نقد بلهی بر فتوای ابن برّاج از پندار تا واقعیت ( بخش چهاردهم)
لزوم تاریخی نگری در فقه مقارن از فهم متون تا نقد فتاوا
✍️علی راد
دستاورد
ادعای بلهی در نقد فتوای ابن برّاج و به دنبال آن متهم نمودن فقه شیعه به وجود فتاوای سست و شاذّ در میراث فقیهان امامی , از ابعاد مختلف اصول و روش استنباط فقهی , اصول نقد و داوری میراث فقهی مذاهب دچار آسیب است . مهم ترین آسیب نگاشته بلهی مغالطه پنهانی است که او در روش پژوهش خود برای موجه سازی دستاورد بحث خود در نقد فقه شیعه از آن بهره مند است . بلهی اصول و منطق پژوهش های تطبیقی - انتقادی را نادیده می گیرد ولی یافته خود را در ساختار و صورت این گونه پژوهش ها به مخاطب عرضه می کند تا اعتماد خواننده مخاطب را به معتبر بودن دستاورد تحقیق خود جلب کند . نتیجه تحقیق بلهی بر منطق پژوهش های تطبیقی - انتقادی در فقه مقارن استوار نیست و این چنین مغالطه در روش و فرایند بحث او در نقد شیعه شکل می گیرد .
تعمیم ناروای تاریخی از جمله مغالطات پنهان در استدلال بلهی است زیرا بدون استقراء تقریباً کامل و فقط با استناد به یک فتوا , فتوای ابن براج را نظریه فقه شیعه در مسئله رضاع حیوان از انسان قرار داده است بدون اینکه با رویکرد تاریخی تحلیلی متون و نصوص فقه امامیه را از صدور تا تصنیف مطالعه کرده باشد و سپس رهیافت و آرای فقیهان برجسته امامیه در اداور مختلف فقه امامیه را نسبت به این نصوص کاویده باشد . بلهی با رویکرد گزینش سو گیرانه و جانبدارانه از تاریخ و تراث فقه امامیه فقط به فتوای ابن براج و یحیی حلّی بسنده نموده است و حتی چرایی آن را نیز برای مخاطب بیان نکرده است . در پژوهش های فقه مقارن پیش از استناد به فتوای فقیهی به مثابه نظریه یک مذهب فقهی بایستی جایگاه تاریخی این فتوا با نظریه فقهی مذهب شیعه و چگونگی مواجه فقیهان شیعه با این فتوا را واکاوی نماییم و برایند تاریخ تحلیلی فتوا را مبنای فهم و داوری آن قرار دهیم .
ادعای بلهی تشابه یا تماثل فتوای ابن براج با فتوای بخاری در رضاع بهیمه است . تلاش ناکام و سعی نافرجام بلهی در تبرئه بخاری از صدور این فتوا او را به این ادعای تشابه سوق داده است . برایند نقد این مقاله نشان داد که چنین تشابهی میان این دو فتوا بر قرار نیست . در فتوای ابن برّاج به احتمال قوی کراهت عرفی مد نظر است نه کراهت شرعی همانند کراهت استفاده از گوشت حیواناتی چون الاغ , اسب و .... ؛ چون بر پایه فقه عامّه حرمت استفاده از گوشت حیوان شیر خورده از زن در فرهنگ عمومی مردم لبنان در منطقه صور شیوع داشت ابن برّاج در مقام نقد و رد آن بر آمد و قاضی این شهر را یاد آور شد که به بطلان معاملات چنین حیوانی حکم ندهد و شیعیان را نیز درباره حکم مسئله در فقه شیعه آگاهی بخشید . بنا بر این اصل حلیت گوشت بز شیر خورده از زن همچنان ثابت و جاری است و بر فرض حدوث شک در اثر استفاده حیوان از شیر زن همان حلیت سابق را استصحاب می کنیم . شیر زن از جمله نجاسات شرعی نیست که استفاده حیوان از آن سبب تسری نجاست به گوشت حیوان گردد و از این باب حرام یا مکروه شود . از این رو آنچه بلهی به فقه شیعی انتساب کرده است با واقعیت موجود در متون و کتاب های فقهی ابن برّاج انطباق ندارد. و الحمد لله رب العالمین .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
