💢 حج در معارف عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِيِّ وَ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ وَ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَمَّارٍ وَ غَيْرِهِمْ: عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ، قَالَ: «لَوْ أَنَّ النَّاسَ تَرَكُوا الْحَجَّ، لَكَانَ‏ عَلَى الْوَالِي أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلى‏ ذلِكَ وَ عَلَى الْمُقَامِ عِنْدَهُ‏، وَ لَوْ تَرَكُوا زِيَارَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ، لَكَانَ عَلَى الْوَالِي أَنْ يُجْبِرَهُمْ عَلى‏ ذلِكَ وَ عَلَى الْمُقَامِ عِنْدَهُ، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ أَمْوَالٌ، أَنْفَقَ عَلَيْهِمْ مِنْ بَيْتِ مَالِ الْمُسْلِمِينَ‏». 📚كافي (ط - دار الحديث)، ج‏8، ص: 229 🏠@deraiat

💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 1️⃣مفهوم شناسی پیش از ورود به اصل بحث ضروری است محل نزاع را دقیقاً روشن کنیم: 🌐 مفهوم «ولایت تکوینی» در قرآن و روایات استعمال نشده و اصطلاحی نوپدید است. مقصود از آن ولایت داشتن در امور تکوینی است که دو سطح معنایی حداقلی و حداکثری پیدا می کند: 1. ولایت تکوینی حداقلی: یعنی امام معصوم در مواردی در امور تکوینی تصرف نماید. 2. ولایت تکوینی حداکثری: یعنی همه امور تکوینی (خلق، رزق، حول و قوه، تقدیرات عالم و...) به امام معصوم تفویض شده باشد. نکته اول اینکه معنای اول محل اختلاف نیست و بلاشک برای امام ثابت است، و محل نزاع، معنای دوم، یعنی ولایت تکوینی حداکثری است. نکته دوم اینکه، مقصود از ولایت تکوینی که از آن بحث می کنیم؛ (تفویض امور تکوینی به امام و یا ولایت تکوینی حداکثری)، ولایت در طول اراده، مشیت و ولایت خدای متعال است، در غیر اینصورت دچار شرک خواهد شد. چنانچه گذشت، مفهوم «ولایت تکوینی» در معارف استعمال نشده است، معادل «ولایت تکوینی» در معارف، مفهوم «ربوبیت» و «الوهیت» است. لذا صحیح است سوال کنیم که آیا مقام ربوبیت برای ائمه معصومین (ع) ثابت است یا خیر؟ (با قید در طول ربوبیت خداوند متعال) دقت در تعیین این اصطلاحات برای بررسی ادله حائز اهمیت است. 🌐 مقصود از فقه نظام چیست؟ مقصود از فقه نظام در این بحث این است که اگر می پذیریم که شریعت، دارای اضلاع، ابعاد و مفاهیم منسجم و هماهنگی است و یک نظام را شکل می دهد، فهم این شریعت نظام مند می بایست از مسیر نگاه مجموعه نگر و نظام سازی میان مفاهیم و دستیابی به نظریه های بنیادین و زیرساختی واقع گردد. در موضوع محل بحث نیز قصد داریم با نگاه کلی، جامع و مجموعه نگر به ادله و دستیابی به یک نظریه پایه و اساسی ، به تحلیل محل بحث بپردازیم. در غیر اینصورت شروع از مفردات ادله و اینکه آیا بر ولایت تکوینی دلالت دارد یا خیر؟ به لحاظ روشی مسیر ضعیفی است. 🏠@deraiat

