هدایت شده از هماندیشی استادان فارابی
⭕️ سلسله جلسات «ماه نشست» استادان، پیرامون موضوعات فرهنگی و اجتماعی کشور
🔴 ماه نشست در: دانشکده الهیات
🔮 با موضوع: اصول و اخلاق حرفه ای در داوری پایان نامه ها و مقالات
🔺با ارائه:
📌آقای دکتر سید محمدعلی دیباجی، عضو هیات علمی دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
📌آقای دکتر علی راد، عضو هیات علمی دانشکده الهیات، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
⏰ زمان: سهشنبه، ۱۸ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، ساعت ۱۲:۳۰ الی ۱۴:۰۰
🏢 مکان: تالار امام هادی (ع)، دانشکده الهیات
👌ماه نشست یا همون گعده های صمیمی علمی؛ تجربه ای نو با امتیازات آموزشی و فرهنگی
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
◀️کانال هماندیشی استادان دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران
https://eitaa.com/joinchat/777650395C0d478f9242
برترین خصال در غرر احادیث امام علی (ع)
درنگی در روایت, مصدر و راوی
✍️ علی راد
متن روایت : أبو حمزة محمد بن ميمون السكري أخبرني إبراهيم الصايغ عن حماد عن إبراهيم قال قال علي بن أبي طالب [ علیه السلام ] : التوفيق خير قائد وحسن الخلق خير قرين والعقل خير صاحب والأدب خير ميراث ولا وحشة أشد من العجب. ( ابن عساکر , تاریخ مدینه دمشق ج 42 , ص 509 ) .
[ برای انسان ] توفیق: بهترین راهبر , منش نیکو : بهترین همنشین , خرد : بهترین همراه , ادب بهترین دارایی است که به ارث می نهد و هیچ چیزی به اندازه خودپسندی وحشت انگیز نیست .
در این حدیث از استعاره سفر و حرکت برای بیان بایسته های مسیر و مصیر زندگی انسان استفاده شده است . حیات انسان به یک پیشران مورد اعتماد نیاز دارد و آن توفیق است . نیکویی خُلق انسان به مثابه همنشینی است که هماره در مسیر سفر با انسان است . عقل ناب به سان همراه همدلی است که در مسیر انسان را یاری می رساند و در گزندها و لغزش ها او را یاری می رساند . دستاورد سفر حیات انسان چیزی به جز ادب ( در معنای کلان آن ) نیست که از او به یادگار می ماند و در این میان آنچه سبب تنهایی و دهشناکی این مسیر است خود پسندی و خود معیاری است که هم خود و هم دیگران را به رنج می نهد و رهاوردی نیز ندارد .
ابوحمزه سکّری مروزی ( 167 ق ) محدّث نامدار مرو و از جمله ائمه بزرگ حدیث بود که نزد سلیمان بن مهران معروف به اعمش , جابر جعفی , عاصم احول , ... حدیث آموخت. بازتاب آموزه های ائمه شیع در احادیث ابوحمزه سکّری وجود دارد و شماری از غرر احادیث امام علی بن ابیطالب ( ع ) از طریق کتاب وی به مصادر اهل سنّت و سپس به منابع شیعی راه یافت . ابراهیم بیکندی فرزند محمد بن سلام بيكندي از استادان سرآمد نیشابور در حدیث نسخه از کتاب حدیثی ابوحمزه محمد بن میمون سکّری مروزی را از طریق اسناد پدرش برای خالد و دیگران روایت نمود , این نسخه از اهمیت و اصالت زیادی برخوردار بود به گونه ای که دسترسی و روایت آن از جمله ویژگی های ممتاز محدّثان به شماری می آمد از این رو در شرح و حال شماری معدود از روایان منعکس شده است .
ابوحمزه سکّری آراسته به حسن خلق بود . گفته اند که همسایه او در فروش منزلش , حق همسایگی با ابوحمزه را برابر ارزش خانه بر آورد و اعلام نمود . ابوحمزه سکّری با پرداخت کل مبلغ مانع فروش آن توسط همسایه اش شد .
وروى إبراهيم الحربي ، عن محمد بن علي بن الحسن بن شقيق ، قال : أراد جار لأبي حمزة السكري أن يبيع داره ، فقيل له : بكم ؟ قال : بألفين ثمن الدار ، وبألفين جوار أبي حمزة . فبلغ ذلك أبا حمزة ، فوجه إليه بأربعة آلاف ، وقال : لا تبع دارك . ( ذهبی , سیر أعلام النبلاء , ج 7 , ص 386 ) .
