🧿 روش شناسی تطبیقی احادیث مهدویت در مکاتب حدیثی قم، بغداد و اصفهان ✍️ علی راد _ مریم نساج چکیده باتوجه به متفاوت بودن روش‌ها در مکتب‌های حدیثی، بررسی روش هرکدام از سه مکتب حدیثی قم، بغداد و اصفهان می­تواند ما را به مجموعه اندیشه‌هایی که در مبانی اخذ و نقل حدیثی، دیدگاهی همسو یا متفاوت دارند؛ آشنا سازد. در این مقاله سعی بر این است که روش شناسی احادیث مهدویت از دیدگاه این سه مکتب بیان شود: از مکتب حدیثی قم، کتاب کمال الدین و تمام النعمه شیخ صدوق؛ از مکتب حدیثی بغداد، کتاب الارشاد شیخ مفید و از مکتب حدیثی اصفهان، کتاب بحارالانوار علامه مجلسی انتخاب شده است. از جمله اهداف، بازشناسی اصول و معیارهای مولفان در گزینش، گزارش، تحلیل و تبیین محتوایی و اعتبارسنجی روایات مهدویت است. ازاین­ رو، به بررسی تطبیقی و بیان وجوه اشتراک و افتراق این سه کتاب پرداخته می­شود. کلیدواژه‌ها روش شناسی احادیث مهدویت مکتب حدیثی الارشاد کمال الدین و تمام النعمه بحارالانوار. #استاد_علی_راد 🆔✨@OstadRad✨

🧿 روش شناسی و گونه شناسی مصادر تاریخ الحجه بحارالانوار ✍️ علی راد _ مریم نساج چکیده علامه مجلسی در «تاریخ الحجه» که بخشی از کتاب بحارالانوار است، به گزینش و گزارش روایات مهدویت پرداخته است. مسئله اصلی این پژوهه، روش شناسی روایی و گونه شناسی مصادر علامه مجلسی در این بخش است. نتایج بررسی و ارزیابی «تاریخ الحجه» نشان داد که علامه در روش شناسی خود از فهم متن و فهم مقصود بهره جسته و ژرف اندیشانه به چینش و تحلیل روایات مهدویت پرداخته است. ایشان پس از احراز صحت متن از طریق توجه به اختلاف نسخه ها، تصحیف و توجه به تقطیع، به دنبال فهم متن به واسطه بررسی غریب الحدیث­ها و توجه به بلاغت و خانواده حدیث است و از طریق گردآوردن قرینه­هایی چون آیات قرآن کریم، عقل باوری، تاریخی­نگری به دنبال کشف مراد جدی و مقصود اصلی معصوم می­باشد. تنوع، اعتبار و اصالت سه ویژگی مصادر مجلسی در«تاریخ الحجه» به شمار می‌آید. دانلود کنید : https://www.entizar.ir/article_75287.html ┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈• @OstadRad Books : https://B2n.ir/r67349 Articles : https://B2n.ir/j95840 Lectures : https://B2n.ir/w50917

علامه شیخ عبدالکریم زنجانی (۱۳۰۳–۱۳۸۸ قمری)

