🔳تاریخچه زیارت اربعین و روایات معصومین دربارهی آن
✍️مجتبی صادق
در «مُثیرالاحزان» تألیف ابن نماء حلی، آمده خاندان اباعبدالله وقتی از کربلا میگذشتند جابر و جماعتی از بنیهاشم را دیدند که برای زیارت به کربلا آمده بودند و این دو رویداد در یک وقت واحد صورت گرفت. علامهی مجلسی بازگشت حرم حسینی به کربلا در روز اربعین را قول مشهور میخواند.
دور انگاریهایی که برخی بزرگان مثل علامهی مجلسی و سیدبن طاووس و محدث نوری دربارهی عدم امکان حضور اهل بیت سیدالشهدا در کربلا روز اربعین ذکر کردهاند با تحقیقات مبسوط و موشکافانهی علامهی شهید سید محمد علی قاضی طباطبائی، مُهر ابطال بر جریدهی خود دارد.
جناب ابن شهرآشوب در کتاب شریف «مناقب آلابیطالب» میفرماید سید مرتضی در پاسخ برخی مسائلی که از او پرسیدند یادآور شده که سر حسین (علیهالسّلام) را که از شام میآوردند، در کربلا به بدنش بازگرداندند. شیخ طوسی گفته زیارت اربعین بخاطر همین است.
مهمترین روایتی که در باب اربعین آمده روایت امام حسن عسکری (علیهالسّلام) است که یکی از علائم مؤمن را زیارت اربعین ذکر کردهاند. برخی زیارت اربعین را به ملاقت کردن چهل مؤمن در روز معنا کردند که در غایت کجسلیقگی است، زیرا شیخ طوسی در شرح زیارت اربعین همان زیارت اربعین معروف را میآورد. پس مسلّماً مقصود از زیارت اربعین همان زیارت سیدالشهدا در روز اربعین است.
🔗 متن کامل: http://ijtihadnet.ir/?p=79076
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
هدایت شده از 🇮🇷 اجتهاد 🚩
💢سیره شیعیان در زیارت اربعین
✔️استاد سید احمد مددی
🔹بحثی داریم که برخی مطالب در شیعه به نحو تلقی بوده و نه به نحو تبنی و یا به نحو قواعد حدیثی نبوده است، تلقی یعنی شواهد نشان میدهد که بین شیعه این جا افتاده بوده است، مثلاً فرض کنید مرحوم شیخ طوسی وقتی روایت علامات مومن را نقل می کند؛
«وَ رُوِيَ عَنْ أَبِي مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ الْعَسْكَرِيِّ ع أَنَّهُ قَالَ: عَلَامَاتُ الْمُؤْمِنِ خَمْسٌ صَلَاةُ الْخَمْسِينَ وَ زِيَارَةُ الْأَرْبَعِينَ وَ التَّخَتُّمُ فِي الْيَمِينِ وَ تَعْفِيرُ الْجَبِينِ وَ الْجَهْرُ بِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ.» تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان)، ج6، ص: 52
یکی همین زِيَارَةُ الْأَرْبَعِينَ است. ایشان سند هم نقل نمیکند.
🔸شیخ طوسی متوفای 460 است، امام عسکری علیه السلام 260 است. این نشان میدهد در این دویست سال، عملاً این [زیارت] بین شیعه جا افتاده بوده. لذا ایشان در سند به «رُوِيَ» اکتفا می کند. در این دویست سال که چون سند نیست، ما از تاریخش اطلاعی نداریم، بین وفات امام عسکری علیه السلام و وفات شیخ طوسی، درست دویست سال فاصله است. ظاهرش این است که شیعه در این دویست سال این کار را انجام میداده است. بعید است شیخ طوسی یک مطلبی رابگوید، مثلاً فرض کنید در سال 440 دیده [فقط او نقل کند]. ظاهراً یک سیرهای برای شیعه بوده، این همان تلقی است، لذا این نوع خبر مرسل هم قابل قبول است. نه به لحاظ ارسال، اینها حاکی از یک نوع تلقی است بین شیعه. این نوع اخبار به نظر ما قابل قبول است./ درس خارج فقه ۲۴بهمن ۱۳۹۴
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
🔳 اربعین تراز؛ اربعین انقلاب و تحوّل
✍️ حجتالاسلام علی راد
از مهم ترین سویههای زیارت اربعین حسینی، سویه انقلاب و اعتراض، تغییر مطلوب و تحول اعتقادی زائر و اجتماع اربعینی است که میتواند پیاده روی اربعین را از یک سلوک فردی به یک جریان اجتماعی پویا و اثر گذار در سطح اجتماعی تبدیل کند و زائر اربعین بایستی از فرد گروی عبور و به جریان اربعینی برسد.
اربعین در یک تحلیل سیاسی زمانی برای برای نشان دادن زبان اعتراض علیه همه بنیادها و نمادهای ظلم و شرک است، و زائران اربعین بایستی با این روح انقلابی و حماسی این پدیده انس بگیرند لذا زیارت اربعین این صرفا محدود به سوگ و عزاداری، پیاده روی و خواندن متن زیارت اربعین نیست بلکه اربعین، اربعین معرفت و بصیرت، حماسه و انقلاب، اعتراض و احتجاج نیز هست علیه هر آنچه که به عنوان فسق و جور در جامعه انسانی و در سطح جهانی است ظهور و بروز پیدا کند.
📝متن یادداشت: http://ijtihadnet.ir/?p=79073
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢توصیهای برای شروع درس خارج
✍️استاد محمدرضا نائینی
چند سالیست که با همت والای مدیریت حوزه دروس خارج فقه معاصر رونقی گرفتهاند. اما باید بدانیم این دروس برای دورهی اول درس خارج مناسب نیستند و باید پس از چند سال خواندن خارج عبادات و ورزیده شدن در برخورد با نصوص، به عناوین فقه معاصر مشغول شد.
