eitaa logo
«مطالعات جهان عرب»
1.8هزار دنبال‌کننده
133 عکس
46 ویدیو
11 فایل
🌸«مطالعات جهان عرب»منظاری ایرانی به منظر اندیشه در جهان عرب است با تمرکز بر معرفی جریان های فکری، جنبش های اسلامی، اندیشمندان تمدنی، مراکز پژوهشی، اندیشکده ها، متون معیار و... شیخ حسینی @sheikhhosseini64
مشاهده در ایتا
دانلود
«چرا نباید حزب الله را تنها گذاشت» 🔸هر چند بعد از عملیات ۷ اکتبر، باز کردن جبهه جدید در شمالِ رژیم توسط حزب‌الله برای کاهش فشار بر غزه در نهایت به شهادت سیدحسن منجر شد و این ایثارِ حزب‌الله بیشتر از آنکه ناشی از یک محاسبه صرفاً نظامی و میدانی باشد؛ از بینشی تمدنی سرچشمه می‌گرفت که نمی‌توانست مظلومین تحت محاصره غزه را تماشا کند و منفعلانه به انتظار نشیند که اسرائیل چه زمانی سراغ او خواهد آمد. بینشی که در نهایت به شهادت بسیاری از رهبران حزب‌الله انجامید اما تردیدی نبود که در هر صورت رژیم سراغ آنها می‌آمد و با این درک، چه زیبا که فعالانه به این معرکه وارد شدند و تاریخ خواهد نوشت که سید حسن برای حمایت از مظلومیت غزه به شهادت رسید. 🔹در جنگ رمضان نیز ورود حزب‌الله به جنگ با هدف حمایت از ایران، تداوم همان مسیر بود.‌ با این تفاوت که آتش بس کنونی با ایران، فرصتی برای تمرکز بیشتر رژیم علیه حزب‌الله مهیا کرده و گزارش‌ها از وضعیت بسیار سخت شیعیان جنوب حکایت دارد. با توجه به همراهی دولت لبنان برای تشدید فشار علیه حزب‌الله، چه بسا فرصتی برای تحقق ایده«مهاجرت همیشگی شیعیان از جنوب» در ذهنیت رژیم فرآهم آمده باشد. به نظر در ایران نیز باید با بینشی تمدنی همان تصمیم آن روزهای سیدحسن را اتخاذ و به جای اینکه منفعلانه منتظر بمانیم تا چه روزی دوباره رژیم سراغ ما می‌آید-که خواهد آمد- با همان بینش کنار حزب‌الله بمانیم. با هر سنجه مادی و معنوی تنها گذاشتن حزب‌الله در این روزها دور از مروت است. 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
7.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«حبيبي يا حسين» «یسکت العالم بأسرة ونستمع صوت الحسین ای جهان خاموش؛تا بشنویم صدای حسین را» سلام الله علی صوتک حبیبی یا حسین «انه أنظر علی أصحابی من هووا مثل النجوم به یارانم می‌نگرم که چو ستارها نقش زمین شدند» سلام الله علی أصحابک حبیبی یا حسین «روحی شبه الطیر فرّت بمصرع الأکبر تحوم روحم چو پرنده‌ بالای قتلگاه اکبر در پرواز» سلام الله علی الأکبر حبیبی یا حسین «والذبح جاسم ذبحنی وانذبح حلم الشباب شهادت قاسم مرا کشت و رویای جوانی‌اش پرکشید» سلام الله علی القاسم حبیبی یا حسین «من عطش قلبی أشاهدالنهر یجری تراب از تشنگیِ رودی می‌بینم انگار خاک از آن جاری است» سلام الله علی قلبک حبیبی یا حسین «عن النهر طاحن عیونی یم أبوالغیرة انحنیت کنار نهر،با چشمان خسته از غصه؛کنار عباس زانو زدم» سلام الله علی عیونک حبیبی یا حسین «ها یکافل خدر زینب تترک حسین و مشیت ای کفیلِ زینب:آیا حسین را رها کرده و می‌روی» سلام الله علی الکافل حبیبی یا حسین «اشگدصعب تودیع زینب أسرع وترکض ورای چه وداع سختی؛زینب شتابان به دنبالم می‌آید» سلام الله علی الزینب حبیبی یا حسین «والطفل مد ایده یشرب یعتقد دم نحره مای کودکم دست دراز کرد تا بنوشد،گمان می‌کرد خونِ گلویش آب است» سلام الله علی طفلک حبیبی یا حسین 🖤منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023
«ضرورت شیعیان شناسی عربی» 🔹«شیعه شناسی»متولی دفاع از آموزه‌های شیعه به مثابه یک مذهب است که حوزه‌های علمیه متولی تبیین ابعاد کلامی،حدیثی، فقهی،فلسفی و اخلاقی آن بوده‌اند. اما این مذهب فارغ از آموزه‌ها،در جهانِ واقع، پیروانی دارد. مطالعه وضعیت جامعه شناختی این پیروان، را می‌توان «شیعیان شناسی»نامید. 🔸«شیعیان شناسی»در نهادهای امنیتی غربی پیشینه بیشتری دارد و آثاری چون «ژئوپلتیک شیعه»فرانسوا توال، «شیعیان عرب مسلمانان فراموش شده»گراهام فولر،«الشيعة العرب: الهوية والمواطنة» تالیف«مرکز العربی للأبحاث و دراسة السياسيات» از این جنس مطالعات است. در ایران هم موسسه شیعه شناسی دکتر تقی زاده داوری تا حدی در این زمینه تلاش‌هایی انجام داد اما تداوم جدی پیدا نکرد. 🔹یکی از پیامدهای جنگ رمضان،إعمال محدودیت‌ جدی دولت های حوزه خلیج فارس علیه شیعیان با سلب تابعیت و محرومیت‌از حقوق اجتماعی آنان بوده است.جمعیت های قابل توجه شیعه در جهان عرب(لبنان 30 درصد،عراق 60 درصد،بحرین 65 درصد،کویت 30 درصد، عربستان 15 تا 20درصد و...) ضرورت تاسیس و توسعه حوزه مطالعاتی«شیعیان شناسی» به صورت عام و«شیعیان شناسی عربی» به صورت خاص را ضروری جلوه می دهد. 🔸در پرتو چنین حوزه دانشی باید ابتدا توصیفی دقیق از وضعیت سیاسی- اجتماعی شیعیان(آمار،تنوع جریانی، نسبتشان با دولت‌ها،وضعیت فرهنگی، حقوقی و..‌.)در هر کشور ارائه کرد؛ سپس نسبت به تجویزها امیدوار بود. 🔻منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
5.7M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«شکوه بزرگترین سوگ زنانه جهان» ▪️بزرگترین عزاداری زنانه جهان را سیزدهم محرم هر سال زنان «قبیله بنی أسد» در کربلا رقم می‌زنند که یادآور نقش بانوان این قبیله در دفن اجساد و سوگواری برای شهدای کربلا در روز سیزدهم محرم سال ۶۱هجری است. بر اساس برخی نقل های تاریخی، سه روز بعد از شهادت امام، زنان قبیله بنی اسد که در آن نزدیکی سکونت داشتند وارد مقتل شهداء شده و با سوگی جانسوز، مردان قبلیه را برای دفن بدن‌های مطهر همراه کردند. به پاس این سوگِ زنانه در سال 61 هجری، هر ساله روز 13 محرم ابتدا هیئت زنان بنی اسد با زنبیل‌هایی از حصیر بر سر به یاد بوریایی که با آن امام را دفن کردند؛ با شعار«لبیک یاحسین» و «ابدا والله ماننساک یا زهراء» وارد بین الحرمین و حرم مطهر شده و بزرگترین عزاداری زنانه جهان را رقم می‌زنند. «السَّلامُ عَلَى مَنْ دَفَنَهُ أَهْلُ الْقُرَى» سلام بر آنکه بادیه نشینان دفنش کردند. 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
