هدایت شده از طومار نقد
fazael alavi az setiz ta khowe.mp3
زمان:
حجم:
21.8M
🎧 صوت نشست علمی:
⏪ فضایل امام علی علیه السلام ؛ از ستیز تا غلو
🔶 ارائه کننده : حجت الاسلام دکتر علی راد : دانشیار دانشگاه تهران .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
روایت ارجاع شهرت شافعی به فضیلت امام علی (ع) ؛
دلالت های تاریخی و فرهنگی
🖋علی راد
در تاریخ فقه و حدیث عامّه شخصیت های بودند که شهرت و آوازه خود را مدیون , عنایت و لطف امام علی (ع) می دانستند . برای نمونه در چرایی نامداری و آوازه فقه محمد بن ادریس شافعی ( 150 – 204 ق ) , موسس و فقیه نامدار فقه شافعی, چنین روایت شده است که او حضرت علی (ع) را در خواب دید که با او مصافحه نمود و انگشترش را در انگشت شافعی نهاد . خواب شافعی چنین تعبیر شد که مصافحه امام علی (ع) امان یافتن از عذاب و انگشتر در دست نمودن توسط آن امام همام شهرت یافتن به بلندای شهرت امام علی (ع) در شرق و غرب جهان است . متن این روایت به گزارش خطیب بغدادی چنین است:
« أخبرنا أبو الحسن محمد بن أحمد بن إبراهيم بن شاذي الهمداني قال نبأنا أبو نصر منصور بن عبد الله الهروي الصوفي بهمذان قال : سمعت أبا الحسن المغازلي يقول سمعت المزني يقول سمعت الشافعي يقول رأيت علي بن أبي طالب في النوم ، فسلم علي وصافحني ، وخلع خاتمه وجعله في إصبعي ، وكان لي عم ففسرها لي فقال لي أما مصافحتك لعلي فأمان من العذاب ، وأما خلع خاتمه فجعله في إصبعك فسيبلغ اسمك ما بلغ اسم علي في الشرق والغرب » ( تاریخ بغداد , ج 2 , ص 58).
تحلیل و ارزیابی :
یک. این روایت با صرف نظر از اعتبار سنجی آن گویای این دلالت تاریخی است که در قرن دوّم و سوم هجری نام و آوازه امام علی (ع) در شرق و غرب جهان طنین انداز بود و شخص شافعی یا طرفداران وی آرزو داشتند که در سایه سار و پرتو آن به چنین شهرتی در جهان دست پیدا کنند لذا پیش فرض تاریخی این روایت مسلّم دانستن نام حضرت علی (ع) به مثابه نماد شهرت فراگیر نزد عام و خاص در قرن دوم هجری است . این لایه از دلالت تاریخی روایت نمی تواند موضوع یا برساخته راوی باشد بلکه امری مشهور و مسلّم در گفتمان فرهنگی و دینی مسلمانان در قرن دوّم و سوّم هجری است که شهرت یافتن فقه شافعی بر آن استوار شده است .
دو. این روایت دو انگاره سعادتمندی در آخرت و شهرت در دنیا را با نام امام علی (ع) پیوند زده و از آندو در پیش فرض های شهرت فقه شافعی بهره مند است . مصافحه علوی با اشخاص , نماد رهایی از آتش جهنم و سعادتمندی شخص است . انگشتر علوی نماد شهرت یافتن و نامداری در جهان است و زمینه توفیق شخص را در حرفه و شغل او پدید می آورد . این تعبیر از مصافحه و انگشتر علوی نزد معبرّان قرن دوّم هجری پذیرفته شده بود و شهرت فقه شافعی بر این انگاره های تعبیر خواب استوار است و نمی تواند موضوع و برساخته باشد .
