«از تونس تا موکبی در قم؛ با دکتر هذیلی منصر» 🔸سابقه دوستی با دکتر«هذیلی منصر» استاد دانشگاه قیروان و از اندیشمندان تونسی که برای مراسم تشییع به ایران سفر کرده تقریباً به یک دهه می‌رسد. دو شب است که از غروب تا بعد نیمه شب مشغول قمگردی و شنوای ایده‌های او با منظاری عربی به منظر ایران هستم. دکتر منصر، حضور مردم در صحنه را انقلاب دوم در ایران می‌داند با این تفاوت که این بار مردم پرچمدار و رهبر انقلابند و حاکمان پشت سر مردم حرکت می‌کنند 🔹شنبه شب، پس از دو سه ساعت گشت و گذار، برای نوشیدن قهوه در یکی از مقاهی اطراف میدان مفتح نشستیم و پس از گفتگو، موکبِ وسط میدان توجهمان را جلب کرد. با اجازه مسئولِ موکب از دکتر خواستم کمی برای مردم صحبت کند. او شهادت رهبر شهید را دردناک توصیف کرد اما دردی که سازنده یک آرمان خواهد بود و انسان‌های مستضعفی که به برکت خون امام شهیدشان جهان را تحت تاثیر قرار خواهند داد. 🔸او به عنوان کسی که از قبل از پیروزی انقلاب، تحولات ایران را دنبال می‌کرده بیان داشت: امام خمینی انقلاب را در سطح داخلی ایران نهادینه کرد و امامِ شهید آن در سطح منطقه‌ای توسعه داد و امید دارد رهبر سوم این رسالت را جهانی نماید. #امام_شهید #تشییع #تونس #قم 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«بی شک اینجا بهترین نقطه جهان عرب است» #بین_الحرمین 🏴منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023

«خاطرات اُم احمد؛ زن، فراموش شده مطالعات مقاومت» 🔸کمتر از یک روز، کتاب اهدایی دکتر راشد،«حیاة إمرأة بحرانیة؛قراءة فی حیاة المجاهدة الراحلة اُم‌احمد»را به پایان رساندم.جذابیت کتاب نشانگر حقیقتی است که در خوانش‌های مردانه از مقاومت، کمتر به نقش زنان توجه شده است. 🔹کتاب،روایت زندگی یک زن بحرینی مجاهدی است که در۱۷ سالگی با جوانی از اعضای مقاومت ازدواج کرد و همسرش بلافاصله برای مأموریتی از کشور خارج و ماه‌ها خبری از او در دسترس نبود 🔸تلاش‌ها برای متقاعد کردن دختر جوان به طلاق غیابی،بی‌ثمر ماند و او برای یافتن سرنخی از همسرش،عازم دمشق و از آنجا به تهران سفر کرد؛تمام این جست‌وجوها بدون اطلاع شوهرش صورت می‌گرفت تا سرانجام در سال۱۹۸۱، ملاقات دراماتیک آنها در هتلی در تهران رقم خورد و آغازی بر دو دهه زندگیِ در تبعید ام احمد شد. 🔸هشت سال زندگی در تهران با همسری که تنها جمعه‌ها حضور داشت و تولد فرزندان در غیابِ آشنایان،بخشی از سختی های«ٱم احمد»را رقم زد. سرنوشت جهادی، چند سالی او را ساکن زینبیه دمشق و سپس مأموریت‌های مقاومتی و زندگیِ بی‌تابعیتی، آن‌ها را چهار سال به لندن کشاند؛اما«اُم‌احمد» همچنان استوارانه سختی ها را برای هدفی والا تحمل می‌کرد. 🔹سال۱۹۹۴که قصد بازگشت به بحرین را داشتند،پس از چهار روز انتظار در فرودگاه منامه، به امارات دیپورت شدند و سرانجام در سال۲۰۰۳،با شنیدن خبر ناگهانی فوت خواهرش به بحرین بازگشت؛اما همان سال‌ نشانه‌های سرطانی نمایان شد که در سال۲۰۰۷،پایان«اُم احمد»را رقم زد. #بحرین #مقاومت منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«ضرورت بازنگری در ایده‌ها و بازسازی نهادهای فرهنگی بین‌المللی» 🔸در پرتو جنگ‌های اخیر، زمزمه ضرورتِ بازنگری، بازآرایی و ارزیابی کارکرد نهادها و سازمان‌های متولی دیپلماسی دینی ـ فرهنگی کم وبیش به گوش می‌رسد؛ نهادهایی که امتداد فرهنگی گفتمان انقلاب اسلامی، رسالت اصلی آنها محسوب می‌شود. نهادهای متعددِ پیدا و پنهانی که در رأس آنها می‌توان از«سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی»،«مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی»،«مجمع جهانی اهل‌بیت»،«جامعه‌المصطفی»، «معاونت بین‌الملل حوزه‌های علمیه»،«بنیاد سعدی»،«معاونت برون‌مرزی صداوسیما» (العالم و لکوثر)،«سازمان حج و زیارت» و… یاد کرد. 