💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 محورهای ادله 1️⃣ ؛ نظام آیات قرآن قرآن کریم، به عنوان منبع اصلی شریعت، جایگاه محوری در میان نصوص و ادله را دارد، از این رو می بایست نگاه کلی قرآن به این موضوع را بررسی کرد. این موضوع از آنجا که نقش تأثیرگذاری در هستی شناسی عالم دارد، حتماً از نگاه آیات قرآن مخفی نمانده است. به بیان دیگر نمی بایست تصویر ما از جایگاه ولایت و ربوبیت در قرآن با آنچه از روایات به دست می آید معارض باشد، بلکه حتماً قرآن جایگاه محوری دارد، هرچند فهم قرآن در لایه های عمیقش نیازمند روایات است. در قرآن کریم تفکیک روشنی میان الوهیت/ربوبیت با ولایت وجود دارد. جریان ولایت الهی، جریانی است که با اراده و اختیار انسان مرتبط است و امکان اعراض از آن وجود دارد، از این رو اگر کسی به ولایت الهی کفر ورزید، به ولایت اولیای طاغوت وارد می شود اما ربوبیت الهی، مقام شاملی است که امکان خروج از آن نیست. در آیات قرآن ولایت الهی از طریق ولایت ائمه (ع) جریان پیدا می کند که با تعابیری همچون أُولِي الْأَمْرِ﴿النساء: ٥٩﴾‏، أَئِمَّةً﴿الأنبياء: ٧٣﴾‏، وَلِيُّكُمُ﴿المائدة: ٥٥﴾ بیان شده است، اما هیچگاه جریان ربوبیت خداوند، طریق و واسطه پیدا نمی کند. همچنین شئونی که به پیامبر (ص) نسبت داده می شود، همگی از شئون دین، جریان هدایت و نورانیت خداوند است. بنابراین استدلال فوق بر دو مقدمه استوار است: 1. تبیین مفهومی الوهیت/ربوبیت با ولایت 2. وساطت ولایت الهی، برخلاف ربوبیت الهی. مقدمه دوم با آیاتی که به مقامات پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار (ع) می پردازند اثبات می شود که به برخی کلیدواژه های آن اشاره کردیم. اما برای مقدمه اول، به آیه الکرسی مروری خواهیم داشت... 🏠@deraiat