سه. ابوابراهیم اسماعیل بن یحیی مُزَنی مصری (۱۷۵-۲۶۴ ق) شاگرد بدون واسطه شافعی بود که فقه شافعی را از او فراگرفت . این روایت در بازه زمانی حیات مزنی نقل میشود که شافعی هر چند مشهور است ولی دامنه شهرت او در جهان فراگیر نشده است لکن در روند تاریخی پیش بینی مزنی یا تعبیر خواب شافعی به واقعیت پیوست و شافعی تا کنون از مشاهیر فقه در جهان اسلام است حال اینکه شمار زیادی از فقیهان در تاریخ به فراموشی سپرده شدند .
چهار. طرفداران مذاهب فقهی در رقابت های خود با یکدیگر به دنبال این بودند که علت ویژه و منحصر به فرد , فرا مادی و ملکوتی برای شهرت و اعتبار فقه خود تبیین کنند . ارجاع این شهرت و اعتبار به لطف و عنایت امام علی (ع) از چنان قوت و مقبولیتی برخوردار بود که جریان رقیب به دلیل شخصیت ممتاز و بی نظیر حضرت علی (ع) جرأت انکار و رد آن را نداشت . بر فرض اعتبار این روایت , شافعی یا مزنی از ظرفیت این انگاره رایج در گفتمان دینی قرن دوّم و سوّم هجری به خوبی بهره بردند هر چند فرضیه اعتبار اصل خواب شافعی نیز مخدوش نیست و هم چنان در بوته امکان قرار دارد.
نتیجه اینکه علی رغم تلاش گسترده جریانهای عترت گریز, نام و آوازه علی علیه السلام در بلندای تاریخ و به فراخنای فرهنگ مسلمانان هم چنان در اوج و فراز بوده و هست به گونه ای که نخبگان مذاهب در آرزوی این بودند و هستند که هُمای سعادت و شهرت به لطف و عنایت آن حضرت بر سَر ایشان سایه افکند.
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
Mohammad EsfahaniMohammad Esfahani - Ali Ey Homaye Rahmat (UpMusic).mp3
زمان:
حجم:
16.3M
╭─┈┈
علی ای همای رحمت
╰───────────────
💢مولود کعبه در کشاکش نفی و تعمیم (بخش اول)
بازخوانی رویکرد علامه سید محمد هادی میلانی
✍️ علی راد
آیت الله میلانی در تدوین اثر ارزشمند "قادتنا کیف نعرفهم" روشی مبتنی بر تحلیل و نقد دقیق نظریات رقیب اتخاذ نموده است. این رویکرد، نه تنها بیانگر تسلط ایشان بر موضوع، بلکه نشان دهنده تعهد به ارائه تصویری جامع و مستدل از فضائل و مناقب اهل بیت (ع) است. در واقع، نقد نظریه رقیب، از ارکان مهم در روش شناسی ایشان محسوب می شود.
میلانی با اشراف کامل به فرضیه ها، نظریه ها و شبهاتی که از سوی جریان های معاند در جهت نفی، انکار، تردید و تضعیف جایگاه اهل بیت (ع) مطرح شده است، به شکلی مستقیم و غیرمستقیم به نقد و بررسی آنها می پردازد. این نقدها، صرفاً پاسخگویی به اتهامات نیستند، بلکه فرصتی برای تبیین دقیق تر و مستندتر حقایق تاریخی و اعتقادی فراهم می آورند.
با این روش، آیت الله میلانی نه تنها خواننده را با دیدگاه های مختلف آشنا می سازد، بلکه با ارائه استدلال های قوی و مستند، امکان انتخاب آگاهانه و مبتنی بر تحقیق را برای او فراهم می آورد. در نتیجه، "قادتنا کیف نعرفهم" اثری صرفاً تاریخی نیست، بلکه یک اثر تحلیلی و نقادانه است که خواننده را به تفکر و بررسی دقیق در خصوص جایگاه و فضائل اهل بیت (ع) دعوت می کند. به این ترتیب، نقد نظریه رقیب، نقشی حیاتی در تحقق هدف اصلی کتاب، یعنی شناخت صحیح و عمیق قادتنا، ایفا می کند.