@OstadRad
💠📣 پیش همایش حدیثی یکصدمین سال باز تأسیس حوزه علمیه قم برگزار می شود
↙️ همراه با رونمایی از کتاب های:
📚 الکافی با ترجمه فارسی (از آثار جدید پژوهشگاه قرآن و حدیث)
و
📖 کتاب ادعیه الکافی
🎙سخنران ویژه:
آیت الله رضا استادی
🗓 زمان: پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۳
🕘 ساعت: ۱۰
📌 مکان: قم، سالن اجتماعات موسسه دارالحدیث
📽 همراه با نمایش فیلم "مستند الکافی" ساعت 14
قابل استفاده برای همه طلاب و دانشجویان گرامی
@OstadRad
درنگی کوتاه در پژوهشهای پنج خاورشناس درباره الکافی کلینی ( بخش چهارم )
✍️علی راد ( دانشیار دانشگاه تهران )
1. ادوار الکافی پژوهی در غرب
جریان خاورشناسی در حدیث پژوهی اهل سنّت بیش از یک سده پیشینه دارد و اینک در حال سپری نمودن دوره توسعه و تعمیق پژوهش های خود درباره مبانی , تاریخ , جریان ها و رویکردها , جوامع و مصادر , مکاتب و حوزه ها و تمایزات و آسیب های حدیث اهل سنّت است اما کارنامه پژوهشی خاورشناسان درباره حدیث شیعه به سان پژوهش های ایشان درباره حدیث اهل سنّت چندان پُر برگ و پُر بار نیست و این مهم در علل مختلفی ریشه دارد که از جمله مهم ترین آنها می توان به توجه دیر هنگام غرب و خاورشناسان به اسلام شیعی و میراث شیعه به مثابه یک آیین و مذهب دانست .
خاورشناسان سده اخیر میلادی متاثر از اندیشه های خاورپژوه مشهور ایگناس گلتسیهر (1850-1921م ) به مذهب شیعه به عنوان یک جریان فرقه ای و حاشیه ای در تاریخ اسلام می نگریستند و رویکرد چندان مثبت و همدلانه به میراث و اندیشه های شیعی نداشتند و آن را فرقه ای در اقلیت با رویکرد باطن گرا و متمایل به اندیشه های گنوسی و راز گرایی ارزیابی می کردند .اسلام شیعی به مثابه اقلیتی در تقابل با اسلام اهل سنّت چندان در مرکز مطالعات اسلام شناسی خود قرار نداشت اما به ظهور انقلاب اسلامی در ایران شیعه شناسی با تاکید بر جنبه های اعتقادی و سیاسی این مذهب مورد توجه جدی قرار گرفت . از سوی دیگر کارکردگرایی در مطالعات برخی از مکاتب خاورشناسی نیز در عدم توجه به شیعه و پژوهش های شیعه شناسی اثر گذار بود زیرا شناخت اسلام شیعه به مثابه مذهب گروهی اقلیت برای ایشان در مناسبات سیاسی ، اقتصادی، اجتماعی , فرهنگی و... فواید مستقیم یا غیر مستقیم به دنبال نداشت ولی با ظهور انقلاب اسلامی شناخت اسلام شیعی به مثابه رقیب جدی اسلام سنّی و با ظرفیت های متمایز آن در حوزه فرهنگ و سیاست در دستور کار جریان های شیعه پژوهی غرب قرار گرفت و پژوهش در مصادر اولیه حدیثی شیعه از ضرورت دو چندان برخوردار شد.
بررسی آثار پژوهشی دربارۀ الکافی در میان خاورشناسان نشانگر آن است که ایشان هنوز در گام های نخست شناخت و ارزیابی این کتاب قرار دارند و دیرهنگام متوجه اهمیت آن شده اند. این مسئله نیز به دلایل کلیِ عقب ماندگی غرب در شناخت شیعه و منابع شیعه بازمی گردد. چرا که تا قرن ها حدیث شیعه به عنوان یک حدیث فرقه ای مطرح بوده و خاورشناسان نخستین شناختشان از اسلام، تنها قرائت رسمی آن در جهان تسنن بوده است. ریشۀ این مسئله نیز به رویکرد کارکردگرای مکاتب خاورشناسی بازمی گردد که خاورشناسان لازم می دانند نتیجۀ هر پژوهشی را در بخشی از جامعه اعم از سیاست، اقتصاد، روابط اجتماعی و... بروز دهند و به فواید مستقیم یا غیرمستقیم دست یابند. این در نقطۀ مقابل آن است که علم برای علم یا دانایی فراگرفته شود و هدف عینیِ مشخصی دنبال نگردد. گویا خاورشناسان به این روایت «اللهم إنّی أعوذُ بِکَ مِن علمٍ لاینفع» با جدّیت عمل می کنند. نهایت آنکه دو عامل کنفرانس استراسبورگ که امام موسی صدر در آن شرکت داشته و تلاش جدّی برای معرفی شیعه به دنیا نمود و انقلاب اسلامی ایران موجب شناخت آنان از پدیدۀ تشیع شد. انقلاب اسلامی ایران، جهان غرب را به یک ضرورت و الزام در شناخت شیعه واداشت. چنانکه امروز هم عالمان و هم سیاست ورزان غربی در پرتو انقلاب اسلامی ایران و سایر انقلاب های شیعه در خاورمیانه درصدد شناخت بنیان های اعتقادی شیعه به عنوان یک خوانش متفاوت از اسلام هستند. با توجه به اینکه بخشی از بنیان ها و عقاید شیعی در کتاب الکافی کلینی ریشه دارد ، به واکاوی و تحقیق ابعاد مختلف این کتاب حدیثی به عنوان یک ضرورت و نیاز شیعه شناسی توجه می کنند. در نتیجه به نظر می رسد آیندۀ خاورشناسی در باب الکافی پژوهی، آینده ای پر نشاط و جذاب و متنوع است که به طبع وظیفۀ شیعیان را نیز سنگین می نماید.
