💠 ژئوپلیتیک هوش مصنوعی در منطقه MENA؛ مصر به دنبال حاکمیت دیجیتال | ITP.net | 🔹قاهره در حال بازتعریف نقش خود در نقشه جهانی فناوری است. در اقدامی که نشان‌دهنده تغییر اولویت‌های راهبردی دولت مصر است، نخستین اجلاس بزرگ «Ai Everything» در خاورمیانه و آفریقا (MEA)، تحت حمایت مستقیم «عبدالفتاح السیسی»، رئیس‌جمهور مصر، در قاهره برگزار می‌شود. این رویداد که فوریه ۲۰۲۶ را هدف گرفته، صرفاً یک نمایشگاه تجاری نیست؛ بلکه بیانیه‌ای سیاسی برای گذار مصر به سمت یک «اقتصاد مبتنی بر هوش» (Intelligence-driven Economy) است. 🔹محورهای راهبردی اجلاس: این نشست که با همکاری غول فناوری «GITEX» و وزارت ارتباطات مصر برگزار می‌شود، بازیگران کلیدی از ۳۰ کشور را گرد هم می‌آورد تا بر موارد زیر تمرکز کنند: ▫️توسعه زیرساخت‌های ملی هوش مصنوعی به عنوان ستون فقرات امنیت ملی. ▫️حرکت به سمت «حکمرانی دیجیتال پیشرفته» و تنظیم‌گری مقررات هوش مصنوعی در سطح منطقه. ▫️سرمایه‌گذاری روی سرمایه انسانی برای رقابت در صنایع آینده. 🔺این رویداد دارای لایه‌های پنهان قابل تأملی است: ۱. تثبیت "قدرت هنجاری" (Normative Power) در هوش مصنوعی: حضور نهادهای بزرگی مانند «برنامه توسعه سازمان ملل» (UNDP) و «بانک جهانی» در این اجلاس نشان می‌دهد که مصر به دنبال تبدیل شدن به هاب منطقه‌ای برای «قانون‌گذاری» و تعریف استانداردهای «هوش مصنوعی مسئولانه» است. در جنگ شناختی، هر کشوری که بتواند "استانداردها" را تعریف کند، بر "روایت‌ها" مسلط خواهد شد. ۲. حمایت مستقیم ریاست جمهوری نشان می‌دهد که قاهره، هوش مصنوعی را دیگر یک کالای لوکس نمی‌داند، بلکه آن را اهرمی برای «نفوذ سیاسی» در آفریقا و جهان عرب می‌بیند. تبدیل شدن به دروازه ورود فناوری به قاهره، به معنای کنترل شریان‌های داده و اطلاعات در منطقه‌ای است که تشنه توسعه دیجیتال است. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 بومی‌سازی هوش مصنوعی و داده و نبرد برای "استقلال فرهنگی" در MENA | Morocco World News | 🔹در «وب سامیت ۲۰۲۶ قطر»، مراکش از یک استراتژی جسورانه پرده برداشت که فراتر از دیجیتالی‌سازی صرف است. «آمال الفلاح سغروشنی»، وزیر انتقال دیجیتال مراکش، در دوحه اعلام کرد که رباط در حال پیاده‌سازی مدلی از توسعه است که در آن هوش مصنوعی نه یک ابزار وارداتی، بلکه ستون فقرات «برنامه‌ریزی اقتصادی» و «مدیریت عمومی» کشور است. 🔹این طرح که بخشی از چشم‌انداز «دیجیتال مراکش ۲۰۳۰» است، بر نکات کلیدی زیر استوار است: ▫️دیپلماسی دیجیتال منطقه‌ای: ایجاد هاب توسعه پایدار دیجیتال با همکاری UNDP برای رهبری فناورانه در آفریقا و جهان عرب. ▫️زیرساخت حاکمیتی: راه‌اندازی کیف پول دیجیتال ملی و شبکه 5G برای پشتیبانی از کلان‌داده‌ها. ▫️هوش مصنوعی بومی: تمرکز ویژه بر مدل‌هایی که با زبان‌ها و بسترهای فرهنگی منطقه سازگار شده‌اند. 🔺دفاع در برابر «امپریالیسم الگوریتمی» سخنان سغروشنی حاوی کدهایی است که در ادبیات امنیت شناختی بسیار حیاتی هستند: ۱. بومی‌سازی LLMها؛ سنگر مقاومت فرهنگی: تاکید وزیر بر «توسعه مدل‌های هوش مصنوعی منطبق با زبان و فرهنگ منطقه‌ای» یک اقدام تدافعی هوشمندانه است. در عصر هوش مصنوعی، مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) غربی حامل سوگیری‌های فرهنگی و ارزشی سازندگان خود هستند. مراکش با ساخت مدل‌های بومی، در تلاش است تا از «استعمار شناختی» جلوگیری کند و اجازه