در کانال طومارِ نقد اندیشه منتشر شد
تحلیل انتقادی نگاشته بلهی در نقد فتوای ابن برّاج : از تناقض در اصول تا بحران در روش و رویکرد
علی راد
بخش (1) تقریر دیدگاه بلهی https://eitaa.com/OstadRad/899
بخش(2) گونه شناسی پژوهش بلهی https://eitaa.com/OstadRad/901
بخش (3-13) نقدها و آسیب ها https://eitaa.com/OstadRad/902
بخش(14) دستاورد https://eitaa.com/OstadRad/924
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
لینک دانلود : http://jap.isca.ac.ir/article_75872.html
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
fazael alavi az setiz ta khowe.mp3
زمان:
حجم:
21.8M
🎧 صوت نشست علمی:
⏪ فضایل امام علی علیه السلام ؛ از ستیز تا غلو
🔶 ارائه کننده : حجت الاسلام دکتر علی راد : دانشیار دانشگاه تهران .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
مقاله راز امامت در قرآن؛ معرفی رساله فلسفة المیثاق و الولاية علامه شرف الدین . لینک دانلود مقاله : https://jap.isca.ac.ir/article_2776.html
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
احادیث تفسیری امام کاظم (ع) در کتاب التفسیر عيسى بن داود النجّار
چکیده
عيسى بن داود النجّار از روایان معاصر دوره امام کاظم (ع) بوده و دارای کتاب تفسیر بوده است که اصل آن مفقود شده است. در این پژوهه روایات تفسیری وی بر پایه جوامع حدیثی شیعه بازشناسی, ارزیابی سندی و تحلیل محتوایی شده است. نتایج بازیابی روایات تفسیری وی نشان داد که کتاب حدیث وی دارای دو طریق نقل بوده است: ابن عُقَدة (332هـ) و طريق محمد بن همام الإسكافي (336هـ) که از طریق دوم بخشی از روایات وی به ما منتقل شده است. اسکافی احادیث وی را از طریق کتاب محمد بن العباس الماهيار ( ؟) نقل کرده است. از مجموع روایات عيسى بن داود النجّار تعداد سی و هشت روایت از امام کاظم (ع) و یک روایت از امام صادق(ع) بدست ما رسیده است. گونه شناسی محتوایی روایات وی نیز نشان داد که بیشترین گونه آنها به ترتیب از نوع جری و تطبیق, تاویل, معناشناسی و اسباب نزول بوده است.
ادامه بحث را بنگرید در مقاله :
کتاب التّفسیر لعیسی بن داود النجّار(قدس سره) ((استرجاع، تصنیف و تحلیل)
نویسنده: راد، علی ؛ الجزائری، جعفر صادق ؛ مجله : المصباح شتاء 1438 - العدد 28 (34 صفحه - از 412 تا 445 )
لینک دانلود:
B2n.ir/s60755
🆔✨@OstadRad✨
اهمیت آیه مباهله در مطالعات تفسیری - کلامی - بین مذاهبی بسیار برجسته است.
https://islamic-rf.ir/news.aspx?np=n&yid=1000
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad
اغتنام فرصت؛ کتابخانه های شیعه و دیپلماسی فرهنگی با عربستان سعودی
✍️علی راد
شنبه نهم تیرماه 1403 سفیر عربستان سعودی از کتابخانه تخصصی علوم حدیث قم بازدید نمودند ؛ در روند این بازدید سفیر عربستان از پیشینه , ساختار , رویکرد و ظرفیت های این کتابخانه در موضوع کتاب حدیث (به ویژه اهتمام این کتابخانه به پژوهش های حدیثی اهل سنّت ) آشنا گردید که در نوع خود کم نظیر است . ضمن سپاس ویژه از حجت الاسلام و المسلمین معراجی ( زید عزّه ) مدیر محترم کتابخانه تخصصی علوم حدیث که زمینه این بازدید را فراهم آوردند ؛ نکاتی چند در ضرورت , اهمیت و کارکرد تداوم این گونه بازدیدهای علمی وفرهنگی را یادآور می شوم .
