#حق26 : خمس
حدیث اول :
💎 عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ (صلوات الله علیه) قَالَ: كُلُّ شَيْءٍ قُوتِلَ عَلَيْهِ عَلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ فَإِنَّ لَنَا خُمُسَهُ وَ لَا يَحِلُّ لِأَحَدٍ أَنْ يَشْتَرِيَ مِنَ الْخُمُسِ شَيْئاً حَتَّى يَصِلَ إِلَيْنَا حَقُّنَا. (کافی ؛ ج1 ؛ ص545)
امام باقر (صلوات الله علیه) فرمودند:
هر چیزی که برای شهادت به توحید و نبوت بر آن جنگ شود (یعنی غنیمت در جنگ با کفّار) خمسش برای ماست و برای هیچکس حلال نیست که از مال خمس چیزی بخرد تا اینکه حقّ ما را به ما برساند.
💎حدیث دوم :
عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي نَصْرٍ عَنِ الرِّضَا (صلوات الله علیه) قَالَ: سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ اعْلَمُوا أَنَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَأَنَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى فَقِيلَ لَهُ فَمَا كَانَ لِلَّهِ فَلِمَنْ هُوَ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) وَ مَا كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ فَهُوَ لِلْإِمَامِ فَقِيلَ لَهُ أَ فَرَأَيْتَ إِنْ كَانَ صِنْفٌ مِنَ الْأَصْنَافِ أَكْثَرَ وَ صِنْفٌ أَقَلَّ مَا يُصْنَعُ بِهِ قَالَ ذَاكَ إِلَى الْإِمَامِ أَ رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) كَيْفَ يَصْنَعُ أَ لَيْسَ إِنَّمَا كَانَ يُعْطِي عَلَى مَا يَرَى كَذَلِكَ الْإِمَامُ. (کافی ؛ ج1 ؛ ص544)
از امام رضا (صلوات الله علیه) در مورد آیه خمس سؤال شد و گفته شد: سهم خدا از خمس برای کیست؟
حضرت فرمودند: برای رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) هست.
و آنچه که برای پیامبر است برای امام هست.
گفته شد: اگر برخی از گروههایی که خمس به آنها میرسد بیشتر باشند و برخی کمتر، چه کار باید کرد؟
حضرت فرمود: این به امام مربوط است. پیامبر (صلّی الله علیه وآله) چگونه عمل میکردند؟ آیا بر اساس نظر خودشان عمل نمیکردند؟
امام هم اینگونه است.
👈نکته : به دلیل اینکه خمس، مساله ای فقهی هست، برای اطلاع از جزئیات آن به مرجع تقلید خود مراجعه کنید
@emam14
#حق27 : برگزیده اموال
💎 حدیث اول:
امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند: ما قومی هستیم که خداوند اطاعت ما را واجب کرده است. انفال برای ماست و برگزیده اموال برای ماست.
عَنْ أَبِي الصَّبَّاحِ قَالَ قَالَ لِي أَبُوعَبْدِاللَّهِ(صلوات الله علیه) نَحْنُ قَوْمٌ فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَنَا لَنَا الْأَنْفَالُ وَ لَنَا صَفْوُ الْمَالِ.
(کافی؛ ج1 ؛ ص546)
💎 حدیث دوم :
ابوبصیر میگوید: از امام صادق (صلوات الله علیه) پرسیدم در مورد برگزیدهی مال.
حضرت فرمودند: برای امام هست. کنیز زیبا و مرکب خوب و شمشیر بُرنده و زره قبل از اینکه غنائم تقسیم بشود برگزیده اموال هست. (برای امام هست)
عَنْ أَبِي بَصِيرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(صلوات الله علیه) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ صَفْوِ الْمَالِ قَالَ لِلْإِمَامِ يَأْخُذُ الْجَارِيَةَ الرُّوقَةَ وَ الْمَرْكَبَ الْفَارِهَ وَ السَّيْفَ الْقَاطِعَ وَ الدِّرْعَ قَبْلَ أَنْ تُقْسَمَ الْغَنِيمَةُ فَهَذَا صَفْوُ الْمَالِ.
