تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور ✍ مصطفی صادقی علمی‌ترین رویکرد در بررسی موضوعات مربوط به مهدویت و ظهور، رویکرد انتقادی-تاریخی است. متأسفانه به زبان فارسی آثار کمی در این باره وجود دارد. کتاب «تحلیل تاریخی نشانه‌های ظهور» نوشته مصطفی صادقی از معدود کتاب‌هایی است که با نگاه انتقادی و تاریخی چند مورد از علائم مشهور ظهور را بررسی و نقد می‌کند و نشان می‌دهد که این روایات و علائم به دلیل کارایی در نزاع‌های اموی-عباسی و دیگر نزاع‌های فرقه‌ای و سیاسی سده‌های نخستین اسلام، چگونه ساخته و جعل شده‌ و کم کم به متون حدیثی راه پیدا کرده‌اند. کتاب را پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم منتشر کرده است. (علی صالحی) در این اثر ارزشمند ارتباط برخی نشانه‌های ظهور با وقایع سده‌های نخستین مقایسه شده است. @Gholow

💠 حجج پیدا و پنهان حدثنا محمد بن الحسن بن أحمد بن الوليد رضي الله عنه عن محمد بن الحسن الصفار و سعد بن عبد الله و عبد الله بن جعفر الحميري عن أحمد بن محمد بن عيسى‌ و إبراهيم بن هاشم جميعا عن عبد الرحمن بن أبي نجران عن عاصم بن حميد عن أبي حمزة الثمالي عن عبد الرحمن بن جندب الفزاري عن كميل بن زياد النخعي‌ عن كميل بن زياد النخعي قال: أخذ أمير المؤمنين علي بن أبي طالب ع بيدي‌... اللَّهُمَّ بَلَى لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً، لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَيِّنَاتُهُ، وَ كَمْ ذَا وَ أَيْنَ أُولَئِكَ؟ أُولَئِكَ وَ اللَّهِ الْأَقَلُّونَ عَدَداً وَ الْأَعْظَمُونَ عِنْدَ اللَّهِ قَدْراً، يَحْفَظُ اللَّهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَ بَيِّنَاتِهِ، حَتَّى يُودِعُوهَا نُظَرَاءَهُمْ وَ يَزْرَعُوهَا فِي قُلُوبِ أَشْبَاهِهِمْ؛ هَجَمَ بِهِمُ الْعِلْمُ عَلَى حَقِيقَةِ الْبَصِيرَةِ وَ بَاشَرُوا رُوحَ الْيَقِينِ وَ اسْتَلَانُوا مَا اسْتَوْعَرَهُ الْمُتْرَفُونَ وَ أَنِسُوا بِمَا اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الْجَاهِلُونَ، وَ صَحِبُوا الدُّنْيَا بِأَبْدَانٍ أَرْوَاحُهَا مُعَلَّقَةٌ بِالْمَحَلِّ الْأَعْلَى؛ أُولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الدُّعَاةُ إِلَى دِينِهِ؛ آهِ آهِ، شَوْقاً إِلَى رُؤْيَتِهِمْ. (كمال الدين و تمام النعمة، ج‌1، ص289-290) از امیرالمومنین علیه السلام نقل شده که فرمود: بلى زمين از حجّت برپاى خدا خالی نماند، يا پديدار و شناخته است و يا ترسان و پنهان از ديده‌هاست. تا حجّت‌های خدا باطل نشود و نشانه‌هايش از ميان نرود. اينان چندند، و كجایند؟ به خدا سوگند کم‌شمارند، و نزد خدا بزرگ مقدار. خدا حجت‌ها و نشانه‌هاى خود را به آنان نگاه مى‌دارد، تا به همانندهایشان بسپارند و در دل‌هاى نظیرانشان بكارند. دانش با نور حقيقت‌بينى بر آنان تافته و آنان روح يقين را دريافته و آنچه را ناز پروردگان دشوار ديده‌اند آسان پذيرفته‌. و بدان‌چه نادانان از آن رميده‌اند خو گرفته‌اند. با تن‌هایی همنشين دنيايند که روحش به ملأ اعلى آویخته است. اينان خدا را در زمين او جانشينانند و مردم را به دين او مى‌خوانند. وه كه چه آرزومند ديدار آنانم. 📚 نمونه طرق از کمیل: الغارات ط - الإسلامية، ج‌1، ص89 از أبو زكريا يحيى بن صالح الحريري‌؛ الكافي، ج‌1، ص335، 339 با دو سند از ابن محبوب عن هشام بن سالم عن أبي حمزة عن أبي إسحاق السبيعي‌؛ الغيبة للنعماني، ص25، 136-137 به همان سند و به طریق دیگر از ابن محبوب؛ الخصال، ج‌1، ص186 به طریقی نادر و غریب از مجاهد؛ كمال الدين و تمام النعمة، ج‌1، ص288-294 به 8 طریق از عاصم بن حمید از ابوحمزه از ابن جندب، 2 طریق از ابومخنف از ابن جندب و 2 طریق از فضیل بن خدیج (با واسطۀ ابومخنف و نصر بن مزاحم) و 1 طریق از ابی صالح. و در انتها افزوده: «ولهذا الحديث طرق كثيرة» منابع زیدی: مجموع الإمام القاسم الرسي، ص61؛ تيسير المطالب في أمالي أبي طالب، ص203 مسنداً از کلبی از ابو صالح؛ الأمالي الخميسية، شجرى جرجانى، ج‌1، ص88 مسنداً از عاصم؛ مناقب کوفی، ص94-96 به طریق دیگر از عاصم. منابع عامی: العقد الفريد، 2/ 82 مسنداً از ابومخنف؛ الجليس الصالح الكافي، ص584 دو طریق منقطع. حلية الأولياء وطبقات الأصفياء - ط السعادة، 1/ 79-80 به طریق دیگر از عاصم بن حمید. در برخی طرق عامی و زیدی تعبیر «إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً» نیامده است. بحث مرتبط در رابطه با شواهد شهرت و استنادات گسترده به این روایت در منازعات از عصر حضور ائمه علیهم السلام: «نقش احادیث مشهور در شکل‌گیری باور شیعه به پیوستگی سلسلهٔ امامت»، ص97-102. @Al_Meerath