🔹 هر یک از نهادهای فوق پس از انقلاب، بر اساس ضرورتی خاص تأسیس شدند و اکنون، پس از نزدیک به پنج دهه، می‌توان آنها را در برابر این پرسش اساسی قرار داد که: فعالیت چندین‌ دهه‌ای آنها در شبکه‌سازی نخبگانی - عمومی و تأثیرگذاری فرهنگی با هدف ارائه تصویری واقعی از گفتمان انقلاب اسلامی، در بزنگاه این جنگ چه دستاوردی برای جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ 🔸آیا در پرتو تحولات اخیر،همچنان همان ایده‌های گذشته،ظرفیت امتدادبخشی فرهنگی گفتمان انقلاب اسلامی را دارند؟ اگر این ایده‌ها همچنان کارآمدند، آیا آرایش سازمانی کنونی نیز ظرفیت تحقق آنها را دارد؟ برای نمونه، یکی از دال‌های مرکزی گفتمان انقلاب اسلامی، ایده«تقریب» بود که نهاد«مجمع تقریب» برای تحقق آن شکل گرفت و طی بیش از چهار دهه، فراز و فرودهای بسیاری را تجربه کرده است. امروز باید پرسید: آیا شبکه تقریبی که طی این سال‌ها مورد حمایت قرار گرفته و هزینه‌های فراوانی برای آن صرف شده، در بازنمایی روایت تقریبی ـ تمدنی انقلاب اسلامی در این جنگ چه نقشی ایفا کرده است؟ یا شبکه‌سازی و کنش چندین‌ دهه‌ای نهادی چون«مجمع جهانی اهل‌بیت»، در جریان این جنگ چه دستاورد رسانه‌ای، حقوقی،سیاسی یا اقتصادی برای ایران به همراه داشته است؟ اساساً ایده این نهاد برای ارتقای وضعیت پیروان اهل‌بیت چه بوده و آیا تحولات اخیر آن را به بازاندیشی واداشته یا خیر؟ یا در پرتو چند دهه تعامل معاونت بین الملل حوزه با همصنفانش در جهان اسلام، پس چرا در این جنگ به این همه واگرایی با نهادی چون الازهر رسیدیم؟ 🔸و شاید از همه مهم‌تر،باید«سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی»را در برابر چنین پرسش‌هایی قرار داد تا در یک ارزیابی منصفانه روشن شود که بازخورد هزاران همایش، نشست، دعوت و اعزام مهمانان و نیز فعالیت رایزنی‌های فرهنگی، تا چه اندازه در شکل‌دهی تصویری واقعی و مطلوب از ایران مؤثر بوده است؟ همچنین باید از نهادی چون«جامعه‌المصطفی» پرسید که در یک کشور مشخص، پس از چندین دهه، چه خروجی قابل سنجشی داشته است؟ و فارغ‌التحصیلان المصطفی امروزه در هر کشوری به تفکیک، در راستای ترویج تصویری صحیح از گفتمان انقلاب اسلامی چه نقشی ایفا می‌کنند؟ و یا اینکه امروز الکوثر و العالم چه سهمی در جهت دهی افکار عمومی در جهان عرب دارند؟ 🔸به بیان دیگر، هر یک از این نهادهای فرهنگی فعال در عرصه بین‌الملل باید گزارش دهند که نخست، برنامه راهبردی و عملیاتی آنها در این دهه‌ها بر چه اصولی استوار بوده تا سپس روشن شود، شبکه ارتباطی و نخبگانی‌ای که طی چهار دهه گذشته ایجاد کرده و برای آن هزینه‌های بسیار صرف شده است؛در این جنگ چه سطحی از کنشگری به نفع جمهوری اسلامی را رقم زده است. 🔹دانش اندک نویسنده نشان می‌دهد که، دست‌کم در حوزه جهان عرب، ناکارآمدی برخی از این نهادها آشکار است؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از فعالیت آنها عمدتاً متمرکز بر دعوت از افرادی متوسط، تکراری و غالباً همسو، در قالب نشست، همایش و… بوده است؛ افرادی که جایگاه چندانی در فضای علمی، رسانه‌ای و نخبگانی کشورهایشان نداشته‌اند لذا طبیعی است که در بزنگاهی چون جنگ نیز توان اثربخشی به نفع انقلاب اسلامی را نخواهند داشت؛ با این حال، سال‌ها به‌عنوان مهمانان ثابت نهادهای فرهنگی ایرانی شناخته می‌شدند و البته اعزامی های این نهادها از ایران نیز عمدتاً تکراری و حول یک حلقه بسته‌ای از افراد رقم خورده است. این تجربه نشان می‌دهد که دست‌کم تجدیدنظر در فهرست مهمانان و اعزامیان نهادهای فرهنگی بین‌المللی ایران، ضرورتی جدی است. 🔸خلاصه اینکه؛ طبیعی است این نهادها توفیق‌هایی نیز داشته‌اند، اما پاسخ به این‌گونه پرسش‌ها نیازمند تعلیقِ تعلقات نهادی و اولویت‌یافتن منافع ملی است؛ تا از افقی بالاتر، ایده‌ها و نظام‌های متناسب با فضای امروز در عرصه دیپلماسی فرهنگی ایران در نقشه‌ای کلان بازطراحی شده و بر اساس آن،چه بسا نهادی تأسیس و چه بسا نهادی تعلیق و یا ادغام گردد؛ اما به نظر، فرصت بازاندیشی در ایده‌ها، بازسازی نهادها و حتی تغییر افراد در این عرصه را نباید بیش از این از دست داد. #بازسازی_نهادی #دیپلماسی_فرهنگی منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

🔶 معرفی و نقد کتاب: «ایران، اخوان و خیزش‌های عربی - ناگفته‌ها و شگفتانه‌ها» 🗓 چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۴۰۵ 🕰 ساعت ۱۴ 📍 دانشگاه باقرالعلوم (ع)، سالن شهید بهشتی 🖥 پیوند حضور برخط #اخوان_المسلمین #مصر منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«نقدهایی بر کتاب «اخوان، ایران و خیزش‌های عربی»» 🔸 جلسه نقد اثر ارزشمند دکتر خامه‌یار با حضور دکتر فرمانیان، دکتر میرزایی و دکتر بطحایی برگزار شد و برخی محورهای نقد بنده از این قرار بود: 🔹۱.فقدان چارچوب تئوریک در مقایسه با کتاب‌های مهمی که درباره جنبش‌های اسلامی معاصر نوشته شده‌اند ــ مانند آثار دکمجیان، خورشید احمد، اسپوزیتو و دکتر حمید احمدی ــ این اثر فاقد چارچوب تئوریک مشخصی است. 🔸۲.چالش نظری تعامل با جنبش‌ها پیش از انقلاب اسلامی، دو جریان اسلام‌گرا در ایران و برخی کشورهای دیگر حضور داشتند که نگاهشان به اسلام تا حدی به یکدیگر نزدیک بود. ازاین‌رو، آثار یکدیگر را ترجمه می‌کردند و با هم گفت‌وگو و تعامل داشتند؛ بنابراین، شکل‌گیری ارتباط و اشتراک میانشان طبیعی بود. اما پس از انقلاب، این پرسش مهم بی‌پاسخ مانده است که جمهوری اسلامی، به‌عنوان یک دولت ملی، چگونه باید مناسبات خود را با جنبش‌های اسلامی‌ای تنظیم کند که در بسیاری از کشورها اپوزیسیون هستند؟ کتاب نیز پاسخی به این پرسش بنیادین نمی‌دهد و بدون پاسخ به آن، نمی‌توان این رابطه را بررسی کرد. 🔹۳.نقد ایده نامنسجم اخوان در بخش‌هایی از اثر گفته شده است که اخوان ایده منسجمی درباره دولت و حکمرانی ندارد. اما برای ارزیابی این نکته باید تجربه تاریخی خود اسلام‌گرایان را نیز در نظر گرفت؛ زیرا در ایران نیز پیش از پیروزی انقلاب، همه ابعاد نظام سیاسی آینده به‌طور کامل نظریه‌پردازی نشده بود و اسلامگرایان ایرانی فقط در نظریه رهبری( ولایت فقیه ) ابهام نداشتند اما درباره اینکه چگونه می‌خواهند در عرصه‌های مختلف حکمرانی کنند؛ تصویر روشنی نداشتند چون ساختارسازی، فرایندی است که از رفت‌وبرگشت میان نظریه و عمل شکل می‌گیرد. 🔸۴.ماهیت ارتباطات تاریخی اخوان و ایران بخشی از ارتباطات تاریخی اخوان با ایران پس از فروپاشی خلافت عثمانی، از جمله فعالیت‌های شیخ محمد قمی، حضور شهید نواب صفوی در مصر و دیدار حسن‌البنا با آیت‌الله کاشانی، در اثر برجسته شده است. بااین‌حال، برخلاف برداشتی که ممکن است از برخی مطالب کتاب ایجاد شود، این ارتباطات نهادی و سازمان‌یافته نبوده و بیشتر در سطح فردی بوده است. 🔹۵.