🔶مُلک یا مالکیت؟ (3) 🔻مروری بر «مالکیت» خداوند در قرآن در هیچ آیه ای از قرآن، خداوند «مالک» آسمان ها و زمین و یا مخلوقات و انسان ها معرفی نشده است. لفظ «مالک» در دو آیه از قرآن نسبت به خداوند به کار رفته است: 1- مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ ‎﴿الفاتحة: ٤﴾‏ که قرائت دیگر آن «مَلِک» است. درباره این قرائت در آینده سخن خواهیم گفت. 2-قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَن تَشَاءُ وَتَنزِعُ الْمُلْكَ مِمَّن تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَن تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَن تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ‎﴿آل عمران: ٢٦﴾‏ خداوند مالک مُلک است و مُلک الهی بر تمام مخلوقات حاکم است؛ آیات فراوانی از قرآن به تبیین این مُلک الهی پرداخته است که در مطلب قبل، گذشت. 🔸 سوال: آیا تعبیر «لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ » و «لِّلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ» به معنای مالکیت خداوند است؟ آیا لام معنای مالکیت می دهد؟ یا آن را می بایست بر مبنای «لِلَّهِ مُلْكُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ» معنا کنیم؟ اگر بخواهیم نظام مفاهیم قرآنی را مبنا قرار دهیم، می بایست گفت خداوند مالک مُلک است و ملک او بر مافی السموات و الارض حاکم و جاری است. 🏠https://eitaa.com/deraiat

💢💢💢 معرفی کانال ها 🔸کانال حنان (تحقیقات شخصی) https://eitaa.com/yahyayahya 🔸کانال درایت (معارف حدیثی و حدیث شناسی) https://eitaa.com/deraiat 🔻 پرونده بحث «غلو سیاسی» از مباحث استاد مددی: https://eitaa.com/deraiat/419 🔻پرونده بحث «مُلک یا مالکیت؟: https://eitaa.com/deraiat/478 🔸کانال فقه ولائی و سرپرستی (آشنایی با فقه حکومتی از منظر مرحوم سیدمنیرالدین حسینی ره و دیدگاه های فقهی و اصولی استاد سید احمد مددی) https://eitaa.com/feghhevelaee 🔸کانال فلسفه تابع وحی https://eitaa.com/fotoooh 🔻پرونده بحث «فاعلیت»: https://eitaa.com/fotoooh/257

🔶مُلک یا مالکیت؟ (4) 🔻«مالک یوم الدین» یا «ملک یوم الدین»؟ مرحوم علامه طباطبایی (ره) در دو کتاب مهرتابان و تفسیر المیزان قول «مَلِک» را ترجیح می دهند: «در «مَلِک یوم الدین» روایاتی داریم که می گویند: رسول خدا هم «مَلِک» می خوانده اند و هم «مالک» ؛... قاری «مَلِک» بیشتر از «مالک» است؛ از هفت نفر قاری چهارتایشان «مَلِک» خوانده اند و مابقی آنها «مالک» خوانده اند. اعتبار هم با ملک مساعدتر است، به جهت آنکه یوم را معمولاً به مالک نسبت نمی دهند به مَلِک می دهند، می گویند: شاه فلان یوم نه مالک فلان یوم. مرحوم قاضی طباطبایی ره هم در نماز مَلِک می خوانده اند. در تفسیر کشاف وجوهی ذکر می کنند که مَلک أشمل و أعم و انسب است.» 📚مهرتابان، ص405 «و أما مالِكِ يَوْمِ الدِّينِ فقد عرفت معنى المالك و هو المأخوذ من الملك بكسر الميم، و أما الملك و هو مأخوذ من الملك بضم الميم، فهو الذي يملك النظام القومي و تدبيرهم دون العين، و بعبارة أخرى يملك الأمر و الحكم فيهم. و قد ذكر لكل من القرائتين، ملك و مالك وجوه من التأييد غير أن المعنيين من السلطنة ثابتان في حقه تعالى، و الذي تعرفه اللغة و العرف أن الملك بضم الميم هو المنسوب إلى الزمان يقال: ملك العصر الفلاني، و لا يقال مالك العصر الفلاني إلا بعناية بعيدة، و قد قال تعالى: ملك يوم الدين فنسبه إلى اليوم، و قال أيضا: «لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ»: غافر- 16 ..» 📚الميزان في تفسير القرآن، ج‏1، ص: 22 🏠https://eitaa.com/deraiat

درس خارج اصول استاد مددی/ ۱۴۰۰/۰۸/۲۴ بررسی روایات از سه جهت «صدور، متن، مضمون» در سه حوزه «دینی و اسلامی، مذهب امامیه، عقلایی» . / وجود دو رویکرد «شاهد» و «معیار» در این زمینه