«جام جهانی و مهر مادریِ عربی» 🔸هشت کشور عربی(عربستان، مصر، قطر، مراکش، تونس،الجزایر، اردن و عراق) در جام جهانی ۲۰۲۶ حضور داشتند که سه تیم مصر، الجزایر و مراکش از مرحله گروهی صعود و بقیه هم حذف شدند. مراکش در مرحله دوم نیز با پیروزی بر هلند به جمع ۱۶ تیم برتر صعود و جهان عرب‌ منتظر بازی دور دوم مصر و الجزایر است. نتایجی که نشان می‌دهد همان‌گونه که مغرب عربی و مصر کانون تولید اندیشه در جهان عرب هستند؛ انگار فوتبال هم تابعی از همین وضعیت بوده و مشرق عربی در بسیاری از مولفه‌ها از مغرب عربی فاصله دارد. 🔹در میانه بازی‌ها اما شاید مهمترین عکس برجسته شده در رسانه‌های عربی، تصویر اشک‌های مادر اسماعیل صیباری بازیکن مراکش در آغوش او پس از پیروزی بر هلند است. اشک‌هایی که فراتر از شوق پیروزی، تفسیر دیگری داشت چون اسماعیل در کودکی دچار مشکلات حرکتی بود و پزشکان به پدر و مادرش اعلام کرده بودند او مانند سایر کودکان امکان راه رفتن ندارد اما با پیگیری‌ها و تلاش‌های مادرش او سختی های زیادی را تحمل و امروز به قهرمان بسیاری از کودکان عرب تبدیل شده و پس از جام جهانی با قراردادی به ارزش ۵۵میلیون یورو به باشگاه بایرن مونیخ خواهد پیوست.گریه‌های عاشقانه این مادر و فرزند با توئیت جالب کنفدراسیون فوتبال آفریقا همراه شده: «وراء كل حلم...أم تؤمن به» پشت هر رؤیا، مادری ایستاده که به تحقق آن ایمان دارد. 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
17.2M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
«از تونس تا موکبی در قم؛ با دکتر هذیلی منصر» 🔸سابقه دوستی با دکتر«هذیلی منصر» استاد دانشگاه قیروان و از اندیشمندان تونسی که برای مراسم تشییع به ایران سفر کرده تقریباً به یک دهه می‌رسد. دو شب است که از غروب تا بعد نیمه شب مشغول قمگردی و شنوای ایده‌های او با منظاری عربی به منظر ایران هستم. دکتر منصر، حضور مردم در صحنه را انقلاب دوم در ایران می‌داند با این تفاوت که این بار مردم پرچمدار و رهبر انقلابند و حاکمان پشت سر مردم حرکت می‌کنند 🔹شنبه شب، پس از دو سه ساعت گشت و گذار، برای نوشیدن قهوه در یکی از مقاهی اطراف میدان مفتح نشستیم و پس از گفتگو، موکبِ وسط میدان توجهمان را جلب کرد. با اجازه مسئولِ موکب از دکتر خواستم کمی برای مردم صحبت کند. او شهادت رهبر شهید را دردناک توصیف کرد اما دردی که سازنده یک آرمان خواهد بود و انسان‌های مستضعفی که به برکت خون امام شهیدشان جهان را تحت تاثیر قرار خواهند داد. 🔸او به عنوان کسی که از قبل از پیروزی انقلاب، تحولات ایران را دنبال می‌کرده بیان داشت: امام خمینی انقلاب را در سطح داخلی ایران نهادینه کرد و امامِ شهید آن در سطح منطقه‌ای توسعه داد و امید دارد رهبر سوم این رسالت را جهانی نماید. 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
«بی شک اینجا بهترین نقطه جهان عرب است» 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023
