5⃣ مطابق آنچه مرحوم مفيد در كتاب اختصاص آورده در حديثى از امام صادق علیه السلام مىخوانيم: «حضرت عيسى بن مريم گفت: من بيماران (غير قابل علاج) را مداوا كردم و آنها را به اذن خدا بهبودى بخشيدم. نابيناى مادرزاد و مبتلا به بيمارى برص را به اذن خدا شفا دادم حتى مردگان را به اذن خدا زنده كردم؛ ولى به سراغ معالجه احمق رفتم و نتوانستم او را اصلاح كنم.
◀️ در ذيل حديث بالا تفسيرى براى احمقِ غير قابل علاج آمده؛ هنگامى كه از آن حضرت سؤال كردند احمق كيست گفت: احمق كسى است كه تنها به رأى خود و شخص خود عقيده دارد و تمام فضيلت را براى خود روا مىدارى وچيزى بر ضد خود قائل نيست، حق را به طور كامل براى خود مىشمرد و هيچ حقى براى ديگرى بر خود روا نمىداند. اين همان احمقى است كه راهى براى درمان او نيست.
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
6⃣ سپس در سومين جمله از اين كلمات نورانى مىفرمايد: «بدترين تنهايى ووحشت خودبينى و خودپسندى است». «وحشت» در لغت هم به معناى تنهايى آمده است و هم به معناى ترس وناراحتى ناشى از آن و به يقين، افراد خودبزرگبين دوستان خود را به زودى از دست مىدهند، زيرا مردم حاضر نيستند زير بار چنين افراد خودبين وخودخواهى بروند و به اين ترتيب در زندگى تنهاى تنها مىمانند.
◀️ در حديثى از اميرمؤمنان علیه السلام كه در غررالحكم آمده مىخوانيم: « آفت عقل خودبينى و خودپسندى است».
◀️ در حديث ديگرى از همان حضرت در همان منبع آمده است: «خوردهگيرى انسان نسبت به خويشتن (و كارهاى خود) دليل بر قوت عقل او و گواه فزونى فضل اوست و خودپسندى انسان دليل بر نقص او و گواه ضعف عقل اوست».
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
7⃣ سرانجام در چهارمين دستور انسانساز مىفرمايد: «برترين حسب و نسب اخلاق نيك است» .
◀️ حسب در لغت هم به شرافتهاى ذاتى و صفات برجسته اطلاق شده و هم به شرافت پدران و اجداد، بنابراين منظور امام اين است كه بالاترين شرافت ذاتى واكتسابى از پدران و اجداد دارا بودن حسن خلق است، زيرا بيش از هر چيز جاذبه دارد و قلوب را متوجه انسان مىكند و شرافتهاى ديگر تا اين حد توان ندارند.
◀️ درباره اهميت حسن خلق آيات و روايات فراوانى وارد شده تا آنجا كه قرآن حسن خلق را يكى از عوامل مهم پيروزى پيغمبر مىشمرد و مىفرمايد: «(فَبِما رَحْمَةٍ مِنَ اللّهِ لِنْتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَليظَ الْقَلْبِ لاَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِکَ)؛ پس تو به لطف و رحمت الهى با آنان نرمخو شدى و اگر درشتخوى و سختدل بودى بىشك از گرد تو پراكنده مىشدند» و در جاى ديگر خطاب به پيغمبر اكرم مىفرمايد: «(وَإِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ)؛ تو اخلاق بسيار برجستهاى دارى». تأثير اين اخلاق در پيشرفت پيغمبر به اندازهاى بود كه بعضى آن را به عنوان معجزه اخلاقى پيغمبر مىشمرند.
◀️ در حديثى از پيغمبر اكرم مىخوانيم: «اخلاق خوب دوستى را (با مردم) تثبيت مىكند».
◀️ در فوايد حسن خلق از امير مؤمنان در غررالحكم چنين آمده است: « حسن خلق روزى انسان را فراوان مىسازد وبه دوستان آرامش مىبخشد».
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
8⃣ امام علیه السلام بعد از ذكر اين چهار جمله حكمتآميز درباره عقل و حمق و عُجب و حسن خلق به چهار نكته ديگر درباره ترك دوستى با چهار گروهى كه صفات زشتى دارند مىپردازد.
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
9⃣ نخست مىفرمايد: «فرزندم از دوستى با احمق برحذر باش، چرا كه او مىخواهد به تو منفعت برساند ولى زيان مىرساند (زيرا بر اثر حماقتش سود وزيان را تشخيص نمىدهد)» .