علامه شیخ عبدالکریم زنجانی عبدالکریم بن محمدرضا بن محمدحسن بن محمدعلی نجفی زنجانی؛ مجتهد امامی، فیلسوف و متکلم و نویسنده و یگانه روزگار خود... شیخ محمد سند می گوید: مرحوم شیخ عبدالکریم زنجانی، نمی‌دانم نام او را شنیده‌اید یا نه، استاد سید خوئی بود. او با نیت ایجاد تقریب بین مذاهب به مصر سفر کرد، حتی طه حسین در کنگره اسلامی فلسطین دست او را بوسید و گفت این اولین بار است که دستی را می‌بوسم و این از روی تحسین است. شیخ محمدحسین آل کاشف الغطاء در نجف نیز این اقدامات را انجام داد، اما در نزدیک کردن دیدگاه‌ها و نظرات موفق نشد. مردم مصر، اردن و شام با شیخ عبدالکریم زنجانی ارتباط خوبی برقرار کردند، حتی او در مسجد اموی خطبه‌ای پرشور خواند و از شیعیان اهل بیت تنها شیخ عبدالکریم زنجانی بود که به این منبر رفت. شیخ محمدحسین آل کاشف الغطاء به شیخ عبدالکریم گفت: من رفتم و به موفقیتی که تو دست یافتی نرسیدم، و نکته این جاست که تو عرب نیستی ولی من عربم! شیخ در پاسخ گفت: چون تو رفتی و با علم ادبیات با آن‌ها مواجهه کردی، با اینکه در ادبیات توانایی داشتی، ولی مصر مادر ادبیات است. من با علم فلسفه و منطق نزد آن‌ها رفتم و آن‌ها در این زمینه توانایی ندارند. کتاب عوالم الإنسان و منازله، العقل العملي و قضاياه، ج۱، ص۲۶۵. @olama_zanjan

آیت الله شیخ عبدالکریم زنجانی در کنار ملک فیصل ثانی در نجف

صلاح جواد شبّر در کتاب 101 شخصیت فراموش شده(101 شخصیه منسیه) آورده است: به‌خاطر می‌آورم که اوایل دهه شصت میلادی بود که دیدم شیخ عبدالکریم زنجانی از خانه‌اش در منطقه «الحویش» بیرون آمد تا برای نماز جماعت به مسجد امام علی(ع) برود. او همیشه درون حرم، در راهروی سمت شمالی، مقابل درِ قبله می‌ایستاد. جلوی رویش یک سجاده بزرگ پهن می‌کرد، سپس روی زانو می‌نشست و مشغول ذکر و دعا می‌شد. نمازش طول می‌کشید و در نتیجه شمار نمازگزاران پشت سرش اندک بود. خانه‌اش بیش از ۳۰ مترمربع نبود؛ در کوچه‌ای در نجف که اوایل ورود امام خمینی(ره) به نجف (۱۹۶۵/۱۳۴۴ش) در آن ساکن بودند و به «عقد سی مونی» معروف بود. منشأ این نام را نمی‌دانم. خانه نزدیک بازار بود و شاید در گوشه‌ای از درِ ورودی، که شیخ هنگام ورود و خروج از آن رنج می‌کشید. شیخ مردی بلندقد و درشت‌اندام بود با ریش سفید انبوه که چهره‌اش را نورانی می‌کرد، عینک بر چشم و عمامه‌ای بزرگ که نشان از رسیدن او به مرتبه اجتهاد داشت. در بازار راه می‌رفت و به همه کاسبان سلام می‌کرد. در دوره سلطنت، ملک فیصل به دیدارش رفت و به خانه محقرش پا گذاشت؛ خانه‌ای که از ساده‌ترین منازل به شمار می‌آمد. گمان نمی‌کنم خانواده‌ای در عراق یا حتی ایران داشت. پادشاه اصرار داشت به دیدارش در آن کوچه تنگ و آلوده برود. در آن زمان، اهل نجف نسبت به هرگونه ارتباط علما با حکومت حساس بودند و چنین رابطه‌ای را حمل بر بدی می‌کردند، چراکه جامعه، ارتباط با قدرت را به معنای تأیید مشروعیت آن می‌دانست‌، با اینکه من چنین فکری را قابل توجیه می‌دانم. همین نگاه باعث شد که جامعه تا حدی او را طرد کند و تبلیغاتی علیه‌اش شکل بگیرد. برخی حتی از سلام کردن به او خودداری می‌کردند. با این حال، از نظر علمی و جایگاه، شهرت بسیاری داشت و بسیاری او را در ردیف بزرگان علم زمانه‌اش می‌شمردند. او از نخستین کسانی بود که علم حوزه نجف را به بیرون منتقل کرد و به مأموریت‌هایی در دمشق، مصر، الازهر، فلسطین و… رفت. کتابی از سفرهایش وجود دارد. گفته می‌شود وقتی «طه حسین» (۱۹۷۳-۱۸۸۹) در یکی از کنفرانس‌هایش سخنان او را شنید، باور نمی‌کرد شخصیتی با چنین عمق فلسفی و علمی از حوزه نجف آمده باشد. در آن زمان طه حسین وزیر فرهنگ مصر بود و دو ساعت سخنرانی شیخ، نگاه محافل علمی مصر و الازهر را نسبت به نجف تغییر داد و پلی فکری میان این دو مرکز مهم علمی ایجاد کرد. این رویداد را محمد جواد مغنیه ثبت کرده و روزنامه لبنانی «العرفان» نیز منتشر کرده‌ است. این علامه بزرگ خود را وقف پژوهش‌های فلسفی کرده بود و در پی آن بود که سطح علمی نجف را بالا ببرد، حتی در حوزه فلسفه. اما آن زمان فلسفه مظنون بود و فلاسفه را اهل خیال‌پردازی یا حتی بی‌دینی می‌دانستند. همانند ماجرای مخالفت‌ها با بنیانگذار فلسفه شیعی در اواسط قرن بیستم، به دلیل مباحثی مثل نسبیت و رابطه جرم و انرژی. او در هند نیز در دانشگاه‌ها سخنرانی کرد. شیخ عبدالکریم زنجانی (۱۸۷۸-۱۹۶۸) اهل زنجان (روستاهای ترک‌زبان) بود. پس از هجرت به نجف، نزد بزرگان از جمله سید محمدکاظم یزدی ـ صاحب «عروه الوثقی» (وفات ۱۹۱۹) ـ و آخوند خراسانی (وفات ۱۹۱۱) شاگردی کرد تا به مرتبه اجتهاد رسید. در آن دوران، زنجانی دریافت که تحریم کامل رابطه با حکومت از سوی مراجع نجف، پس از بازگشت آنان از ایران در ۱۹۲۳، پیامدهای منفی برای آینده تشیع در عراق خواهد داشت. از این رو، تصمیم گرفت کانالی برای ارتباط باز کند بدون آنکه درگیر نزاع با سلطنت شود. پادشاه در او مردی میانه‌رو و زاهد دید که از پذیرش هدایا یا امتیازات خودداری می‌کرد. او در فلسفه و فقه آثار متعددی نوشت که از جمله آن‌ها کتابی درباره فیلسوفان اسلامی، اثری درباره ابن‌سینا، رساله‌ای در اهمیت جهاد در فلسطین، کتابی در مسائل فقهی، و اثری با عنوان «آرمان‌ها در اسلام» بود. شیخ همیشه تنها به حرم می‌رفت و تنها بازمی‌گشت. به نوعی با فضای غالب آن روز نجف هم‌خوانی نداشت. وی در سال ۱۹۶۸ در خانه‌اش در بازار «الحویش» در گذشت؛ خانه‌ای که هنوز پابرجاست و در کوچه‌ای تنگ، نمور و تاریک قرار دارد. مردی که در نهایت فقر چشم از جهان بست، بی‌هیچ تعلق دنیوی، و در حرم مطهر به خاک سپرده شد. اگر درست یادم باشد، تابستان بود و پیش از آنکه برای تحصیل به بغداد بروم و کمی بعد حزب بعث به قدرت رسید. آشنایی من با او به اوایل دهه شصت میلادی بازمی‌گردد، شاید آن زمان بیش از هشتاد سال داشت. خانه‌اش مقابل مغازه عمویم در بازار الحویش بود و هنگام رفتن به نماز، با عمویم برخورد می‌کرد. روزی هم گفتم که می‌خواهم به دیدارش بروم.... @olama_zanjan