مطالعه بیشتر: بحث مُلک از منظر مرحوم علامه طباطبایی ره از تفسیر المیزان

🔶🔶مُلک یا مالکیت؟ (5) 🔶مالِک یوْمِ الدِّینِ‏ 🔻 تفاوت «مالک» و «مَلِک» 🔸 شهید مطهری (ره) در رساله‏‌های عملیه خوانده‌اید که در قرائت نماز این آیه را به دو وجه می‌توان خواند: مالِک یوْمِ الدِّینِ، و مَلِک یوْمِ الدِّینِ. ببینیم این دو قرائت آیا باعث می‌شود که دو معنی مختلف برای آیه تصور گردد؟ مَلِک و مالک در استعمالات روزمرّه هرکدام معنای مستقل دارند. اولی یک رابطه سیاسی است و دومی یک رابطه اقتصادی. آنجا که انسان با چیزی رابطه مالکیت پیدا می‌کند به این نحو است که می‌تواند از آن بهره‌برداری کند و آنجا که «ملک» می‌گوید یعنی قدرتی مافوق دیگری دارد و برای خود حق تدبیر و سیاست قائل است. ولی در هر دو مورد هیچ گونه واقعیتی در کار نیست، بلکه یک قرارداد صرف است؛ یعنی اینکه می‌گوییم فلان کس مالک فلان خانه است، یعنی در حال حاضر قرار بر این است که چنین اعتبار شود؛ و آنجا که گفته می‌شود فلان شخص ملک فلان ناحیه است نیز بیش از یک اعتبار نیست و لذا در هر دو مورد اگر اعتبار عوض شود بلافاصله دیگر وجود ندارد، یعنی ممکن است لحظه‌ای دیگر مالک آن خانه و ملک آن ناحیه اشخاص دیگری باشند و رابطه با افراد جدید برقرار گردد. در این‏گونه موارد که ملک بودن و مالک بودن با اعتبار تشکیل می‌شود، این دو معنی با یکدیگر کمال امتیاز را دارند؛ یعنی ملک کار مالک را نمی‌کند و مالک نمی‌تواند کارهای ملک را انجام دهد؛ یکی مُلک است دیگری مِلک. ولی در بعضی موارد این روابط حقیقی است. مثلًا اگر کسی بگوید من مالک قوای بدنی خویش هستم، معنایش این است که در بهره‏‌گیری از آنها صاحب حق و مختارم، یعنی قوّه‌ای در وجود من هست که من هر وقت بخواهم از آن استفاده می‌کنم و مثلًا با آن سخن می‌گویم و هر وقت نخواهم بهره‌برداری نمی‌کنم. اینجاست که چنانکه ملاحظه می‌کنید ملک با مالک هر دو مصداقاً یکی است؛ یعنی هم ما مالک اعضا و جوارح خودمان هستیم و هم ملک و مسلط بر آنها، به دلیل اینکه یک امر تکوینی است نه قراردادی و مجازی محض. در مورد پروردگار که خالق تمام جهان است و اراده‌‏اش قاهر بر همه عالم است وحدت مَلِک با مالک به خوبی روشن است و آنجاست که رابطه حقیقی بین مالک و مملوک برقرار است. لذا راجع به مُلک در قیامت در قرآن آمده است: لِمَنِ الْمُلْک الْیوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهّارِ [1]. بالاتر اینکه در آیه دیگر آمده است: قُلِ اللهُمَّ مالِک الْمُلْک [2] بگو ای خدای مالک مُلک. در این آیه مُلک و صاحب اختیاری در مدیریت، به عنوان یک امر مملوک فرض شده است. مفاد لِمَنِ الْمُلْک الْیوْمَ‏ نیز همین است و به اصطلاح «لام» افاده مِلک می‌کند. معنی آیه این است که مالک کیست؟ پاسخ این است که خداست. پس معلوم می‌شود که مُلک و مِلک این قدرها از یکدیگر جدا نیستند و آن طور که گفته می‌شود دو قلمرو جداگانه ندارند. آیا خداوند فقط مالک و مَلِک روز قیامت است و در دنیا نیست؟ خیر، بلکه خداوند مالک و مَلِک حقیقی هم دنیا و هم آخرت است. فرقش این است که بشر چون در دنیا چشم حقیقت‌‏بین ندارد، مالکها و مَلِکهای اعتباری و مجازی را می‌سازد؛ خود را و دیگری را مالک بر اشیاء و مَلِک آنها می‌داند و می‌گوید من مالک این خانه‌ام ولی هنگامی که حقایق جهان برایش مکشوف شد و نگاهی واقع‌‏بینانه بر جهان افکند آنگاه خواهد دید که همه مِلکها و مُلکها ساختگی بوده و مالک و مَلِک حقیقی هستی اوست. فَکشَفْنا عَنْک غِطاءَک فَبَصَرُک الْیوْمَ حَدیدٌ [3]. روایت ذیل نیز همین مطلب را بیان می‌فرماید: عن جابر عن ابی جعفر علیه السلام أنه قال: الْامْرُ یوْمَئِذٍ وَ الْیوْمَ کلُّهُ لِلَّهِ. یا جابِرُ اذا کانَ یوْمَ الْقِیامَةِ بادَتِ الْحُکامُ، فَلَمْ یبْقَ حاکمٌ الَّا اللهُ‏ [1]. 📚 استاد مطهری، آشنایی با قرآن، ج 2، ص27 🏠https://eitaa.com/deraiat

