#حق37 : زیارت بعد حجّ 💎 حدیث اول: امیرالمؤمنین(صلوات الله علیه) فرمودند: حجّ خود را با زیارت رسول خدا (صلّی الله علیه وآله) به پایان برسانید هنگامی که از بیت الله خارج شدید، چرا که ترک آن جفا هست و به این امر شدید و با قبوری که خداوند حقّ آن و زیارت آن را بر شما لازم کرده است، حجّ را تمام کنید... . 💎 حدیث دوم : سدیر از امام باقر(صلوات الله علیه) نقل می‌کند که فرمودند: با مکّه آغاز کنید و با ما به پایان برسانید. متن عربی حدیث اول : قال أمیرالمؤمنین(صلوات الله علیه) : أَتِمُّوا بِرَسُولِ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) حَجَّكُمْ إِذَا خَرَجْتُمْ إِلَى بَيْتِ اللَّهِ فَإِنَّ تَرْكَهُ جَفَاءٌ وَ بِذَلِكَ أُمِرْتُمْ وَ أَتِمُّوا بِالْقُبُورِ الَّتِي أَلْزَمَكُمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ حَقَّهَا وَ زِيَارَتَهَا... . (خصال، حدیث اربعمائه) متن عربی حدیث دوم : عَنْ سَدِيرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ(صلوات الله علیه) قَالَ: ابْدَءُوا بِمَكَّةَ وَ اخْتِمُوا بِنَا. (کافی، ج‌4 ؛ ص550) @emam14

📣 توضیحات حق سی و هفتم : زیارت بعد از حج @emam14

#حق38 : قضاوت 💎 سلیمان بن خالد می‌گوید امام صادق(صلوات الله علیه) فرمودند: از حکم کردن بپرهیزید که حکم کردن فقط برای امامی هست که عالم به حکم است و در بین مسلمانان است. یعنی برای پیامبر یا وصیّ پیامبر است. متن عربی حدیث : عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ(صلوات الله علیه) قَالَ: اتَّقُوا الْحُكُومَةَ فَإِنَّ الْحُكُومَةَ إِنَّمَا هِيَ لِلْإِمَامِ الْعَالِمِ بِالْقَضَاءِ الْعَادِلِ فِي الْمُسْلِمِينَ لِنَبِيٍّ أَوْ وَصِيِّ نَبِيٍّ. (کافی ؛ ج‌7 ؛ ص406) @emam14