پیشنهاد این است: مادام که تسلط کافی در فهم نصوص و طرق جمع آنها پیدا نشده دانشجوی خارج پا را فراتر از اهتمام به آموختن خارج عناوینی چون "طهارت" و "صلاة" و "صوم" نگذارد. به نظر میرسد در این صورت مسیر قابل اعتماد تری را خواهد پیمود.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢نقدهایی بر وعدهٔ عدالت جهانی غربی
✔️استاد احمد واعظی:
🔹سازمانهایی مانند سازمان ملل، شورای امنیت، سازمان تجارت جهانی و آژانس بینالمللی انرژی اتمی براساس همان حقهای جمعی یا Collective Rights تأسیس شدهاند تا کشورها در چارچوب قواعد مشخص، از حقوقی چون تجارت آزاد و استفادهٔ صلحآمیز از انرژی هستهای بهرهمند شوند.
🔸پرسش اساسی این است که آیا عدالت جهانی، صلح جهانی و دیگر حقوق پیشبینیشده در این چارچوبها، بر مبنای همین اعلامیه و عملکرد این سازمانها تحققپذیر است؟ آیا این مسیر به نتیجه خواهد رسید؟
🔹واقعیت این است که از اساس، هم اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر و هم نهادهای تضمینکنندهٔ آن با آسیبها و چالشهای جدّی مواجهاند و نخستین مسئله این است که این ساختارها غرببنیادند. دومین ضعف بنیادین، بنیانهای فکری این سازمانهاست که براساس ارزشهای لیبرالی و فردگرایانهٔ غربی بنا شدهاند.
🔸نمیگویم بهجای حقوق بشر غرببنیاد باید یک حقوق بشر شرقبنیاد تعریف کنیم، چون آنهم جهانی نخواهد بود. در حقیقت باید مقاومت نظری داشته باشیم، یعنی اجازه ندهیم دکترین غربی حقوق بشر که پشتوانهاش قدرت سیاسی و اقتصادی است، بهمثابهٔ حقیقتی مطلق و بیبدیل به جهان تحمیل شود، ضمن اینکه باید گفتمانهای بومی و دینی فرصت بیان و بسط پیدا کنند.
👈 گزارش نشست «مقاومت و عدالت جهانی»: http://ijtihadnet.ir/?p=79088
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
📣دوره تخصصی تحلیل حقوقی قراردادهای تسهیلات بانکی در نظام بانکی ایران
🔻اساتید دوره:
🎙غلامرضا مصباحی مقدم | رئیس شورای فقهی بانک مرکزی
🎙مجید رضایی دوانی | عضو شورای فقهی بانک مرکزی
🎙محمدرضا یوسفی شیخ رباط | عضو هیئت علمی دانشگاه مفید
🎙صادق الهام | عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع)
🗓 زمان برگزاری: یکشنبه و دوشنبه، ۲۶ و ۲۷ مردادماه ۱۴۰۴
🌐برگزاری دوره به صورت مجازی در اتاق اسکایروم به نشانی: https://www.skyroom.online/ch/mofidclass/anjomanhoghoogh
🗞همراه با صدور گواهی معتبر
💡این دوره فرصتی ویژه برای آشنایی با حوزه تسهیلات بانکی بوده که شرکت در آن برای تمامی علاقهمندان رایگان است.
🆔 https://eitaa.com/ijtihad
💢از فقه متکلمزده تا فقه افعال الهی؛ نقطه آغاز یک نوزایی اجتهادی
✍️ حامد محمدجانی
قرنها فقه ما، برپایه نصوص و اصول، در میدان فتوا حرکت کرده است. مجتهد میپرسد: این فعل مکلف، در برابر این نص، چه حکمی دارد؟ این روش، اگرچه در سامانیابی عبادات و معاملات موفق بوده، اما در مواجهه با واقعیت اجتماعی، ناتوان از تولید نظم، هویت، و نسبتهای تمدنی شده است.
اما در الگوی اجتهادی استاد احمد مبلغی، فقیه به جای آنکه از «نص» آغاز کند، از «فعل خدا» آغاز میکند؛ نه فعل در مرتبه خلق مجرد، بلکه افعال اجتماعی الهی. جعل شعوب و قبائل، جعل امت، جعل مسئولیت، جعل منزلت و مودت میان زوجین… اینها، افعالی از سوی خداوندند که جامعه را شکل میدهند و واقعیت اجتماعی را بهمثابه واقعیت دینی تعریف میکنند.
در این منطق، فقیه باید پیش از هر چیز، خود را در جایگاه کاشف افعال الهی در نسبت با اجتماع ببیند. دیگر، موضوع اجتهاد یک «حادثه عرفی» نیست، بلکه یافتن ردّ فعل الهی در بطن اجتماع است. این یعنی:
فقه، با کلام پیوند میخورد؛ اما نه با کلام انتزاعی، بلکه با «کلام فعال» فقیه، از نص، به ساخت واقعیت میرسد؛ نه برعکس و جایگاه اولیه فقه، نه مسجد و مدرسه، بلکه میدانِ امت است.
در همین نقطه است که نظریه کلامی استاد، دروازهٔ ورود به فقه اجتماعی ساختمند تلقی میشود. این نظریه، نه گزارهای در حاشیه فقه، بلکه مرحله نخست الگوریتمیست که فقه را آماده میکند تا نظم بدهد، معنا بسازد، و نسبت ایجاد کند.
🔗 مطالعه متن کامل یادداشت تحلیلی: http://ijtihadnet.ir/?p=79082
🆔 https://eitaa.com/ijtihad