هرچند آیتالله میلانی به صراحت از نام نظریهپردازان رقیب و یا منابع آنها یاد نمیکند، لیکن با دقت در استدلالها، شواهد تاریخی و تحلیلهای ارائه شده در کتاب، بر خواننده آگاه آشکار میشود که ایشان با نگاهی دقیق و اشراف کامل به نظریات مخالف، به رد و ابطال آنها مبادرت ورزیده است. به عبارت دیگر، ساختار کلی کتاب و استدلالهای موجود در آن، خود پاسخی ضمنی و مستدل به این نظریات محسوب میشود. تولد امام علی(ع) در داخل کعبه از جمله حوادث شگرف در حیات ایشان است لذا هماره محدّثان, تاریخ نویسان و سیره نگاران به این مهم در شرح و حال آن حضرت جستاری را به این واقعه اختصاص داده اند, برخی نیز در اثری مستقل و به تفصیل به آن پرداخته اند. آیت الله میلانی نیز ناگزیر از این است که به این مهم بپردازد زیرا این واقعه از جمله نشانگان ویژه ای است که تمایز شخصیت حضرت علی را از دیگران در مرحله تولد اثبات می کند لذا در اندیشه شیعه از اهمیت و کارکرد زیادی برخوردار است.
نقد و بررسی ادعاهای رقیب درباره این واقعه از تاریخ و سیره حضرت علی نمونهای برجسته از رویکرد آیتالله میلانی در نقد نظریه رقیب است. به طور کلی در جبهه نظریه رقیب چندین مسئله و چالش درباره این واقعه ادعا شده است: عدم تواتر, عدم انحصار به علی(ع).
مولف کتاب قادتنا کیف نعرفهم جستار «علی ولید الکعبة» را در مقام نقد هر یک از این انگاره ها تنظیم کرده است, روایات برگزیده, استنادات تاریخی و ادبی آیت الله میلانی در این بخش گویای این مهم است که قصد پنهان او نقد و رد هر یک از این پنداره ها بوده است. این مهم برای خواننده ای که با دیدگاه های شناخته شده در واقعه تولد امام علی در داخل کعبه آشنایی کامل دارد, روشن است.
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
💢مولود کعبه در کشاکش نفی و تعمیم(بخش دوم)
بازخوانی رویکرد علامه جعفر مرتضی عاملی
✍️علی راد
پدیده غلو و پیامدهای منفی آن در تاریخ فکر و میراث امامیه بهویژه در فضایل و مناقبنگاری که بخشی از سیرهنویسی است واقعیتی انکارناپذیر است. غلو با دو گونه غلو سیاسی و غلو معارفی ـ عملی تلاش داشت چهره اسلام و اهلبیت(ع) را مشوّه کنند، اما با مقابله امامان شیعه در تحقق اهداف خویش ناکام ماند، ولی ردپای تلاشهای نافرجام آنان در متون و میراث بهویژه در سیره و فضایل ایشان باقی ماند. این رسوبات در دورههای متأخر از طریق برخی از آثار و شخصیتهای غلوگرا احیا شد و در ذهنیت افراد ناآگاه در تقریر سیره و ترسیم سیمای امامان شیعه اثر گذاشت. از اینرو توجه سیرهنگاران به پدیده غلو و بازتابهای آن در متون و میراث شیعی امری انکارناپذیر است و غفلت از آن پیامدهای نادرستی را در سیره نگاری معصومان به دنبال دارد. محقق عاملی در سیرهنگاری امام علی(ع) با نگاهی دقیق و ظریف به واکاوی و نقد رگههای غلو در سیره علی(ع) پرداخته است که از جمله آنها غلوانگاری ولادت علی(ع) در داخل کعبه است که به بهانه تشابه به آموزههای غالیانه در اصالت نصوص متواتر تشکیک نمیکند. پیش از تقریر و ارزیابی نظریه محقق عاملی توجه به دو نکته ذیل ضروری است:
1. فرایند و چگونگی حضور فاطمه بنت اسد(س) در داخل کعبه هنگام تولد امام علی(ع) از حوادث خاص و شگفت حیات ایشان است. نظر به اهمیت این واقعه و فضیلت آن برای امام علی(ع)، هماره این بخش از حیات ایشان مورد اهتمام ویژه سیرهنگاران امامی بوده و هست. اهتمام محققان امامیه در سده اخیر به تکنگاشتهای تخصصی در این موضوع، اهمیت این فراز از حیات علوی را نشان میدهد. برآیند این پژوهشها دو کارکرد در سیرهنگاری امام علی(ع) را در پی دارد: نخست اثبات فضیلتِ «یگانه مولود کعبه» که به امام علی(ع) اختصاص دارد و تکریم و عنایت الهی را در شأن امام و مادر بزرگوار ایشان اثبات میکند. دوم نقد نظریه رقیب که بافضیلتتراشی تولد شخص دیگری به نام حکیم بن حزام در داخل کعبه، اختصاص و انحصار این فضیلت برای امام علی(ع) را برنتافته و تلاش دارد با نظیرسازی این فضیلت را کمرنگ نشان دهد.