📣 توضیحات حق سی و هشتم : قضاوت @emam14

#حق39 و 40 : دو دعا بعد نماز 💎 امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند: یکی از حقوق ما بر دوستان و شیعیان ما این است که از نمازش منصرف نشود تا اینکه این دعا را بخواند: اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ الْعَظِيمِ الْعَظِيمِ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ الطَّاهِرِينَ وَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِمْ صَلَاةً تَامَّةً دَائِمَةً وَ أَنْ تُدْخِلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ (صلوات الله علیهم) وَ مُحِبِّيهِمْ وَ أَوْلِيَائِهِمْ حَيْثُ كَانُوا وَ أَيْنَ كَانُوا فِي سَهْلٍ أَوْ جَبَلٍ أَوْ بَرٍّ أَوْ بَحْرٍ مِنْ بَرَكَةِ دُعَائِي مَا تَقَرُّ بِهِ عُيُونُهُمْ احْفَظْ يَا مَوْلَايَ الْغَائِبِينَ مِنْهُمْ وَ ارْدُدْهُمْ إِلَى أَهَالِيهِمْ سَالِمِينَ وَ نَفِّسْ عَنِ الْمَهْمُومِينَ وَ فَرِّجْ عَنِ الْمَكْرُوبِينَ وَ اكْسُ الْعَارِينَ وَ أَشْبِعِ الْجَائِعِينَ وَ أَرْوِ الظَّامِئِينَ وَ اقْضِ دَيْنَ الْغَارِمِينَ وَ زَوِّجِ الْعَازِبِينَ وَ اشْفِ مَرْضَى الْمُسْلِمِينَ وَ أَدْخِلْ عَلَى الْأَمْوَاتِ مَا تَقَرُّ بِهِ عُيُونُهُمْ وَ انْصُرِ الْمَظْلُومِينَ مِنْ أَوْلِيَاءِ آلِ مُحَمَّدٍ (صلوات الله علیهم) وَ أَطْفِئْ نَائِرَةَ الْمُخَالِفِينَ اللَّهُمَّ وَ ضَاعِفْ لَعْنَتَكَ وَ بَأْسَكَ وَ نَكَالَكَ وَ عَذَابَكَ عَلَى اللَّذَيْنِ كَفَرَا نِعْمَتَكَ وَ خَوَّنَا رَسُولَكَ وَ اتَّهَمَا نَبِيَّكَ وَ بَايَنَاهُ وَ حَلَّا عَقْدَهُ فِي وَصِيِّهِ وَ نَبَذَا عَهْدَهُ فِي خَلِيفَتِهِ مِنْ بَعْدِهِ وَ ادَّعَيَا مَقَامَهُ وَ غَيَّرَا أَحْكَامَهُ وَ بَدَّلَا سُنَّتَهُ وَ قَلَّبَا دِينَهُ وَ صَغَّرَا قَدْرَ حُجَجِكَ وَ بَدَا بِظُلْمِهِمْ وَ طَرَّقَا طَرِيقَ الْغَدْرِ عَلَيْهِمْ وَ الْخِلَافِ عَنْ أَمْرِهِمْ وَ الْقَتْلِ لَهُمْ وَ إِرْهَاجِ الْحُرُوبِ عَلَيْهِمْ وَ مَنْعِ خَلِيفَتِكَ مِنْ سَدِّ الثَّلْمِ وَ تَقْوِيمِ الْعِوَجِ وَ تَثْقِيفِ الْأَوَدِ وَ إِمْضَاءِ الْأَحْكَامِ وَ إِظْهَارِ دِينِ الْإِسْلَامِ وَ إِقَامَةِ حُدُودِ الْقُرْآنِ اللَّهُمَّ الْعَنْهُمَا وَ ابْنَتَيْهِمَا وَ كُلَّ مَنْ مَالَ مَيْلَهُمْ وَ حَذَا حَذْوَهُمْ وَ سَلَكَ طَرِيقَتَهُمْ وَ تَصَدَّرَ بِبِدْعَتِهِمْ لَعْناً لَا يَخْطُرُ عَلَى بَالٍ وَ يَسْتَعِيذُ مِنْهُ أَهْلُ النَّارِ، و الْعَنِ اللَّهُمَّ مَنْ دَانَ بِقَوْلِهِمْ وَ اتَّبَعَ أَمْرَهُمْ وَ دَعَا إِلَى وَلَايَتِهِمْ وَ شَكَّ فِي كُفْرِهِمْ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ. سپس هر دعایی خواستی بگو. (مهج الدعوات و منهج العبادات ص333؛ بحار الأنوار ج83 ص59) 💎 همچنین امام کاظم (صلوات الله علیه) فرمودند: از حقوق واجبِ ما بر شیعیان ما این است که از نماز واجب بلند نشوند مگر اینکه این دعا را بخوانند: اللَّهُمَّ بِبِرِّكَ الْقَدِيمِ وَ رَأْفَتِكَ بِتَرْبِيَتِكَ اللَّطِيفَةِ وَ شَرَفِكَ بِصَنْعَتِكَ الْمُحْكَمَةِ وَ قُدْرَتِكَ بِسَتْرِكَ الْجَمِيلِ وَ عِلْمِكَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ أَحْيِ قُلُوبَنَا بِذِكْرِكَ وَ اجْعَلْ ذُنُوبَنَا مَغْفُورَةً وَ عُيُوبَنَا مَسْتُورَةً وَ فَرَائِضَنَا مَشْكُورَةً وَ نَوَافِلَنَا مَبْرُورَةً وَ قُلُوبَنَا بِذِكْرِكَ مَعْمُورَةً وَ نُفُوسَنَا بِطَاعَتِكَ مَسْرُورَةً وَ عُقُولَنَا عَلَى تَوْحِيدِكَ مَجْبُورَةً وَ أَرْوَاحَنَا عَلَى دِينِكَ مَفْطُورَةً وَ جَوَارِحَنَا عَلَى خِدْمَتِكَ مَقْهُورَةً وَ أَسْمَاءَنَا فِي خَوَاصِّكَ مَشْهُورَةً وَ حَوَائِجَنَا لَدَيْكَ مَيْسُورَةً وَ أَرْزَاقَنَا مِنْ خَزَائِنِكَ مَدْرُورَةً أَنْتَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ لَقَدْ فَازَ مَنْ وَالاكَ وَ سَعِدَ مَنْ نَاجَاكَ وَ عَزَّ مَنْ نَادَاكَ وَ ظَفِرَ مَنْ رَجَاكَ وَ غَنِمَ مَنْ قَصَدَكَ وَ رَبِحَ مَنْ تَاجَرَكَ وَ أَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ اللَّهُمَّ وَ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ اسْمَعْ دُعَائِي كَمَا تَعْلَمُ فَقْرِي إِلَيْكَ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ. (بحار الأنوار ج‌83 ؛ ص53) @emam14