ندهد روایت‌ها و ارزش‌های جامعه‌اش توسط الگوریتم‌های بیگانه بازنویسی شوند. ۲. حرکت به سمت «AI Made in Morocco» نشان می‌دهد که این کشور درک کرده است که در جنگ‌های آینده، امنیت ملی مساوی با استقلال در پردازش داده‌هاست. وابستگی به زیرساخت‌های هوش مصنوعی خارجی، به معنای واگذاری کلیدهای مدیریت افکار عمومی به بازیگران ثالث است. ۳. صدور دکترین فناورانه: تلاش برای تکثیر این مدل‌ها در کشورهای آفریقایی و عربی، نوعی «قدرت نرم» برای مراکش ایجاد می‌کند. کشوری که پلتفرم‌های شناختی منطقه را طراحی کند، بر ناخودآگاه جمعی و جریان اطلاعات در آن منطقه نیز تاثیرگذار خواهد بود. 🏷 پیوست خبری 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 شناسایی اصطکاک شناختی و تله‌های ادراکی در طراحی محیط 🔹در یک گام انقلابی برای پیوند علوم شناختی و مهندسی محیط، پژوهشگران «ETH زوریخ» و «ویرجینیا تک» از مدل نوینی تحت عنوان «شبیه‌سازی‌های عامل‌محور محیطی» (Agentic Environmental Simulations) رونمایی کردند. این پژوهش که پارادایم‌های سنتی تعامل انسان-رایانه (HCI) را به چالش می‌کشد، پیشنهاد می‌دهد که محیط‌های ساخته‌شده نه به عنوان توده‌های فیزیکی، بلکه به عنوان «شرکای شناختی پویا» در نظر گرفته شوند. 🔹در این رویکرد، به جای محاسبات قطعی فیزیکی، از «مدل‌های زبانی بزرگ» (LLMs) برای پیش‌بینی وضعیت محیط بر اساس «انتظارات معنایی» استفاده می‌شود. این سیستم از یک معماری شناختی دوگانه (Dual-Process) بهره می‌برد: ▫️۱. خلبان‌خودکار اکتشافی (Heuristic Autopilot): لایه کم‌محاسبه برای امور روزمره و مسیریابی عادی (مشابه سیستم ۱ تفکر انسان). ▫️۲. استدلال اپیزودیک (Episodic Reasoning): ماژولی با محاسبات بالا که تنها در لحظات «شگفتی» (Surprisal) یا ابهام محیطی فعال می‌شود (مشابه سیستم ۲ تفکر انسان). 🔺این پژوهش مفاهیمی را معرفی می‌کند که در ادبیات جنگ شناختی و مدیریت ادراک بسیار حائز اهمیت هستند: ۱. فرمول‌بندی اصطکاک شناختی (Cognitive Friction): پژوهشگران شاخصی کمی برای اندازه‌گیری «انحراف نشانه‌شناختی» (Semiotic Divergence) ارائه کرده‌اند: این فرمول میزان اختلاف بین «انتظار ذهنی عامل» (E_{gen}) و «واقعیت فیزیکی محیط» (R_{phys}) را می‌سنجد. هرچه این عدد بالاتر باشد، یعنی محیط سیگنال‌های غلطی به ذهن کاربر ارسال می‌کند. ۲. امکانات فانتوم (Phantom Affordances) به مثابه تله: «اصطکاک شناختی بالا» منجر به پدیده‌ای به نام «امکانات فانتوم» می‌شود؛ نقاطی که معماری وعده‌ای می‌دهد که قادر به انجامش نیست. در فضای عملیات روانی، این نقاط همان جاهایی هستند که «ناهمترازی نشانه‌شناختی-شناختی» رخ می‌دهد و فرد دچار سردرگمی یا «لحظات گم‌گشتگی» (Moments of Disorientation) می‌شود. ۳. بازتعریف توهم (Hallucination) هوش مصنوعی: نکته درخشان این پژوهش، تغییر نگاه به «توهمات» مدل‌های مولد است. در اینجا، توهم یک خطا نیست، بلکه یک «ابزار تشخیص» (Diagnostic Tool) است. وقتی هوش مصنوعی در شبیه‌سازی دچار توهم می‌شود، یعنی طراحی محیط دارای ابهام است و سیگنال‌های محیطی نتوانسته‌اند واقعیت را به درستی به ذهن منتقل کنند. ۴. نقشه‌های حرارتی ادراکی (Perception Heatmaps): این سیستم با جدا کردن واقعیت هندسی از واقعیت تجربی، نقشه‌های حرارتی تولید می‌کند که نه دما، بلکه «بار احساسی»، «استرس» و «ریسک ادراکی» را نشان می‌دهند. این ابزار می‌تواند پیش از ساخت یک محیط، نشان دهد که کدام بخش‌ها پتانسیل ایجاد اختلال شناختی در کاربران (به‌ویژه افراد با تنوع عصبی) را دارند. ✅ این فناوری از مرحله بهینه‌سازی فضا عبور کرده و به «ارکستراسیون شناختی» (Cognitive Orchestration) رسیده است. در دنیایی که محیط‌ها می‌توانند ذهن را جهت‌دهی کنند، حفظ «حاکمیت شناختی» (Cognitive Sovereignty) و شفافیت در طراحی، مرز باریک میان یک محیط هوشمند و یک محیط دستکاری‌کننده ذهن است. 