تجربه‌های متفاوت حکمرانی و کنش سیاسی در کتاب گفته شده است که جنبش النهضه تونس نخستین جریان اسلام‌گرا در مسیر سیاست‌زدایی از اسلام بوده است. اما برای بررسی این ادعا باید میان اسلام‌گراییِ نظریه‌پرداز و اسلام‌گرایی‌ای که وارد کنش سیاسی و تجربه حکومت‌داری شده است، تفاوت گذاشت. راشد الغنوشی وارد ساختار سیاسی‌ای شد که در آن، جریان اسلام‌گرا وزن محدودی در جامعه داشت و نمی‌توانست به‌تنهایی قدرت را در دست بگیرد. این وضعیت با تجربه انقلاب اسلامی ایران تفاوت داشت؛ در ایران، اکثریت مطلق جامعه از ایده اسلامی حمایت می‌کرد و همین امر امکان شکل‌گیری ساختاری جدید، تدوین قانون اساسی و ایجاد نظام سیاسی مبتنی بر آن ایده‌ها را فراهم کرد. اما در جامعه‌ای که جریان اسلام‌گرا فقط ۲۰ یا ۳۰ درصد وزن اجتماعی دارد، این جریان ناچار است مشارکت در قدرت را تجربه کند و امکان تأسیس یک نظام سیاسی مستقل را ندارد، مگر آنکه از راه‌هایی مانند کودتا به قدرت برسد. ازاین‌رو، بازنگری اساسی النهضه در کنگره یا ساختارهای درون‌حزبی خود و تبدیل‌شدن از یک جنبش اسلامی به جریان سیاسی، باید با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی تونس تحلیل شود. 🔸۶.پذیرا نبودن ایران از اخوان با توجه به تأکید مؤلف بر نزدیکی اخوان و انقلاب اسلامی، این پرسش مطرح است که اگر پیوندهای ایران و اخوان تا این اندازه گسترده بوده، چرا ایران در دوره‌هایی که اخوان با فشار و محدودیت روبه‌رو شد، به پایگاهی برای حضور اعضای آن تبدیل نشد؟ چرا ترکیه یا قطر چنین نقشی پیدا کردند، اما ایران نتوانست بستری برای حضور آن‌ها فراهم کند؟ این پرسش نشان می‌دهد که در تنظیم مناسبات ایران و اخوان، مسائل حل‌نشده‌ای وجود دارد. 🔹۷.ایده نزدیک، عمل دور؟ با توجه به ادعای کتاب مبنی بر نزدیکی حداکثری ایده‌های اخوان به ایران، این پرسش مطرح است که چرا در کشورهایی که اخوان به قدرت رسیده، چنین همگرایی‌ای در عمل دیده نمی‌شود؟ برای مثال، در مغرب، در دوره نخست‌وزیری سعدالدين عثمانی، جریان اسلام‌گرا در مسیر عادی‌سازی روابط با اسرائیل پیشتاز شد. اردوغان در ترکیه مبادلات اقتصادی گسترده‌ای با اسرائیل داشته است و تجربه عملی سیاست‌ورزی این جریان در دوره محمد مرسی نیز نشانه‌هایی از همگرایی با ایران نشان نمی‌داد. در یمن و کشورهای دیگر نیز تجربه‌های چنین بوده است. بنابراین، در تحلیل اسلام‌گرایی اخوانی باید هم‌زمان به مبانی نظری و تجربه‌های عملی و متنوع آن در عرصه سیاست نیز توجه کرد. #اخوان_المسلمین #مصر منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«روایت و بررسی کتاب تکوین حزب‌الله» 🔸هم‌زمان با دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله، به معرفی و بررسی کتاب «تکوین حزب‌الله» می‌پردازیم. این اثر، در واقع تدوینِ بازنگری‌شده‌ای از پایان‌نامه کارشناسی‌ارشد دکتر ترمس در دانشگاه تربیت مدرس (ابتدای دهه ۸۰ شمسی) است که اکنون به اهتمام پژوهشکده باقرالعلوم منتشر شده است. 📅 دوشنبه ۶ مهرماه | ساعت ۱۶:۳۰ 📍 کتابستان باران رضوی، قم، ابتدای خیابان شهدا (صفائیه) #حزب_الله #شهید_نصرالله منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«روایت تکوین حزب‌الله» شیخ‌حسینی، در نشست «روایت کتاب تکوین حزب‌الله»، با اشاره به ویژگی‌های این اثر، چارچوب تحلیلی کتاب را از نقاط قوت آن دانست. 🔸 تقسیم عوامل مؤثر به داخلی و خارجی یا محیطی و ارزشی، باعث شده داده‌های تاریخی و اجتماعی در یک چارچوب مشخص قرار بگیرند و ارتباط میان موضوعاتی مانند مهاجرت فلسطینیان، جنگ داخلی، جریان‌های فکری و پیوندهای شیعیان لبنان با نجف قابل پیگیری باشد. 🔹 کتاب تصویری از دشواری دولت‌ـ‌ملت‌سازی در لبنان ارائه می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در برخی موقعیت‌ها، طایفه‌ها خود را هم‌سطح یا حتی فراتر از دولت می‌دیدند. 🔸 از مهم‌ترین دستاوردهای کتاب، نشان‌دادن ریشه‌های بومی مقاومت در لبنان است. مقاومت در این نگاه، از خلأ شکل نگرفته، بلکه در امتداد سابقه کنشگری، سازمان‌یابی و مواجهه جامعه شیعه با قدرت سیاسی شکل گرفته است. 