✅ نکات مهم: #نکته_اول: حقّ امام مهمتر است یا حقّ النّاس؟ 💎 حدیث اول : معاویة بن وهب می‌گوید به امام صادق (صلوات الله علیه) عرض کردم : روایت شده است که مردی از انصار از دنیا رفت و دو دینار بدهی داشت. پیامبر (صلّی الله علیه وآله) برای او نماز نخواند و فرمود: شما برای دوست خود نماز بخوانید تا من از بعضی از خویشاوندان او ضمانت بگیرم برای پرداخت بدهی او. حضرت فرمودند: این روایت، حقّ هست. سپس فرمودند: پیامبر (صلّی الله علیه وآله) این کار را کرد تا مردم را موعظه کند و قرض یکدیگر را پرداخت کنند و بدهی خود را سبک نشمارند. خودِ پیامبر (صلّی الله علیه وآله) از دنیا رفتند در حالیکه بدهی داشتند، امام حسن (صلوات الله علیه) از دنیا رفتند در حالیکه بدهی داشتند، امام حسین (صلوات الله علیه) شهید شدند در حالیکه بدهی داشتند. 💎 حدیث دوم : امام کاظم (صلوات الله علیه) فرمودند: کسی که از راه حلالش به دنبال رزق برود تا خودش و خانواده‌اش را تأمین کند مانند کسی است که در راه خدا جهاد کرده است. پس اگر مغلوب شد (خرجش بیش از دخل شد) قرض بگیرد بر عهده خدا و پیامبرش. به میزانی که خرج خانواده خود را بدهد. پس اگر مُرد و بدهی خود را پرداخت نکرد، بر امام هست که آن را ادا کند و اگر امام ادا نکرد، وبال آن بر امام هست... . @emam14

متن عربی حدیث اول: عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ وَهْبٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ(صلوات الله علیه) إِنَّهُ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ مَاتَ وَ عَلَيْهِ دِينَارَانِ دَيْناً فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ(صلوات الله علیه) وَ قَالَ صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ حَتَّى ضَمِنَهُمَا [عَنْهُ‌] بَعْضُ قَرَابَتِهِ فَقَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ(صلوات الله علیه) ذَلِكَ الْحَقُ‌ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) إِنَّمَا فَعَلَ ذَلِكَ لِيَتَّعِظُوا وَ لِيَرُدَّ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَ لِئَلَّا يَسْتَخِفُّوا بِالدَّيْنِ وَ قَدْ مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ (صلّی الله علیه وآله) وَ عَلَيْهِ دَيْنٌ‌ وَ مَاتَ الْحَسَنُ‌(صلوات الله علیه) وَ عَلَيْهِ دَيْنٌ وَ قُتِلَ الْحُسَيْنُ‌(صلوات الله علیه) وَ عَلَيْهِ دَيْنٌ. (کافی، ج‌5، ص: 93) حدیث دوم : عَنْ مُوسَى بْنِ بَكْرٍ قَالَ: قَالَ لِي أَبُو الْحَسَنِ(صلوات الله علیه) مَنْ طَلَبَ هَذَا الرِّزْقَ مِنْ حِلِّهِ لِيَعُودَ بِهِ‌ عَلَى نَفْسِهِ وَ عِيَالِهِ كَانَ كَالْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَإِنْ غُلِبَ عَلَيْهِ فَلْيَسْتَدِنْ عَلَى اللَّهِ وَ عَلَى رَسُولِهِ مَا يَقُوتُ بِهِ عِيَالَهُ فَإِنْ مَاتَ وَ لَمْ يَقْضِهِ كَانَ عَلَى الْإِمَامِ قَضَاؤُهُ فَإِنْ لَمْ يَقْضِهِ كَانَ عَلَيْهِ وِزْرُهُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساكِينِ وَ الْعامِلِينَ عَلَيْها إِلَى قَوْلِهِ وَ الْغارِمِينَ‌ فَهُوَ فَقِيرٌ مِسْكِينٌ مُغْرَمٌ. (کافی ؛ ج‌5 ؛ ص93) @emam14

#نکته_دوم : اثر منع حقّ 💎امام صادق (صلوات الله علیه) فرمودند: هیچ مردی نیست که یک درهم در راه حقّش مصرف نکند مگر اینکه دو درهم در غیر حقّ مصرف می‌کند و هیچ مردی نیست که حقّی از مالش را مانع شود مگر اینکه خداوند ماری از آتش را در گردن او می‌اندازد. 💎همچنین از امام باقر (صلوات الله علیه) در مورد درهم و دینار سؤال شد و حقوقی که در آنها بر گردن مردم است. حضرت فرمودند: درهم و دینار، نگین‌های خدا در زمین هستند که خدا آن را برای مصلحت خلق قرار داد و با آن، کارها و خواسته‌هایتان درست می‌شود. پس کسی که اموالش زیاد شد و در آن به حقّ خدا قیام کرد و زکاتش را ادا کرد، برایش پاک و خالص است و هر کسی که زیاد داشته باشد اما حقّ خدا را در آن نپردازد و از آنها ظرف درست کند، او کسی هست که وعید خداوند در مورد او محقّق می‌شود: «در آن روز آن اموال را در آتش جهنّم داغ می‌کنند و آن را به پیشانی و پهلو و کمرشان می‌چسبانند. این همان است که برای خودتان ذخیره می‌کردید. پس بچشید آنچه را ذخیره می‌کردید» (توبه35) @emam14