💎حدیث سوم: امام کاظم(صلوات الله علیه) وارد کاخ مهدی عباسی شدند هنگامی که او در حال بازگرداندن اموالی بود که از مردم ظالمانه غصب شده بود. حضرت به او فرمودند: ای امیرالمؤمنین چرا اموالی که از ما گرفته شده بازگردانده نمی‌شود؟ او گفت: چه اموالی ای اباالحسن؟ حضرت فرمودند: خداوند وقتی فدک و اطراف آن را بدون جنگ و درگیری بر پیامبرش فتح کرد، این آیه را بر پیامبر(صلّی الله علیه وآله) نازل کرد: «حقّ نزدیکان را بده» (اسراء26). رسول خدا(صلّی الله علیه وآله) ندانستند که منظور از نزدیکان چه کسانی هستند و از جبرئیل پرسیدند و جبرئیل از خدا پرسید. خداوند وحی نازل کرد که فدک را به فاطمه(صلوات الله علیها) بده. رسول خدا(صلّی الله علیه وآله) ایشان را خواستند و فرمودند: ای فاطمه، خداوند به من امر کرده است که فدک را به تو بدهم. حضرت زهرا(صلوات الله علیها) فرمودند: یا رسول الله، آن را از خدا و از شما قبول کردم. پس دائماً وکلای حضرت در فدک بودند در زمان حیات پیامبر(صلّی الله علیه وآله) . اما وقتی ابوبکر به خلافت رسید، وکلای حضرت را از فدک اخراج کرد. حضرت زهرا(صلوات الله علیها) نزد ابوبکر رفتند و از او خواستند که فدک را برگرداند. ابوبکر گفت: شاهد بیاور. حضرت زهرا(صلوات الله علیها) ، امیرالمؤمنین(صلوات الله علیه) و امّ أیمن را به عنوان شاهد بردند و هنگامی که شهادت دادند، ابوبکر نامه‌ای نوشت که متعرّض فدک نشوند (و آن را برگرداند) اما هنگامی که حضرت زهرا(صلوات الله علیها) خارج شدند از مسجد، عمر ایشان را دید و گفت: این برگه چیست ای دختر محمّد؟ حضرت فرمودند: نامه‌ای هست که پسر ابوقحافه (ابوبکر) نوشته است. عمر گفت آن را به من نشان بده. حضرت زهرا(صلوات الله علیها) ابا کردند. عمر آن را از دست ایشان گرفت و خواند، سپس در آن آب دهان انداخت و پاره کرد و گفت: این از زمین‌هایی هست که پدرت برای آن جنگ نکرده است تا اینکه بخواهی ریسمان به گردن ما بیندازی (ما را محکوم کنی). مهدی عبّاسی گفت: یا اباالحسن حدّ فدک را مشخّص کن. حضرت فرمودند: یک حدّ آن کوه احد است، یک حدّ آن منطقه عریش در مصر است، یک حدّ آن سیف البحر (اطراف ارمنستان) است و یک حدّ آن منطقه دومة الجندل (شام) است. مهدی عبّاسی گفت همه این مناطق؟ حضرت فرمودند: بله ای امیرالمؤمنین، همه اینها جزء زمین‌هایی هست که بدون جنگ و درگیری به پیامبر(صلّی الله علیه وآله)رسید. مهدی عبّاسی گفت: خیلی زیاد است و باید تأمل کنم. عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ قَالَ: لَمَّا وَرَدَ أَبُو الْحَسَنِ مُوسَى عَلَى الْمَهْدِيِّ رَآهُ يَرُدُّ الْمَظَالِمَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا بَالُ مَظْلِمَتِنَا لَا تُرَدُّ فَقَالَ لَهُ وَ مَا ذَاكَ يَا أَبَا الْحَسَنِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى لَمَّا فَتَحَ عَلَى نَبِيِّهِ فَدَكاً وَ مَا وَالاهَا لَمْ يُوجَفْ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَ لا رِكابٍ‌ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ وَ آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌ فَلَمْ يَدْرِ رَسُولُ اللَّهِ مَنْ هُمْ فَرَاجَعَ فِي ذَلِكَ جَبْرَئِيلَ وَ رَاجَعَ جَبْرَئِيلُ رَبَّهُ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنِ ادْفَعْ فَدَكاً إِلَى فَاطِمَةَ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَهَا يَا فَاطِمَةُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَدْفَعَ إِلَيْكِ فَدَكاً فَقَالَتْ قَدْ قَبِلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنَ اللَّهِ وَ مِنْكَ فَلَمْ يَزَلْ وُكَلَاؤُهَا فِيهَا حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ فَلَمَّا وُلِّيَ أَبُو بَكْرٍ أَخْرَجَ عَنْهَا وُكَلَاءَهَا فَأَتَتْهُ فَسَأَلَتْهُ أَنْ يَرُدَّهَا عَلَيْهَا فَقَالَ لَهَا ائْتِينِي بِأَسْوَدَ أَوْ أَحْمَرَ يَشْهَدُ لَكِ بِذَلِكِ فَجَاءَتْ بِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ أُمِّ أَيْمَنَ فَشَهِدَا لَهَا فَكَتَبَ لَهَا بِتَرْكِ التَّعَرُّضِ فَخَرَجَتْ وَ الْكِتَابُ مَعَهَا فَلَقِيَهَا عُمَرُ فَقَالَ مَا هَذَا مَعَكِ يَا بِنْتَ مُحَمَّدٍ قَالَتْ كِتَابٌ كَتَبَهُ لِيَ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ قَالَ أَرِينِيهِ فَأَبَتْ فَانْتَزَعَهُ مِنْ يَدِهَا وَ نَظَرَ فِيهِ ثُمَّ تَفَلَ فِيهِ وَ مَحَاهُ وَ خَرَقَهُ فَقَالَ لَهَا هَذَا لَمْ يُوجِفْ عَلَيْهِ أَبُوكِ بِ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ‌ فَضَعِي الْحِبَالَ‌ فِي رِقَابِنَا فَقَالَ لَهُ الْمَهْدِيُّ يَا أَبَا الْحَسَنِ حُدَّهَا لِي فَقَالَ حَدٌّ مِنْهَا جَبَلُ أُحُدٍ وَ حَدٌّ مِنْهَا عَرِيشُ مِصْرَ وَ حَدٌّ مِنْهَا سِيفُ الْبَحْرِ وَ حَدٌّ مِنْهَا دُومَةُ الْجَنْدَلِ فَقَالَ لَهُ كُلُّ هَذَا قَالَ نَعَمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ هَذَا كُلُّهُ إِنَّ هَذَا كُلَّهُ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ عَلَى أَهْلِهِ رَسُولُ اللَّهِ بِخَيْلٍ وَ لَا رِكَابٍ فَقَالَ كَثِيرٌ وَ أَنْظُرُ فِيهِ. (کافی ؛ ج‌1 ؛ ص543) @emam14

💎حدیث چهارم : هارون ملعون دائماً به امام کاظم صلوات الله علیه می‌گفت: حدّ فدک را مشخّص کن تا آن را به شما برگردانم. امام کاظم (صلوات الله علیه) ابا می‌کردند. هارون که خیلی اصرار کرد، حضرت فرمودند: فدک را با تمام حدودش می‌گیرم. او گفت: حدود آن کجاست؟ حضرت فرمودند: اگر حدّ آن را مشخّص کنم آن را برنمی‌گردانی. هارون گفت: به حقّ جدت قسم می‌خورم که آن را برمی‌گردانم. حضرت فرمودند: حدّ اول عَدَن (جنوب یمن) هست. ناگهان چهره هارون تغییر کرد و گفت: بگو. حضرت فرمودند: حدّ دوم سمرقند است، چهره هارون تیره شد. حضرت فرمودند: حدّ سوم آفریقا هست. چهره هارون سیاه شد و گفت: بگو. حضرت فرمودند: حدّ چهارم سیف البحر هست که اطراف دریای خزر و ارمنستان است. هارون گفت: هیچ چیزی برای ما باقی نماند، پس بیا به جای من بنشین. حضرت فرمودند: من گفتم اگر حدّ آن را مشخّص کنم آن را بر نمی‌گردانی. فِي كِتَابِ أَخْبَارِ الْخُلَفَاءِ أَنَّ هَارُونَ الرَّشِيدَ كَانَ يَقُولُ لِمُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ خُذْ فَدَكاً حَتَّى أَرُدَّهَا إِلَيْكَ فَيَأْبَى حَتَّى أَلَحَّ عَلَيْهِ فَقَالَ لَا آخُذُهَا إِلَّا بِحُدُودِهَا قَالَ وَ مَا حُدُودُهَا قَالَ إِنْ حَدَّدْتُهَا لَمْ تَرُدَّهَا قَالَ بِحَقِّ جَدِّكَ إِلَّا فَعَلْتُ قَالَ أَمَّا الْحَدُّ الْأَوَّلُ فَعَدَنُ فَتَغَيَّرَ وَجْهُ الرَّشِيدِ وَ قَالَ إِيهاً قَالَ وَ الْحَدُّ الثَّانِي سَمَرْقَنْدُ فَارْبَدَّ وَجْهُهُ قَالَ وَ الْحَدُّ الثَّالِثُ إِفْرِيقِيَةُ فَاسْوَدَّ وَجْهُهُ وَ قَالَ هِيهِ قَالَ وَ الرَّابِعُ سِيفُ الْبَحْرِ مِمَّا يَلِي الْجُزُرَ وَ إِرْمِينِيَةُ قَالَ الرَّشِيدُ فَلَمْ يَبْقَ لَنَا شَيْ‌ءٌ فَتَحَوَّلَ إِلَى مَجْلِسِي قَالَ مُوسَى قَدْ أَعْلَمْتُكَ أَنَّنِي إِنْ حَدَّدْتُهَا لَمْ تَرُدَّهَا فَعِنْدَ ذَلِكَ عَزَمَ عَلَى قَتْلِهِ. (بحار الأنوار ج‌48 144 باب 6 مناظراته مع خلفاء الجور) @emam14

#حق25 : انفال خدای متعال فرموده است : «يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْأَنْفالِ قُلِ الْأَنْفالُ لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَصْلِحُوا ذاتَ بَيْنِكُمْ وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنينَ‌» (أنفال1) «از تو درباره انفال سؤال مى‌كنند. بگو: انفال مخصوص خدا و پيامبر است پس، از (مخالفت فرمان) خدا بپرهيزيد و خصومت‌هايى را كه در ميان شماست، آشتى دهيد و خدا و پيامبرش را اطاعت كنيد اگر ايمان داريد» 💎حدیث اول: امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند: انفال آن چیزهایی هست که برای به دست آوردنش جنگ و درگیری نشده یا گروهی آن را مصالحه کرده‌اند (با پیامبر صلّی الله علیه وآله) یا با دست خودشان عطا کرده‌اند و همه زمین‌های خراب و درون درّه‌ها برای پیامبر صلّی الله علیه وآله است و بعد از ایشان برای امام است که هرجایی بخواهد آن را قرار می‌دهد. عَنْ حَفْصِ بْنِ الْبَخْتَرِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلوات الله علیه قَالَ: الْأَنْفَالُ مَا لَمْ يُوجَفْ عَلَيْهِ بِ خَيْلٍ وَ لا رِكابٍ‌ أَوْ قَوْمٌ صَالَحُوا أَوْ قَوْمٌ أَعْطَوْا بِأَيْدِيهِمْ وَ كُلُّ أَرْضٍ خَرِبَةٍ وَ بُطُونُ الْأَوْدِيَةِ فَهُوَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله وَ هُوَ لِلْإِمَامِ مِنْ بَعْدِهِ يَضَعُهُ حَيْثُ يَشَاءُ. (کافی ؛ ج‌1 ؛ ص539) 💎حدیث دوم: امام صادق صلوات الله علیه در مورد مردی که می‌میرد و وارث و غلامی ندارد فرمودند: او اهل این آیه هست «از تو درباره انفال می‌پرسند» (یعنی اموالش جزء انفال است که به امام می‌رسد) عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ صلّی الله علیه وآله‌ فِي الرَّجُلِ يَمُوتُ لَا وَارِثَ لَهُ وَ لَا مَوْلَى قَالَ هُوَ مِنْ أَهْلِ هَذِهِ الْآيَةِ يَسْئَلُونَكَ‌ عَنِ‌ الْأَنْفالِ‌. (كافي ج‌1 ؛ 546) @emam14