🔹 در این اثر، تحولات شیعیان لبنان، نقش روحانیون و جریان‌های فکری و نیز ارتباطات فکری با ایران، به‌عنوان بخشی از مسیر شکل‌گیری جریان مقاومت مورد توجه قرار گرفته است. مشروح گزارش 🔗 https://rbo.ir/__a-4663.aspx #حزب_الله #شهید_نصرالله منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«موسس انصارالله یمن چگونه می‌اندیشید؟» بخش اول 🔸یمن پیش از اسلام مهد تمدن‌هایی چون سبأ، حمیر، معین و...بوده و به لحاظ آثار تاریخی و باستانی یکی از کشورهای مهم جهان محسوب می‌شود. با پذیرش اسلام در سال‌های اولیه، یمنی‌ها جایگاه مهمی در میان مسلمانان صدراسلام پیدا کردند. علاوه بر این تبار تمدنی و اسلامی، موقعیت جغرافیایی کنونی مانند تسلط بر دریای سرخ و در اختیار داشتن کنترل عبور کشتی‌های بین‌المللی در تنگه استراتژیک باب‌المندب، از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت این کشور محسوب می‌شود. از سویی این کشور مهم‌ترین پایگاه دولت‌های زیدی در طول تاریخ بوده که نخستین آن‌ها در سال 284 هجری قمری به رهبری «هادی الی الحق» تأسیس و سال 1962 نیز پایان آخرین حکومت ائمه زیدی در این کشور است. 🔹زیدیه به عنوان یکی از مذاهب تشیع خود را پیرو امامت زید‌بن‌علی بن الحسین (ع) می‌دانند که در سال 122ه ق در کوفه با قیام علیه حکومت هشام بن‌عبدالملک به شهادت رسید. آن‌ها معتقدند امامت سه امام (امام علی، امام حسن و امام حسین علیهم السلام) منصوص است، اما پس از آن‌ها، امامت صرفاً در شخصی متعین می‌شود که عالم، مجتهد و سید فاطمی باشد و علیه ظلم و ستم به صورت علنی قیام کند. اهمیت قیام، امر به معروف و ضرورت تبعیت از امام، رویکردی انقلابی به پیروان مذهب زیدیه داده است؛ بنابراین در طول تاریخ نیز جنبش‌های انقلابی زیادی توسط زیدیه علیه حکومت‌های جور سامان یافته است. امروزه بخش زیادی ازکنشگری انقلابی جنبش انصارالله در یمن نیز به بنیادهای اعتقادی زیدیه و فهم آن‌ها از مفهوم امام و انقلاب علیه ظلم و ستم باز می‌گردد. 🔹با از بین رفتن دولت زیدیه در یمن، به‌تدریج شمال این کشور و به‌خصوص منطقه صعده که به لحاظ تاریخی پایگاه فرهنگی- اعتقادی زیدیه محسوب می‌شد، مورد هجوم فرهنگی سلفیه و وهابیت قرار گرفت که توسط عربستان حمایت می‌شد. به‌تدریج بخشی از محیط فرهنگی زیدیه را ایده‌های سلفیه فرا گرفته بود و علمای زیدی از جمله علامه بدرالدین‌الحوثی نسبت به آینده زیدیه و هویت مذهبی و فرهنگی آن احساس خطر می‌کرد. در پرتو چنین مشکلی در ابتدای دهه 1990 میلادی جمعی از جوانان از جمله حسین‌الحوثی (2004- 1959) فرزند علامه بدرالدین الحوثی و برادر بزرگ‌تر عبدالملک الحوثی (رهبر کنونی جنبش) با برگزاری دوره‌های فرهنگی به آموزش نسل جوان پرداخته و جنبش شباب‌المؤمن را شکل داده بودند که رویکرد فرهنگی با هدف ترویج مذهب زیدیه را دنبال می‌کرد. 🔸حسین‌الحوثی تجربه نمایندگی در پارلمان یمن و تحصیل در رشته علوم قرآنی را نیز داشت و از سویی با توجه به علاقه پدرش، با انقلاب اسلامی و اندیشه‌های امام خمینی(ره) آشنا شده بود.در اواخر دهه 90، فعالیت‌های شهید حسین‌الحوثی با تأسیس جنبش انصارالله توسعه بیشتری پیدا کرده بود و در این دوره سخنرانی‌های پرشماری ارائه کرد که امروزه در یمن به ملازم شهید حسین‌الحوثی مشهور است. وقتی آمریکا پس از حملات 11 سپتامبر 2001 سعی داشت با معرفی برخی از کشورها به عنوان محور شرارت و به بهانه مبارزه با تروریسم، مقدمات حمله به کشورهای اسلامی را فراهم کند، رویکرد صرفاً فرهنگی حسین‌الحوثی، سمت و سوی سیاسی نیز پیدا کرد. منتشر شده در: روزنامه ایران آشنایی بیشتر با: جنبش انصارالله یمن #انصار_الله #یمن منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«موسس انصارالله یمن چگونه می‌اندیشید؟» بخش دوم 🔸او با تکیه بر قرآن و استنباط حکم موضوعات نوپدید بر اساس کتاب آسمانی مسلمانان، آمریکا و اسرائیل را مهم‌ترین دشمنان امت اسلامی تلقی کرد و به انتقاد از حکام کشورهای عربی و علی عبدالله صالح، رئیس جمهور یمن پرداخت که با سیاست‌های آمریکا همسو بود.