🔶🔶🔶 نسبت الوهیت و ولایت در آیه الکرسی آیات 255 الی 257 سوره بقره که آیه اول آن، آیه الکرسی نام دارد، تبیین روشنی از نسبت «الوهیت، ولایت و دین» دارد. آیه اول پیرامون «الوهیت حضرت حق» سخن می گوید: اللَّـهُ لَا إِلَـهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ﴿البقره: 255﴾ و آیات بعدی پیرامون «دین» است که بر محور «ولایت» معنا می شود. لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَن يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى لَا انفِصَامَ لَهَا وَاللَّـهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ﴿البقره: 256﴾ اللَّـهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُم مِّنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَـئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ ﴿البقره: 257﴾ «الوهیت» حضرت حق ناظر به اسم «الله» است که جامع اسماء و صفات الهی است و همه شئون خداوند متعال را شامل می شود و هیچ شأن و اسم و صفتی، فوق آن قرار ندارد. از این رو، «الوهیت» را نمی توان برابر با «ولایت» یا دیگر شئون دانست بلکه جامع همه آنها و فوق و مهیمن بر همه آنهاست. سپس در آیه بعد به مفهوم «دین» و ارتباط آن با انسان می‌پردازد و اینکه پذیرش دین، جبری نیست و انسان اختیار دارد در مقابل دو جریان «رشد» و «غیّ» مسیر حرکت خود را انتخاب کند و جایگاه خود را به نسبت ولایت الهی و ولایت طاغوت مشخص نماید؛ «لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ فَمَن يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللَّـهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَی لَا انفِصَامَ لَهَا وَاللَّـهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ». «الوهیت» بر همه خلائق ساری و جاری است و احدی را امکان خروج از آن نیست، اما «ولایت خدای متعال» مخصوص اهل ایمان است؛ «اللَّـهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّور»، «وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاللَّـهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِين». در مقابل، کسانی که از ولایت الهی اعراض کنند و کافر شوند، به ولایت طاغوت داخل شده اند؛ «وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ». مسیر رشد و تعالی به «ولایت الهی» بازگشت می‌کند و مسیر غیّ و گمراهی از «ولایت طاغوت» نشأت می‌گیرد. ازاین‌رو «ولایت خدای متعال» شامل حال کسانی است که به خداوند ایمان داشته باشند؛ «اللَّهُ‏ وَلِيُ‏ الَّذينَ‏ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّور» و در مقابل نیز اولیای طاغوت وجود دارند که اراده‌ها را به سمت إعراض از ولایت الهی سوق می‌دهند؛ «وَ الَّذينَ كَفَرُوا أَوْلِياؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمات». بنابراین در پذیرش «دین»، اکراه و اجباری نیست؛ «لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ»، اما این «دین» چیست؟ حقیقت دین، حرکت در مسیر «رشد» است که با «کفر به ولایت طاغوت» و «ایمان به خداوند» به دست می‌آید که درواقع تمسک به ریسمان محکم الهی است. به‌بیان‌دیگر حقیقت دین، «ولایت الهی» است که با تولی و تبری به دست می¬آید. بنابر آنچه گذشت مجموعه نکات این سه آیه را می توان اینگونه بیان کرد: 1. مفهوم «دین» از جریان «ولایت» خداوند متعال آغاز می شود، چرا که هدایت و سرپرستی خداوند از طریق «ولایت» محقق می شود. هرچند مبداء و مصدر دین، «الوهیت» حضرت حق است اما مفهوم «ولایت» می تواند بیانگر و مفسّر «دین» خداوند باشد و نه «الوهیت». لذا حقیقت دین، جریان ولایت الهی است. از این رو این آیات می تواند بهترین مستند بر این نظریه باشد که: «دین»، مبداء و مصدری دارد که «الوهیت» است و حقیقتی دارد که «ولایت» است. 2. یک تفاوت ماهوی مفهوم «الوهیت» و «ولایت» این است که ولایت الهی در دایره اختیار انسان تعریف می شود، انسان می تواند تولی و تمسک پیدا کند، می تواند طغیان بورزد و آن را نفی کند. لذا فرموده است که در جریان دین و ولایت خداوند، اکراه نیست: «لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ». در اینصورت مقابل اراده انسان دو جریان و دو امکان انتخاب وجود دارد: «قَد تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ». تمسک به دین الهی نیز نیازمند دو امر است: کفر به طاغوت و ایمان به الله؛ «يَكْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَيُؤْمِن بِاللَّـهِ»، یعنی طرد جریان مقابل و تولی به جریان الهی.

استکانت و مسکین‌شدن در مقابل امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام

💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 محورهای ادله 2️⃣ ؛ نظام معارف روایی محور دوم ادله که نظریه شفاعت را تأیید می کند و نافی نظریه ولایت تکوینی به نحو حداکثری است، نظام معارف روایی است؛ یعنی از مجموع کل روایات در منابع معتبر چنین به دست می آید که امام حامل مقام ولایت است و نه ربوبیت کلیه طولیه! (یعنی در طول ربوبیت خداوند)، بگذریم از اینکه حتی یک روایت محکم (یعنی هم به لحاظ سندی معتبر باشد و هم نص یا ظهور قوی باشد و ذووجوه و دارای احتمال های متعدد نباشد) در نسبت دادن ربوبیت به امام نداریم، کلمه ولایت تکوینی را هم عرض کردیم که اصطلاحی مجعول است. برای تبیین ادعای فوق می بایست مروری کنیم بر آیاتی از قرآن کریم که شئون مختلف ربوبیت را به خداوند نسبت می دهد؛ کافیست آیاتی را که کلمه الله یا رب در آنها به کار رفته است مرور کنیم، سپس مجموعه این شئون را مقایسه کنید با شئونی که به در روایات به امام نسبت می دهند؛ آنگاه تفاوت ایندو نظام مفهومی آشکار می شود. (برخی مجموع این شئون را در دو عنوان خلق و امر بیان کردند که متخذ از این آیه است: إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّهُ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ يُغْشِي اللَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهُ حَثِيثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ تَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ ‎﴿الأعراف: ٥٤﴾‏ به عنوان مثال همین شئونی که در این آیه ذیل خلق و امر آمده است به امام نسبت داده نمی شود) لازم به ذکر است روش استدلال مقایسه دو نظام مفاهیم است، نظام مفاهیم ربوبی و نظام مفاهیم ولایی 🏠@deraiat