◀️ احمق كسى است كه بر اثر نادانى گرفتار اشتباهات بزرگ مىشود؛ خوب را بد و بد را خوب مىپندارد. تنها به ظاهر امور قضاوت مىكند غافل از اينكه گاه آنچه ظاهرش زيانآور است باطنى پرسود دارد و يا آنچه آغازش ضرر دارد پايانش بسيار پرفايده است.
◀️ در بعضى از روايات آمده است كه با احمق مشورت نكنيد: امام صادق علیه السلام مطابق آنچه در كتاب تحفالعقول آمده است مىفرمايد: «با فرد نادان مشورت نكن (كه از آن زيان خواهى ديد)».
◀️ در حديث ديگرى از امام صادق از پيغمبر مىخوانيم: چهار چيز قلب انسان را مىميراند از جمله گفت و گوى با احمق است .
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
0⃣1⃣ سپس در جمله حكمتآميز دوم مىفرمايد: «از دوستى با بخيل برحذر باش، زيرا به هنگامى كه شديدترين نياز را به او دارى تو را رها مىسازد».
◀️ بخيل انواع و اقسامى دارد. سادهترين آن اين است كه حاضر نيست از مواهبى كه خدا به او داده در اختيار ديگران بگذارد، هرچند بسيار بيش از نياز در اختيار دارد و نوع ديگر از بخيل اين است كه خودش هم حاضر به مصرف آن مواهب نيست؛ يعنى نسبت به خود بخل مىورزد و بدترين انواع بخل كسى است كه از استفاده كردن مردم از مواهب يكديگر ناراحت مىشود. امام در اينجا مىفرمايد: دوستان گاه به يكديگر نيازمند مىشوند و حتى گاهى به قدرى نياز شديد است كه سرنوشت انسان را رقم مىزند و اگر دوست، بخيل باشد در چنين حالتى نيز انسان را رها مىسازد. اما اگر خودش نيازمند شود انتظار هرگونه كمك را دارد.
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
1⃣1⃣ سومين كسى را كه امام فرزندش را از دوستى با او نهى مىكند افراد فاجر وفاسق و بىبند و بار اند. مىفرمايد: «از دوستى با انسان فاجر بپرهيز، چرا كه تو را به اندك چيزى مىفروشد» .
◀️ اينگونه افراد پيوسته به دنبال هوا و هوس خويش اند؛ نه وجدان بيدارى دارند و نه شخصيت و شرف و نه دين و ايمان درستى. به همين دليل هر زمان هوا و هوس آنها اقتضا كند به دنبال آن مىروند و دوستان خود را به اندك چيزى مىفروشند .
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
2⃣1⃣ در آخرين و چهارمين جمله پرنور و حكمتآميزش مىفرمايد: «از دوستى با دروغگو برحذر باش، چرا كه او مثل سراب است؛ دور را در نظر تو نزديك ونزديك را در نظر تو دور مىسازد (و همچون سراب، حقايق را به تو وارونه نشان مىدهد)» .
◀️ آدم كذاب و بسيار دروغگو خواه اين رذيله اخلاقىاش ناشى از بىبند و بارى و ضعف ايمان باشد يا بر اثر علاقه به منافع زودگذر خود، دوستى با او خطرناك است. گاه عوامل پيروزى براى رسيدن به يك هدف فراهم مىشود؛ اما او با دروغهايش رسيدن به آن را غير ممكن و محال مىشمرد و فرصتها از اين طريق از دست مىرود و گاه به عكس، كارهايى پيش روى انسان است كه شرايط آن فراهم نشده و ورود در آن مايه شكست است؛ اما اين دروغگوى بىبند و بار چنان سخن مىگويد كه گويى فردا انسان به مقصود مىرسد. كسانى كه واقعيتها را در نظر انسان وارونه جلوه مىدهند شباهت زيادى به سراب دارند و امير مؤمنان على السلام مخصوصاً روى اين مطلب تكيه فرموده كه دورغگويان، دور را نزديك و نزديك را دور مىسازند و اين نوعى تغيير واقعيت است.
🔻🔻🔻
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه
#حکمت_سی_و_هشتم_نهج_البلاغه ♥️
به پایان رسید
🔵🔴و فوق العاده زیبا و سرشار از #نکات_اخلاقی و #آموزه_های_زندگی بود...
امیدوارم مطالعه کنید و شیرینی و گوارایی کلام آقا امیرالمومنین به جانتون بنشیند ان شاء الله💚