هدایت شده از آموزش عروض و قافیه و...
✅ آرایهی #تمثیل چیست؟
#تمثیل در لغت به معنی: «مثالآوردن»، «مانندکردن» و «تشبیهکردن» است و در اصطلاح ادبی، مثالی را که در آن اشارهای به مطلب مورد بحث وجود داشته باشد به عنوان نمونه و شاهد ذکر کردن است.
به عبارت دیگر توصیف چیزی تحت پوشش چیز دیگر را #تمثیل میگویند.
🔻انواع تمثیل در ادبیات :
تمثیل دو نوع است: #ارسالالمثل و #اسلوب_معادله
۱- ارسالالمثل :
ارسال المثل تمثیلی است که در آن از ضربالمثل استفاده شده باشد.
#مثال :
هر گَه که دل به عشق دهی خوش دمی بود
در کارِ خیر حاجتِ هیچ استخاره نیست
حافظ در مصراع دوم بیت بالا، از «ضربالمثل» استفاده کرده، پس از «آرایهی تمثیل» از نوع #ارسالالمثل بهره برده است.
تا رنج تحمل نکنی گنج نبینی
تا شب نرود صبح پدیدار نباشد
(سعدی)
۲- اسلوب معادله :
#اسلوب_معادله «تمثیلی» است که در هر مصراع بیت، موضوعی بهطور مستقل و کامل بیان شده و امکان جابهجاکردن دو مصراع یک بیت وجود دارد بدون اینکه خللی در معنی بیت بهوجود آید و هر مصرع مصداق و مثالی برای مصرع دیگر است.
#مثال :
در سخنگفتن خطای جاهلان پیدا شود
تیر کج چون از کمان بیرون رود رسوا شود
صائب تبریزی در هر مصراع بیت بالا، موضوع کامل را بیان کرده، در حالی که به هم مرتبط هستند و فهم معنای مورد نظر شاعر را برای مخاطب سادهتر میکند.
🔻فرق آرایهی #تمثیل و آرایهی #اسلوب_معادله :
«تمثیل» به این معناست که شاعر یا نویسنده در سخن خود از یک «مَثَل» یا «شبهمثل» استفاده کند و از طریق همان مثل، مفهوم مورد نظرش را برای مخاطب روشن کند. بهطور مثال، در بیت زیر از #تمثیل استفاده شده است.
اما آرایهی #اسلوب_معادله هر دو مصراع به لحاظ دستوی نیز مستقل و مجزا هستند. بنابراین، اگر مصراع دوم با «حروف ربطی» مانند «تا»، «که» و... به مصراع اول وابسته شده باشد یا در مصراع اول از ادات شرط «اگر» استفاده شده باشد، آن بیت دارای «اسلوب معادله» نخواهد بود.
#مثال :
من از بیقدری خار سر دیوار دانستم
که ناکس، کس نمیگردد ازین بالانشینی ها
(افسر کرمانی)
مخور هرگز فریب فضل از عمامهی زاهد
که در گنبد ز بیمغزی صدا بسیار میپیچد
(صائب)
سبکمغزی کز اسباب جهان بر خویش میبالد
چو حمالیاست کز بار گران بر خویش میبالد
(صائب تبریزی)
شاعر در بیت بالا، بالیدن به داشتن مال و قدرت دنیایی که فناشدنی هستند را مانند حمالی دانسته است که به خاطر بار سنگینی که بر دوش دارد به خود میبالد در حالی که مال دیگری را حمل میکند که آرایهی #تمثیل است اما چون در هر مصراع، استقلال معنایی وجود ندارد لذا «اسلوب معادله» نیست..
با توجه به این نکته، «اسلوب معادله» نیز نوعی «تمثیل» به شمار میآید. در حقیقت، هر #اسلوب_معادلهای، «تمثیل» هم هست اما هر «تمثیلی»، لزوماً #اسلوب_معادله نیست.
🔻فرق تمثیل و ارسالالمثل :
تفاوت «ارسالالمثل و «تمثیل» در این است که هر #ارسالالمثلی، تمثیل است ولی هر «تمثیلی» لزوماً #ارسالالمثل نیست چون ممکن است در آن از ضربالمثل استفاده نشده باشد ولی دارای مثالی است که مطلب را برای مخاطب واضحتر میکند.
🔻فرق تمثیل و تلمیح :
در «تمثیل» برای بیان روشنتر موضوع مثالی ذکر میشود ولی در #تلمیح به داستان، حدیث، ضربالمثل و… با آوردن واژه یا جملهای خاص اشارهای ظریف میشود.
#مثال :
پدرم روضهی رضوان به دو گندم بفروخت
من چرا مُلکِ جهان را به جوی نفروشم؟
حافظ در بیت بالا، به داستان قرآنی حضرت آدم (ع) یعنی: «خوردن میوهی ممنوعه و رانده شدنش از بهشت» اشاره دارد، پس در این بیت آرایهی #تلمیح بهکار رفته است.
کانال آموزش عروض و قافیه و...