🏷 پیوست تخصصی (متن کامل گزارش) 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 ائتلاف نخبگان و بازسازی سرمایه ادراکی در امارات | World Laureates Summit | 🔹در بزرگترین تجمع علمی جهان، دبی میزبان بیش از ۱۰۰ برنده جایزه نوبل و مدال‌های فیلدز و تورینگ در قالب «اجلاس جهانی برگزیدگان» (World Laureates Summit) بود. این نشست که همزمان با اجلاس سران دولت‌ها برگزار شد، هدف بی‌سابقه‌ای را دنبال می‌کند: پیوند مستقیم میان «اتاق‌های فکر علمی» و «میزهای تصمیم‌گیری سیاسی». 🔹محورهای کلیدی قدرت‌نمایی علمی: در این ماراتن فکری که با حضور عالی‌ترین مقامات امارات برگزار شد، بر موارد زیر تاکید گردید: ▫️تاسیس پایگاه دائم «انجمن جهانی برگزیدگان» در امارات (تبدیل شدن به هاب علمی منطقه). ▫️تمرکز بر فناوری‌های تحول‌آفرین: کوانتوم، نانوتکنولوژی، علوم اعصاب (Neuroscience) و هوش مصنوعی. ▫️فرموله‌سازی «سیاست‌های علم‌محور» برای مدیریت منابع پایدار و امنیت جهانی. 🔺این رویکرد امارات فراتر از توسعه است و لایه‌های عمیق‌تری را هدف قرار داده است: ۱. مهندسی «مرجعیت ادراکی»: امارات با جذب ۱۰۰ مغز برتر جهان، در حال انجام یک عملیات «جذب نخبگانی» و تثبیت خود به عنوان «مرجع حقیقت» در آینده است. وقتی علم در یک جغرافیا متمرکز شود، آن جغرافیا به "قطب‌نمای اخلاقی و علمی" جهان تبدیل می‌شود. این یعنی هدایت روایت‌های آینده در دست کسی است که صاحبان ایده را در اختیار دارد. ۲. کاهش «اصطکاک تصمیم‌گیری» در حکمرانی: رهبران امارات تاکید کردند که دانشمندان «شرکای کلیدی در تصمیم‌گیری» هستند. در جنگ شناختی، سرعت تبدیل «داده» به «تصمیم» تعیین‌کننده است. ادغام دانشمندان در بدنه دولت، باعث کاهش خطاهای ادراکی سیاست‌مداران و افزایش دقت در عملیات‌های روانی-اجتماعی مبتنی بر داده می‌شود. ۳. سرمایه انسانی به مثابه «سپر دفاعی»: محمد عبدالله القرقاوی در این نشست اشاره کرد که «ملت‌ها با سرمایه انسانی ساخته می‌شوند، نه منابع.» از منظر شناختی، کشوری که نخبگان جهان را در کنار خود داشته باشد، دارای یک «مصونیت شناختی» در برابر بحران‌هاست؛ چرا که پیشرفته‌ترین ابزارهای پیش‌بینی و تحلیل (از هوش مصنوعی تا علوم اعصاب) را در لایه اول دفاعی خود جای داده است. ✅ پیام این اجلاس به جهان روشن بود: امارات مدعی است که در حال گذار از «قدرت سخت» به «قدرت نرمِ ادراکی» است. میزبانی از انجمن جهانی برگزیدگان، یعنی استقرار «سیستم عامل فکری» جهان در خاک این کشور؛ اقدامی که مرجعیت امارات را در دهه‌های آینده تضمین خواهد کرد. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

