آرایههای ادبی💐💐💐
نقیضه (نظیرهی طنزآمیز)
نقیضه، یعنی مخالف، باشگونه جواب گفتن شعر کسی را، بر خلاف یکدیگر سخن گفتن. نقیضه، معادل کلمهی پارودی فرنگی است که برخی آن را نقیضه و برخی نظیرهی طنزآمیز ترجمه کردهاند.
نقیضه، شعری است که به تقلید دیگری گفته شود و مبتنی بر طنز و هزل است. در حقیقت، اثر دومی، اثر نخستین را به سُخره گرفته است. به سخن دیگر، شعری است که برای استهزا، به شیوهی شعر دیگری سازند.
در گذشته، به این گونه شعر، تزریق و مزوّر میگفتهاند. اینک نمونهای از آن که نقیضهی غزل معروف حافظ است:
الا یا ایّها الساقی، اَدِر کَاساً و ناوِلها
خمارُ البادة الدوشینه، کُشتی اهل محفلها...
به زور الگریه ما رفتی الی عند النِگار آخر
رقیب الخرس، ماندی عاقبت کَالخَرّ فی گِلها...
(مهری عرب)
بدیع در شعر فارسی، دکتر عَقدایی، ص ۱۶۰.
#آرایههایادبی
#نقیضه
#نظیرهیطنزآمیز
آرایههای ادبی
موازنه(مُماثله)
موازنه در لغت، به معنای هموزن کردن(منظور وزن عَروضی است؛ نه وزن صَرفی)، مقایسه و سنجیدن دو چیز است و در اصطلاح، آرایهای است شبیه به ترصیع، با این تفاوت که در اینجا، کلماتی که در رابطهی جانشینی، در دو مصراع یا قرینههای نثری قرار میگیرند، با هم فقط هموزن هستند و رَویّ(حرف آخر اصلی) آنها مختلف است. مثال:
بختِ آیینه ندارم که در او مینگری
خاکِ بازار نیرزم که بر او میگذری
(سعدی)
مرد ادب را، خرد فزاید و حکمت
مرد خرد را، ادب فزاید و ایمان
(رودکی)
جز ناله کسی همدم من نیست ز مردم
جز سایه کسی همره من نیست ز اصحاب
(خاقانی)
📚📚📚
بدیع در شعر فارسی، دکتر تورج عَقدایی، ص ۳۷ و ۳۸.
#آرایههایادبی