#حق26 : خمس حدیث اول : 💎 عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (صلوات الله علیه) قَالَ: كُلُّ شَيْ‌ءٍ قُوتِلَ عَلَيْهِ عَلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ فَإِنَّ لَنَا خُمُسَهُ وَ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَشْتَرِيَ مِنَ الْخُمُسِ شَيْئاً حَتَّى يَصِلَ إِلَيْنَا حَقُّنَا. (کافی ؛ ج‌1 ؛ ص545) امام باقر (صلوات الله علیه) فرمودند: هر چیزی که برای شهادت به توحید و نبوت بر آن جنگ شود (یعنی غنیمت در جنگ با کفّار) خمسش برای ماست و برای هیچکس حلال نیست که از مال خمس چیزی بخرد تا اینکه حقّ ما را به ما برساند. 💎حدیث دوم : عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنِ الرِّضَا (صلوات الله علیه) قَالَ: سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى‌ فَقِيلَ لَهُ فَمَا كَانَ لِلَّهِ فَلِمَنْ هُوَ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) وَ مَا كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ فَهُوَ لِلْإِمَامِ فَقِيلَ لَهُ أَ فَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ صِنْفٌ مِنَ الْأَصْنَافِ أَكْثَرَ وَ صِنْفٌ أَقَلَّ مَا يُصْنَعُ بِهِ قَالَ ذَاكَ إِلَى الْإِمَامِ أَ رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) كَيْفَ يَصْنَعُ أَ لَيْسَ إِنَّمَا كَانَ يُعْطِي عَلَى مَا يَرَى كَذَلِكَ الْإِمَامُ. (کافی ؛ ج‌1 ؛ ص544) از امام رضا (صلوات الله علیه) در مورد آیه خمس سؤال شد و گفته شد: سهم خدا از خمس برای کیست؟ حضرت فرمودند: برای رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) هست. و آنچه که برای پیامبر است برای امام هست. گفته شد: اگر برخی از گروه‌هایی که خمس به آنها می‌رسد بیشتر باشند و برخی کمتر، چه کار باید کرد؟ حضرت فرمود: این به امام مربوط است. پیامبر (صلّی الله علیه وآله) چگونه عمل می‌کردند؟ آیا بر اساس نظر خودشان عمل نمی‌کردند؟ امام هم اینگونه است. 👈نکته : به دلیل اینکه خمس، مساله ای فقهی هست، برای اطلاع از جزئیات آن به مرجع تقلید خود مراجعه کنید @emam14

#حق27 : برگزیده اموال 💎 حدیث اول: امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند: ما قومی هستیم که خداوند اطاعت ما را واجب کرده است. انفال برای ماست و برگزیده اموال برای ماست. عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ قَالَ قَالَ لِي أَبُوعَبْدِاللَّهِ(صلوات الله علیه) نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَنَا الْأَنْفَالُ وَ لَنَا صَفْوُ الْمَالِ. (کافی؛ ج‌1 ؛ ص546) 💎 حدیث دوم : ابوبصیر می‌گوید: از امام صادق (صلوات الله علیه) پرسیدم در مورد برگزیده‌ی مال. حضرت فرمودند: برای امام هست. کنیز زیبا و مرکب خوب و شمشیر بُرنده و زره قبل از اینکه غنائم تقسیم بشود برگزیده اموال هست. (برای امام هست) عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(صلوات الله علیه) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ صَفْوِ الْمَالِ قَالَ لِلْإِمَامِ‌ يَأْخُذُ الْجَارِيَةَ الرُّوقَةَ وَ الْمَرْكَبَ الْفَارِهَ وَ السَّيْفَ الْقَاطِعَ وَ الدِّرْعَ قَبْلَ أَنْ تُقْسَمَ الْغَنِيمَةُ فَهَذَا صَفْوُ الْمَالِ. (تهذيب الأحكام ج‌4 ص134) @emam14

#حق28 : حقّ امام در ارث «كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقين‌» (بقره180) «بر شما نوشته شده: هنگامى كه مرگ يكى از شما رسید، اگر چيز خوبى از خود به جاگذاشته، براى پدر و مادر و نزديكان وصيت كند به طور شایسته، اين حقى است بر متّقین» 💎عمّار بن مروان می‌گوید از امام صادق (صلوات الله علیه) پرسیدم در مورد این سخن خداوند که فرمود: «اگر خیری به جاگذاشته، وصیّت کند» (بقره180). حضرت فرمودند: حقّی هست که خداوند برای صاحب این امر در اموال شما قرار داده است. گفتم: حدّ مشخّصی دارد؟ حضرت فرمودند: بله. کمترین آن یک ششم است و بیشترین آن یک سوّم. ❌البته در کتاب «من لایحضره الفقیه»، این حدیث با کمی اختلاف نقل شده است: 💎امام صادق (صلوات الله علیه) در مورد این آیه فرمودند: منظور از این آیه، چیزی هست که خداوند برای صاحب این امر قرار داده است. گفتم: حدّ مشخّصی دارد؟ حضرت فرمودند: بله. کمترین آن، یک سومِ ثلث هست. 👈یعنی حدّی که باید وصیّت کرد که بعد از مرگ، برای امام زمان (صلوات الله علیه) خرج شود، حدّاقل یک نهم و حداکثر یک سوم اموال است. متن حدیث اول: عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (صلوات الله علیه) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ‌ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ قَالَ حَقٌّ جَعَلَهُ اللَّهُ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ قُلْتُ لِذَلِكَ حَدٌّ مَحْدُودٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ كَمْ قَالَ أَدْنَاهُ‌ السُّدُسُ‌ وَ أَكْثَرُهُ الثُّلُثُ. (تفسیر عیاشی ج‌1 ص76؛ بحار الأنوار ج‌100 ص199) متن حدیث دوم : عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (صلوات الله علیه) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ‌ الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ‌ قَالَ هُوَ شَيْ‌ءٌ جَعَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ قُلْتُ فَهَلْ لِذَلِكَ حَدٌّ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ أَدْنَى مَا يَكُونُ ثُلُثُ الثُّلُثِ. (من لا يحضره الفقيه ؛ ج‌4 ؛ ص235) @emam14

#حق29 : زکات فطره 💎 علیّ بن راشد می‌گوید: از امام صادق (صلوات الله علیه) در مورد زکات فطره پرسیدم که برای چه کسی هست؟ حضرت فرمودند: برای امام هست. گفت: به یارانم خبر بدهم؟ حضرت فرمودند: بله، هر کسی را که می‌خواهی پاک کنی به او خبر بده. و فرمودند: مشکلی ندارد که پول آن را بپردازی. عَنْ أَبِي عَلِيِّ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْفِطْرَةِ لِمَنْ هِيَ قَالَ لِلْإِمَامِ‌ قَالَ قُلْتُ لَهُ فَأُخْبِرُ أَصْحَابِي قَالَ نَعَمْ مَنْ أَرَدْتَ أَنْ تُطَهِّرَهُ مِنْهُمْ وَ قَالَ لَا بَأْسَ بِأَنْ تُعْطِيَ وَ تَحْمِلَ ثَمَنَ ذَلِكَ وَرِقاً. (کافی ؛ ج‌4 ؛ ص174) نکته : طبق روایات متعدد دیگر، زکات فطره را باید به فقرا داد بنابراین، زکات فطره یکی از حقوق امام است که میتوان به فقرا داد. @emam14