💠 رد پای فناوری‌های جنگی رژیم صهیونیستی در بریتانیا | Al Jazeera | 🔹وزارت کشور بریتانیا در اقدامی جنجالی، از گسترش گسترده‌ی ناوگان «ون‌های تشخیص چهره زنده» خبر داد. «شبانا محمود»، وزیر کشور، اعلام کرد که تعداد این واحدهای نظارتی از ۱۰ به بیش از ۵۰ دستگاه افزایش خواهد یافت. اما نکته‌ی تکان‌دهنده، هویت تأمین‌کننده تکنولوژی پشت این پروژه است: شرکت اسرائیلی Corsight AI. 🔹جزئیات این پیوند تکنولوژیک: این پروژه ۲۰ میلیون پوندی، نرم‌افزاری را به خدمت گرفته که پیش‌تر توسط واحد اطلاعاتی ۸۲۰۰ اسرائیل در غزه برای ردیابی، شناسایی و بازداشت هزاران فلسطینی استفاده شده است. ▫️پیمانکار: شرکت Digital Barriers با همکاری مستقیم Corsight AI (مستقر در اسرائیل). ▫️هدف: شناسایی افراد حاضر در لیست‌های تحت تعقیب پلیس در سراسر بریتانیا به صورت آنی. ▫️سابقه: تکنولوژی مذکور در غزه با انتقادات شدیدی به دلیل «نرخ خطای بالا» و بازداشت‌های اشتباه روبرو بوده است. 🔺این رویکرد فراتر از یک خرید تجهیزاتی ساده است و لایه‌های عمیق‌تری از مدیریت جمعیت را هدف قرار می‌دهد: ۱. عادی‌سازی نظارت جنگی: وقتی تکنولوژی که برای «هدف‌زنی» و «جداسازی جمعیت» در یک منطقه جنگی طراحی شده، در خیابان‌های لندن پیاده می‌شود، مرز میان «شهروند» و «سوژه امنیتی» فرو می‌پاشد. این یک عملیات شناختی برای عادت دادن ذهن جامعه به «زیستن در یک محیط نیمه‌جنگی» است. ۲. معماری نفوذ بر اساس شبکه نخبگان اطلاعاتی: نگاهی به هیئت مدیره شرکت Corsight، ردپای عمیق نهادهای امنیتی را نشان می‌دهد؛ از افسران سابق «شین‌بت» تا «گیورا ایلند»، طراح طرح محاصره شمال غزه. این یعنی بریتانیا در حال خرید یک «دکترین نظارتی» است که توسط معماران جنگ‌های نوین طراحی شده است؛ سیستمی که برای «ایجاد اصطکاک ادراکی» در مخالفان و ردیابی حداکثری طراحی شده است. ۳. قربانی کردن حریم خصوصی در پای «الگوریتم‌های خطاکار»: پژوهشگران حقوق بشر هشدار می‌دهند که این سیستم‌ها با نقض گسترده حریم خصوصی، عملاً حق آزادی بیان و تجمع را به یک «ریسک امنیتی» تبدیل می‌کنند. استفاده از سیستم‌هایی که در میدان جنگ تست شده‌اند (Battle-tested)، به معنای انتقال خشونت ساختاری هوش مصنوعی به قلب جوامع دموکراتیک است. 🏷 پیوست خبری-تحلیلی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت

📣 بهره‌بردار بودن امتیاز نیست! این جمله یکی از کلیدی‌ترین بخش نگاه راهبردی رهبر انقلاب به هوش مصنوعی است.

💠 وقتی رهبر انقلاب با چنین جدیتی از لزوم عبور از جایگاه «کاربر و بهره‌بر» و رسیدن به «لایه‌های عمیق» هوش مصنوعی صحبت می‌کنند، ماجرا فراتر از یک پیشرفت علمی ساده است. 💠در دنیای امروز، هوش مصنوعی فقط ابزار محاسبه نیست؛ بلکه ابزار ادراک‌سازی است. الگوریتم‌هایی که خوراک فکری میلیاردها انسان را تأمین می‌کنند، اگر بومی نباشند، یعنی ما زمین بازی ذهن جامعه را به بیگانگان سپرده‌ایم. این تأکید بر زیرساخت و لایه‌های عمیق، نشان‌دهنده احاطه کامل ایشان به مقوله «جنگ شناختی» است. اگر ما فقط مصرف‌کننده هوش مصنوعی باشیم، در واقع مصرف‌کننده روایتی هستیم که دیگران برایمان ساخته‌اند. اما تسلط بر زیرساخت، یعنی حفظ استقلال فکری و فرهنگی در عصر دیجیتال. امنیت آینده، در گرو استقلال در هوش مصنوعی است. 💠 اشاره دقیق ایشان به ورود به «لایه‌های عمیق»، یک فرمان آتش‌به‌اختیار برای نخبگان است. چرا؟ چون هوش مصنوعی در لایه‌های زیرین خود، ابزار اصلی جنگ شناختی و مدیریت افکار عمومی در دنیاست. کسی که زیرساخت را در دست دارد، برنده جنگ روایت‌هاست. ایران باید در جمع ۱۰ کشور اول دنیا باشد؛ نه فقط در استفاده، بلکه در خلق و تسلط بر این فناوری. 🇮🇷✌️ #هوش_مصنوعی #رهبر_انقلاب #جنگ_شناختی 🌐 متاکاگ | فراتر از شناخت