اثبات تاریخی وجود امام زمان عج از راه بررسی منصب وکالت در عصر غیبت صغری حسین قاضی‌خانی مشرق موعود ش۹، ۱۳۸۸ش. بحث در اثبات وجود امام دوازدهم شيعيان امامي، در گذر تاريخ همواره مطرح بوده است. امروزه افرادي مانند احمد الكاتب وجود وي را رد و بحث نواب اربعه را ساختگي برمي شمارند. مقاله حاضر درپي جواب گويي به اين گونه بحث هاست. در نوشته پيش رو، كوشيده شده است با بررسي منصب وكالت در عصر غيبت صغرا از راه شناخت وكلا و چگونگي فعاليت هاي آنان به اثبات وجود امام زمان از راه تاريخي و نه از راه هاي كلامي و حديثي پرداخته شود. در ابتدا نويسنده درپي اين مطلب است كه آيا در منابع كهن شيعي اطلاعات تاريخي در مورد منصب وكالت در دوره غيبت صغرا به گونه اي كه بتوان اين منصب را تاييد كرد وجود دارد؟ سپس با اثبات وجود اين منصب در منابع كهن شيعي به بررسي واقعيت تاريخي آن پرداخته، آن گاه با كنار هم قرار دادن و تحليل داده هاي تاريخي درپي اثبات وجود امام دوازدهم از طريق منصب وكالت برآمده است. یادداشت مرتبط: وکلای اربعه و منابع غیر امامی @gholow

گونه شناسی مدعیان دروغین وکالت امام زمان عج در عصر غیبت صغری با رویکردی نقادانه بر نظر احمد الکاتب حسین قاضی‌خانی و نعمت الله صفری مشرق موعود ش۱۹، ۱۳۹۰ش.  هنگام بررسی نقش نهاد وکالت در عصر غیبت صغرا، سخن از کارگزاران خائن و مدعیان دروغین وکالت، اهمیتی ویژه می یابد. از آن جا که افرادی موجه و صاحب نفوذ از این دست در میان شیعیان امامی دیده می شدند، مخالفت اینان می توانست تعارض هایی را در جامعه امامیه پدید آورد. احمد الکاتب با استفاده از این نکته، با غیرواقعی نشان دادن تعداد این افراد، سعی دارد از مخالفت و نزاع اینان با متصدیان وقت منصب وکالت، هیمنه ای بسازد تا ساختگی بودن اصل منصب وکالت در روزگار غیبت صغرا را نتیجه بگیرد و به تبع آن، وجود امام زمان را منکر شود.این نوشتار، بر آن است تا با واکاوی و تحلیل داده های تاریخی، در آغاز خواننده را با اوضاع و فضای سیاسی، فرهنگی و ... آن دوران آشنا سازد تا نقش این اوضاع، در بروز ادعاها و مخالفت های مدعیان دروغین آشکار گردد. سپس در ادامه، با گونه شناسی این افراد و رفتارهایشان، از ناکارآیی ادعاها و مخالفت های آنان در به چالش کشاندن جدی اصل منصب وکالت، پرده بردارد.همچنین با نگاهی به ادعاهای احمد الکاتب در این زمینه، درصدد پاسخ گویی به ادعاهای ایشان است. @gholow

📙تحقیق لطیف حول التوقیع الشریف ✍️آیت الله ید الله دوزدوزانی با مراجعه به منابع روایی وکتاب های بزرگان شیعه درمی یابیم بحث وگفت وگو درباره دیدار با امام عصر عج در بین شیعیان از زمان تولد حضرت، متداول بوده، و از جمله مسائل مرتبط توقیع امام عج برای نایب چهارم مرحوم سمری در نهی از ادعای مشاهده است. نویسنده کتاب به بررسی امکان یا عدم امکان مشاهده و رؤیت امام زمان عج می‌پردازد که پس از بررسی و تحقیق علمی کاملی براساس روایات، ادعای مشاهده حضرت حجت‌ عج را رد می‌کند و تأکید می‌کند: «امام ع به سبب مصلحت مشاهده را نهی‌ کرده‌اند، چون اگر این‌گونه نبود امروزه هر فردی در هر کوی و برزنی ادعا می‌کرد که آقا را مشاهده کرده و ایشان به وی توصیه‌هایی کرده‌اند.» ایشان در مصاحبه با «رسا» نیز گوید: «درباره موضوع مشاهده، 10 سال تحقیق میدانی از افراد مدعی بدون واسطه داشته‌ ام که هر فردی نیز ادعای عجیب داشته است، ولی به این نتیجه رسیده‌ ام که 99 درصد سخن این افراد کذب است.» و به نقد موارد پرآسیب پرداخته و در مورد مصداقی از مشاهده نیز «به قطع نرسیده‌ ام، ولی برای سخن افرادی که به قطع رسیده‌ اند ارزش قائل هستم.» @duzduzani_ir @gholow

◾️اعتبارسنجی آمار خبرگزاری هرانا از حوادث تلخ دی‌ماه 👇بیان اشکالات متعدد دربارۀ قالب ارائۀ آمارها