🎥توصیه آیت الله میرباقری‌ به‌کسانی‌که‌ قصد‌ طی طریق #تمدن‌_سازی دارند. 📱به #ندای_تهذیب بپیوندید: @nedaye_tahzib

یکی از بهترین تحلیلهایی که درباره پیاده روی اربعین شنیده ام، سخنرانی آیت الله میرباقری در آبان ماه سال 95 بوده است. سخنرانی پرنکته ای که بسیار قابل استفاده است. پیشنهاد می کنم سر فرصت حتما گوش کنید. @Sabeti ✅

🎙 پادکست| "عالم ذکر" پادکست "عالم ذکر" بخشی از سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین میرباقری است. مجموعه پادکست‌های صوتی را در خبرگزاری حوزه بشنوید:👇 hawzahnews.com/service/multimedia/sound @HawzahNews | خبرگزاری‌حوزه

هفته قبل صوت یکی از سخنرانی های آیت الله میرباقری درباره اربعین در این کانال منتشر شد که بسیار مورد استقبال قرار گرفت. پیشنهاد میکنم این صوت را نیز سر فرصت گوش کنید؛ نکاتی شنیدنی درباره زیارت امام حسین علیه السلام و تفسیر بخشهایی از متن زیارت روز اربعین تاریخ سخنرانی: پاییز ۱۳۹۲ @Sabeti ✅

➖ فواید خاص با صدای بلند اذان گفتن در منزل 🛑قالَ‌ حَدَّثَنِي هِشَامُ‌ بْنُ‌ إِبْرَاهِيمَ‌ : أَنَّهُ‌ شَكَا إِلَى أَبِي الْحَسَنِ‌ الرِّضَا عَلَيْهِ‌ السَّلاَمُ‌ سُقْمَهُ‌ وَ أَنَّهُ‌ لاَ يُولَدُ لَهُ‌ وَلَدٌ فَأَمَرَهُ‌ أَنْ‌ يَرْفَعَ‌ صَوْتَهُ‌ بِالْأَذَانِ‌ فِي مَنْزِلِهِ‌ قَالَ‌ فَفَعَلْتُ‌ فَأَذْهَبَ‌ اللَّهُ‌ عَنِّي سُقْمِي وَ كَثُرَ وُلْدِي قَالَ‌ مُحَمَّدُ بْنُ‌ رَاشِدٍ وَ كُنْتُ‌ دَائِمَ‌ الْعِلَّةِ‌ مَا أَنْفَكُّ‌ مِنْهَا فِي نَفْسِي وَ جَمَاعَةِ‌ خَدَمِي وَ عِيَالِي فَلَمَّا سَمِعْتُ‌ ذَلِكَ‌ مِنْ‌ هِشَامٍ‌ عَمِلْتُ‌ بِهِ‌ فَأَذْهَبَ‌ اللَّهُ‌ عَنِّي وَ عَنْ‌ عِيَالِيَ‌ الْعِلَلَ‌ 🔰محمَّد بن راشد گوید: " هشام بن ابراهیم "به من گفت: که 👈او از بیماری خود و این که صاحب فرزند نمی شود نزد امام رضا علیه السَّلام شکایت کرده پس امام رضا علیه السَّلام به او فرمودند: در منزل با صدای بلند اذان بگو هشام بن ابراهیم گوید: پس من انجام دادم و خداوند👈 مرا از بیماری ام شفا داده و فرزندانم زیاد شد سپس محمَّد بن راشد گوید :و من نیز همیشه درگیر بیماری و مریضی بودم و از آن رهایی نداشتم اهل و عیالم و خدامم نیز همیشه بیمار و مریض بودند هنگامی که این حدیث را از هشام شنیدم به آن عمل کردم پس آن گاه خداوند بیماری ها را از من و خانواده ام دور ساخت. 📚الکافی ج۶،ص۹ ♻️کانال: علم الحدیث @mirasehadisi