2. بر پایه انگارهای غالیانه فرایند تولد امامان شیعه فرایندی متفاوت از تولد افراد عادی است؛ به گونهای که نشانههای بارداری در مادران امامان آشکار نیست و حتی چگونگی وضع حمل آنان با سایر زنان متفاوت است. معضلی که ذهن محقق عاملی را در نگارش بخش تولد امام علی(ع) گزیده و او را ناگزیر به موضعگیری در برابر انگاره غالیانه در باب تولد امامان واداشته است، واقعه اعجابانگیز شکافتهشدن دیوار خانه کعبه و تولد امام علی(ع) از فاطمه بنت اسد(س) داخل کعبه است که در نصوص روایی و تاریخی بدان تصریح شده است. محقق عاملی در تتمه بحث از تولد امام علی(ع) در داخل کعبه با گشودن مبحثی با عنوان «ولادة الأئمة(ع) فی روایات الغلاة» به نقد رگهها و رسوبات تفکرات غالیانه در روایات موالید معصومان میپردازد که بیانگر یکی از اصول نقد وی در مواجهه با سیرهنگاری معصومان است. به نظر میآید از نگاه محقق عاملی موضوع شکافتهشدن دیوار کعبه و تولد امام علی(ع) در داخل کعبه زمینه طرح بحث از نقد پنداره غلو در روایات موالید را از سوی وی فراهم کرده است؛ زیرا ممکن است برخی از افراد این واقعه را غلوآمیز پنداشته و در درستی آن تردید کنند. به همین دلیل وی برای دفع این شبهه ناگزیر این مبحث را در انتهای مبحث میلاد امام علی(ع) طرح کرده است. سپس در فصل دوم از جلد نخست با عنوان «ولید الکعبة» به اثبات فضیلت تولد امام علی(ع) در داخل کعبه و پاسخ به اشکالات و شبهات وارده بر آن میپردازد. 3. محقق عاملی مبتنی بر نظریه تواتر نصوص و ادله تولد امام علی(ع) در داخل کعبه احتمال غلوآمیز بودن این پنداره را از اساس میزداید، اما به طور مستقیم به این شبهه نمیپردازد؛ زیرا بر پایه مستندات متواتر روایی و تاریخی تولد امام علی(ع) داخل کعبه قطعی است و علیرغم شگفتانگیزبودن این حادثه نباید آن را غلوآمیز دانست. بنابراین از نگاه محقق عاملی هر حادثه شگفتانگیزی دلیل بر نفوذ غلو در ساخت و پرداخت آن نیست و اگر نصوص متواتر و قطعی بر تحقق یک واقعه اعجاببرانگیز و غیرعادی داشته باشیم نباید آن را حمل بر غلو کرد. ( الصحيح من سيرة الامام علی(ع)، ج 1، ص 22 – 24).
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
401.5K حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
💐 با عرض تبریک یگانه مولود کعبه : کانال طومار نقد💐