“بسم الله الرحمن الرحیم”
✔️اخبار میز تخصصی اندیشکده آینده پژوهان رفاه ،بخش ۲:
⭕️اصلاح‌های ساختاری در بنگاه‌داری صندوق‌ها نیاز به توجه جدی دارد،
دکتر سیدعلیرضا فاطمی، عضو شورای راهبردی اندیشکده در این نشست با بیان ابعاد بحران ساختاری در صندوق‌های بازنشستگی کشور، خواستار توجه جدی به ضرورت اصلاح‌های ساختاری در بنگاه‌داری این صندوق‌ها شد.
وی با مرور روند خصوصی‌سازی در کشور طی دو دهه گذشته، اظهار داشت: بر اساس تأکیدات مکرر مقام معظم رهبری از اوایل دهه ۸۰ به‌ویژه در ابلاغیه سیاست‌های کلی اصل ۴۴، دولت مکلف به خروج از اقتصاد شد؛ با این حال، در عمل تنها حدود ۲۶ تا ۲۷ بنگاه به بخش خصوصی واقعی واگذار شده و سرنوشت آن‌ها مشخص است.
فاطمی با اشاره به روند واگذاری‌ها افزود: اکثر خصوصی‌سازی‌ها در قالب رد دیون انجام شده و املاک و دارایی‌های دولت به صندوق‌های بازنشستگی واگذار شدند، صندوق‌هایی که هرچند از نظر حقوقی، عمومی و غیر دولتی هستند اما عملاً همچنان با ساختار دولتی اداره می‌شوند.
فاطمی با مرور وضعیت سازمان تأمین اجتماعی، به عنوان بزرگ‌ترین صندوق بازنشستگی کشور، گفت: این سازمان بودجه‌ای بیش از ۱۲۰۰ هزار میلیارد تومان دارد که نسبت به پشتیبانی از تعداد حق بیمه پردازان به مستمری بگیران نگران‌کننده‌ای است؛ به‌گونه‌ای که تعداد بیمه‌پردازان به مستمری‌بگیران به‌صورت نزولی در حال کاهش است و در آینده این نسبت ممکن است با هم یکسان شود.
وی با بیان اینکه باید دارایی‌های موجود بهینه اداره شود، چون در ورودی امکان زیادی برای توسعه نیست و در حال حاضر، سهم سود سرمایه‌گذاری در اکثر صندوق‌های بزرگ بازنشستگی از کل بودجه کمتر از ۱۰ درصد است و این زنگ خطر بزرگی برای آینده است، با ارائه آماری از وضعیت بنگاه‌داری صندوق‌های بازنشستگی تصریح کرد: در حال حاضر، تنها پنج صندوق بازنشستگی کشور صاحب بیش از ۶۹۸ شرکت هستند که برای مدیریت آن‌ها باید حدود ۱۵۳۶ صندلی هیئت مدیره تأمین شود که بخش عمده‌ای از این شرکت‌ها زیان‌ده یا کم‌بازده هستند.
فاطمی خاطرنشان کرد: ۹۲ شرکت کاملاً زیان‌ده هستند و حدود ۱۵۰ شرکت در سال مالی ۱۴۰۳ کمتر از یک میلیارد تومان سود داشته‌اند و ۲۹۰ شرکت سودی بین ۱۰ تا ۱۰۰ میلیارد تومان داشتند و این یعنی بیش از ۳۰۰ شرکت عملاً سود معناداری ندارد.
وی در ادامه به ریشه بنگاه‌داری صندوق‌ها اشاره کرد و گفت: صندوق‌های بازنشستگی ما نه به اختیار، بلکه در قالب رد دیون و واگذاری‌های دولتی از سال ۱۳۶۴ تا امروز وارد عرصه بنگاه‌داری شدند. در بودجه ۱۴۰۳ مبلغ ۱۳۰ هزار میلیارد تومان دارایی قرار بود در همین قالب به صندوق‌ها واگذار شود.
فاطمی افزود: اکثر این شرکت‌ها بخاطرکوچک بودن ظرفیت اقتصاد کشور و نبود متقاضی واقعی، در مالکیت صندوق‌ها باقی ماندند و از طرف دیگر، بعضی صندوق‌ها مثل صندوق روستاییان و عشایر بخاطر سهام غیرکنترلی، کنترل لازم بر سیاست‌های تقسیم سود را هم ندارند.