با توجه به پیشینه تمدنی- دینی مردم یمن و روحیه آزادگی آن‌ها، این رویکرد استکبارستیزی جنبش، مورد اقبال مردم قرار گرفت و دولت عبدالله صالح با همکاری برخی کشورهای عربی و به‌خصوص آمریکا جنگ‌های شش‌گانه‌ای را علیه جنبش تحمیل کرد که در جنگ اول(2004) حسین‌الحوثی بنیان‌گذار جنبش در منطقه مران به شهادت رسید. اما در مجموعه سخنرانی‌های او( ملازم) مهم‌ترین بنیان‌های فکری جنبش صورتبندی و ارئه شده است. درواقع «ملازم» منشور اعتقادی–سیاسی جنبش انصارالله محسوب می‌شود که با بررسی و واکاوی آن‌ها، می‌توان مهم‌ترین ویژگی‌های فکری شهید حسین‌الحوثی را فهم کرد. 🔹در پرتو «ملازم» می‌توان مهم‌ترین ویژگی شهید حسین‌الحوثی را ایده بازگشت به قرآن دانست که بنیان اندیشه مقاومت محورِ او بر آن بنا شده بود. از نظر حسین‌الحوثی مهم‌ترین مسئله جهان اسلام بحران هویت است که با سلطه استعمار و ناکارآمدی حاکمان در کشورهای اسلامی تثبیت شده است. استعمار مستقیم و غیرمستقیم غرب طی دو قرن اخیر در جهان اسلام موجب از دست دادن اعتمادبه‌نفس انسان مسلمان معاصر شده است که در حالت یأس و شکنندگی نمی‌تواند تکیه‌گاه هویت‌بخش معتبری را در اختیار داشته باشد.از این منظر پروژه قرآنی حسین‌الحوثی، انسان مسلمان معاصر را به بازگشت به قرآن کریم فرا می‌خواند. بازگشتی که مفاهیم قرآنی چتر معنایی گسترده‌تر از خرده هویت‌های قومی و حزبی و مذهبی بر سر امت اسلامی قرار داده و آن‌ها را ذیل مفهوم «انصارالله» صورتبندی معنایی می‌کند و نخ تسبیح این شبکه مؤمنان، اعتماد به خداوند در مشکلات موجود و افق‌های آینده است. 🔸بنابراین ایشان بازگشت به قرآن را تنها راه نجات مسلمانان می‌دانست و براساس آیه: «وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ»هیچ پناهی برای امت اسلامی را جز پیوستن به هدایت الهی نمی‌دانست و هیچ بدیلی را جز خداوند نجات‌بخش تلقی نمی‌کرد؛ درنتیجه طرح حسین‌‎الحوثی دارای رویکردهای مذهبی، طایفی نبود، بلکه عظمت پروژه او به دلیل قرآن‌محور بودن و نگاه‌جامع و شامل او همه ابعاد امت را دربرمی‌گرفت. از دلایل جذابیت اندیشه حسین‌الحوثی در میان دیگر مذاهب یمن و مسلمان در سطح جهان اسلام، همین ایده بازگشت به قرآن کریم است که اعتمادبه‌نفس و هویت‌یابی مسلمانان را در دوره معاصر در پرتو قرآن امکانپذیر می‌کند. 🔹از نظر ایشان امت در وضعیت فعلی ذلیل است و دلیل آن نبود اندیشه در قرآن است؛ بنابراین با ایده مرکزی بازگشت به قرآن، به بازسازی مفاهیمی مانند استکبارستیزی، جهاد، مسئولیت‌پذیری، امت‌سازی و ... در پرتو قرآن پرداخت، به طوری که پروژه جنبش به «المسیره القرانیه» مشهور شد. 🔹یکی دیگر از بنیادهای هویت‌بخش در اندیشه حسین‌الحوثی نسبتی است که با انقلاب اسلامی برقرار می‌کند. از نظر ایشان، امام خمینی(ره) مهم‌ترین کسی بود که طرحش مبتنی بر قرآن بود و با استناد به آیه (وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ) اعتقاد داشت همان طور که جبهه باطل رهبر دارد، جبهه حق هم در همه زمان‌ها باید رهبر داشته باشد و امت به پیروی از آن به پاخیزند؛ بنابراین از نگاه حسین‌الحوثی، انقلاب اسلامی ایران به عنوان یک الگوی آرمانی از مقاومت در برابر صهیونیسم و استکبار تلقی می‌شد. 