📚 #معرفی_کتاب "تمسّک العتره‌الطاهره بالقرآن الکریم" عنوان موسوعه‌ای مفصّل در ۷ جلد تالیف استاد محمدجعفر طبسی است. این اثر قرآنی‌ ـ حدیثی، آن دسته از احادیث اهل‌بیت(ع) را که در تبیین «احکام شرعی»، «اصول عقاید» و «موضوعات اخلاقی»، به آیات قرآن استناد نموده‌اند، گردآوری کرده و با بهره‌گیری از منابع مختلف فقه‌الحدیث مانند: استقصاءالاعتبار نوه ‌#شهید_ثانی، روضة‌المتقین علامه محمّدتقی مجلسی،‏ مرآة‌العقول و ملاذالاخیار علامه محمدباقر #مجلسی، شرح اصول کافی ملاصالح مازندرانی، شرح اصول کافی #ملاصدرا و الوافی #فیض کاشانی، به شرح این احادیث همّت گماشته است. حضرت آیت‌الله #سبحانی در تقریظ‌ شان بر این کتاب، ضمن اشاره به این مطلب که اهل‌بیت(ع) هنگام استدلال به آیات قرآن، در جایگاه معلّمی بودند که با قطع نظر از مقام عصمت و بهره‌مندی ایشان(ع) از علوم پیامبر(ص)، وجه دلالت آیات بر مقصود را به دیگران آموزش می‌دادند؛ یکی از آثار و نتایج این کتاب را «تبیین وسعت دلالت آفاق معانی قرآن» در استدلال بر احکام شرعی برشمرده‌اند. موسوعه «تمسّک‌العترة الطاهرة بالقرآن الکریم» اثری است بدیع و تازه در زمینه شناساندن ارتباط وثیق عترت پیامبر(ع) با قرآن؛ گامی است مهمّ و بلند در عرضه جهانی تفسیر اهل‌بیت(ع) و شیوه استنادات آن حضرات(ع) به آیات قرآن در موضوعات متنوّع اعتقادی، فقهی و اخلاقی و حرکتی است ارزشمند برای «رسیدن به معنا و مراد آیات قرآن در پرتو دانش قرآنیِ معصومان(ع)». این کتاب توسط انتشارات مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) انتشار یافته است. 🌼کشکول ناب حوزوی🔻 🌸 @kashkolenab

توضیح استاد محمدجعفر طبسی درباره شیوه تدوین موسوعه «تمسّک العترة الطاهرة بالقرآن الکریم» در محضر آیت الله کریمی جهرمی 🌼کشکول ناب حوزوی🔻 🌸 @kashkolenab

💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 2️⃣ تنقیح محل نزاع چنانچه ذکر شد ابتدا می بایست مفهوم شناسی دقیقی انجام گیرد که معادل «ولایت تکوینی» و «تفویض کلیه امور تکوینی» در مفاهیم معارفی چه اصطلاحی وجود دارد؟ که عرض شد: «ربوبیت» و «الوهیت» . ما در هیچ آیه و روایت معتبری نمی بینیم که ایندو مقام برای غیر خداوند متعال ثابت شده باشد، بلکه مفاد بسیاری از روایات حصر ایندو مقام در خداوند متعال است، مانند: أَبِي رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ بِشْرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُمْهُورٍ الْعَمِّيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْفُضَيْلِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: قَالَ فِي الرُّبُوبِيَّةِ الْعُظْمَى وَ الْإِلَهِيَّةِ الْكُبْرَى لَا يُكَوِّنُ الشَّيْ‏ءَ لَا مِنْ شَيْ‏ءٍ إِلَّا اللَّهُ وَ لَا يَنْقُلُ الشَّيْ‏ءَ مِنْ جَوْهَرِيَّتِهِ إِلَى جَوْهَرٍ آخَرَ إِلَّا اللَّهُ وَ لَا يَنْقُلُ الشَّيْ‏ءَ مِنَ الْوُجُودِ إِلَى الْعَدَمِ إِلَّا اللَّهُ . 📚 التوحيد (للصدوق)، ص: 68 عَنْ هِشَامِ بْنِ الْحَكَمِ فِي حَدِيثِ الزِّنْدِيقِ الَّذِي أَتَى أَبَا عَبْدِ اللَّهِ ع‏: ... مَنْ شَبَّهَهُ بِغَيْرِهِ فَقَدْ أَثْبَتَهُ بِصِفَةِ الْمَخْلُوقِينَ الْمَصْنُوعِينَ الَّذِينَ لَا يَسْتَحِقُّونَ الرُّبُوبِيَّة... 📚 التوحيد (للصدوق)، ص: 247 🌐 قائلین به ولایت تکوینی در پاسخ به مطلب فوق می گویند: حصر ربوبیت و الوهیت برای خداوند متعال، در صورت استقلالی است و مدعای ما برای معصومین (ع) به صورت تفویض طولی است و لذا ادله نافی ربوبیت برای خلق با ربوبیت طولی منافاتی ندارد. سپس مثال می زنند به علم غیب که در قرآن در بسیاری از موارد آن را مخصوص خداوند دانسته و در مواردی هم آن را برای رسول استثنا کرده است. 💢 پاسخ اینکه این سخن زمانی درست است که بتوانیم مفهومی به اسم «ربوبیت طولی» و «تفویض طولی» را به شارع نسبت دهیم و آن را در نظام مفاهیم شریعت اثبات کنیم. اما مدعای ما این است که ایده تقسیم ربوبیت به استقلالی و طولی دو مشکل دارد: 1- چنین مفهومی در کلام شارع وجود ندارد. یعنی در معارف ما ردپایی از این دوگانه دیده نمی شود. در نتیجه مفهومی به اسم «ربوبیت طولی» ، «تفویض امور تکوینی» و امثال این و اطلاق آنها به معصومین (ع) هیچ مویدی ندارد. به بیان دیگر در معارف ما، ربوبیت به غیر خداوند نسبت داده نشده است مطلقا (چه استقلالی و چه طولی) و اساساً این دوگانه ملحوظ شارع نبوده است. 2- اساساً الوهیت و ربوبیت طولی بی معناست و معنای محصلی ندارد. می دانیم محدثان بزرگی مثل مرحوم مجلسی ره در تنویع اقسام تفویض، تفویض امور تکوینی در طول اراده و مشیت خداوند را امری ممکن دانسته اند که محذور عقلی و یا اعتقادی مثل غلو ندارد ولی به استناد ادله آن را ثابت نمی دانند. ولی به نظر می رسد با دقت بیشتر می توان اثبات کرد محذور عقلی نیز دارد و اساساً الوهیت و ربوبیت مخصوص الله است و برای خلق ولو در طول اراده الهی تصویر نخواهد داشت الا مجازاً. (نکته دوم شاید نکته بدیعی باشد که ندیده ام دیگران التفات داشته باشند) ⁉️ همچنان این سوال مطرح است که پس درباره علم غیب چه پاسخی می دهیم؟ علم غیب یک نمونه از استعمال صناعت دوگانه استقلالی و طولی است. ❇️ پاسخ اینکه خیر، این تحلیل رایج از علم غیب که گذشت، دریافت صحیحی از مطلب نیست، اهل تحقیق اثبات کرده اند که در لسان معارف، علم غیب مخصوص خداوند متعال است. به بیان دقیق تر، اصطلاح «علم غیب» به آن بخشی از علم خداوند اطلاق می شود که به مخلوقات عطا نشده است و این بدین معنا نیست که بخواهیم دامنه علم امام را از علم ما کان و ما یکون و ... محدود سازیم. البته علم امام در نسبت با علم الهی محدود است و نامتناهی نیست. همچنین برداشت فوق الذکر از آیه قرآن که تصور شده است علم غیب را برای رسول ثابت می کند، به دلایل مختلف، مخدوش است. بحث «علم غیب» پرونده مستقلی می طلبد که فعلا به آن ورود پیدا نمی کنیم و علاقه مندان را به تحقیقات دیگر ارجاع می دهیم. 🏠@deraiat

در بحث نفی علم غیب از ائمه علیهم السلام و حدود علم ایشان، آیات و روایات متواتر و اقوال بسیاری از بزرگان طائفه (حدود 40 تن از سرشناس ترین علما) و نیز استنادات چند تن از متأخرین را در فایل زیر تقدیم می کنم. از مهم ترین نکات فایل ادله متواتره بر محدودیت علم اهل بیت ع است، که در کنار تعابیر وسعت علم ایشان آمده است. هم چنین تحقیق این بحث ها در دفع رمی قدمای امامیه به تقصیر، نیز مؤثر است. (این تحقیق هنوز نیازمند ویرایش و تکمیل است. و البته چنانچه می خواستیم همه مستندات روایی را ذکر کنیم، نوشتار به قدر چند مجلد قطور می شد.)👇

🎙فرمایشات آیت الله شیخ محمد سند بحرانی حفظه الله 🌐 ضرورت مطالعات حدیثی @mojalese

۹۰ درصد روایات داره خاک میخوره این گوی و این میدان... روایت حکمی و #تربیتی و.... اگر نصوص مطرح شود قرآن رونق می‌یابد. #فقه_معارف_تربیتی #کلام_حکیم #راه_حل: #انس #اصول_فقه_معارف #فهم‌ورزی_معارف_بارویکرد_حل‌مساله #برنامه‌سازی_مبتنی_برفهم_معارف 🌷🇮🇷🌷