◾️اعتبارسنجی آمار خبرگزاری هرانا از حوادث دی‌ماه ✍️نام نویسنده محفوظ است. خبرگزاری هرانا (ارگان خبری مجموعۀ فعالان حقوق بشر در ایران) روزانه آماری تفصیلی از جان‌باختگان، مجروحان، و بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ماه منتشر می‌کند. این آمار مکرر مورد استناد بی‌بی‌سی فارسی هم بوده است. به نظر می‌رسد مطالعۀ آمار تفصیلی این خبرگزاری نشان از ساختگی‌بودن آن دارد. برخی از موارد مشکوک چنین است: 1. در 22 و 23 دی آمار جان‌باختگان درحال‌بررسی ثابت است ولی تأییدشده افزایش می‌یابد. بدین معنی که تمام افراد اعلام‌شده در این روز قابل‌تأیید بوده‌اند. 2. در روز 26 دی آمار جان‌باختگان با مجروحان برابر است: 2677 نفر. البته این مورد ممکن است به دلیل کپی‌کردن اشتباه رخ داده باشد. 3. روز 27 دی نسبت به 26 دی موارد مجروح کم می‌شود. آیا طبیعی است که 600 خانواده در یک روز، بهبود وضعیت را هم اعلام کنند؟ اگر بگوییم تعدادی از مجروحان کشته‌شده‌اند هم درست نیست چه میزان تفاوت 26 و 27 دی در مجروحان به کشته‌شدگان 27 دی اضافه نشده است (کاهش مجروحان: 600 نفر؛ افزایش مقتولان: 400 نفر). همچنین در طول آمار هیچ ارتباطی میان مجروحان و مقتولان نیست و همواره مجروحان با شیب کمی افزایش پیدا می‌کند و فقط در چهار مقطع افزایش چشمگیر دارد. 4. آمار مجروحان با سیر خیلی کمی در 27، 28، و 29 دی افزایش می‌یابد ولی در 30 دی یک‌باره 2.7 برابر می‌شود. درحالی‌که این ایام اوج درگیری‌ها نبوده و انتظار نیست عمده اطلاعات در این روز خاص برسد. 5. در 30 دی و 1 بهمن تعداد کشتگان درحال‌بررسی و تعداد مجروحان ثابت می‌ماند ولی تعداد کشته‌شدگان تأییدشده بسیار افزایش می‌یابد. یعنی تمام مواردی که در آن روز گزارش شده، همه تأییدشده و هیچ گزارش نیازمند بررسی در آن روز وجود نداشته است؟ 6. در روز 5 بهمن آمار در دو حیطۀ (کشته‌شدگان درحال‌بررسی) و (بازداشت‌شدگان) رشد فوق‌العاده‌ای می‌کند. در حالی که آمار در هر روز به طور متوسط کمتر از 1000 نفر به بازداشت‌شدگان افزوده می‌شد، در این روز 13000 نفر افزوده می‌شود. با این حال، به مجروحان فقط یک نفر اضافه می‌شود. اگر منبع آمارها خانواده‌ها هستند، چرا در یک روز چنین تغییرات عجیبی رخ می‌دهد. اگر هم منبع آمار، حکومتی است چرا روز به روز در تمام ابعاد ویرایش می‌شود (مثلاً نباید آمار مجروحان مدام زیاد شود چون شخص جدیدی که مجروح نمی‌شود). 7. در 7 بهمن یک‌باره بیش از 3 هزار نفر به مجروحان شدید اضافه می‌شود. طی چه فرایندی این افراد شناسایی می‌شوند که با گذشت حدود 20 روز، این تعداد مجروح در یک روز افزایش می‌یابند؟ 8. در 6-11 بهمن آمار کشته‌شدگان تأییدشده روز به روز افزاش می‌یابد ولی آمار جان‌باختگان درحال‌بررسی بدون تغییر و ثابت می‌ماند. با توجه به ثبوت آمار درحال‌بررسی، یعنی هیچ کسی به این‌ها اضافه یا کم نشده است. بر این اساس در شش روز متوالی تمام آمار اعلامی قابل‌تأیید بوده و هیچ یک مشکوک نبوده است. فرق این چهار روز با روزهای پیشین چیست که هیچ آمار مشکوکی در آن‌ها نیست؟ فرایند تغییر کرده است؟ و نیز هیچ‌یک از آن 17091 نفر در این روزها قابل رد یا تأیید نبوده تا از این آمار کاسته و به آمار محذوف یا آمار تأییدشدگان افزوده شود؟ 9. در 11 بهمن تعداد کشته‌شدگان تأییدشده کم می‌شود! 10. در 12 بهمن در اقدامی نوآورانه، آمار درحال‌بررسی یک‌باره 6 هزار نفر کاهش می‌یابد! در حالی که در هیچ‌یک از روزهای قبل کاهشی در آمار درحال‌بررسی نبوده و حتی 6 روز آمار فریزشده بود. چه تحولی در ارزیابی رخ داده که به بعد از روزها -و البته بعد از ارسال فهرست اعلامی دولت- آمار در حالی بررسی ناگهان کاملاً متحول می‌شود؟ 11. در 16 روز آغاز آمار، روزهای متعدد هست که آمار گرچه تغییرات چشمگیر در سطح صدگان و هزارگان داشته، در سطح یکان یا دهگان ثابت مانده است. این ثبوت گاه سه روز متوالی را شامل می‌شود. این نحو حضور اعداد نشانی از عددسازی نیست؟ 12. آمار کشتگان در دو ردیف درحال‌بررسی و تأییدشده منتشر می‌شده، ولی آمارهای دیگر (مجروحان و بازداشت‌شدگان) همواره صرفاً به صورت یکدست و تأییدشده است. طبیعتاً باید فرایند ارزیابی این‌ها یکسان باشد و اینکه فقط مقتولان دو عدد دارند، احتمال ساختگی‌بودن این فرایند برای مقتولان جهت جلب اعتماد به آمار را مطرح می‌کند. 13. هرانا مخاطبین محدودی دارد: در تلگرام 31 هزار، در اینستاگرام 83 هزار، و در توییتر 86 هزار مشترک. پس در سطح عمومی چندان شناخته‌شده نیست و در میان معترضین، مرجعیت رسانه‌هایی چون ایران‌اینترنشنال و وحیدآنلاین را ندارد. با این حال، مشخص نیست که چرا باید حدود 23 هزار خانواده، آمار کشته‌شدگان خود و مدارک مورد نیاز برای تأیید را به جای رسانه‌های معروف، به این رسانۀ کمتر شناخته‌شده بدهند. @Gholow

طبعاً این نوشتار در مقام تعیین کشته‌شدگان و مجروحان نیست، ولی تأیید آمارهای چنین موضوعات مورد اختلافی با ارائه اطلاعات دقیق و موردی بیشتر ممکن است. @gholow

تحلیل تاریخی روایتِ نکوهش دیوانگان در حدیقة الشیعة علی عادل زاده در این مقاله، یکی از احادیث منحصر به‌ فردِ کتاب حدیقة الشیعة در نکوهش دیوانگان، محور پژوهش قرار گرفته است. این حدیث از امام حسن عسکری (ع) روایت شده و به قرب‌الاسنادِ علی‌ بن‌ بابویه منسوب است. درباره متن و سند ادّعا شده برای این حدیث ابهامات زیادی مطرح است. میانِ این روایت و فضایی که به آن نسبت داده شده، مناسبتی دیده نمی‌شود. از سوی دیگر با گردآوری اطلاعات گوناگون درباره فضای پیدایش حدیقةالشیعة می‌توان نشان داد حدیث نکوهش دیوانگان با رویدادهای جزئی و عینی آن بستر تاریخی کاملاً منطبق است. بر این اساس می‌توان تحلیل تاریخی دقیقی از حدیث مذّمت دیوانگان ارائه داد و با پیگیری و بسط این ایده، اطّلاعات جالبی در راستای ریشه‌یابی این حدیث و نحوه پیدایش و پدیدآورنده کتابِ حدیقةالشیعة به دست آورد. بر اساس نتایج این پژوهش، پیدایش این حدیث به منازعات سید محمد میرلوحی سبزواری با صوفیان قرن ۱۱ق مرتبط است. #میرلوحی @Gholow

نقش میرلوحی سبزواری در پیدایش مختصر اثبات الرجعة منسوب به فضل بن شاذان پژوهش‌های مهدوی، تابستان 1401 چکیده: فضل بن شاذان (م260ق) کتابی به نام اثبات الرجعه نگاشته که به مرور زمان از بین رفته است. این کتاب ماهیت کلامی و نه حدیثی داشته است. تا قرن11ق، در منابع حدیثی، روایتی از این کتاب -با تصریح به نامش- دیده نمی‌شود؛ اما در قرن11ق سید محمد میرلوحی سبزواری و شیخ حرّ عاملی (م1104ق) احادیث زیادی از این کتاب روایت کرده‌اند. توضیحات شیخ حرّ درباره نحوه دسترسی به این روایات، تاریخ دسترسی او، ترتیب روایات و چگونگی اسناد در نسخه مورد استفاده شیخ حرّ، نشان می‌دهد که این نسخه برگرفته از کفایة المهتدی است. تنها کسی که ادعای دسترسی به اثبات الرجعه را مطرح کرده، میرلوحی است. زمان‌پریشی روایات منسوب به اثبات الرجعة، اشکالات زبانی، و مقایسه آن‌ها با منابع دیگر، ساختگی بودن آن‌ها را نشان می‌دهد. میرلوحی در ادعای دسترسی به منابعِ کهنِ دیگری نیز منفرد بوده است. نمود دغدغه‌های میرلوحی در این روایات نشان می‌دهد که مسئولیت پردازش آن‌ها بر عهده او است و این کار بیشتر با هدف اعتراض به علامه مجلسی انجام شده است. #میرلوحی @Gholow

میرلوحی سبزواری و جعل دو کتابِ انیس المؤمنین و کفایة البرایا   علی عادل زاده امیررضا میرزایی آینه پژوهش، شماره ۲۰۸، مهر و آبان ۱۴۰۳   چکیده: انیس المؤمنین کتابی است درباره تاریخ ائمه (ع) به زبان فارسی که به محمد بن اسحاق حموی شاگرد محقق کرکی نسبت داده شده است. تاریخ تألیف این کتاب ۹۳۸ ق ادعا شده است؛ با این وجود بررسی قدمت نسخ کتاب، سیر یادکرد از آن در منابع دیگر و ساختار غیرمنسجم کتاب، اصالت و اعتبار آن را با چالش جدی مواجه می‌کند. از مهم‌ترین دلائل ساختگی بودن این کتاب، زمان‌پریشی و ذکر توبه شاه طهماسب است که در زمان ادعاشده هنوز به وقوع نپیوسته بود. تاریخ جعل کتاب، آثاری که از آن یاد کرده‌اند، منابع نادرِ کتاب، ادبیات، سبک تألیف، دغدغه‌های مذهبی و اجتماعی مطرح در کتاب و شواهد دیگر نشان می‌دهد که سید محمد میرلوحی سبزواری مسئول جعل این کتاب است. .............................. اصلاح: در صفحه ۴۵۲، عبارت «که امروزه نسخه‌ای از آن در دست نیست.» باید به انتهای جمله قبل منتقل شود. #میرلوحی @Gholow