💢اصول قرآن: از فهم موضوعی تا تفسیر مقاصدی
✍️علی راد
گرچه تفسیر سنتی و کلاسیک قرآن عمدتاً بر تحلیل آیهمحور، سیاق و نصوص متکفل شده و میراث غنی از معناکاوی قرآن فراهم آورده است، لکن نیاز روزافزون نهادهای سیاستگذار، آموزشی و اجتماعی به اصول کلان و استخراجِ موضوعیِ راهنما، ایجاب میکند رویکردی نظاممند، قابل تکرار و علمی برای استخراج این اصول تدوین گردد. بدون وجود چنین چارچوبی، کاربرد آیات در حوزههای حقوقی و اجتماعی غالباً پراکنده، متناقض یا مبتنی بر قرائتهای گزینشی باقی میماند. در پژوهشهای تفسیر سنتی تأکید بر آیهمحوری و تحلیل جزئی متن سبب شده است تا امکان عرضه یک مجموعه منسجم از اصول اخلاقی و اجتماعی منبعث از قرآن برای کاربست در سیاستگذاری و برنامهریزی محدود بماند. این کمبود باعث استفاده پراکنده و گاه ناصحیح از آیات در حوزههایی نظیر حقوق، عدالت اجتماعی, امنیت عمومی و ملی, آموزش و رفاه اجتماعی میگردد. هرچند استخراج اصول موضوعی قرآن ظرفیت قابلتوجهی برای تأمین منابع فکری سیاستگذاری و آموزش دارد، ارتباط عملیِ این اصول با چارچوبهای قانونی، برنامههای درسی و پروژههای توسعهای بهصورت نظاممند تعریف نشده است؛ در نتیجه، کاربردهای عملی با موانع نهادی، فرهنگی یا قانونی مواجه میشوند یا به کار گرفته نمیشوند. در حوزههایی مانند حقوق زنان، مالکیت و محیطزیست، برخی آیات بهظاهر دارای تعارضاند یا دارای کاربردهای متناظر با زمینههای تاریخیاند که مستلزم بازخوانی در بستر معاصر است. فقدان چارچوبی برای تعیین مراتب دلالت و ترکیب سیاق تاریخی با استدلال عقلانی و تفسیر مقاصدی، به افزایش احتمال تفسیر گزینشی یا ایدئولوژیک میانجامد. برای برون رفت از این چالش ضرروی است پاسخ مسائل سه گانه ذیل روشن شود:
🧿 یک. چگونه میتوان یک روششناسی شفاف (شامل مراحل، معیارهای گزینش و ابزارهای کمّی کیفی) برای گردآوری، طبقهبندی و استنتاج اصول موضوعی قرآن در موضوعات اساسی و بنیادین انسان معاصر تدوین کرد تا پایهای علمی و قابلاعتماد برای کاربردهای عملی فراهم آید؟
🧿 دو. چه سازوکارهای عملی (مدلهای سیاستگذاری، برنامههای درسی، پروژههای پایدار) میتوانند اصول استخراجشده از قرآن را بهصورت قابل اجرا در حوزههای مختلف جامعه پیوند دهند و تفسیر موضوعی را بهعنوان ابزاری برای تحول اجتماعی بهکار گیرند؟
🧿 سه. چه روشهای ارزیابی (مراتب دلالت، ترکیب سیاق بلاغی عقلی، تفسیر مقاصدی) میتوانند تضادهای ظاهری را حل و مسیر مشروع بازآفرینی معانی قرآنی در شرایط معاصر را تضمین کنند؟
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
💢 چهارمین شماره نشریه «مطالعات فقه الحدیث» (رتبهٔ علمی–پژوهشی ب) وابسته به انجمن حدیث حوزه، منتشر شد.