🔻نکاتی پیرامون متن فرمایش شهید مطهری (ره) شهید مطهری (ره) در ابتدای این گفتار به نکته مهمی اشاره کردند و آن اینکه «مَلِک» ناظر به یک رابطه سیاسی است و «مالک» ناظر به رابطه اقتصادی است. به بیان دیگر «مَلِک» ناظر به یک امر ولایتی و حکومتی است درحالیکه «مالکیت» ، اصالتاً مقوله اقتصادی به حساب می آید. در اینصورت اهمیت جایگاه «مَلِک» از منظر سیاسی که می تواند نقش هدایتگری ، حکمرانی و ولایت و سرپرستی را بر عهده گیرد به نسبت «مالک» به خوبی روشن می شود. اما ایشان در ادامه گفتار با نادیده گرفتن همین نکته، سعی کردند یکسانی ایندو مفهوم را در صورت حقیقی بودن آندو، اثبات کنند! از جمله استدلال های ایشان این است که در ملکیت حقیقی مثلاً انسان نسبت به قوای بدنی و اعضاء و جوارح خودش، اختیار کامل دارد لذا هم مالک است و مَلِک. همچنین در خصوص خداوند نیز که ایندو مفهوم به نحو حقیقی وجود دارد، مالک و مَلِک، مصداق واحد پیدا می کند. نقد گفتار فوق به این است که مالکیت و مَلِک بودن حقیقی انسان نیز حتی بر اعضاء و جوارح خودش یکسان نیست، انسان را اگر مالک حقیقی بدن خودش بدانیم - که فیه تأمل- حق ندارد با بدنش هر کاری دلش خواست انجام دهد، به عنوان مثال ضرر رساندن به آن حرام است و روز قیامت از حقوق آنها سوال می شود و نمی بایست با آنها معصیت کند و... در خصوص نکته دوم نیز نمی توان از وحدت مصداق، وحدت مفهوم را نتیجه گرفت، درست است که خداوند متعال، هم مالک است و هم مَلِک، ولی بدان معنا نیست که ایندو مفهوماً یکسان اند.

ارزش و آداب قرآن/ استاد میرباقری

درس خارج اصول فقه استاد سید احمد مددی ۱۴۰۰/۰۹/۰۲ / نکاتی پیرامون کتاب الجامع بزنطی و سند حدیث: «علینا القاء الاصول و علیکم التفریع»