(تهذيب الأحكام ج4 ص134)
@emam14
#حق28 : حقّ امام در ارث
«كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقين» (بقره180)
«بر شما نوشته شده: هنگامى كه مرگ يكى از شما رسید، اگر چيز خوبى از خود به جاگذاشته، براى پدر و مادر و نزديكان وصيت كند به طور شایسته، اين حقى است بر متّقین»
💎عمّار بن مروان میگوید از امام صادق (صلوات الله علیه) پرسیدم در مورد این سخن خداوند که فرمود: «اگر خیری به جاگذاشته، وصیّت کند» (بقره180).
حضرت فرمودند: حقّی هست که خداوند برای صاحب این امر در اموال شما قرار داده است.
گفتم: حدّ مشخّصی دارد؟
حضرت فرمودند: بله. کمترین آن یک ششم است و بیشترین آن یک سوّم.
❌البته در کتاب «من لایحضره الفقیه»، این حدیث با کمی اختلاف نقل شده است:
💎امام صادق (صلوات الله علیه) در مورد این آیه فرمودند: منظور از این آیه، چیزی هست که خداوند برای صاحب این امر قرار داده است.
گفتم: حدّ مشخّصی دارد؟
حضرت فرمودند: بله. کمترین آن، یک سومِ ثلث هست.
👈یعنی حدّی که باید وصیّت کرد که بعد از مرگ، برای امام زمان (صلوات الله علیه) خرج شود، حدّاقل یک نهم و حداکثر یک سوم اموال است.
متن حدیث اول:
عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (صلوات الله علیه) قَالَ:
سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ قَالَ حَقٌّ جَعَلَهُ اللَّهُ فِي أَمْوَالِ النَّاسِ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ قَالَ قُلْتُ لِذَلِكَ حَدٌّ مَحْدُودٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ كَمْ قَالَ أَدْنَاهُ السُّدُسُ وَ أَكْثَرُهُ الثُّلُثُ.
(تفسیر عیاشی ج1 ص76؛ بحار الأنوار ج100 ص199)
متن حدیث دوم :
عَنْ سَمَاعَةَ بْنِ مِهْرَانَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (صلوات الله علیه) فِي قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ قَالَ هُوَ شَيْءٌ جَعَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ قُلْتُ فَهَلْ لِذَلِكَ حَدٌّ قَالَ نَعَمْ قَالَ قُلْتُ وَ مَا هُوَ قَالَ أَدْنَى مَا يَكُونُ ثُلُثُ الثُّلُثِ.
(من لا يحضره الفقيه ؛ ج4 ؛ ص235)
@emam14
#حق29 : زکات فطره
💎 علیّ بن راشد میگوید: از امام صادق (صلوات الله علیه) در مورد زکات فطره پرسیدم که برای چه کسی هست؟
حضرت فرمودند: برای امام هست.
گفت: به یارانم خبر بدهم؟
حضرت فرمودند: بله، هر کسی را که میخواهی پاک کنی به او خبر بده. و فرمودند: مشکلی ندارد که پول آن را بپردازی.
عَنْ أَبِي عَلِيِّ بْنِ رَاشِدٍ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْفِطْرَةِ لِمَنْ هِيَ قَالَ لِلْإِمَامِ قَالَ قُلْتُ لَهُ فَأُخْبِرُ أَصْحَابِي قَالَ نَعَمْ مَنْ أَرَدْتَ أَنْ تُطَهِّرَهُ مِنْهُمْ وَ قَالَ لَا بَأْسَ بِأَنْ تُعْطِيَ وَ تَحْمِلَ ثَمَنَ ذَلِكَ وَرِقاً. (کافی ؛ ج4 ؛ ص174)
نکته : طبق روایات متعدد دیگر، زکات فطره را باید به فقرا داد
بنابراین، زکات فطره یکی از حقوق امام است که میتوان به فقرا داد.
