نقد بلهی بر فتوای ابن برّاج از پندار تا واقعیت ( بخش سیزدهم)
لزوم تاریخی نگری در فقه مقارن از فهم متون تا نقد فتاوا
✍️علی راد
شش . تنظیر نادرست بلهی از تماثل فتوای ابن برّاج با بخاری
بلهی در نقد خود فتوای ابن برّاج را همانند فتوای بخاری تصور کرده است . این تنظیر و تمثیل به دلیل عدم رعایت اصول تنظیر علمی چون تجانس موضوعی , مماثلت حقیقی , وحدت حکمی, از اساس نادرست و بر خلاف مبانی فقهی ابن برّاج در دو کتاب المهذّب و جواهر الفقه او هست . در تقریر دیدگاه ابن برّاج توجه به نکات ذیل ضروری است :
الف) . از نگاه ابن برّاج در نشر حرمت میان مرضعه و نوزاد اصل همسانی در نوع وجود و حصر مرضعه در انوثیت از نوع انسان شرط است ولی در فرض های دیگر این مسئله ( شیر مرد و نوزاد انسان , شیر حیوان و نوزاد انسان , شیر زن و نوزاد حیوان ) به دلیل فقدان این شرط هیچ گونه محرمیت ایجاد نمی¬شود زیرا افزون بر عدم شانیت شیر در این فرضیه های برای تغذیه نوزاد آدمی , شارع مقدس اسلام نسب و نژاد را فقط میان نوع انسان اعتبار کرده است. بنا بر این فتوای ابن برّاج هیچ سنخیت و تشابهی با موضوع فتوای بخاری ( خوردن شیر حیوان توسط نوزاد انسان ) ندارد و اساساً این موضوع از صور رضاع شرعی در فقه اسلامی نیست زیرا تنها صورت رضاع شرعی , استرضاع نوزاد آدمی از پستان مرضعه انثی آدمیة است .
ب). ابن برّاج در کتاب المهذّب به دلیل مطرح بودن مسئله رضاع حیوان از شیر زن در فرهنگ رایج در شهر صور در قرن پنجم هجری به بیان حکم این موضوع برای روشنگری شیعیان پرداخته است . بر پایه گزارش ابن برّاج در میان فقیهان عامّه استفاده از گوشت بزّی که پس از تولد از شیر زن خورده باشد , حرام است و این فتوا به دلیل شهرت و عمل مردم عامّه به مضمون آن چنین ذهنیتی را در فرهنگ عمومی لبنان در منطقه صور پدید آورده بود که نباید از گوشت چنین حیوانی استفاده کرد و بالتبع شیر این حیوان نیز همین حکم را دارد.
این فتوا برایند قیاس در تعمیم حکم رضاع میان مرضعه و نوزاد آدمی است. در این قیاس چنین تصور شده است که فقط مرضعه اصالت دارد و نوزاد آدمی فاقد هر گونه نقش در تسری حرمت و حدوث رضاع شرعی است از این رو هر شیر خواری اعم از نوزاد انسان , حیوانات خشکی , دریایی , پرندگان و ... از شیر مرضعه بخورد حکم حرمت بر شیر و گوشت آن حیوان جاری می شود زیرا در حکم آدمی است و استفاده از گوشت آدم حرام است و لازمه اجتناب از حرام ترک استفاده از گوشت و شیر چنین حیواناتی است که از شیر زن خورده باشند. نزد ابن برّاج این حرمت منسوب به شارع مقدس اسلام نیست بلکه در اثر فتوای فقیهان عامّه و تلقی به قبول آن از سوی عرف اهل سنّت جامعه لبنان به مثابه حکم شرعی است . ابن برّاج ضمن رد اعتبار حرمت شرعی این مسئله به کراهت عرفی آن اشاره می کند که شیعیان لبنان در صور توجه داشته باشند که هر چند حکم شرعی این مسئله حرمت استفاده از گوشت حیوان نیست اما ممکن است که از سوی فرهنگ عامّه شیعیان صور متهم به اکل به حرام شوند لذا از باب احتیاط به کراهت استفاده از گوشت چنین حیوانی فتوا می دهد تا شیعیان از سوی پیروان فقه عامّه متهم نگردد . تبیین دیگر این است که بگوییم مقصود کراهت عرفی است نه شرعی و ابن برّاج از باب حاکم شرع و برای گذار و عبور از این مقطع تاریخی چنین فتوایی را برای شیعیان صور صادر کرده است و قابل تعمیم به مناطق دیگر نیست .