🔶🔶مُلک یا مالکیت؟ (6) 🔶 خداوند متعال صفت «مالک» دارد؟ 🔻 صفت «مالک» در روایات برخی از روایات به تبیین اسماء و صفات الهی پرداخته اند که بهترین آنها را می توان در کتاب التوحید کافی و کتاب التوحید مرحوم صدوق (ره) ملاحظه کرد. با مروری بر این دسته از روایات، صفت «مالک» برای خداوند نیافتیم، درحالیکه صفت «الْمَلِكُ» جزو اسماء و صفات ذکر شده است. به عنوان نمونه به یک مورد از آنها اشاره می شود: 15- بَابُ حُدُوثِ الْأَسْمَاءِ عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِي حَمَّادٍ، عَنِ الْحُسَيْنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ‏ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي حَمْزَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُمَرَ: عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، قَالَ: «.... فَهذِهِ الْأَسْمَاءُ الَّتِي ظَهَرَتْ، فَالظَّاهِرُ هُوَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَ تَعَالى‏، وَ سَخَّرَ سُبْحَانَهُ لِكُلِّ اسْمٍ مِنْ هذِهِ الْأَسْمَاءِ أَرْبَعَةَ أَرْكَانٍ، فَذلِكَ اثْنَا عَشَرَ رُكْناً، ثُمَّ خَلَقَ لِكُلِّ رُكْنٍ مِنْهَا ثَلَاثِينَ اسْماً فِعْلًا مَنْسُوباً إِلَيْهَا، فَهُوَ الرَّحْمنُ، الرَّحِيمُ، الْمَلِكُ، الْقُدُّوسُ، الْخَالِقُ، الْبَارِئُ، الْمُصَوِّرُ «الْحَيُّ الْقَيُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ» الْعَلِيمُ، الْخَبِيرُ، السَّمِيعُ، الْبَصِيرُ، الْحَكِيمُ، الْعَزِيزُ، الْجَبَّارُ، الْمُتَكَبِّرُ، الْعَلِيُّ، الْعَظِيمُ، الْمُقْتَدِرُ، الْقَادِرُ، السَّلَامُ، الْمُؤْمِنُ، الْمُهَيْمِنُ، الْبَارِئُ، الْمُنْشِئُ، الْبَدِيعُ، الرَّفِيعُ، الْجَلِيلُ، الْكَرِيمُ، الرَّازِقُ، الْمُحْيِي، الْمُمِيتُ، الْبَاعِثُ، الْوَارِثُ. فَهذِهِ الْأَسْمَاءُ وَ مَا كَانَ مِنَ الْأَسْمَاءِ الْحُسْنى‏- حَتّى‏ تَتِمَّ ثَلَاثَمِائَةٍ وَ سِتِّينَ اسْماً- فَهِيَ نِسْبَةٌ لِهذِهِ الْأَسْمَاءِ الثَّلَاثَةِ، وَ هذِهِ الْأَسْمَاءُ الثَّلَاثَةُ أَرْكَانٌ، وَ حَجَبَ الِاسْمَ الْوَاحِدَ الْمَكْنُونَ الْمَخْزُونَ بِهذِهِ الْأَسْمَاءِ الثَّلَاثَةِ، وَ ذلِكَ قَوْلُهُ تَعَالى‏: «قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمنَ أَيًّا ما تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏» 📚كافي (ط - دار الحديث)، ج‏1، ص: 276 پیش از این گذشت که در اسماء و صفاتی که در قرآن برای خداوند متعال ذکر شده نیز «مالک» وجود ندارد، بلکه «الْمَلِكُ» جزو اولین آنهاست: هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَالِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ ۖ هُوَ الرَّحْمَٰنُ الرَّحِيمُ ﴿الحشر: ٢٢﴾‏‎ ‏هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ ۚ سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ (23)‎ هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ ۖ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ ۚ يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ (24)‎ 🏠https://eitaa.com/deraiat

✅ از هر جا خرید نکنیم 🔹اصحاب کهف وقتی از خواب بیدار شدن قرار شد یکی بره خرید ♨️جالبه قرآن میگه هر کی رفت خرید دقت کنه کدوم فروشنده بیشتر اهل مراعاته از اون بخره... فَلْيَنظُرْ أَيُّهَا أَزْكَىٰ طَعَامًا فَلْيَأْتِكُم بِرِزْقٍ مِّنْهُ ( کهف، 19) 😁منو میگی فقط برام مهمه کی ارزونتر بده

🔻دعایی برای بهتر فراهم شدن اسباب روزی 🔹از معاویة بن عمار نقل شده که از حضرت صادق علیه السلام دعایی برای روزی خواستم، امام به من دعایی یاد دادند که هیچ ذکری را برای جلب روزی بهتر از آن ندیدم: 👈🏻اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي مِنْ فَضْلِكَ الْوَاسِعِ الْحَلَالِ الطَّيِّبِ رِزْقاً وَاسِعاً حَلَالًا طَيِّباً بَلَاغاً لِلدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ صَبّاً صَبّاً هَنِيئاً مَرِيئاً مِنْ غَيْرِ كَدٍّ وَ لَا مَنٍّ مِنْ أَحَدِ خَلْقِكَ إِلَّا سَعَةً مِنْ فَضْلِكَ الْوَاسِعِ فَإِنَّكَ قُلْتَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ فَمِنْ فَضْلِكَ أَسْأَلُ وَ مِنْ عَطِيَّتِكَ أَسْأَلُ وَ مِنْ يَدِكَ الْمَلْأَى أَسْأَلُ. 🔸ترجمه دعا: «خدایا از فضل وسیع، حلال و پاکت، به من رزق واسع، حلال و پاک عنایت کن که برای دنیا و آخرت من کافی باشد! زیادِ زیاد! بسیار گوارا! بدون زحمت طاقت فرسا و منتی از هیچ یک از خلائقت جز از فضل وسیع خودت؛ چرا که خودت گفته‌ای: «از خدا فضلش را طلب کنید» پس از فضلت می‌خواهم! از بخششت می‌خواهم! و از دست پر نعمت تو روزی می‌خواهم!» 🔗کافی، ج2، ص550 @Hadith1398