🔶 غلو سیاسی علاوه بر این، ابعاد سیاسی جریان متهم به غلو نیز قابل بررسی است؛ خط متهم به غلو در کوفه و قم با تمرکز بر مفهوم «ولایت امام»، دارای اقدامات و تحرکات سیاسی بود که حساسیت دستگاه حاکمه را برمی انگیخت و آنها را از این حیث، به جریان های غلات نزدیک می کرد. به عنوان مثال اخراج برخی از راویان حدیث از قم توسط احمد اشعری نیز بیش از همه دلایل سیاسی اجتماعی داشته است. از این رو آیت الله مددی اتهام غلو برای این دسته را بیش از همه «غلو سیاسی» می داند. «نظریه غلو سیاسی بر این پایه استوار است که واژه هایی همچون غلو، ارتقاع و فساد در مذهب در دوره های نخستین، دایره مفهومی گسترده تری داشته و برخلاف دوره های متأخر و معاصر- که فقط به ابعاد اعتقادی انصراف دارد- به صورتی عام به افراد یا گروه هایی که انحرافات عقیدتی غالیانه را با فعالیت سیاسی- نظامی همراه کرده بودند، نسبت داده می شود. هم از این رو، اگر امامیانی یافت می شدندکه در فعالیت های سیاسی نظامی با گروه هایی از غلات یا پیروان دیگر مذاهب فاسد، همچون اسماعیلیان یا زیدیان همکاری می کردند، از سوی جناح میانه رو و محافظه کار متهم به غلو یا مذاهب فاسد می گردیدند؛ هرچند شواهد کافی برای انحراف عقیدتی در آنان وجود نداشته باشد.» 📚 غفوری نژاد، محمد، «تحلیل و ارزیابی تبیین های تاریخی – کلامی ناظر به متهمان غلو»، علوم حدیث، سال بیست و سوم، شماره چهارم، ص 195 🏠https://eitaa.com/deraiat

بنابراین می توان عوامل اتهام به غلو برای این دسته از اصحاب را اینگونه برشمرد: 1. اختلاف سطح فکری و اعتقادی صاحبان کتب رجال 2. اختلافات فکری میان جریان های مختلف اصحاب ائمه (ع) 3. اقدامات و تحرکات سیاسی آنها (غلو سیاسی) 4. تخریب و تحریف در آثار آنها توسط دیگران 📚 به منظور مطالعه بیشتر بنگرید: گرامی، سید محمد هادی، «تطور گفتمان تفویض در سده دوم هجری و طیف مفضل بن عمر»، تاریخ و تمدن اسلامی، سال هشتم، شماره پانزدهم، بهار و تابستان 1391، ص27 🏠https://eitaa.com/deraiat

البته با بررسی خصوصیات جریان متهم به غلو و میراث برجای مانده از آنان، به این نتیجه می رسیم که آنها همچون جریان اصیل اصحاب ائمه (ع)، ضوابط نقل و انتشار حدیث را رعایت نمی کرده اند. استاد سید احمد مددی تساهل در به کارگیری ضوابط حدیثی را یکی از ویژگی های خط متهم به غلو بر می شمرد: «خصلت بارز خط غلو، تساهل در ضوابط حدیثی بود به نحوی که مثلاً به‌صورت وجاده حدیث نقل می‌کردند و اشاره‌ای به وجاده بودن آن نمی‌کردند. در مقابل احمد اشعری خیلی در ضوابط حدیثی حساس بود و نقل حدیث را فقط سماع می‌دانست چراکه در کتابت احتمال اضافه و نقصان وجود دارد. لذا اینکه برای سهل بن زیاد گفته است: «یشهد علیه بالغلو و الکذب» (رجال نجاشی، ص185)، او نقل حدیث به‌صورت معنعن از وجاده را کذب می دانسته است. از نظر او باید می‌گفت: «وجدته ...». درباره محمد بن سنان نیز کشی از قول خودش نقل کرده که تمام نقل‌هایش به نحو وجاده است. البته این به مبنای احمد اشعری باز می‌گردد و امر مسلمی نیست که حدیث معنعن نباید وجاده باشد.» 📚 . سید احمد مددی، 29/2/93. 🏠https://eitaa.com/deraiat

«کوتاه سخن آنکه مجرد اتهام به غلو، در ردّ روایت و یا نفی عقیده کفایت نمی‌کند، به ویژه ما اطلاع دقیقی از مبانی فکری دو رجالی برجسته، مرحوم نجاشی و ابن غضائری، در دست نداریم. به نظر می‌رسد اندیشمندان خط صحیح غلوّ، با قطع نظر از برخی عقاید، حاملان اصلی معارف صحیح اهل‌بیت (ع) بودند و خط آنان را نباید با خطوط انحرافی خلط کرد.» 📚نگاهی به دریا، ص131. https://eitaa.com/deraiat🏠

تحليل و ارزيابي تبيين هاي تاريخي-کلامي ناظر به متهمان به غلو محمد غفوری نژاد https://eitaa.com/deraiat🏠