این نوشتار ادامه دارد :👇👇
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
نقد بلهی بر فتوای ابن برّاج از پندار تا واقعیت ( بخش چهاردهم)
لزوم تاریخی نگری در فقه مقارن از فهم متون تا نقد فتاوا
✍️علی راد
دستاورد
ادعای بلهی در نقد فتوای ابن برّاج و به دنبال آن متهم نمودن فقه شیعه به وجود فتاوای سست و شاذّ در میراث فقیهان امامی , از ابعاد مختلف اصول و روش استنباط فقهی , اصول نقد و داوری میراث فقهی مذاهب دچار آسیب است . مهم ترین آسیب نگاشته بلهی مغالطه پنهانی است که او در روش پژوهش خود برای موجه سازی دستاورد بحث خود در نقد فقه شیعه از آن بهره مند است . بلهی اصول و منطق پژوهش های تطبیقی - انتقادی را نادیده می گیرد ولی یافته خود را در ساختار و صورت این گونه پژوهش ها به مخاطب عرضه می کند تا اعتماد خواننده مخاطب را به معتبر بودن دستاورد تحقیق خود جلب کند . نتیجه تحقیق بلهی بر منطق پژوهش های تطبیقی - انتقادی در فقه مقارن استوار نیست و این چنین مغالطه در روش و فرایند بحث او در نقد شیعه شکل می گیرد .
تعمیم ناروای تاریخی از جمله مغالطات پنهان در استدلال بلهی است زیرا بدون استقراء تقریباً کامل و فقط با استناد به یک فتوا , فتوای ابن براج را نظریه فقه شیعه در مسئله رضاع حیوان از انسان قرار داده است بدون اینکه با رویکرد تاریخی تحلیلی متون و نصوص فقه امامیه را از صدور تا تصنیف مطالعه کرده باشد و سپس رهیافت و آرای فقیهان برجسته امامیه در اداور مختلف فقه امامیه را نسبت به این نصوص کاویده باشد . بلهی با رویکرد گزینش سو گیرانه و جانبدارانه از تاریخ و تراث فقه امامیه فقط به فتوای ابن براج و یحیی حلّی بسنده نموده است و حتی چرایی آن را نیز برای مخاطب بیان نکرده است . در پژوهش های فقه مقارن پیش از استناد به فتوای فقیهی به مثابه نظریه یک مذهب فقهی بایستی جایگاه تاریخی این فتوا با نظریه فقهی مذهب شیعه و چگونگی مواجه فقیهان شیعه با این فتوا را واکاوی نماییم و برایند تاریخ تحلیلی فتوا را مبنای فهم و داوری آن قرار دهیم .