در طبقه بندی کلی، خاورشناسان در مواجهه با حدیث شیعه انواع مطالعات را داشته اند که یک نوع از آن مربوط به تاریخ احادیث شیعه و جوامع حدیثی شیعه بوده که الکافی پژوهی ذیل آن قرار می گیرد. پژوهش های خاورشناسان دربارۀ کتاب کافی را که از حدود یک قرن قبل آغاز شده می توان به طور تقریبی به سه دوره تقسیم کرد که در ادامه بیان خواهدشد.
@OstadRad
درنگی کوتاه در پژوهشهای پنج خاورشناس درباره الکافی کلینی ( بخش پنجم)
✍️علی راد ( دانشیار دانشگاه تهران )
1.1. دورۀ درنگ در مضامین برگزیده الکافی
در این دوره که تقریباً از ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰میلادی را پوشش می دهد و البته یک همپوشانی جزئی با دوره اول هم دارد، تلاش شده بخش هایی از الکافی ترجمه و مطالعه شود. برخی از مهمترین شخصیت هایی که در این دوره به الکافی پژوهی پرداخته اند دانشمندان ذیل هستند:
نخست، پروفسور نورمن کالدر که مقالۀ بسیار خواندنی درباره یک حدیث در الکافی در مسألۀ نکاح منتشر کرد. دوم، مارسین کاوسکی که دو مقالۀ خوب دربارۀ الکافی پژوهی منتشر کرد که البته جامع نیستند. او بیشتر بر اصول الکافی متمرکز بوده است.
1.2. دورۀ تحول در رویکرد و مسئله
این دوره تقریباً از ۲۰۰۰میلادی تاکنون است که در آن تحول در الکافی پژوهی در قیاس با دوره های قبل محسوس است. هرچند به نظر می رسد خاورشناسان در الکافی پژوهی همچنان در مرحلۀ آغازین هستند، چرا که هنوز متخصص الکافی شناسی در جهان غرب به چشم نمی خورد؛ اما در قیاس با دو دورۀ نخست، پژوهش هایی که از ۲۰۰۰م تاکنون منتشر شده، نشانگر تفاوت در رویکرد و تخصص و تمرکز در الکافی است. در این دوره آثار شاخص فراوانی در زمینۀ الکافی پژوهی منتشر شده که می توان از آثار آندره نیومن، اتان کولبرگ، رابرت گلیو، ویلفرد مادلونگ و دیگران یاد کرد. همچنین دلایل و زمینه های اقبال جدّی خاورشناسان به الکافی پژوهی در این دوره متفاوت بوده که می توان دسته بندی ذیل را از آن ارائه کرد:
نخست، برخی در الکافی پژوهی درصدد بازشناسی جریان های تشیع اولیه امامیه هستند. چرا که اثر مرحوم کلینی به مثابۀ موسوعه ای است که می توان از طریق آن هم تشیع در روزگار کلینی را شناخت و هم از مقایسه الکافی با آثار دیگر به تفاوت ها و تمایزهای قرائت کلینی از اسلام شیعی پی برد و از این رهگذر سیر تطور برخی آموزه های شیعی را بررسی نمود. اگرچه برخی یافته های حاصل از این بررسی خوشایند جامعۀ شیعیان نیست.
دوم، الکافی برای مستشرقان به مثابۀ مصدری برای بازیابی نخستین میراث حدیثی امامیه است. از این رو خاورشناسان با توجه به جایگاه تاریخی و دسترسی کلینی به منابع حدیثیِ اولیۀ امامیه، الکافی را از منظر لایه شناسی منابع یا مصادر کلینی در تألیف این کتاب مورد مطالعه قرار می دهند. در حقیقت ادعای شیعه مبنی بر وجود میراث مکتوب شیعه در دو قرن نخست در قالب تألیف اصول اربعة مئة یا مکتوبه های حدیثی اصحاب ائمه (ع) برای مستشرقان بسیار حائز اهمیت است و از این رو بررسی می کنند که الکافی چگونه میراث اولیۀ مکتوب را در خود بازتاب داده است.
@OstadRad