«خاطرات اُم احمد؛ زن، فراموش شده مطالعات مقاومت» 🔸کمتر از یک روز، کتاب اهدایی دکتر راشد،«حیاة إمرأة بحرانیة؛قراءة فی حیاة المجاهدة الراحلة اُم‌احمد»را به پایان رساندم.جذابیت کتاب نشانگر حقیقتی است که در خوانش‌های مردانه از مقاومت، کمتر به نقش زنان توجه شده است. 🔹کتاب،روایت زندگی یک زن بحرینی مجاهدی است که در۱۷ سالگی با جوانی از اعضای مقاومت ازدواج کرد و همسرش بلافاصله برای مأموریتی از کشور خارج و ماه‌ها خبری از او در دسترس نبود 🔸تلاش‌ها برای متقاعد کردن دختر جوان به طلاق غیابی،بی‌ثمر ماند و او برای یافتن سرنخی از همسرش،عازم دمشق و از آنجا به تهران سفر کرد؛تمام این جست‌وجوها بدون اطلاع شوهرش صورت می‌گرفت تا سرانجام در سال۱۹۸۱، ملاقات دراماتیک آنها در هتلی در تهران رقم خورد و آغازی بر دو دهه زندگیِ در تبعید ام احمد شد. 🔸هشت سال زندگی در تهران با همسری که تنها جمعه‌ها حضور داشت و تولد فرزندان در غیابِ آشنایان،بخشی از سختی های«ٱم احمد»را رقم زد. سرنوشت جهادی، چند سالی او را ساکن زینبیه دمشق و سپس مأموریت‌های مقاومتی و زندگیِ بی‌تابعیتی، آن‌ها را چهار سال به لندن کشاند؛اما«اُم‌احمد» همچنان استوارانه سختی ها را برای هدفی والا تحمل می‌کرد. 🔹سال۱۹۹۴که قصد بازگشت به بحرین را داشتند،پس از چهار روز انتظار در فرودگاه منامه، به امارات دیپورت شدند و سرانجام در سال۲۰۰۳،با شنیدن خبر ناگهانی فوت خواهرش به بحرین بازگشت؛اما همان سال‌ نشانه‌های سرطانی نمایان شد که در سال۲۰۰۷،پایان«اُم احمد»را رقم زد. منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
«ضرورت بازنگری در ایده‌ها و بازسازی نهادهای فرهنگی بین‌المللی» 🔸در پرتو جنگ‌های اخیر، زمزمه ضرورتِ بازنگری، بازآرایی و ارزیابی کارکرد نهادها و سازمان‌های متولی دیپلماسی دینی ـ فرهنگی کم وبیش به گوش می‌رسد؛ نهادهایی که امتداد فرهنگی گفتمان انقلاب اسلامی، رسالت اصلی آنها محسوب می‌شود. نهادهای متعددِ پیدا و پنهانی که در رأس آنها می‌توان از«سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی»،«مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی»،«مجمع جهانی اهل‌بیت»،«جامعه‌المصطفی»، «معاونت بین‌الملل حوزه‌های علمیه»،«بنیاد سعدی»،«معاونت برون‌مرزی صداوسیما» (العالم و لکوثر)،«سازمان حج و زیارت» و… یاد کرد. 🔹 هر یک از نهادهای فوق پس از انقلاب، بر اساس ضرورتی خاص تأسیس شدند و اکنون، پس از نزدیک به پنج دهه، می‌توان آنها را در برابر این پرسش اساسی قرار داد که: فعالیت چندین‌ دهه‌ای آنها در شبکه‌سازی نخبگانی - عمومی و تأثیرگذاری فرهنگی با هدف ارائه تصویری واقعی از گفتمان انقلاب اسلامی، در بزنگاه این جنگ چه دستاوردی برای جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ 🔸آیا در پرتو تحولات اخیر،همچنان همان ایده‌های گذشته،ظرفیت امتدادبخشی فرهنگی گفتمان انقلاب اسلامی را دارند؟ اگر این ایده‌ها همچنان کارآمدند، آیا آرایش سازمانی کنونی نیز ظرفیت تحقق آنها را دارد؟ برای نمونه، یکی از دال‌های مرکزی گفتمان انقلاب اسلامی، ایده«تقریب» بود که نهاد«مجمع تقریب» برای تحقق آن شکل گرفت و طی بیش از چهار دهه، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده است. امروز باید پرسید: آیا شبکه تقریبی که طی این سال‌ها مورد حمایت قرار گرفته و هزینه‌های فراوانی برای آن صرف شده، در بازنمایی روایت تقریبی ـ تمدنی انقلاب اسلامی در این جنگ چه نقشی ایفا کرده است؟ یا شبکه‌سازی و کنش چندین‌ دهه‌ای نهادی چون«مجمع جهانی اهل‌بیت»، در جریان این جنگ چه دستاورد رسانه‌ای، حقوقی،سیاسی یا اقتصادی برای ایران به همراه داشته است؟ اساساً ایده این نهاد برای ارتقای وضعیت پیروان اهل‌بیت چه بوده و آیا تحولات اخیر آن را به بازاندیشی واداشته یا خیر؟ یا در پرتو چند دهه تعامل معاونت بین الملل حوزه با همصنفانش در جهان اسلام، پس چرا در این جنگ به این همه واگرایی با نهادی چون الازهر رسیدیم؟ 🔸و شاید از همه مهم‌تر،باید«سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی»را در برابر چنین پرسش‌هایی قرار داد تا در یک ارزیابی منصفانه روشن شود که بازخورد هزاران همایش، نشست، دعوت و اعزام مهمانان و نیز فعالیت رایزنی‌های فرهنگی، تا چه اندازه در شکل‌دهی تصویری واقعی و مطلوب از ایران مؤثر بوده است؟ همچنین باید از نهادی چون«جامعه‌المصطفی» پرسید که در یک کشور مشخص، پس از چندین دهه، چه خروجی قابل سنجشی داشته است؟ و فارغ‌التحصیلان المصطفی امروزه در هر کشوری به تفکیک، در راستای ترویج تصویری صحیح از گفتمان انقلاب اسلامی چه نقشی ایفا می‌کنند؟ و یا اینکه امروز الکوثر و العالم چه سهمی در جهت دهی افکار عمومی در جهان عرب دارند؟ 🔸به بیان دیگر، هر یک از این نهادهای فرهنگی فعال در عرصه بین‌الملل باید گزارش دهند که نخست، برنامه راهبردی و عملیاتی آنها در این دهه‌ها بر چه اصولی استوار بوده تا سپس روشن شود، شبکه ارتباطی و نخبگانی‌ای که طی چهار دهه گذشته ایجاد کرده و برای آن هزینه‌های بسیار صرف شده است؛در این جنگ چه سطحی از کنشگری به نفع جمهوری اسلامی را رقم زده است. 🔹دانش اندک نویسنده نشان می‌دهد که، دست‌کم در حوزه جهان عرب، ناکارآمدی برخی از این نهادها آشکار است؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از فعالیت آنها عمدتاً متمرکز بر دعوت از افرادی متوسط، تکراری و غالباً همسو، در قالب نشست، همایش و… بوده است؛ افرادی که جایگاه چندانی در فضای علمی، رسانه‌ای و نخبگانی کشورهایشان نداشته‌اند لذا طبیعی است که در بزنگاهی چون جنگ نیز توان اثربخشی به نفع انقلاب اسلامی را نخواهند داشت؛ با این حال، سال‌ها به‌عنوان مهمانان ثابت نهادهای فرهنگی ایرانی شناخته می‌شدند و البته اعزامی های این نهادها از ایران نیز عمدتاً تکراری و حول یک حلقه بسته‌ای از افراد رقم خورده است. این تجربه نشان می‌دهد که دست‌کم تجدیدنظر در فهرست مهمانان و اعزامیان نهادهای فرهنگی بین‌المللی ایران، ضرورتی جدی است. 🔸خلاصه اینکه؛ طبیعی است این نهادها توفیق‌هایی نیز داشته‌اند، اما پاسخ به این‌گونه پرسش‌ها نیازمند تعلیقِ تعلقات نهادی و اولویت‌یافتن منافع ملی است؛ تا از افقی بالاتر، ایده‌ها و نظام‌های متناسب با فضای امروز در عرصه دیپلماسی فرهنگی ایران در نقشه‌ای کلان بازطراحی شده و بر اساس آن،چه بسا نهادی تأسیس و چه بسا نهادی تعلیق و یا ادغام گردد؛ اما به نظر، فرصت بازاندیشی در ایده‌ها، بازسازی نهادها و حتی تغییر افراد در این عرصه را نباید بیش از این از دست داد. منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