🔸بازخوانی تراث علمی حسین‌الحوثی را می‌توان در شعارهای پنج‌گانه جنبش (الله اکبر، الموت لامریکا، الموت لاسرائیل، العنه علی الیهود و النصر للاسلام) دنبال کرد که همه مبنای ‌قرآنی دارد و در این شبکه معنایی و هویت‌بخش استکبارستیزی یکی از مهم‌‌ترین دال‌هاست و مصداق این استکبارستیزی، مخالفت با سیاست‌های ‌‌‌‌آمریکا و رژیم صهیونیستی تلقی شده است. اعتقاد شدید به نصرت‌الهی، از مؤلفه‌های دیگر این اندیشه است که اعضای جنبش را برای تحمل هرگونه شرایط سخت و طاقت‌فرسا در ادامه مسیر ‌قرآنی مهیا کرده است. منتشر شده در: روزنامه ایران آشنایی بیشتر با: جنبش انصارالله یمن #انصار_الله #یمن منظاری ایرانی؛منظری عربی @Arabworld2023 https://eitaa.com/joinchat/917045908C8d9086eed1

«سه ماه نوشت با منظار عربی» بخش اول 🔹گاهی هر چه می‌خواهی بنویسی، حس و حالش نیست؛ نیست که نیست. یادداشت‌ های نیم‌بند هم سر ذوقت برای نوشتن نمی‌آورد وکتاب‌های روی میز هم حسی برای گزارش کردن به دست نمی‌دهد. دوست داشتم برای سی سالگی تاسیس الجزیره چیزی بنویسم، اما نشد که نشد. امروز که ۱۲ آبان است، اگر سه ماه گذشته‌ ام را با منظاری (عینکی) عربی مرور کنم، خلاصه اش چنین است: 🔸معمولاً مردادماه محل کار من تعطیل و هر سال مشکلِ یافتن مکانی برای مطالعه در این ماه همراه من است. پس از سرک‌کشیدن به چند جا، کتابخانه مؤسسه «دارالاعلام» را پسندیدم؛ چون هم قفسه‌بازاست و هم در فصل تابستان بسیار خلوت و دارای منابع عربی خوبی است. روزها روبه‌روی آقای مقدسی (مدیر کانال مطالعات اخوان‌المسلمین) می‌نشستم و گاهی هم گفت‌وگوی مختصری بین ما ردوبدل می‌شد. آنجا فرصتی شد تا برای اولین بار به صورت کامل رحله(سفرنامه) ابن‌بطوطه را بخوانم. اینکه در جوانی سفر را شروع کرده و در پیرسالی به پایان رسانده، و بارها در مسیر ازدواج کرده و جاهای مختلف همسر و فرزندی به جای گذاشته، از بخش‌های جذاب سفرنامه بود. مقاله نیمه‌تمامی هم درباره سید قطب دارم که کمی هم برای تکمیل آن از منابع کتابخانه یادداشت‌برداری کردم، اما نمی‌دانم کی تمام خواهد شد. 🔸مسئله دیگر اینکه سال‌هاست روزهای تعطیل، آشپزی در خانه بر عهده من است. طبعاً در طول هفته با آشپزی یک ظهر جمعه مشکلی ندارم، اما تعطیلی یک‌ماهه کمی کار را سخت کرد؛ با این حال سعی کردم به عهد وفادار مانده و تمرکزم بر غذاهای عربی باشد. منظاری ایرانی؛منظری عربی #جهان_عرب @Arabworld2023

«سه ماه نوشت با منظار عربی» بخش دوم 🔹اولین بار به صورت غیرقانونی بعد از سقوط صدام به عتبات رفتم و بعد از آن، بیشتر اربعین‌ها توفیق حضور داشتم؛ اما امسال در خانه فشار اینکه «چرا ما را نمی‌بری؟»بسیار بالا بود و در نهایت قرار شد برای اولین بار خانوادگی برویم. با ماشین به خسروی رفتیم. صبح زود به نجف رسیده و مهمان دکتر عامری در کوفه شدیم.غروب پس از کمی کوفه‌گردی، به حرم امیرالمؤمنین (ع) رفته و ساعتی هم به صدیق عزیز، دکتر معصومی سر زدیم. شب تاکسی را برای کربلا دربست گرفتم، اما نزدیک موکب یکی از دوستان فلسطینی پیاده شدیم که قول داده بودم بهشون سر بزنم.دو ساعتی در موکب اهالی فلسطین نشسته و محمد از چگونگی راه‌اندازی موکب سخن گفت؛ بچه‌ها فلافل فلسطینی میل کردند و چند عمود دیگر تا اذان صبح پیاده رفتیم. قبل از بالا آمدن آفتاب، تاکسی دیگری به مقصد کربلا گرفته و دو سه روزی مهمان دکتر جمال بودیم و سپس با دربستی دیگر به مرز خسروی بازگشتیم. به بچه‌ها که بد نگذشت، ولی من فقط نقش هماهنگ‌کننده ماشین،محل اقامت، مترجم و حسابدار را داشتم.یحتمل دیگر پیاده‌روی و ماندن چند روز در موکب‌ها، برای سالهای آینده هوا شود. 