وی با انتقاد از تنگ‌نظری در تنوع سرمایه‌گذاری، تصریح کرد: در تحریم‌ها و محدودیت‌ها، امکان سرمایه‌گذاری خارجی وجود ندارد و سبد سرمایه‌گذاری صندوق‌ها بسیار محدود است و عمده سودآوری نیز از صنایع خاصی مثل فولاد و شیمیایی تأمین می‌شود.
فاطمی در بخشی دیگر از سخنان خود در این نشست گفت: صندوق‌های بازنشستگی دچار بحران هویتی هستند؛ از یک سو به دولت پاسخگو هستند و باید تکالیف عمومی را اجرا کنند و از سوی دیگر باید مانند یک نهاد اقتصادی سودآور عمل کنند که این تناقض ساختاری در مدیریت بنگاه‌ها تأثیرگذار است.
وی با بیان اینکه عمر متوسط مدیران عامل در برخی صندوق‌ها به کمتر از ۸ ماه رسیده، ادامه داد: با چنین شرایطی امکان تحول اساسی در بنگاه‌ها وجود ندارد، همچنین بخاطر محدودیت‌های حقوق و دستمزد، امکان جذب مدیران شایسته به شدت کاهش داشته است.
فاطمی با اشاره به تأکیدات مکرر در اسناد بالادستی بر خروج از بنگاه‌داری گفت: خروج از بنگاه‌داری همواره مورد تأکید بوده اما با توجه به واقعیت‌های اقتصادی کشور، این خروج در کوتاه‌مدت و برای دارایی‌هایی با حجم بالا، عملاً ممکن نیست پس اصلاح ساختار باید جایگزین رویکرد خروج فوری شود.
وی افزود: تأکید بر اصلاح ساختار، پاسخی منطقی به واقعیت‌های اقتصادی و ظرفیت محدود بازار سرمایه در کشور است. اصلاحات ساختاری زمینه‌ساز بهبود عملکرد صندوق‌ها می شود همچین در بلندمدت، مسیر خروج از بنگاه‌داری را هموار می‌سازد.
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
🟢با سلام و احترام
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های تصمیم دارد اخبار میزهای تخصصی برگزار شده در اندیشکده‌ها را در شبکه اطلاع رسانی نماید.
در این راستا به اطلاع میرساند؛ اندیشکده آینده پژوهان رفاه اخیرا میزتخصصی خود را پیرامون موضوع «اصلاح ساختار بنگاه داری؛چالش ها،الزامات ومسیر پیش رو» با حضور اعضای شورای راهبری و به همراه دعوت از مدیران مرتبط برگزار نموده که مشروح آن به شرح ذیل به اطلاع شما خواهد رسید.
با تشکر دبیرخانه شبکه اندیشکده های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
“بسم الله الرحمن الرحیم”
⭕️اجرای اصل ۴۴ و خروج نهادهای عمومی از بنگاه‌داری نیازمند اهتمام جدی دستگاه‌ها است
✔️بخش سوم:
دکتر مبین میرزابابایی، عضو شورای راهبردی اندیشکده در ادامه ی این نشست به تجربه موفق کشورهای مختلف در زمینه واگذاری شرکت‌های دولتی، بر لزوم اهتمام جدی نهادهای مسئول برای اجرای سیاست‌های کلان نظام به‌ویژه خروج صندوق‌های بازنشستگی از بنگاه‌داری تأکید کرد.
میرزابابایی در سخنانی با اشاره به سابقه جهانی واگذاری شرکت‌های دولتی اظهار داشت: ادبیات واگذاری شرکت‌ها ریشه در تجربیات جهانی دارد و کشورهایی مثل چین، روسیه و به‌ویژه ترکیه که از سال دو هزار با موفقیت به خصوصی‌سازی بنگاه‌های دولتی در حوزه‌هایی مثل مخابراتپرداختند.
وی افزود: این سیاست در کشور ما در قالب سیاست‌های کلی اصل ۴۴ قانون اساسی با تأکید مقام معظم رهبری دنبال شده و ایشان در جلسات مختلف، از جمله دیدار با تولیدکنندگان، بر واگذاری واقعی به بخش خصوصی تأکید کردند.