سید محمدرضا شمس (ساقی)
https://eitaa.com/arozghafie
هدایت شده از ادبخانه
شیرِآب – #ضرب_المثل 2
🦋بسم الله الرحمن الرحیم
هست کلید درِ گنجِ حکیم🦋
🦁 #شیرِ_آب 🚰
چرا به لوله ای که آب از آن بیرون می آید، می گوییم “شیر”؟ در سال های نه چندان، دور در ایران؛تنها دوشهر بیرجند و تبریز آب لوله کشی داشتند که آن صنعت را از روسیه به امانت برده بودند.
و در کلان شهری مثل تهران مردم از آب چاه که تمیز و سالم نبوداستفاده می کردند.در شهر تهران تنها سه قنات وجود داشت که آن هم متعلق به سه سرمایه دار تهرانی بود.یکی از این قنات ها که به سرچشمه معروف بودمتعلق به سرمایه داری بود که بچه دار نمی شد.
او نذر کرد اگر بچه دار شود؛ برای تهرانیان آب لوله کشی فراهم کند. پس از مدتی بچه دار شد و برای ادای نذرش به اتریش رفت تا مهندسانی را از آنجا برای لوله کشی آب بیاورد. در هر کشوری حیوانی که نماد آن کشور است را بر سر خروجی آب می گذاشتند.
🐓 مثلا در فرانسه سر خروس استفاده می کردند.
مهندس اتریشی که به این منظور به ایران آمده بود فکر کرد که بر اهرم خروجی آب چه نمادی بگذارد!?
او دریافت که بر روی پرچم ایران آن زمان ‘شیر وخورشید’وجود دارد وشیر “نماد ایران” است.
🦁پس بر روی اهرم خروجی آب،سر شیری فلزی گذاشت و مردم هروقت برای برداشتن آب به آنجا می رفتند می گفتند: رفتیم از سر شیر آب آوردیم!
اگرچه ممکن است سر شیر پیش از این نیز ( به دلیل وجود برخی از حمام های قدیمی ایران که از سر شیر، بهره گیری می کردند) استفاده می شده است.
✍️گردآوری
#ایلیا_علیاری
@adabkhane
3.6M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#شیر_آب
@adabkhane ✨
برای توضیح کامل ضرب المثل
بنگرید به 👇
https://youtu.be/gEyyQ-Ih6YI?si=GLuKofR9Iktkxucc
هدایت شده از کانال اشعار شمس (ساقی)
(شهید سیّد ابراهیم رئیسی)
#خادم_الرضا
ریخت تا شهد شهادت را اجل در کام تو
داد آرامش به روح خسته و آلام تو
تلخ شد چون با حضورت کام بعضی از رجال
زهرِ غم میریختند از کینه ها در کام تو
چونکه بر کرسی دیوان قضا بودی به جِد
مُفسدان را لرزه میانداخت بر تن، نام تو
سالها بودی به رأس کار، اما در امور
یک نفر دیده نشد که باشد از اقوام تو
داشتی چون دَرد خدمت، سیّد خدمتگزار
دَرد مَحرومان مداوا میشد از اِقدام تو
بر تن بی روح محرومان کشور، از خلوص
روح میبخشید آن سیمای اخترفام تو
پوچ مغزان، پوزخندت گر زدند از ابتدا
مُشت محکم زد به دندانهایشان فرجام تو
هیچ فیضی جز شهادت لایقت هرگز نبود
چون ردای مرگ، کوته بود بر اندام تو
گرچه میباشد شهادت افتخار آدمی
سوخت اما سینهها را مرگِ ناهنگام تو
آرمیدی در جوار حضرت سلطان توس
تا که آرامش بگیرد روحِ نا آرام تو
هر که باشد باخبر از طینت بیکینهات
میخورَد حسرت به آغاز تو و انجام تو
نیک میدانم که میبخشی چو جدّ اطهرت
هر که را از جهل مطلق بود در دشنام تو
«سیّد ابراهیم»! از تاریخ دفنت شد عیان
سیصدو سیّ و سه میباشد به ابجد نام تو ۱
هست رمزی در چنین اعداد از سوی خدا
که رقم خوردهست این نام تو با اتمام تو
این مقامت بس که از لطف خداوند کریم
در وداعت یک وطن بودند در اکرام تو
مُزد و پاداش تو شد جام شهادت عاقبت
کاش مینوشید (ساقی) جرعهای از جام تو
سید محمدرضا شمس (ساقی)
#شمس_ساقی
eitaa.com/shamssaghi
۱ـ تاریخ دفن: ۰۳/۰۳/۰۳
سید = ۷۴
ابراهیم = ۲۵۹
جمع = ۳۳۳
✍ امام باقر علیهالسلام:
💌 از كسى كه تو را به گريه مى اندازد، ولى خيرخواه توست، پيروى كن و از كسى كه تو را مى خنداند، ولى با تو نيرنگ مى كند ، پيروى منما .
📗الکافی، ج۲، ص۶۳۸، ح۲
@adabkhane ✨
✍امام جواد علیه السلام :
💌اعتماد به خدا بهاى هر چیز گرانبها است و نردبانى به سوى هر بلندایى.
بحارالانوار، ج۵، ص۱۴
@adabkhane ✨