@emam14
#حق30 : عدم اذاعه حدیث
💎محمّد خزّاز میگوید امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند:
کسی که حدیثی را علیه ما فاش کند، مانند کسی هست که حقّ ما را انکار کرده است.
عَنْ مُحَمَّدٍ الْخَزَّازِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (صلوات الله علیه) قَالَ:
مَنْ أَذَاعَ عَلَيْنَا حَدِيثَنَا فَهُوَ بِمَنْزِلَةِ مَنْ جَحَدَنَا حَقَّنَا قَالَ وَ قَالَ لِمُعَلَّى بْنِ خُنَيْسٍ الْمُذِيعُ حَدِيثَنَا كَالْجَاحِدِ لَهُ.
(کافی ج2 ص370 ، ح2، غیبت نعمانی ص36 باب1، ح6)
@emam14
#حق31 : صلوات کامل
💎حدیث اول:
امام صادق(صلوات الله علیه) فرمودند:
پدرم شنیدند که مردی به پرده خانه کعبه چسبیده و میگوید:
« اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ».
حضرت فرمودند: ای بنده خدا آن را ناقص مگذار، به حقّ ما ظلم نکن، بگو: «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ»
عَنِ ابْنِ الْقَدَّاحِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(صلوات الله علیه) قَالَ: سَمِعَ أَبِي رَجُلًا مُتَعَلِّقاً بِالْبَيْتِ وَ هُوَ يَقُولُ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَبْدَ اللَّهِ لَا تَبْتُرْهَا لَا تَظْلِمْنَا حَقَّنَا قُلِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِهِ.
(کافی ج2 ص495)
💎 حدیث دوم:
امام حسن مجتبی(صلوات الله علیه) فرمودند: خداوند صلوات بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) را بر همه مؤمنین واجب کرد.
گفتند: یا رسول الله، چگونه صلوات بفرستیم بر شما.
حضرت فرمودند: بگویید «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ». پس حقّ است بر هر مسلمانی که همراه صلوات بر پیامبر (صلّی الله علیه وآله) بر ما صلوات بفرستد و این فریضه واجب است.
قال حسن بن علیّ(صلوات الله علیه) : ... وَ فَرَضَ اللَّهُ (عَزَّوَجَلَّ) الصَّلَاةَ عَلَى نَبِيِّهِ(صلّی الله علیه وآله) عَلَى كَافَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، فَقَالُوا: يَا رَسُولَ اللَّهِ، كَيْفَ الصَّلَاةُ عَلَيْكَ فَقَالَ: قُولُوا:" اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِمُحَمَّدٍ" فَحَقٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْنَا مَعَ الصَّلَاةِ عَلَى النَّبِيِّ(صلّی الله علیه وآله) فَرِيضَةً وَاجِبَةً.
(امالی شیخ طوسی ص564)
💎حدیث سوم:
عمّار بن موسی میگوید نزد امام صادق(صلوات الله علیه) بودم که مردی گفت: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ.
حضرت فرمودند: آن را بر ما محدود کردی، آیا نمیدانی که اهلالبیت، پنج تن آل عبا هستند؟
آن مرد گفت: پس چه بگویم؟
حضرت فرمودند: بگو «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ» تا ما و شیعیان هم داخل شویم.
عَنْ عَمَّارِ بْنِ مُوسَى السَّابَاطِيِّ قَالَ: كُنْتُ عِنْدَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ رَجُلٌ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ أَهْلِ بَيْتِ مُحَمَّدٍ فَقَالَ لَهُ أَبُوعَبْدِاللَّهِ(صلوات الله علیه) يَا هَذَا لَقَدْ ضَيَّقْتَ عَلَيْنَا أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ أَهْلَ الْبَيْتِ خَمْسَةٌ أَصْحَابُ الْكِسَاءِ فَقَالَ الرَّجُلُ كَيْفَ أَقُولُ قَالَ قُلِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِمُحَمَّدٍ فَنَكُونَ نَحْنُ وَ شِيعَتُنَا قَدْ دَخَلْنَا فِيهِ. (ثواب الأعمال شیخ صدوق ص158)
@emam14