🔶 معرفی و نقد کتاب: «ایران، اخوان و خیزش‌های عربی - ناگفته‌ها و شگفتانه‌ها» 🗓 چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ 🕰 ساعت ۱۴ 📍 دانشگاه باقرالعلوم (ع)، سالن شهید بهشتی 🖥 پیوند حضور برخط منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
«نقدهایی بر کتاب «اخوان، ایران و خیزش‌های عربی»» 🔸 جلسه نقد اثر ارزشمند دکتر خامه‌یار با حضور دکتر فرمانیان، دکتر میرزایی و دکتر بطحایی برگزار شد و برخی محورهای نقد بنده از این قرار بود: 🔹۱.فقدان چارچوب تئوریک در مقایسه با کتاب‌های مهمی که درباره جنبش‌های اسلامی معاصر نوشته شده‌اند ــ مانند آثار دکمجیان، خورشید احمد، اسپوزیتو و دکتر حمید احمدی ــ این اثر فاقد چارچوب تئوریک مشخصی است. 🔸۲.چالش نظری تعامل با جنبش‌ها پیش از انقلاب اسلامی، دو جریان اسلام‌گرا در ایران و برخی کشورهای دیگر حضور داشتند که نگاهشان به اسلام تا حدی به یکدیگر نزدیک بود. ازاین‌رو، آثار یکدیگر را ترجمه می‌کردند و با هم گفت‌وگو و تعامل داشتند؛ بنابراین، شکل‌گیری ارتباط و اشتراک میانشان طبیعی بود. اما پس از انقلاب، این پرسش مهم بی‌پاسخ مانده است که جمهوری اسلامی، به‌عنوان یک دولت ملی، چگونه باید مناسبات خود را با جنبش‌های اسلامی‌ای تنظیم کند که در بسیاری از کشورها اپوزیسیون هستند؟ کتاب نیز پاسخی به این پرسش بنیادین نمی‌دهد و بدون پاسخ به آن، نمی‌توان این رابطه را بررسی کرد. 🔹۳.نقد ایده نامنسجم اخوان در بخش‌هایی از اثر گفته شده است که اخوان ایده منسجمی درباره دولت و حکمرانی ندارد. اما برای ارزیابی این نکته باید تجربه تاریخی خود اسلام‌گرایان را نیز در نظر گرفت؛ زیرا در ایران نیز پیش از پیروزی انقلاب، همه ابعاد نظام سیاسی آینده به‌طور کامل نظریه‌پردازی نشده بود و اسلامگرایان ایرانی فقط در نظریه رهبری( ولایت فقیه ) ابهام نداشتند اما درباره اینکه چگونه می‌خواهند در عرصه‌های مختلف حکمرانی کنند؛ تصویر روشنی نداشتند چون ساختارسازی، فرایندی است که از رفت‌وبرگشت میان نظریه و عمل شکل می‌گیرد. 🔸۴.ماهیت ارتباطات تاریخی اخوان و ایران بخشی از ارتباطات تاریخی اخوان با ایران پس از فروپاشی خلافت عثمانی، از جمله فعالیت‌های شیخ محمد قمی، حضور شهید نواب صفوی در مصر و دیدار حسن‌البنا با آیت‌الله کاشانی، در اثر برجسته شده است. بااین‌حال، برخلاف برداشتی که ممکن است از برخی مطالب کتاب ایجاد شود، این ارتباطات نهادی و سازمان‌یافته نبوده و بیشتر در سطح فردی بوده است. 🔹۵.تجربه‌های متفاوت حکمرانی و کنش سیاسی در کتاب گفته شده است که جنبش النهضه تونس نخستین جریان اسلام‌گرا در مسیر سیاست‌زدایی از اسلام بوده است. اما برای بررسی این ادعا باید میان اسلام‌گراییِ نظریه‌پرداز و اسلام‌گرایی‌ای که وارد کنش سیاسی و تجربه حکومت‌داری شده است، تفاوت گذاشت. راشد الغنوشی وارد ساختار سیاسی‌ای شد که در آن، جریان اسلام‌گرا وزن محدودی در جامعه داشت و نمی‌توانست به‌تنهایی قدرت را در دست بگیرد. این وضعیت با تجربه انقلاب اسلامی ایران تفاوت داشت؛ در ایران، اکثریت مطلق جامعه از ایده اسلامی حمایت می‌کرد و همین امر امکان شکل‌گیری ساختاری جدید، تدوین قانون اساسی و ایجاد نظام سیاسی مبتنی بر آن ایده‌ها را فراهم کرد. اما در جامعه‌ای که جریان اسلام‌گرا فقط ۲۰ یا ۳۰ درصد وزن اجتماعی دارد، این جریان ناچار است مشارکت در قدرت را تجربه کند و امکان تأسیس یک نظام سیاسی مستقل را ندارد، مگر آنکه از راه‌هایی مانند کودتا به قدرت برسد. ازاین‌رو، بازنگری اساسی النهضه در کنگره یا ساختارهای درون‌حزبی خود و تبدیل‌شدن از یک جنبش اسلامی به جریان سیاسی، باید با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی تونس تحلیل شود. 🔸۶.پذیرا نبودن ایران از اخوان با توجه به تأکید مؤلف بر نزدیکی اخوان و انقلاب اسلامی، این پرسش مطرح است که اگر پیوندهای ایران و اخوان تا این اندازه گسترده بوده، چرا ایران در دوره‌هایی که اخوان با فشار و محدودیت روبه‌رو شد، به پایگاهی برای حضور اعضای آن تبدیل نشد؟ چرا ترکیه یا قطر چنین نقشی پیدا کردند، اما ایران نتوانست بستری برای حضور آن‌ها فراهم کند؟ این پرسش نشان می‌دهد که در تنظیم مناسبات ایران و اخوان، مسائل حل‌نشده‌ای وجود دارد. 🔹۷.ایده نزدیک، عمل دور؟ با توجه به ادعای کتاب مبنی بر نزدیکی حداکثری ایده‌های اخوان به ایران، این پرسش مطرح است که چرا در کشورهایی که اخوان به قدرت رسیده، چنین همگرایی‌ای در عمل دیده نمی‌شود؟ برای مثال، در مغرب، در دوره نخست‌وزیری سعدالدين عثمانی، جریان اسلام‌گرا در مسیر عادی‌سازی روابط با اسرائیل پیشتاز شد. اردوغان در ترکیه مبادلات اقتصادی گسترده‌ای با اسرائیل داشته است و تجربه عملی سیاست‌ورزی این جریان در دوره محمد مرسی نیز نشانه‌هایی از همگرایی با ایران نشان نمی‌داد. در یمن و کشورهای دیگر نیز تجربه‌های چنین بوده است. بنابراین، در تحلیل اسلام‌گرایی اخوانی باید هم‌زمان به مبانی نظری و تجربه‌های عملی و متنوع آن در عرصه سیاست نیز توجه کرد. منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1
«روایت و بررسی کتاب تکوین حزب‌الله» 🔸هم‌زمان با دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، به معرفی و بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» می‌پردازیم. این اثر، در واقع تدوینِ بازنگری‌شده‌ای از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دکتر ترمس در دانشگاه تربیت مدرس (ابتدای دهه ۸۰ شمسی) است که اکنون به اهتمام پژوهشکده باقرالعلوم منتشر شده است. 📅 دوشنبه ۶ مهرماه | ساعت ۱۶:۳۰ 📍 کتابستان باران رضوی، قم، ابتدای خیابان شهدا (صفائیه) منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1