غلو سیاسی- گفتاری از استاد سیداحمد مددی https://eitaa.com/deraiat🏠

#تازه_های_نشر_تمدن_نوین_اسلامی #نهرعظیم:آداب_روایت‌خوانی #استادمیرباقری امام باقر (ع) فرمودند: «يَمُصُّونَ الثِّمَادَ وَ يَدَعُونَ‏ النَّهَرَ الْعَظِيمَ» (مردم، با اشتها، از آب راکدِ برکه می‌مکند و نهر عظیم را رها می‌کنند!). سؤال شد نهر عظيم چيست؟ فرمودند: وجود مقدس رسول‌‌الله(ص)، که همه علوم و معارف الهی يکجا به ایشان عطا شده است، نهر عظيم هستند. سپس فرمودند هر علمی که خداي متعال به نبي‌اکرم (ص) عنایت فرمود، نبی‌اکرم (ص) به اميرالمؤمنين (ع) عطا کردند. بنابراين، اميرالمؤمنين (ع) و يک‌یکِ ائمه (عهم) نهر عظيم‌اند و دیگران ثمادند. اين روایت، هشداری به همۀ ماست که مصداق «يَمُصُّونَ الثِّمَادَ وَ يَدَعُونَ‏ النَّهَرَ الْعَظِيمَ» نشویم.

سند، مرسل است، ولی ظاهراً در احادیثی که حکمت و اخلاق و حقایق را برای انسان بیان میکنند، معلوم نیست که ارسال ضرری داشته باشد. حاملِ حکم فقهی هم نیست که انسان دنبال حجّت باشد و بگوید نمی شود به خبر مرسل تعبّد کرد. حقایقی است که وقتی انسان مشاهده می کند، می بیند که صحّت و اعتبار و اتقانش در خود آن مندرج است. پیداست که اینها یا حتماً کلمات معصوم علیه‌السّلام است یا متّخذ از کلمات آن بزرگواران است. بنابراین ارسال در سند این حدیث، نباید کمترین شبهه و ریبی در اخذ به مضمون این حدیث به وجود آورد. ۱۳۷۴/۰۶/۱۴ 📚بیانات در آغاز درس خارج فقه‌ https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2763 https://eitaa.com/deraiat🏠

🔶 خط غلو و غلو سیاسی 🔸استاد سید احمد مددی احمد اشعری از محمدبن سنان نقل می کند . مقداری ازمیراث های ایشان به قم آمده. به اصطلاح ، جزء شخصیت های تراز اول غلو است. به عنوان ناشر افکار خط غلو، مثل محمد بن سنان نداریم. احتمالاً پدرش سنان شیعه نباشد. مخصوصاً غلو بعد از امام رضا ع از 180 به بعد تا 300 غلو سیاسی بوده است برخی با قرامطه هم پیمان می شدند. یا با موالی هم پیمان می شدند. نخستین جاهایی که به غلو متهم می شود، جبلیین (اطراف رودبار و ...) است. اینها جنگ های پارتیزانی راه می انداختند و حرکت های مسلحانه انجام می داند. حرکت های دیگری هم بوده که الحادی بوده مثل بابک خرمدین. لذاگاهی با هم همراهی می کردند. در شرح حال خرمدین، یکی از مراکز آنها را قم نوشته اند ولی احتمالاً دروغ باشد. اجمالاً می گوییم خط غلو. تازمان امام صادق ع خیلی مشکل پیدا نکردند. از قیام زید مشکل اساسی شروع شد، برای زیدیه تا الان ، کفر و ضلال و انحراف نقل نشده مثل ترک نماز و ... تاکنون. بعداز شهادت یحیی بن زید امامت به بنی الحسن منتقل شد. الان هم زیدی های یمن بنی الحسن است. مثل محمد بن حسن ملقب به دیباج (چون زیبا بوده است) قیام کرد و 200 تا زیدی حول او بودند. در یمن سادات معظمشون حسنی یا طباطبایی اند. شمال آفریقا هم حسنی هستند و انساب خوبی دارند، با سرخ جامگان ، که هدف مشترک آنها را جمع می کند. حسین بن سعید، پسری دارد به اسم احمد، داردکه: «رواه عن جمیع شیوخ ابی». یعنی از پیرمردها هم اجازه گرفته اند. نجاشی می گوید: فاسدالمذهب. احمد بن حسین سعید، یعنی با نصیریها با علوی های شام و... یا گروه های انحرافی رفت و آمد داشته است. یکی اسماعیلی ها و یکی غلات این دو انحرافی هستندکه حرکت مسلحانه داشتند. اسماعیلی های مصر خیلی انحرافی شدندو برگشتند ولی اسماعیلی های ایران رسماً منحراف شدند. حسن بن محمد ... از سالی که در الموت منبر رفت نسخ شرایع را اعلام کرد این نسخ شرایع در فاطمی های مصر هم هست ولی ثابت نشد. ولی او رسما اعلام کردکه نماز برداشته شد. پسری دارد به نام محمد این هم برگشت به طریق اسلام ولی باز فرزند او برگشت و به شراب خواری مشغول شد. آخرین پادشاه قهستان 654. مجموعاً 170 سال رأس کار بودند. زیدی ها در طول تاریخ نداریم که کار زشت کرده باشند. الان هم خلاف شرع ندارند. اما فاطمی های ایران، آقاخانی ها الان هم نماز نمی خوانند. نصیری های شام هم تابع ابوالخطاب اند. دروزی ها هم تابع اسماعیلی های مصر هستند که انحرافی اند. علی اللهی ها غلاتی اند که حرکت اجتماعی هم نداشتند حالت لامذهبی دارند گروه های مختلفی دارندبه برخی اهل حق می گویند. حالت آنها مشوه است. انسجام فکری ندارند. مثل ایزدی های عراق ، مثل صابره در خوزستان و بغداد، که درجاهایی هستند که آب باشد. خودشان را به حضرت ابراهیم ع متصل می کنند. بخاطر لفظ صابره در قرآن امده، معلوم نیست مراد اینها باشد. غالباً در کنار کارون اند، اول صبح می روند در رودخانه. صبی ها هم به آنها می گویند. ایزدی ها خودشان تلفظ عربی می گویند: ایزیدی، مثل یزیدی می شود. گفته شده یزید را تقدیس می کنند ولی معروف این است که شیطان را تقدیس می کند. شیطان پرست است. تحصیل علم بر اینها حرام است. لذا افکار درست و حسابی ندارند. در ایران هم خیلی کم داریم، در عراق هم سیار اند. در قانون اساسی عراق جزو ادیان شناخته شده است و نماینده دارند. حدود 200 هزار نفر هستند وسه نماینده دارند. مرشد دارند. فتحی ها، عبدالله افطح 70 روز بعد مرد . برخی ها برگشتند به موسی بن جعفر ع. اسماعیلی ها تدریجاً اصول فکری خود را و چارچوب فکری خود را مخصوصاً اسماعیلی های مصر تعیین کردند. با نوشتن دعایم و... حاکم بغداد 411 وفاتش است. حکم علیه او را سید مرتضی امضا کرد. 📚درس خارج فقه، 17/2/97 🏠https://eitaa.com/deraiat