عضو شورای راهبردی اندیشکده با اشاره به مصوبات قانونی در این زمینه گفت: از بالاترین سطح، یعنی فرمایشات رهبری گرفته تا قانون برنامه هفتم توسعه، به‌ویژه ماده ۲۸ این قانون بر خروج صندوق‌های بازنشستگی از بنگاه‌داری تأکید دارند و حتی ستاد اقتصادی دولت نیز در 27 آبان ماه سال ۱۴۰۳ مصوبه‌ای را ابلاغ کرده که دستگاه‌ها را مکلف به همکاری در تدوین و اجرای بسته اجرایی واگذاری شرکت‌های بانکی و صندوق‌ها کرده است.
میرزابابایی در ادامه با اشاره به ساختار حقوقی و نظارتی این فرآیند افزود: علاوه بر قوانین کلان، نهادهای بالادستی مثل وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و شورای عالی رفاه با تدوین ضوابط سرمایه‌گذاری و دستورالعمل‌های مشخص، چارچوبی برای اجرای این واگذاری‌ها ترسیم کردند.
وی در پایان تصریح کرد: با وجود صدور چندین مصوبه در خصوص واگذاری دارایی‌های صندوق‌های بازنشستگی، هنوز اقدامات اجرایی در سطح مورد انتظار پیش نرفته است و آنچه اکنون بیشتر از گذشته نیاز است، اهتمام جدی نهادهای مسئول برای تحقق این هدف و تحقق سیاست‌های نظام در کاهش تصدی‌گری دولت و توسعه بخش خصوصی واقعی است.
«نُها»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
🟢با سلام و احترام
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های تصمیم دارد اخبار میزهای تخصصی برگزار شده در اندیشکده‌ها را در شبکه اطلاع رسانی نماید.
در این راستا به اطلاع میرساند؛ اندیشکده آینده پژوهان رفاه اخیرا میزتخصصی خود را پیرامون موضوع «اصلاح ساختار بنگاه داری؛چالش ها،الزامات ومسیر پیش رو» با حضور اعضای شورای راهبری و به همراه دعوت از مدیران مرتبط برگزار نموده که مشروح آن به شرح ذیل به اطلاع شما خواهد رسید.
با تشکر دبیرخانه شبکه اندیشکده های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
“بسم الله الرحمن الرحیم”
⭕️ضمانت اجرایی قانون برای خروج از بنگاه‌داری/ ۳۱۰ شرکت مشمول واگذاری در صندوق‌های تابعه وزارت کار
✔️بخش۴:
دکتر سیدعلیرضا فاطمی، عضو شورای راهبردی اندیشکده در ادامه سخنان، با اشاره به بندهای قانونی مرتبط با خروج صندوق‌های بازنشستگی از بنگاه‌داری، اظهار داشت: یکی از ضمانت‌های اجرایی مهم در این حوزه، در ماده ۵ قانون برنامه توسعه دیده شده که بر اساس آن، اگر مدیران بنگاه‌های مشمول تکلیف خروج، اقدام نکنند، با انفصال از خدمت تا ۵ سال و افزایش ۲۰ درصدی نرخ مالیات روبه‌رو می‌شوند.
وی با بیان اینکه مجموعه قوانین کشور مسیر مشخصی برای خروج از بنگاه‌داری ترسیم کردند، افزود: اگر بخواهیم به صورت خلاصه نقشه راهی برای هیئت‌امنای صندوق‌ها ترسیم کنیم، باید گفت هدف نهایی، رساندن میزان مالکیت صندوق‌های بازنشستگی به کمتر از ۴۰ درصد، در قالب سهام غیرمدیریتی و سودآور است.
فاطمی ادامه داد: بر اساس برآوردها، تنها در ۵ صندوق تابعه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، حدود ۳۱۰ شرکت مشمول اجرای این فرآیند هستند. این عدد نشان‌دهنده حجم گسترده کار و ضرورت برنامه‌ریزی دقیق و جدی برای تحقق این هدف است.
عضو شورای راهبردی اندیشکده با اشاره به موانع موجود در مسیر واگذاری‌ها گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌ها، عدم امکان فروش سهم بخش عمومی از برخی بنگاه‌ها است؛ چه در بازار سرمایه و چه خارج از آن. بسیاری از این شرکت‌ها هنوز به بلوغ اقتصادی نرسیدند و با مشکلات بنیادی در مدل کسب‌وکار مواجه هستند که احتمال فروش آن‌ها به قیمتی پایین‌تر از ارزش واقعی را افزایش می‌دهد.