نویسندگان و عناوین مقالات :
1. بازسازی الگوی سه بعدی تبیین قرآن در سیره ی نبوی برپایه ی تعادل معرفتی عملی و تقنینی
محمد علی اسلامی، محمد علی مهدوی راد
https://www.sfhadith.ir/article_241417.html
2. بررسی سندی و متنی حدیث « َمن تَشبَّه بِقوم فَهُو ِمنهم»
سید محمد حسین موسوی، زهرا روح اللهی، هادی زینی ملک آباد، ابراهیم نوری
https://www.sfhadith.ir/article_241422.html
3. برگردان تضمین نحوی در ترجمه های صحیفه سجادیه مطالعه موردی حرف «الی »
علیرضا بابایی
https://www.sfhadith.ir/article_241424.html
4. اصول و مبانی تأویل در نظریه فقهالحدیثی آیتالله محمدباقر صدر
مهرناز گلی
جمیله افروشته
الهه گلی
https://www.sfhadith.ir/article_241427.html
5. ماهیت «طائر» در حدیث عطسه: فرضیهها و دیدگاه معیار
علیرضا مشایخی، محمد ابراهیم روشن ضمیر
https://www.sfhadith.ir/article_241430.html
6. عرضۀ حدیث بر قرآن در رویکرد آیتالله معرفت؛ از نظریه تا عمل
مجتبی نوروزی
https://www.sfhadith.ir/article_239334.html
💢اطلاعات بیشتر و ارسال مقاله
https://www.sfhadith.ir
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
🔹اطلاعیه پذیرش دانشجویان استعداد درخشان در دوره دکتری تخصصی (PH.D) - سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵
https://news.ut.ac.ir/fa/news/52764
@UT_NEWSLINE
📣 فراخوان برگزاری کرسیهای آزاداندیشی
📝مؤسسه آموزشعالی حوزوی حضرت قاسم بن الحسن (علیهماالسلام) در راستای ترویج فرهنگ گفتوگو، تضارب آرا و تعمیق مباحث علمی، از اساتید، طلاب و پژوهشگران گرامی برای برگزاری کرسیهای آزاداندیشی دعوت به عمل میآورد.
🔖برگزاری این کرسیها با اخذ مجوز رسمی از کمیته کرسیهای آزاداندیشی حوزه علمیه انجام میپذیرد و فرصت مناسبی برای طرح دیدگاههای نو، نقد علمی و بررسی چالشهای فکری و اجتماعی روز فراهم میآورد.
---
✅ واجدین شرایط
▫️اساتید و اعضای هیئت علمی
▫️طلاب سطوح عالی و خارج
▫️پژوهشگران و فعالان علمی دارای سابقه پژوهشی مرتبط
🔸افرادی که توانایی ارائه و دفاع علمی از دیدگاه خود را داشته باشند
---
📄 مدارک مورد نیاز
▪️تکمیل فرم درخواست برگزاری کرسی
▪️ارائه طرح تفصیلی موضوع (شامل بیان مسئله، ضرورت، اهداف و محورهای بحث)
▪️رزومه علمی برگزارکننده/ارائهدهنده
▪️معرفی ناقد یا ناقدین پیشنهادی
---
⭐️ امتیازات برگزاری کرسی
▫️صدور گواهی رسمی مورد تأیید کمیته کرسیهای آزاداندیشی حوزه علمیه
▫️بهرهمندی از امتیاز پژوهشی و آموزشی طبق آییننامه مؤسسه
▫️ثبت و درج در پرونده علمی و پژوهشی برگزارکننده
▫️امکان انتشار نتایج کرسی در قالب گزارش یا مقاله علمی
---
📌 علاقهمندان میتوانند جهت ثبتنام و ارائه پیشنهاد موضوع به معاونت پژوهش مراجعه نموده و یا به به شناسه زیر در پیامرسان ایتا پیام دهند:
🆔 @pajoohesh_1401
🗓 مهلت ارسال پیشنهادات: تا پایان سال 1404
#فراخوان_مقاله
#مطالعات_توحید_پژوهی
🔰 فراخوان مقاله دو فصلنامه «مطالعات توحید پژوهی»
📌 صاحب امتیاز: مرکز مدیریت حوزه های علمیه خواهران/ مدرسه علمیه تخصصی امام حسین علیه السلام سطح۴ یزد
📚دو فصلنامه علمی "مطالعات توحید پژوهی" در راستـــــــــــــای تعمیق، تبیین و گسترش فهم توحید و ابعاد آن در ساحات مختلف علمی، فرهنگی، اجتماعی و تمدنی؛ از مقـــــــــــــــــــــــالات علمی در محورهای ذیل استقبال مینماید:
✳️ توحید در علوم عقلی و نقلی
✳️ علوم انسانی و توحید
✳️ ادیان، مذاهب و فرقه های توحیدی و غیر توحیدی
✳️ فرهنگ، تمدن و توحید
✳️توحید و چالشهای معاصر
✳️و سایر موضوعات مرتبط با توحید
📣 این مجله با افتخار پذیرای مقالات علمی اساتید، طلاب و محققان حوزه و دانشگاه در علوم و گرایشهای مختلف که ارتباط منطقی و عمیق موضوع خود را با توحید تبیین نمایند، می باشد.
🌐 سایت نشریه
https://motaleat-tohid.whc.ir/contacts
📩 ایمیل نشریه
motaleat tohid@whc.ir
💠 دبیرخانه: یزد، چهار راه بعثت، ابتدای خیابان انقلاب، کوچه پیرعلم، کوچه ارشاد، مدرسه علمیه تخصصی امام حسین علیه السلام سطح4
☎️کسب اطلاعات بیشتر
03536224275
🆔 مدیر اجرایی
@H_tawhid