🔶عنوان «غلو»، حربه ای سیاسی 🔸استاد سید احمد مددی به نظر می رسد، جریانات سیاسی- اجتماعی شیعه در چند قرن اولیه، ازعنوان غلوّ، به عنوان حربه ای سیاسی، له و علیه افراد و جریانات مشخص استفاده می کردند.بعدها دایره اعتقادی گروه های مختلف غالیان مبهم ماند. ... کوتاه سخن آنکه مجرد اتهام به غلو، در ردّ روایت و یا نفی عقیده کفایت نمی کند، به ویژه ما اطلاع دقیقی از مبانی فکری دو رجالی برجسته، مرحوم نجاشی و ابن غضائری، در دست نداریم. به نظر می رسد اندیشمندان خط صحیح غلوّ، با قطع نظر از برخی عقاید، حاملان اصلی معارف صحیح اهل بیت علیهم السلام بودند و خط آنان را نباید با خطوط انحرافی خلط کرد. ما در کتاب شریف کافی تعداد زیادی از میراث های خط غلوّ را می بینیم. اینان از همان دسته معتقد و وابسته به اسلام و مقدسات اسلامی هستند. مرحوم کلینی با دقت و موشکافی عمیق خود، احادیث موهون و بی اساس خط غلو را جدا ساخت و سعی کرد روایات صحیح آنان را طبق نظام ارزشی اش در این کتاب بزرگ بیاورد. این کار مرحوم کلینی، بعدها در مکتب بغداد پذیرفته شد و در حقیقت زمینه اعتقاد و اعتماد مرحوم مفید به آثار صحیح این خط بود. 📚نگاهی به دریا، 132 🏠https://eitaa.com/deraiat

🔶نسبت دادن برخی مطالب باطل به مفضل بن عمر 🔸استاد سید احمد مددی در میان خط غلوّ، چهره ای چون مفضّل بن عمر به صورت رمز درآمده است و بر این اساس، بسیاری از کلمات و روایات به او نسبت داده شده که در حقیقت از او نیست. مرحوم ابن غضائری نیز به همین نکته اشاره هایی دارد. برای نمونه می توان از کتاب الهفت الشریف و یا الهفت و الأظله که اخیراً چاپ شده، یاد کرد. این کتاب مملو از کفریات و لاطائلات است و تقریباً همه ی کتاب را به مفضّل نسبت داده اند. این کتاب ه احتمال بسیار قوی از اباطیل محمد بن نُصیر نمیری، بنیان گذار فرقه نصیریه (علویان فعلی شام) است. او خود از خط غلوّ انحرافی بود و از سوی امام زمان (عجل الله فرجه الشریف) لعن شد و از جامعه شیعه طرد گردید. (رجال کشی، ص323) 📚نگاهی به دریا، 132 🏠https://eitaa.com/deraiat

⚡️ درایت در روایات، مقدمۀ دستیابی به کمال ایمان #استاد_میرباقری ☑️ @mirbaqeri_ir