ادعای بلهی تشابه یا تماثل فتوای ابن براج با فتوای بخاری در رضاع بهیمه است . تلاش ناکام و سعی نافرجام بلهی در تبرئه بخاری از صدور این فتوا او را به این ادعای تشابه سوق داده است . برایند نقد این مقاله نشان داد که چنین تشابهی میان این دو فتوا بر قرار نیست . در فتوای ابن برّاج به احتمال قوی کراهت عرفی مد نظر است نه کراهت شرعی همانند کراهت استفاده از گوشت حیواناتی چون الاغ , اسب و .... ؛ چون بر پایه فقه عامّه حرمت استفاده از گوشت حیوان شیر خورده از زن در فرهنگ عمومی مردم لبنان در منطقه صور شیوع داشت ابن برّاج در مقام نقد و رد آن بر آمد و قاضی این شهر را یاد آور شد که به بطلان معاملات چنین حیوانی حکم ندهد و شیعیان را نیز درباره حکم مسئله در فقه شیعه آگاهی بخشید . بنا بر این اصل حلیت گوشت بز شیر خورده از زن همچنان ثابت و جاری است و بر فرض حدوث شک در اثر استفاده حیوان از شیر زن همان حلیت سابق را استصحاب می کنیم . شیر زن از جمله نجاسات شرعی نیست که استفاده حیوان از آن سبب تسری نجاست به گوشت حیوان گردد و از این باب حرام یا مکروه شود . از این رو آنچه بلهی به فقه شیعی انتساب کرده است با واقعیت موجود در متون و کتاب های فقهی ابن برّاج انطباق ندارد. و الحمد لله رب العالمین .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
در کانال طومارِ نقد اندیشه منتشر شد
تحلیل انتقادی نگاشته بلهی در نقد فتوای ابن برّاج : از تناقض در اصول تا بحران در روش و رویکرد
علی راد
بخش (1) تقریر دیدگاه بلهی https://eitaa.com/OstadRad/899
بخش(2) گونه شناسی پژوهش بلهی https://eitaa.com/OstadRad/901
بخش (3-13) نقدها و آسیب ها https://eitaa.com/OstadRad/902
بخش(14) دستاورد https://eitaa.com/OstadRad/924
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
لینک دانلود : http://jap.isca.ac.ir/article_75872.html
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
fazael alavi az setiz ta khowe.mp3
زمان:
حجم:
21.8M
🎧 صوت نشست علمی:
⏪ فضایل امام علی علیه السلام ؛ از ستیز تا غلو
🔶 ارائه کننده : حجت الاسلام دکتر علی راد : دانشیار دانشگاه تهران .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
مقاله راز امامت در قرآن؛ معرفی رساله فلسفة المیثاق و الولاية علامه شرف الدین . لینک دانلود مقاله : https://jap.isca.ac.ir/article_2776.html
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
احادیث تفسیری امام کاظم (ع) در کتاب التفسیر عيسى بن داود النجّار
چکیده
عيسى بن داود النجّار از روایان معاصر دوره امام کاظم (ع) بوده و دارای کتاب تفسیر بوده است که اصل آن مفقود شده است. در این پژوهه روایات تفسیری وی بر پایه جوامع حدیثی شیعه بازشناسی, ارزیابی سندی و تحلیل محتوایی شده است. نتایج بازیابی روایات تفسیری وی نشان داد که کتاب حدیث وی دارای دو طریق نقل بوده است: ابن عُقَدة (332هـ) و طريق محمد بن همام الإسكافي (336هـ) که از طریق دوم بخشی از روایات وی به ما منتقل شده است. اسکافی احادیث وی را از طریق کتاب محمد بن العباس الماهيار ( ؟) نقل کرده است. از مجموع روایات عيسى بن داود النجّار تعداد سی و هشت روایت از امام کاظم (ع) و یک روایت از امام صادق(ع) بدست ما رسیده است. گونه شناسی محتوایی روایات وی نیز نشان داد که بیشترین گونه آنها به ترتیب از نوع جری و تطبیق, تاویل, معناشناسی و اسباب نزول بوده است.
ادامه بحث را بنگرید در مقاله :
کتاب التّفسیر لعیسی بن داود النجّار(قدس سره) ((استرجاع، تصنیف و تحلیل)
نویسنده: راد، علی ؛ الجزائری، جعفر صادق ؛ مجله : المصباح شتاء 1438 - العدد 28 (34 صفحه - از 412 تا 445 )
لینک دانلود:
B2n.ir/s60755
🆔✨@OstadRad✨
اهمیت آیه مباهله در مطالعات تفسیری - کلامی - بین مذاهبی بسیار برجسته است.
https://islamic-rf.ir/news.aspx?np=n&yid=1000
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad