری" است.
❔@tn_noha❔
🎯 «شناسایی مسائل کلیدی؛ نقطه آغاز اثرگذاری اندیشکده‌ها»
هیچ اندیشکده‌ای بدون شناسایی درست مسائل کلیدی، نمی‌تواند در عرصه سیاست‌گذاری اثرگذار باشد. آنچه یک اندیشکده را از یک گروه پژوهشی یا دانشگاه متمایز می‌کند، توانایی‌اش در دیدن اولویت‌های واقعی جامعه و نظام حکمرانی است؛ مسائلی که اگر حل نشوند، سایر تلاش‌ها نیز کم‌ثمر خواهند بود.
مراحل شناسایی
1⃣رصد دائمی محیط سیاستی
اندیشکده باید مانند یک «رادار هوشمند» تغییرات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را پایش کند؛ از اسناد بالادستی تا تحولات میدانی، همه باید در دایره رصد باشند.
2⃣شنیدن صدای ذی‌نفعان
مسائل واقعی نه فقط در گزارش‌های رسمی، بلکه در گفت‌وگو با فعالان اقتصادی، معلمان، مدیران محلی و حتی مردم عادی آشکار می‌شوند. مصاحبه‌ها، نشست‌های گروهی و پیمایش‌های هدفمند ابزارهایی حیاتی‌اند.
3⃣تفکیک «مسئله واقعی» از «نشانه‌های سطحی»
گاهی آنچه دیده می‌شود، تنها علامتی از مسئله عمیق‌تر است. مثلاً افت کیفیت آموزش، نشانه‌ای است از ضعف نظام تربیت معلم یا سیاست‌گذاری مالی ناکارآمد. اندیشکده باید به ریشه‌ها برسد.
4⃣اولویت‌بندی علمی و سیاستی
همه مسائل، مسئله اصلی نیستند. اثرگذاری بر حکمرانی، میزان فوریت و قابلیت حل سه معیار کلیدی برای انتخاب موضوعات است.
5⃣تحلیل آینده‌پژوهانه
اندیشکده موفق تنها به «امروز» نگاه نمی‌کند؛ بلکه می‌پرسد: اگر این مسئله حل نشود، پنج یا ده سال بعد چه پیامدی خواهد داشت؟ این نگاه آینده‌نگرانه، وجه تمایز اندیشکده‌ها در حکمرانی است.
📚 منبع: Cairney, P. (2021). The Politics of Policy Analysis: Think Tanks and Evidence-Based
❔@tn_noha❔
«نُـــــــــــــهــــــــــا»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
🎯 «شناسایی مسائل کلیدی؛ نقطه آغاز اثرگذاری اندیشکده‌ها» هیچ اندیشکده‌ای بدون شناسایی درست مسائل کلید
🔰اندیشکده‌ها زمانی می‌توانند اثرگذار باشند که پیش از تولید محتوا یا ارائه پیشنهاد، توانسته باشند مسئله کلیدی را درست شناسایی کنند. سیاست‌گذار به دنبال انبوه گزارش‌های پراکنده نیست، بلکه به دنبال چراغی است که مسیر اصلی را روشن کند.
❔@tn_noha❔
🟢با سلام و احترام
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های تصمیم دارد اخبار میزهای تخصصی برگزار شده در اندیشکده‌ها را در شبکه اطلاع رسانی نماید.
در این راستا به اطلاع میرساند؛ اندیشکده آینده پژوهان رفاه اخیرا میزتخصصی خود را پیرامون موضوع «اصلاح ساختار بنگاه داری؛چالش ها،الزامات ومسیر پیش رو» با حضور اعضای شورای راهبری و به همراه دعوت از مدیران مرتبط برگزار نموده که مشروح آن به شرح ذیل به اطلاع شما خواهد رسید.
با تشکر دبیرخانه شبکه اندیشکده های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
"بسم الله الرحمن الرحیم"
⭕برگزاری نخستین نشست اندیشکده آینده پژوهان رفاه
✔بخش ۱:
نخستین نشست تخصصی اندیشکده آینده پژوهان رفاه با هدف اصلاح ساختار بنگاه داری در صندوق‌های بازنشستگی با حضور جمعی از اعضای شورای راهبردی و مدیران اجرایی اندیشکده‌ها برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مرکز هم اندیشی استادان و نخبگان دانشگاهی، دبیر اندیشکده آینده‌پژوهان رفاه در این نشست گفت: این اندیشکده با مجوز مرکز هم‌اندیشی اساتید و نخبگان دانشگاهی و با هدف تحلیل علمی و ارائه سیاست‌گذاری‌های مؤثر در حوزه رفاه اجتماعی، فعالیت خود را آغاز کرده است.
دکتر محمدصادق غلامی در نشست جمعی از مدیران اجرایی با سابقه دانشگاهی و اجرایی که برای بررسی علمی چالش‌های حوزه رفاه اجتماعی و تدوین راهکارهای سیاستی، تشکیل شده بود، تأکید کرد: هدف اصلی این مجموعه، ارائه تحلیل‌های راهبردی برای بهبود وضعیت نهادهای رفاهی، به‌ویژه صندوق‌های بازنشستگی است.
وی با اشاره به چالش ناترازی در صندوق‌های بازنشستگی، آن را یکی از مهم‌ترین بحران‌های ساختاری کشور دانست و گفت: صندوق‌های بازنشستگی مثل یک موجود زنده هستند که ادامه‌ی فعالیت آن‌ها به تعادل میان منابع ورودی و خروجی بستگی دارد که در سال‌های اخیر، این تعادل به‌شدت برهم خورده است.
غلامی یکی از مهم‌ترین عوامل این ناترازی را کاهش جمعیت فعال و بیمه‌پرداز دانست و افزود: صندوق‌ها ماهیتی بین‌نسلی دارند که اگر جمعیت فعال کاهش پیدا کند منابع ورودی صندوق‌ها کاهش و در مقابل، با افزایش جمعیت سالمند، تعهدات مالی آن‌ها زیاد می‌شود.
وی با تأکید بر ناکارآمدی بنگاه‌داری در صندوق‌ها تصریح کرد: امروزه ۱۸ صندوق بازنشستگی در کشور فعال هستند که به‌جز یکی دو صندوق کوچک از جمله صندوق بیمه روستاییان و عشایر، همگی با ناترازی مواجه هستند و در سال گذشته، تنها حدود ۵ درصد از بودجه ۹۶۴ هزار میلیارد تومانی سازمان تأمین اجتماعی از محل سود سرمایه‌گذاری‌ها تأمین شده است.
غلامی افزود: در صندوق بازنشستگی کشوری سود سالانه حاصل از فعالیت هلدینگ‌های اقتصادی، تنها ۲۲ هزار میلیارد تومان بوده، در حالی که بودجه این صندوق ۳۴۴ هزار میلیارد تومان برآورد شده است.
دبیر اندیشکده آینده‌پژوهان رفاه در ادامه با انتقاد از مدل بنگاه‌داری فعلی صندوق‌ها گفت: این ساختار نه تنها سودآوری کافی ندارد، بلکه صندوق‌ها را در معرض فشارهای سیاسی قرار داده و تمرکز مدیریتی را از مسائل اصلی منحرف می‌کند که تجربه جهانی و داخلی نشان داده که بنگاه‌داری توسط صندوق‌های بازنشستگی مدل موفقی نیست و رویکرد پیشنهادی ما حرکت به سمت سهام‌داری حرفه‌ای و کاهش مداخله مستقیم در مدیریت بنگاه‌ها است تا بتوان از این طریق منابع درآمدی پایدار و قابل اتکایی برای صندوق‌ها ایجاد و هجمه‌های سیاسی را خنثی کرد.
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
“بسم الله الرحمن الرحیم”
✔️اخبار میز تخصصی اندیشکده آینده پژوهان رفاه ،بخش ۲:
⭕️اصلاح‌های ساختاری در بنگاه‌داری صندوق‌ها نیاز به توجه جدی دارد،
دکتر سیدعلیرضا فاطمی، عضو شورای راهبردی اندیشکده در این نشست با بیان ابعاد بحران ساختاری در صندوق‌های بازنشستگی کشور، خواستار توجه جدی به ضرورت اصلاح‌های ساختاری در بنگاه‌داری این صندوق‌ها شد.
وی با مرور روند خصوصی‌سازی در کشور طی دو دهه گذشته، اظهار داشت: بر اساس تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری از اوایل دهه ۸۰ به‌ویژه در ابلاغیه سیاست‌های کلی اصل ۴۴، دولت مکلف به خروج از اقتصاد شد؛ با این حال، در عمل تنها حدود ۲۶ تا ۲۷ بنگاه به بخش خصوصی واقعی واگذار شده و سرنوشت آن‌ها مشخص است.
فاطمی با اشاره به روند واگذاری‌ها افزود: اکثر خصوصی‌سازی‌ها در قالب رد دیون انجام شده و املاک و دارایی‌های دولت به صندوق‌های بازنشستگی واگذار شدند، صندوق‌هایی که هرچند از نظر حقوقی، عمومی و غیر دولتی هستند اما عملاً همچنان با ساختار دولتی اداره می‌شوند.
فاطمی با مرور وضعیت سازمان تأمین اجتماعی، به عنوان بزرگ‌ترین صندوق بازنشستگی کشور، گفت: این سازمان بودجه‌ای بیش از ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان دارد که نسبت به پشتیبانی از تعداد حق بیمه پردازان به مستمری بگیران نگران‌کننده‌ای است؛ به‌گونه‌ای که تعداد بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران به‌صورت نزولی در حال کاهش است و در آینده این نسبت ممکن است با هم یکسان شود.
وی با بیان اینکه باید دارایی‌های موجود بهینه اداره شود، چون در ورودی امکان زیادی برای توسعه نیست و در حال حاضر، سهم سود سرمایه‌گذاری در اکثر صندوق‌های بزرگ بازنشستگی از کل بودجه کمتر از ۱۰ درصد است و این زنگ خطر بزرگی برای آینده است، با ارائه آماری از وضعیت بنگاه‌داری صندوق‌های بازنشستگی تصریح کرد: در حال حاضر، تنها پنج صندوق بازنشستگی کشور صاحب بیش از ۶۹۸ شرکت هستند که برای مدیریت آن‌ها باید حدود ۱۵۳۶ صندلی هیئت مدیره تأمین شود که بخش عمده‌ای از این شرکت‌ها زیان‌ده یا کم‌بازده هستند.
فاطمی خاطرنشان کرد: ۹۲ شرکت کاملاً زیان‌ده هستند و حدود ۱۵۰ شرکت در سال مالی ۱۴۰۳ کمتر از یک میلیارد تومان سود داشته‌اند و ۲۹۰ شرکت سودی بین ۱۰ تا ۱۰۰ میلیارد تومان داشتند و این یعنی بیش از ۳۰۰ شرکت عملاً سود معناداری ندارد.
وی در ادامه به ریشه بنگاه‌داری صندوق‌ها اشاره کرد و گفت: صندوق‌های بازنشستگی ما نه به اختیار، بلکه در قالب رد دیون و واگذاری‌های دولتی از سال ۱۳۶۴ تا امروز وارد عرصه بنگاه‌داری شدند. در بودجه ۱۴۰۳ مبلغ ۱۳۰ هزار میلیارد تومان دارایی قرار بود در همین قالب به صندوق‌ها واگذار شود.
فاطمی افزود: اکثر این شرکت‌ها بخاطرکوچک بودن ظرفیت اقتصاد کشور و نبود متقاضی واقعی، در مالکیت صندوق‌ها باقی ماندند و از طرف دیگر، بعضی صندوق‌ها مثل صندوق روستاییان و عشایر بخاطر سهام غیرکنترلی، کنترل لازم بر سیاست‌های تقسیم سود را هم ندارند.
وی با انتقاد از تنگ‌نظری در تنوع سرمایه‌گذاری، تصریح کرد: در تحریم‌ها و محدودیت‌ها، امکان سرمایه‌گذاری خارجی وجود ندارد و سبد سرمایه‌گذاری صندوق‌ها بسیار محدود است و عمده سودآوری نیز از صنایع خاصی مثل فولاد و شیمیایی تأمین می‌شود.
فاطمی در بخشی دیگر از سخنان خود در این نشست گفت: صندوق‌های بازنشستگی دچار بحران هویتی هستند؛ از یک سو به دولت پاسخگو هستند و باید تکالیف عمومی را اجرا کنند و از سوی دیگر باید مانند یک نهاد اقتصادی سودآور عمل کنند که این تناقض ساختاری در مدیریت بنگاه‌ها تأثیرگذار است.
وی با بیان اینکه عمر متوسط مدیران عامل در برخی صندوق‌ها به کمتر از ۸ ماه رسیده، ادامه داد: با چنین شرایطی امکان تحول اساسی در بنگاه‌ها وجود ندارد، همچنین بخاطر محدودیت‌های حقوق و دستمزد، امکان جذب مدیران شایسته به شدت کاهش داشته است.
فاطمی با اشاره به تأکیدات مکرر در اسناد بالادستی بر خروج از بنگاه‌داری گفت: خروج از بنگاه‌داری همواره مورد تأکید بوده اما با توجه به واقعیت‌های اقتصادی کشور، این خروج در کوتاه‌مدت و برای دارایی‌هایی با حجم بالا، عملاً ممکن نیست پس اصلاح ساختار باید جایگزین رویکرد خروج فوری شود.
وی افزود: تأکید بر اصلاح ساختار، پاسخی منطقی به واقعیت‌های اقتصادی و ظرفیت محدود بازار سرمایه در کشور است. اصلاحات ساختاری زمینه‌ساز بهبود عملکرد صندوق‌ها می شود همچین در بلندمدت، مسیر خروج از بنگاه‌داری را هموار می‌سازد.
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
🟢با سلام و احترام
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های تصمیم دارد اخبار میزهای تخصصی برگزار شده در اندیشکده‌ها را در شبکه اطلاع رسانی نماید.
در این راستا به اطلاع میرساند؛ اندیشکده آینده پژوهان رفاه اخیرا میزتخصصی خود را پیرامون موضوع «اصلاح ساختار بنگاه داری؛چالش ها،الزامات ومسیر پیش رو» با حضور اعضای شورای راهبری و به همراه دعوت از مدیران مرتبط برگزار نموده که مشروح آن به شرح ذیل به اطلاع شما خواهد رسید.
با تشکر دبیرخانه شبکه اندیشکده های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
“بسم الله الرحمن الرحیم”
⭕️اجرای اصل ۴۴ و خروج نهادهای عمومی از بنگاه‌داری نیازمند اهتمام جدی دستگاه‌ها است
✔️بخش سوم:
دکتر مبین میرزابابایی، عضو شورای راهبردی اندیشکده در ادامه ی این نشست به تجربه موفق کشورهای مختلف در زمینه واگذاری شرکت‌های دولتی، بر لزوم اهتمام جدی نهادهای مسئول برای اجرای سیاست‌های کلان نظام به‌ویژه خروج صندوق‌های بازنشستگی از بنگاه‌داری تأکید کرد.
میرزابابایی در سخنانی با اشاره به سابقه جهانی واگذاری شرکت‌های دولتی اظهار داشت: ادبیات واگذاری شرکت‌ها ریشه در تجربیات جهانی دارد و کشورهایی مثل چین، روسیه و به‌ویژه ترکیه که از سال دو هزار با موفقیت به خصوصی‌سازی بنگاه‌های دولتی در حوزه‌هایی مثل مخابراتپرداختند.
وی افزود: این سیاست در کشور ما در قالب سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی با تأکید مقام معظم رهبری دنبال شده و ایشان در جلسات مختلف، از جمله دیدار با تولیدکنندگان، بر واگذاری واقعی به بخش خصوصی تأکید کردند.
عضو شورای راهبردی اندیشکده با اشاره به مصوبات قانونی در این زمینه گفت: از بالاترین سطح، یعنی فرمایشات رهبری گرفته تا قانون برنامه هفتم توسعه، به‌ویژه ماده ۲۸ این قانون بر خروج صندوق‌های بازنشستگی از بنگاه‌داری تأکید دارند و حتی ستاد اقتصادی دولت نیز در 27 آبان ماه سال ۱۴۰۳ مصوبه‌ای را ابلاغ کرده که دستگاه‌ها را مکلف به همکاری در تدوین و اجرای بسته اجرایی واگذاری شرکت‌های بانکی و صندوق‌ها کرده است.
میرزابابایی در ادامه با اشاره به ساختار حقوقی و نظارتی این فرآیند افزود: علاوه بر قوانین کلان، نهادهای بالادستی مثل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و شورای عالی رفاه با تدوین ضوابط سرمایه‌گذاری و دستورالعمل‌های مشخص، چارچوبی برای اجرای این واگذاری‌ها ترسیم کردند.
وی در پایان تصریح کرد: با وجود صدور چندین مصوبه در خصوص واگذاری دارایی‌های صندوق‌های بازنشستگی، هنوز اقدامات اجرایی در سطح مورد انتظار پیش نرفته است و آنچه اکنون بیشتر از گذشته نیاز است، اهتمام جدی نهادهای مسئول برای تحقق این هدف و تحقق سیاست‌های نظام در کاهش تصدی‌گری دولت و توسعه بخش خصوصی واقعی است.
«نُها»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