🎙به هوای کوی تو آمدم... 🔻روضه #امام_حسین(ع) ⏱ #بیش_از_ده_دقیقه | 11:46 👤 استاد #میرباقری #شب_جمعه 💡 کانال روضه‌های کوتاهِ کاملِ خانگی @RozeKhanegee

💠💢💠 بررسی مقام ولایت تکوینی پیامبر اکرم و ائمه معصومین (ع) از منظر فقه نظام 🔰 محورهای ادله 3️⃣ ؛ نظام ادعیه یکی دیگر از محورهای اثبات نظریه شفاعت - در مقابل ولایت تکوینی حداکثری- نظام ادعیه مأثور است. اگر ولایت تکوینی به نحو حداکثری را بپذیریم، یعنی همه امور تدبیر عالم به امام معصوم تفویض شده باشد، قاعدتاً می بایست خطاب ما در ادعیه، متوجه امام باشد و از او مسألت کنیم و حاجت بخواهیم. در اینصورت اساساً خداوند متعال امام را باب، صراط، سبیل و وجه خود در همه امور قرار داده و می بایست به آنها مراجعه کنیم. در حالیکه با مروری بر ادعیه مأثور متوجه یک نکته می شویم و آن اینکه خطاب دعا در جایی که طلب حاجت یا مغفرت می کند، به سمت خود خداوند بر می گردد. و آنچه را که از خود امام مسألت می کند، شفاعت است. به عنوان نمونه به برخی از ادعیه مرور خواهیم کرد: ✳️ زیارت امین الله 🔸فراز ابتدایی خطاب به امیرالمومنین (ع) است: السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِينَ اللّٰهِ فِي أَرْضِهِ، وَحُجَّتَهُ عَلَىٰ عِبادِهِ، السَّلامُ عَلَيْكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ ... 🔸در فراز دوم که طلب حاجت است خطاب به خداوند تغییر می کند: اللّٰهُمَّ فَاجْعَلْ نَفْسِي مُطْمَئِنَّةً بِقَدَرِكَ، راضِيَةً بِقَضائِكَ، ✳️ دعای توسل فراز ابتدایی خطاب به خداوند است که پیامبر اکرم (ص) را واسطه بین خودو خدا قرار می دهیم: اللّٰهُمَّ إِنِّى أَسْأَلُكَ وَأَتَوَجَّهُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّكَ نَبِيِّ الرَّحْمَةِ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ، يَا أَبَا الْقاسِمِ 🔸در فرازهای بعدی ، درخواست ما از اهل بیت (ع) به نحو «شفاعت» است : يَا رَسُولَ اللّٰهِ، يَا إِمامَ الرَّحْمَةِ، يَا سَيِّدَنا وَمَوْلَانَا إِنَّا تَوَجَّهْنا وَاسْتَشْفَعْنا وَتَوَسَّلْنا بِكَ إِلَى اللّٰهِ وَقَدَّمْناكَ بَيْنَ يَدَيْ حَاجاتِنا، يَا وَجِيهاً عِنْدَ اللّٰهِ اشْفَعْ لَنا عِنْدَ اللّٰهِ؛ همچنین در فراز پایانی نیز رابطه ما با اهل بیت (ع) « شفاعت الی الله » است: يَا سادَتِى وَمَوالِىَّ، إِنِّى تَوَجَّهْتُ بِكُمْ أَئِمَّتِى وَعُدَّتِى لِيَوْمِ فَقْرِى وَحاجَتِى إِلَى اللّٰهِ، وَتَوَسَّلْتُ بِكُمْ إِلَى اللّٰهِ، وَاسْتَشْفَعْتُ بِكُمْ إِلَى اللّٰهِ، فَاشْفَعُوا لِى عِنْدَ اللّٰهِ، وَاسْتَنْقِذُونِى مِنْ ذُنُوبِى عِنْدَ اللّٰهِ، فَإِنَّكُمْ وَسِيلَتِى إِلَى اللّٰهِ، وَبِحُبِّكُمْ وَبِقُرْبِكُمْ أَرْجُو نَجاةً مِنَ اللّٰهِ،... ✳️ دعای ندبه فراز اول حمد الهی و اشاره به مقامات حجج الهی است، فرازهای بعدی مقامات نبی اکرم (ص) و امیرالمومنین (ع) و حضرت حجت (عج) است (که در هیچ کدام خبری از شئون ولایت تکوینی به چشم نمی خورد!) سپس از «اللّٰهُمَّ أَنْتَ كَشَّافُ الْكَرْبِ [الْكُرَبِ] وَالْبَلْوَىٰ...» خطاب به خداوند می شود. فراز بعدی صلوات بر حضرات است و سپس درخواست استجابت دعا و حوایج در الگوی شفاعت: وَصِلِ اللّٰهُمَّ بَيْنَنا وَبَيْنَهُ وُصْلَةً تُؤَدِّي إِلىٰ مُرافَقَةِ سَلَفِهِ، وَاجْعَلْنا مِمَّنْ يَأْخُذُ بِحُجْزَتِهِمْ، وَيَمْكُثُ فِي ظِلِّهِمْ، وَأَعِنَّا عَلَىٰ تَأْدِيَةِ حُقُوقِهِ إِلَيْهِ، وَالاجْتِهادِ فِي طاعَتِهِ، وَاجْتِنابِ مَعْصِيَتِهِ، وَامْنُنْ عَلَيْنا بِرِضاهُ، وَهَبْ لَنا رَأْفَتَهُ وَرَحْمَتَهُ وَدُعاءَهُ وَخَيْرَهُ مَا نَنالُ بِهِ سَعَةً مِنْ رَحْمَتِكَ، وَفَوْزاً عِنْدَكَ، 🔹واجْعَلْ صَلاتَنا بِهِ مَقبُولَةً، وذُنُوبَنا بِهِ مَغْفُورَةً، ودُعاءَنا بِهِ مُسْتَجاباً؛ واجْعَلْ أَرْزاقَنا بِهِ مَبْسُوطَةً، وهُمُومَنا بِهِ مَكْفِيَّةً، وحَوَائِجَنا بِهِ مَقْضِيَّةً، در دیگر ادعیه و زیارات (مثل زیارت جامعه کبیره و زیارت عاشورا و..) نیز همینطور است. 🏠@deraiat

💠 ولیّ در قرآن 🔸 مقام معظم رهبری وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ ‎﴿آل عمران: ٦٨﴾‏، بنده آیاتی که تعبیر ولیّ و اولیا داشت در قرآن تتبع کردم و همه را تقریباً یک مطالعه اجمالی کردم، دیدم این تعبیر که خدا ولیّ جامعه اسلامی است، مومنین جز خدا ولیّ و یاوری ندارند، خدا حاکم همه امور بشر باید باشد، این یک مسأله است که جزو مسلّمات است در قرآن. البته خوب است توجه بدهم، برای بعضی ممکن است در ذهنشان مطلب خلط شود؛ صحبت سر سلطه تکوینی پروردگار نیست؛ آن به جای مخود محفوظ، معلوم است که خدای متعال گردش زمین و آسما را به اراده قاهره خویش تنظیم می کند. صحبت سر این است که قوانین زندگی انسان ها و روابط فردی و اجتماعی جامعه بشر هم باید از خدا الهام بگیرد. یعنی حاکم و فرمانروای قانونی، در جامعه الهی اسلامی قرآنی و ظلّ نظام اسلامی، که ما تعبیر می کنیم به نظام علوی. 📚 طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن، ص570 🏠@deraiat