سلام علیکم علاقه مندان به پیگیری بحث عالم ذر می توانند مباحث این همایش را مشاهده کنند: همایش عالم ذر: https://www.aparat.com/playlist/1028386 این سخنرانی ها حائز اهمیت است: دکتر علی افضلی(هستی و چیستیِ «عالم ذرّ» از دیدگاه قرآن و حدیث) استاد غلامرضا فیاضی، بررسی دیدگاه فیلسوفان مسلمان دربارۀ «عالم ذرّ» جعفر سیدان، بررسی دیدگاه علامه طباطبایی دربارۀ «عالم ذرّ»

💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 3️⃣ فرضیه 1 از مجموع ادله ای که خواهد آمد استفاده می شود که شأن «الوهیت» و «ربوبیت» و یا «ولایت تکوینی» به نحو کلی، منحصر در خداوند متعال است و ائمه معصومین (ص) صاحب مقام «ولایت» هستند. «ولایت»، شأنی از الوهیت حضرت حق است که با اراده و اختیار انسان جریان پیدا می کند، لذا تحقق آن به «تولی» انسان منوط است. بله انسان به گونه ای خلق شده است که لاجرم می بایست «تولی» داشته باشد، اما جهت گیری تولی خود را انتخاب می کند؛ امام حق یا امام باطل. بنابراین انسان می تواند از ولایت الهی خارج شود که در اینصورت وارد ولایت طاغوت می شود. اما «ربوبیت» حضرت حق عام و شامل است و امکان خروج از آن وجود ندارد. ممکن است کسی ربوبیت حضرت حق را انکار کند اما فی الواقع از ربوبیت حق خارج نمی شود، بلکه از ولایت حق خارج می شود. 🔸 حقیقت دین از آنجا که اراده و اختیار انسان آغاز می شود شروع می شود؛ «لا اکراه فی الدین» و این اراده و اختیار، ذیل دو جریان «ولایت الهی» و «ولایت طاغوت» امکان انتخاب دارد. خداوند متعال ولایت خود را به اولیای الهی و معصومین (ع) سپرده است و آنها را مجرای ولایت خود قرار داده است. به بیان دیگر اطاعت از ولی الهی را همچون اطاعت از خود واجب کرده است. و این امر، بالاترین مقامی است که خداوند متعال به معصومین (ع) عطا کرده است که آن را مقام «افتراض الطاعه» نامیده اند و خداوند از آن به «ملک عظیم» یاد کرده است. 🔸 اگر عمیق تر به مساله ولایت تکوینی بنگریم، خواهیم دید اساساً این مقام، در مقایسه با مقام مفترض الطاعه بودن، چندان ارزشی هم ندارد. (این نکته غیر از نکته سابقی است که ذکر شد مبنی بر عدم امکان تصویر صحیحی از مساله ولایت تکوینی و معنای محصل آن، هرچند با آن ارتباط تنگاتنگی دارد.) چراکه یا حقیقتاً امر تکوین عالم به امام تفویض شده است، یعنی «خلق من لاشیء» و ابداع رزق و حول و قوه و... را حقیقتاً امام انجام می دهد، که این مشکل شرک دارد، و اگر همین جا ادعا شود که در طول اراده الهی است، سوال می شود بالاخره «خلق من لاشیء» توسط چه کسی واقع می شود؟ اگر توسط اراده الهی واقع می شود، اراده معصوم چه کاره است؟ و اگر در عرض اراده خداوند به اراده هردو، منتسب کنیم، به شرک منتهی می شود. فرض دیگر این است که این افعال، بالاصاله به اراده الهی واقع می شود ولی مجرای تحقق آن اراده معصوم است، چنانکه خداوند متعال ، افعال خود را در این عالم توسط ملائکه موکل خود انجام می دهد، مثلاً گرفتن جان انسان ها توسط خداوند واقع می شود از طریق ملکی به نام عزرائیل. پاسخ این است که هرچند این حالت، تصویر شدنی است و توسط ملائکه موکل در حال انجام است، اما نسبت دادن این مقام به امام، فروکاست مقام و منزلت امام در عالم و تنزل منزلت او در حد ملائکه است به نحوی که صرفاً مجری اراده الهی باشند. (فراموش نشود که می دانیم همه ملائکه، مطیع حضرات معصومین (ع) هستند در همه امور تکوینی اما محل بحث، قرار گرفتن اراده امام در سلسله تحقق امور تکوینی به نحو موجبه کلیه است) 🏠@deraiat