نوزدهم بهمن است و در تقارنی دل‌نواز، نوزدهم شعبان. روزی که زمان، آینه‌ای در برابر معنا گرفته و تقویم شمسی و قمری به گفت‌وگویی خاموش نشسته‌اند. امروز، سالگرد یاد دو شخصیت قدسی از تبار نور و زهد است؛ دو نام که نه فقط برگ‌هایی از تاریخ، که آبرو و اعتبار حوزه علمیه خراسان بوده‌اند و یادآور روزگاران صفا، سکوت و معنویت آن دیارند. نخست، زاهد پارسا، آیت‌الله میرزا علی فلسفی؛ مجتهدی نجف‌دیده، صاحب مقامی رفیع در علم و تقوا، که در نوزدهم بهمن ۱۳۸۴ش، آرام و بی‌صدا، زمین را وداع گفت و آسمانی شد؛ بی‌هیاهو رفت، چنان‌که زیست. در حیاتش نیز بیگانه با مظاهر دنیا بود؛ گویی از اهل زمین بود، اما دل در آسمان داشت. امروز، بیستمین سالگرد ارتحال شمسی آن عالم ربانی است؛ و به جرأت می‌توان گفت حوزه علمیه خراسان، نه در روزگار حیاتش و نه پس از گذشت این بیست سال، چنان که شایسته بود، قدر او را ندانست. و ما، از توفیقِ تلاشی درخور برای معرفی منش، روش و سلوک علمی و اخلاقی او، بی‌بهره ماندیم. او اکنون در جوار بارگاه ملک‌پاسبان، حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام، در رواق دارالسرور مأمن و آرام گرفته است. و دیگر، آیت‌الله میرزا حسنعلی مروارید؛ مظهر تجلی معارف الهی، صاحب نفَسی آمیخته با ذکر و دلی سرشار از یاد رحمان، صاحب تنبیهات در یادآوری مبدأ و معاد، و به‌جاگذاشته یادگارهایی از عرش برای اهل زمین. در نوزدهم شعبان ۱۴۲۵ قمری آسمانی شد، و امروز بیست‌ودومین سالگرد ارتحال قمری اوست. مرواریدِ مشهد؛ که سال‌ها این شهر از نفسش، از نماز جماعتش، و از درس معارف و تفسیرش بهره برد و هنوز، در جای‌جای این دیار، یاد و نام او زنده است. و بقیةالسلف صالحی چون شیخ مهدی مروارید، یادآور آن پدر، در علم، تقوا و دانش است. امید آن‌که در کنگره‌ای که به نام ایشان در سال آینده برگزار خواهد شد، گامی هرچند کوچک در ادای دین به این عالم ربانی برداشته شود و آثار علمی و اخلاقی او بیش از پیش منتشر و شناسانده گردد. اینک، دو همسایه آرام‌گرفته در رواق دارالسرور، دو مجسمه زهد و تقوا، در یک روز؛ نوزدهم بهمن و نوزدهم شعبان. بهره‌مند از تقارن زمان و مکان، و برخوردار از رفاقت در دنیا و هم‌نشینی در محافل علمی و اجتماعی حوزه علمیه مشهد. باشد که در جایگاه عُقبی نیز، شفاعت‌گر طالبان علم و معرفت باشند. یادشان پررهرو باد و راه تبیین، ترویج و پاسداشت این مسیر نورانی همچنان گشوده بماند. (به قلم سیدمسعود مرتضوی- ۱۹ شعبان و بهمن.) 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 ببینید | حوزه و نقش مستقیم‌ در حکمرانی اسلامی ✔️حجت‌الاسلام والمسلمین کمیل قنبرزاده در نشست اساتید و طلاب بنیاد شیخ انصاری با استاد علیرضا اعرافی، با اشاره به بیانیه گام دوم و پیام‌های راهبردی رهبر انقلاب، بر ضرورت ایفای نقش جدی‌تر حوزه در عرصه حکمرانی تأکید کرد و گفت: 🔹حوزه اگر در ساختار اداره نظام اسلامی نقش مؤثر و مستقیم نداشته باشد، ناچار می‌شود از بیرون برای پیاده‌سازی اسلام در کشور یاری بطلبد. 🔸بی‌تحرکی دستگاه فقاهت در پاسخگویی به مسائل روز نظام، خطر میان‌بُرهای غیر‌فقهی را در تصمیم‌گیری‌های کلان افزایش می‌دهد. 🔹موضوع «نظامات اجتماعی» باید از حل مسائل خرد فراتر رود و به سطح تبیین پیوندهای میان فقه، حکومت و سازوکارهای پاسخگویی نظام اسلامی برسد. 🔸پدیده‌های اقتصادی نشان می‌دهد وقتی پاسخ فقهی بدون درک نظام بازار ارائه شود، عملاً همان مسیر لیبرالی دنبال می‌شود و روح اسلامی ساختار از بین می‌رود. 🔹رهبر انقلاب در بیانیه گام دوم فرمودند: فقه معاصر در برابر مسائل پیچیده نظام اسلامی مسئول است و باید نگاه کلان خود را در قالب نظام‌های فکری و اجرایی سامان دهد. 🔸در پایان با یادآوری امید رهبر انقلاب، «سرنوشت این کشور و انقلاب به دست تربیت‌یافتگان همین حوزه رقم خواهد خورد»؛ گفتند: ما حوزویان باید با روح سربازی، این مأموریت را ادامه دهیم. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 ببینید | حل مسئله؛ پیوند دانش حوزوی با عقلانیت اجتماعی ✔️حجت‌الاسلام والمسلمین امین اسدپور در نشست اساتید و طلاب بنیاد شیخ انصاری با استاد علیرضا اعرافی، با تمرکز بر «ادبیات حل مسئله»، آن را نقطه اتصال سنت علمی، تبلیغی و اجتماعی حوزه‌های علمیه دانست و گفت: 🔹ادبیات حل مسئله می‌تواند محور مشترک هویت طلاب، کارآمدی حوزه و نقش اجتماعی آن باشد؛ همان «ما ینفع الناس» که ماندگار می‌شود. 🔸چالش جدی این حوزه، عمل‌زدگی مفرط و تقلیل حل مسئله به تکنیک‌ها و الگوهای اجراییِ صرف است. 🔹برای عبور از این آسیب، نسبت حل مسئله با تراث دانشی حوزه، چه در علوم عقلی و چه در علوم نقلی، باید به‌صورت روشمند بازتعریف شود. 🔸حل مسئله، افزون بر دانش، به مهارتی به نام «عقلانیت اجتماعی» نیاز دارد؛ همان ذهن مسئله‌یاب و خلاقیتی که در مرحله اقامه و تحقق نقش‌آفرین است. 🔹اندیشه امام خمینی(ره) و متفکران انقلاب اسلامی، از شهید مطهری و شهید بهشتی تا رهبر انقلاب، می‌تواند میان‌بری برای پیوند فهم مسئله، تولید راهکار و اجرای آن باشد. 🔸در مرحله اقامه، خلأ جدی ادبیات واسط میان نظر و عمل احساس می‌شود؛ ادبیاتی که بتواند دانش فقهی را به عینیت اجتماعی متصل کند. 🔹بر همین اساس، ایشان «ادبیات تقنینی و سیاست‌گذاری» و «ادبیات گفتمانی و فرهنگی‌سازی» را به‌عنوان دو نقطه ثقل برای اتصال دانش به میدان معرفی کردند. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢امام (ره) اجازه نمی‌داد مسائل اصول با اوهام صرف و اعتباريات آميخته شود ✔️آیت‌الله جوادی آملی: وقتی از حوزه تهران به حوزه قم مهاجرت كردم، بحث «اصول فقه» ايشان مجمع فضلا بود. از آنجا كه حكيمی قوی و عارفی نيرومند بود، مسائل علم اصول فقه را كه جزو علوم اعتباری و با قواعد عقلا و امور عرفی آميخته است، آن چنان فولادين تحليل می‌کرد كه از حدّ جزمی كه در محدوده علوم اعتباری مؤثر است، پايين تر نيايد، چون حكيم فولادمنش و انسان كاملِ استوار و محكم، بسيار محكم سخن می‌گويند و محضر درسشان نيز فولادپرور است، از اين رو ايشان اصول فقه را چون درس معقول، محكم مطرح می‌کرد و هرگز اجازه نمی‌داد که مسائل آن با اوهام صرف و اعتباريات آميخته شود. سخن هر انسانی ترجمان عقل اوست[نهج البلاغه حکمت ۳۰۱]، محكم سخن گفتن نشانه حكمت گوينده است. (کتاب بنیان مرصوص امام خمینی (ره) در بیان و بنان ص۴۳) 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 سرگذشت پیروزی | نهضت انقلاب در مشهد 🎞روایتی از جلسات نهضت انقلاب در خانه آیت‌الله خامنه‌ای 