یک. در جهان معاصر, برای تحقق آرمان قرآنی امت واحدة و نفی هر گونه سلطه جریان شرک و کفر بر مسلمانان, هم گرایی و تعامل سازنده نهادهای متولی امر دین اعم از حوزه های علمیه و مراکز اسلام پژوهی جهان اسلام , رهبران مذهبی و مراجع دینی مذاهب و جریان های فکری جهان اسلام از یک سو و تبادل آراء , اندیشه ها , دستاوردها و میراث فکر دینی از سوی دیگر در شناخت درست , عمیق و بدون واسطه مذاهب از یکدیگر , گشودن باب گفتگوی سازنده , اعتلای فرهنگ و اندیشه اسلامی , تقریب اندیشه ها و مذاهب با یکدیگر و نفی هر گونه قرائت خشونت گرا و اعتدال گریز از اسلام و مذاهب ضرورتی اجتناب ناپذیر است .
دو. در تحقق این مهم از جمله راهکارهای مهم و شیوه¬های موثر, دیپلماسی فرهنگی مبتنی بر کتاب دین است که حلقه مفقوده و نیمه گمشده در توسعه و تعمیق مناسبات فرهنگی و گفتگوهای دینی است . این نقش بر عهده سفیران فرهنگی و مدیران عرصه کتاب دین است . متاسفانه این نقش مهم و اثرگذار در دیپلماسی فرهنگی چندان شناخته شده نیست زیرا کتاب دین به نقش بایسته خود در تعاملات فرهنگی و مذاهبی دست نیافته است و کتابخانه های تراز از جایگاه شایسته خود در تعمیق و توسعه دیپلماسی فرهنگی برخوردار نیستند و گاهی در برخی از کتابخانه جهان اسلام با رویکردهای تنگ نظرانه و سخت ایدئولوژیک در سانسور حضور کتاب مواجه هستیم که به حذف اندیشه از یک سو و توسعه ناآگاهی از مذاهب می انجامد حال اینکه در تاریخ مسلمین دار العلم ها و کتابخانه های تراز , آوردگاه اندیشه ها, رنگین کمان افکار , بازتاب رویکردها و آواهای مختلف دین شناخت , آینه فرهنگ ها و ادب و مهم تر از همه مکانی برای تبادل افکار و عرضه اندیشه های مختلفی بودند . در پرتو چنین کتابخانه هایی بود که آثار ممتاز و اثر گذار دینی در علوم اسلامی تالیف گردید که تا کنون اندیشه وران از آنها بهره مند هستند .
سه. علی رغم رویکرد ایجابی و انفتاحی کتابخانه های تشیّع به میراث مکتوب سایر مذاهب اسلامی , کتاب شیعه از حضور شایسته و بایسته در کتابخانه های مهم جهان اسلام از جمله عربستان سعودی برخوردار نیست. بخشی از این وضعیت برایند شیعه هراسی است که در نوع نگاه مدیران و متولیان حوزه کتاب به کتاب شیعه اثر گذاشته است و بخشی دیگر در مسائل سیاسی ریشه دارد که بایستی در طی یک تعامل چند جانبه این وضعیت تصحیح و ترمیم گردد. در این میان همکاری کتابخانه های تخصصی تشیع با جهان اسلام به ویژه عربستان سعودی و مصر از اهمیت ویژه برخوردار است و ضرورتی اجتناب ناپذیر است .
بازدید سفیر عربستان سعودی از کتابخانه تخصصی علوم حدیث و دیگر کتابخانه وابسته به مرجعیت شیعی را بایستی به مثابه فرصتی ناب مغتنم شمرد و از آن برای گشودن دریچه ای برای تعامل با جریان های فکری عربستان و جبران وضعیت کتاب شیعه در کتابخانه های عربستان بهره برد .
امید است چنین اقدامات فرهنگی مثبت و ضروری تداوم یابد و کتاب شیعه به جایگاه شایسته خود در جهان اسلام دست یابد . ان شاء الله .
•┈┈••✾•🌿🌺🌿•✾••┈┈•
@OstadRad