وی همچنین بر پیچیدگی‌های ساختاری شرکت‌ها اشاره کرد و افزود: در مواردی مانند پتروشیمی خراسان، ساختار پیچیده سهامداری، معضلات حقوقی، و شرایط بازار سرمایه موجب شده اصلاح ساختار بسیار دشوار شود. از سوی دیگر، برخی بنگاه‌ها نیز نقش استراتژیک دارند مثل شرکت ملی نفتکش یا کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران که امکان واگذاری آن‌ها به هر خریدار ممکن نیست.
دکتر فاطمی در پایان با وجود همه این چالش‌ها تأکید کرد: اصلاح ساختار شرکت‌ها و خروج واقعی از بنگاه‌داری، هرچند دشوار است، اما غیرممکن نیست. این کار مهم نیازمند عزم راسخ مدیران و تدوین برنامه‌ای عملیاتی با در نظر گرفتن تمام جوانب اقتصادی، حقوقی و اجرایی است.
«نُها»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
📰 «اندیشکده‌ای که صدایش در رسانه طنین‌انداز شد»
یکی از الگوهای موفق در آسیا، مرکز پژوهش‌های رسانه‌ای و ارتباطات سنگاپور (CMCR) است. این اندیشکده دانشگاهی توانست با تمرکز بر تحلیل سیاست‌های رسانه‌ای، آینده‌نگری فضای دیجیتال و شفاف‌سازی در حوزه خبررسانی، نقش مرجع برای دولت و رسانه‌ها ایفا کند.
🔹 نکات کلیدی موفقیت CMCR
1⃣ ارتباط دوسویه با رسانه‌ها:
تولید گزارش‌هایی قابل‌فهم و قابل‌استناد که مستقیماً در اخبار بازتاب می‌یافت.
2⃣ سرعت در تحلیل مسائل روز:
واکنش سریع به تحولات رسانه‌ای (از اخبار جعلی تا سیاست‌گذاری اینترنت) باعث شد به منبعی معتبر برای روزنامه‌نگاران بدل شود.
3⃣ اعتمادسازی نزد سیاست‌گذاران:
ارائه تحلیل‌های علمی اما قابل اجرا، پلی میان دانشگاه و دولت ساخت.
4⃣ برندسازی اندیشکده از طریق رسانه:
هر حضور خبری، به ارتقای جایگاه علمی و سیاسی اندیشکده منجر شد.
✨ تجربه CMCR نشان می‌دهد که اندیشکده‌های دانشگاهی در حوزه رسانه، اگر زبان علمی را به زبان خبر نزدیک کنند، می‌توانند هم بر سیاست اثرگذار باشند و هم بر افکار عمومی.
📚 منبع:
Ang, P. H., & Nadarajan, B. (2020). Media and Communication Research in Singapore. Springer.
نُها؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔
"بسم الله الرحمن الرحیم"
✔اخبارمیر تخصصی اندیشکده آینده پژوهان رفاه بخش پنجم:
⭕پنج چالش کلیدی و پنج راهبرد عملیاتی برای تحقق خروج از بنگاه‌داری
ایمان‌الدین مرادی، عضو شورای راهبردی اندیشکده، در نشست تخصصی بررسی موانع خروج از بنگاه‌داری صندوق‌های بازنشستگی، با اشاره به اهمیت توجه به جزئیات به‌عنوان اصل کلیدی در مدیریت کیفیت، تأکید کرد: با وجود اراده‌های بالادستی، ابلاغیه‌ها و اسناد متعدد، اصلاح ساختار سرمایه‌گذاری و خروج از بنگاه‌داری در کشور به نتیجه نرسیده است.
مرادی با رویکرد تحلیل پویایی سیستم، پنج چالش کلیدی را مانع اصلی تحقق اهداف قانونی دانست و گفت: نخستین مانع، تعارض منافع مالی و مدیریتی است؛ یعنی در حالی که ساختار پاداش و ریسک برای مدیران جذابیت ندارد، انتظار داریم همین مدیران، پست‌هایی را ترک کنند که سال‌ها برایشان مهم بوده و همین موضوع باعث کاهش سطح ریسک‌پذیری و بی‌انگیزگی مدیران شده است.