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📣 ميراث علمیِ شيخ طوسی در گسترۀ اندیشۀ اسلامی و غربی؛ تأملات و نگرش‌های روزآمد ✔️نخستین کنفرانس علمیِ مقدماتی به مناسبت هزارسالگی حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف با عنوان «ميراث علمیِ شيخ طوسی در گسترۀ اندیشۀ اسلامی و غربی؛ تأملات و نگرش‌های روزآمد» توسط عتبه مقدسه عباسیه برگزار می‌شود. ◻️این رویداد علمی با شعار «حوزهٔ نجف اشرف؛ هزار سال عطا و خدمت» و با محوریت «تراث شیخ طوسی در اندیشهٔ اسلامی و غربی؛ رویکردهای معاصر» در روزهای ۱۱ و ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۶ (22 و 23 بهمن ماه 1404) در نجف اشرف برگزار خواهد شد. ◻️به گفتهٔ برگزارکنندگان، این کنفرانس بخشی از برنامه‌های گستردهٔ احیای میراث علمی حوزهٔ نجف است و با هدف بازخوانی نقش تاریخی و تمدنی شیخ طوسی در شکل‌گیری اندیشهٔ اسلامی و تأثیرات او بر مطالعات معاصر در جهان اسلام و غرب برگزار می‌شود. ◻️در این کنفرانس، پژوهشگران و استادان حوزه و دانشگاه به ارائهٔ مقالات تخصصی، بررسی دستاوردهای علمی شیخ طوسی، و تحلیل جایگاه او در تطور فقه، اصول، کلام و مطالعات تطبیقی خواهند پرداخت. ◻️برگزارکنندگان تأکید کردند که این رویداد مقدمه‌ای بر مجموعه برنامه‌های علمی و فرهنگی است که به مناسبت هزار سالگی حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف در سال‌های پیش‌رو تدارک دیده شده است. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢 مع الاسف ! ✍️ حجت‌الاسلام والمسلمین سعید صلح میرزایی متاسفانه پدیده‌ای در حوزه‌ی علمیه‌ی قم در حال شکل‌گیری است و آن هم عرف شدن برگزاری دروس خارج فقه و اصول و رجال در ایام تبلیغی ماه مبارک رمضان می‌باشد. برخی نیز در ایام تبلیغی، طلاب و اساتید را به اردوهای علمی در عتبات عالیات می‌برند. اغلب تارکان تبلیغ در موارد فوق الذکر، افراد توانمند و قابل استفاده در مواطن خود هستند. دیگر چه اتفاقی باید بیفتد که اهمیت حضور میدانی بویژه در میان جوانان حس گردد؟! لااقل اگر عذر شرعی برای حضور علمی در قم و ترک تبلیغ است، دیگر این کار را تبلیغ نکنیم. 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📚معرفی برگزیدگان و شایستگان تقدیر جایزه کتاب سال چهل‌وسوم در «حوزه دین» ✔️آثار برگزیده و شایسته تقدیر چهل‌وسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران همزمان با آیین پایانی این جایزه معرفی شدند. 🔻آثار برگزیده: 📗موضوع دین / گروه حدیث ـ عبقات الأنوار فی إمامه الائمه الاطهار علیهم‌السلام، تألیف میرحامد حسین لکهنوی، تحقیق و تصحیح گروه محققان، سرویراستار: مهدی اسفندیاری، زیرنظر محمدتقی سبحانی، قم: بنیاد بین‌المللی امامت، نشر امامت اهل البیت الطاهرین علیهم‌السلام؛ مشهد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، ۱۴۰۳، ۱۷ج. 📙موضوع دین / گروه فقه و اصول ـ نهایه الوصول إلی علم الأصول، تألیف علامه حلی، تحقیق مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث، قم: مؤسسۀ آل البیت علیهم‌السلام لاحیاء التراث، ۱۴۳۱ـ۱۴۴۵ق، ۵ج. 📘موضوع دین / گروه کلام ـ کلام اسلامی: شرحی بر کشف المراد، تألیف و ویرایش حسن یوسفیان، قم: مجمع عالی حکمت اسلامی، ۱۳۹۴ـ۱۴۰۳، ۳ج. 