🔸بعد از سفر اربعین، سفری هم به مشهد داشتیم؛ زیارت امام رضا (ع) و ساعتی نشستن بر مزار مرحوم استاد واعظ‌زاده خراسانی (اولین دبیرکل مجمع تقریب) که مدتی است مصاحبه‌ها و برخی آثارش را دقیق‌تر دنبال می‌کنم؛ خصوصاً از سفرهای قبل از انقلابش به کشورهای عربی، دغدغه‌های تقریبی استادش آیت‌الله بروجردی، تا ایده تأسیس مجمع تقریب. 🔹یکی از دلخوشی‌هایم، حضور در گعده‌های علمی دوستانه اما به دور از وظایف سازمانی است؛ از جمله«حلقه گلستان»(با حدود۱۵ نفر از دوستان علاقمند به جهان اسلام در قم) که تقریبا دو ماهی یک بار تشکیل می‌شود و این بار هم ۲۶ شهریور مفصل با هم نشستیم. حلقه‌ای که اکنون سه ساله شده و بیشتر دوستانم در آن حضور دارند. یا گعده دیگری با سه نفر از دوستان که هر ماه یک بار صبح های جمعه از ساعت۵ الی ۹ صبح به صرف صبحانه است و هر از گاهی یک مهمان هم دعوت می‌کنیم. مهمان عرب صبحانه قبلی که چندین همسر داشت، وقتی از هدایت ما ناامید شد در نهایت گفت: أنتم أشباه الرجال. یک‌شنبه‌شب‌ها هم با دو نفر از دوستان عربی‌دان فرهیخته برای ارتقای مکالمه عربی گعده می‌کنیم، اما من ضعیف‌ترین فرد گروهم و تا حدی تحملم می‌کنند. مدت کمتری هم هست که شنبه‌ها با شش نفر از دوستان دیگر، به صورت گروهی موضوع «نهادهای دینی در خاورمیانه»(الازهر، رابطه العالم و...) را مطالعه می‌کنیم و نمی‌دانیم چیزی از آن درمی‌آید یا نه. 🔸در این مدت، داور یک پایان‌نامه ارشد هم در بنت‌الهدی بودم که دانشجوی لبنانی با عنوان«تطور دور المرأة فی الأسرة الشیعیة فی لبنان المعاصر» نوشته و سعی کرده بود بر اساس مصاحبه با تعدادی از بانوان جامعه شیعی، پایان‌نامه را سروسامان دهد چون در حال مطالعه کتاب اکرم برکات یعنی«شیعة لبنان» بودم، این داوری را هم قبول کردم. هرچند با این شیوه پرداختن به موضوع موافق نبودم، اما به لحاظ استاندارد، شاید بهترین پایان‌ نامه‌ای بود که تاکنون داوری اش را بر عهده داشتم و با نمره ۲۰ موافقت کردم(البته سهم دکتر«اسلامی تنها»استاد راهنما برجسته بود).دو جلسه هم برای نقد کتاب رفتم: یکی کتاب دکتر خامه یار «ایران و اخوان»و دیگری«تکوین حزب‌الله ». یک پروپوزال دکتری هم در دانشگاه ادیان با عنوان«شاخص‌های فکری اسلام سیاسی با تأکید بر انقلاب اسلامی و اخوان‌المسلمین»داوری کردم که انگیزه ام دیدار دوستانی چون دکتر فرمانیان و دکتر بطحایی بود. 🔸در این سه ماه با چند دوست عراقی، تونسی، یمنی و بحرینی هم به گفتگو نشسته­ ام.هرچند گرانی مانع جدی گفتگوهایم شده؛دو قهوه شده یک میلیون تومان یا آخرین صبحانه را که همین صبح جمعه میزبان یک دوست عراقی بودم، دو املت ساده با دو چای شد نزدیک ۸۰۰ هزار تومان. 🔹 مقاله‌ای برای همایش دانشگاه مستنصریه و ستاد علمی اربعین فرستاده بودم که بهانه‌ سفر کوتاهی به بغداد و ارائه مقاله در دانشگاه مستنصریه و البته زیارت عتبات و دیدار تنی چند از دوستان در نجف و بغداد شد. مقاله«نظریه تعارف الحضارات زکی المیلاد؛امکان‌های نظری و محدودیت‌ های عملی» را بزودی نشریه مطالعات سیاسی تمدن و مقاله«قرآن‌بنیانی اندیشه‌های تمدنی در جهان عرب»را هم فصلنامه بینارشته ای تمدن منتشر خواهد کرد. مقاله ای با عنوان«بررسی مدرسه علوم سیاسی اسلامی دانشگاه قاهره» را هم برای همایش حکمت سیاست بنیاد فرستادم که انگیزه ام بیشتر حق الزحمه۱۰ تا ۱۵ میلیونی اش بود که فعلاً خبری از آن نیست! ترم جدید هم شروع شده و دو واحد درس دارم مثل همیشه:«مبانی فکری جنبش‌های اسلامی معاصر»؛برای چهاردهمین بار پی نوشت: این میز هم همیشه همین‌قدر شلوغ وبی‌نظم است؛ آن شیرینی کنار چای هم «کماچ سن» کرمان و دستپخت ننه است. @Arabworld2023