وی ادامه داد: چالش دوم، تعارض در برداشت مفهومی از خروج از بنگاه‌داری است. در حالی که تمام دستگاه‌ها در همایش‌ها بر اجرای این اصل تأکید دارند، برخی از مدیران ارشد آن را حتی به رسمیت نمی‌شناسند و همین نبود همسویی، امکان تصمیم‌گیری هماهنگ را از بین برده است.
مرادی چالش سوم را آرمان‌گرایی در برنامه‌ریزی دانست و اظهار داشت: با توجه به اینکه طول عمر مدیریتی در کشور کوتاه است، طراحی برنامه‌های ۵ ساله و پیچیده باعث شده به‌جای آنکه به سمت برنامه‌های میان‌مدت واقع‌گرایانه حرکت کنیم طرح‌ها روی زمین بماند.
وی با اشاره به اینکه مانع چهارم فقدان مدیریت دانش و مستندسازی تجربه‌هاست افزود: در بسیاری از سازمان‌ها، با تغییرات مدیریتی زیاد، تیم‌های کارشناسی هم از بین می‌روند و عملاً تجربه‌های قبلی منتقل نمی‌شود. این باعث آغاز مجدد هر فرآیند از صفر می‌شود.
مرادی همچنین به ناهماهنگی در فرآیندها و تعدد دستورالعمل‌های متناقض به‌عنوان پنجمین مانع اصلی اشاره کرد و تصریح کرد: از ارزش‌گذاری شرکت‌ها تا انحلال یا واگذاری، ده‌ها روش و تفسیر وجود دارد که باعث تضاد داخلی حتی در یک سازمان می‌شود و همین ابهام‌ها سرعت اصلاح را کاهش داده است.
این تحلیلگر مسائل ساختاری با تأکید بر راهکارهای عملیاتی از طراحی پنج راهبرد برای عبور از بن‌بست بنگاه‌داری خبر داد و گفت: نخست ایجاد ساختار کارشناسی مشخص به‌همراه فرآیندهای انگیزشی برای حل تعارض منافع است و دوم، طراحی ساختار مدیریتی همسو و هماهنگ میان لایه‌های مختلف تصمیم‌گیر با مشوق‌های انگیزشی است و سوم، اولویت دادن به برنامه‌های میان‌مدت با امکان پایش، به‌جای رویکردهای بلندمدت و غیرعملیاتی است.
وی راهبرد چهارم را تعریف دقیق استراتژی اصلاح ساختار و خروج از بنگاه‌داری دانست و افزود: باید بتوان برای هر شرکت با توجه به متغیرهای کلیدی، تصمیم بهینه گرفت و ما نباید درگیر شعارهایی مثل "حیف است" شویم. بلکه باید با واقع‌بینی تصمیم‌سازی کنیم.
مرادی همچنین استانداردسازی و ساده‌سازی فرآیندهای تصمیم‌گیری و اجرای اصلاح ساختار را راهبرد پنجم دانست و گفت: با طراحی یک جریان کار دقیق، هر مرحله اصلاح ساختار و واگذاری باید مشخص، قابل پایش و از بروکراسی اضافی رها شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: کاری که اندیشکده در این حوزه انجام داده، مدل‌سازی و شناسایی الگوریتم تصمیم‌سازی برای هلدینگ‌ها و شرکت‌های تابعه صندوق‌ها بوده که می‌تواند تا ۷۰ یا ۸۰ درصد، به تصمیم‌گیران برای تعیین تکلیف شرکت‌ها کمک کند.
«نُها»
شبکه نوآوری و هم‌افزایی اندیشکده‌های استادان
❔@tn_noha❔
باسلام واحترام
روسا و دبیران محترم اندیشکده‌ها برای ارسال اخبار اندیشکده خود می‌توانند خبر را در آدرس ذیل بارگذاری و به دبیرخانه ارسال نمایند.
https://hamandishi.nahad.ir/khabar_andishkadeh
در صورت نیاز به راهنمایی با خانم صادقی با شماره 84222464 تماس حاصل فرمایید.
دبیرخانه شبکه اندیشکده‌های استادان و نخبگان دانشگاهی
«نُها»؛ شبکه نوآوری و هم افزایی اندیشکده های استادان
❔@tn_noha❔