📒بخش سپاس ـ دانشنامۀ سیرۀ نبوی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم)، پژوهش و تألیف گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه‌ ، ۱۳۸۸. 📔بخش شخصیت علمی هیئت علمی چهل‌وسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران جایزه ویژه خویش را در بخش شخصیت علمی را به پاس تحقیق و پژوهش در زمینۀ علوم انسانی و اجتماعی؛ تألیف و ترجمه بیش از هفتاد عنوان کتاب در حوزه‌های مختلف اندیشه و فلسفۀ اسلامی و فلسفۀ غرب؛ بیش از پنجاه سال تدریس و آموزش فلسفه در مراکز دانشگاهی ایران و تربیت نسل‌های بعدی استادان کشور؛ ابداع گفتارهای فلسفی و علمی در جامعۀ دانشگاهی و مراکز سیاست‌گذاری علمی کشور؛ تبیین سرخط‌ها و ایده‌های معطوف به آسیب‌شناسی توسعه‌نیافتگی به فیلسوف برجسته معاصر «رضا داوری اردکانی» اهدا می‌کند. 🔻آثار شایسته تقدیر: 📙موضوع کلیات / گروه فرهنگ‌ها و دائره‌المعارف‌ها ـ موسوعه آیات الاحکام: طبقا لمذهب اهل البیت علیهم‌السلام مع المقارنه للمذاهب الأخری، تألیف قدرت‌الله انصاری، محمدجواد انصاری، حسین انصاری، حبیب حائری‌زاده، غلامرضا زاهدی‌تبار، سیدعلی‌اکبر طباطبائی‌خوزانی، سیدجواد قریشی‌امیری، سیدمحمدرضا فیاضی‌بروجنی و علی‌اصغر مرادی‌افراپلی، تحقیق روح‌الله انصاری، یونس فرخنده و عباس کوهی، تهران: پژوهشکدۀ باقر العلوم علیه‌السلام، ۱۴۰۳، ۲۲ج. 📘موضوع دین/ گروه کلیات اسلام ـ مرد تدبیر و مدارا: احوال، افکار و آثار آیه‌الله حاج شیخ عبدالکریم حائری‌یزدی (م ۱۳۵۵ق)، تألیف سیدعباس رضوی، زیر نظر رضا مختاری، قم: مؤسسۀ کتاب‌شناسی شیعه، ۱۴۰۳، ۱۱۲۰ص. 📗موضوع دین/ گروه حدیث / تألیف ـ بررسی پدیدۀ وضع و تحریف در احادیث مهدویت، جریان‌ها، نمونه‌ها و برآیندها، تألیف خدامراد سلیمیان، سرویراستار: محمدباقر انصاری، ویرایش ابوالقاسم آرزومندی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۳، ۴۹۶ص. 📕موضوع دین/ گروه حدیث / تصحیح ـ کلمات سید العرب ابی‌الحسن علی بن ابی‌طالب صلوات‌الله‌علیه، تألیف السید ابوالحسن محمد بن طاهر الجعفری الاصفهانی، تحقیق گروه محققان کتابخانۀ علامه مجلسی، زیر نظر سیدحسن موسوی‌بروجردی، قم: کتابخانۀ علامه مجلسی، ۱۴۰۳، ۷۸۸ص. 📒موضوع دین/ گروه فقه و اصول ـ بررسی فقهی حفظ نظام و مسائل آن، تألیف سیدضیاء مرتضوی، سرویراستار: محمدباقر انصاری، ویرایش معصومه شجاعی، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، ۱۴۰۳، ۶۸۲ص. 🔗جزئیات بیشتر: https://ketab.ir/News/33504 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢اندر حکایت کتاب سال جمهوری اسلامی ایران ✍️ حجت‌الاسلام والمسلمین احمدحسین شریفی ضمن تبریک و تهنیت به برگزیدگان چهل و سومین دوره کتاب سال جمهوری اسلامی،‌ چند نکته را با الهام از آثار برگزیده بیان می‌کنم:‌ یک. بیش از یک سوم آثار برگزیده مربوط به تصحیح و ویرایش آثار پیشینیان است! ۱. تحقیق و ویرایش «مجموعۀ آثار میرزاحسن رشدیۀ تبریزی (م۱۳۲۳ش،) ۲. تصحیح «المبدأ و المعاد، بن سینا،) ۳. تصحیح «عبقات الأنوار فی إمامه الائمه الاطهار علیهم‌السلام، میرحامد حسین لکهنوی) ۴. تحقیق «نهایه الوصول إلی علم الأصول، تألیف علامه حلی،) ۵. تصحیح «دیوان منوچهری دامغانی» دو. بیش از یک سوم دیگر آنها مربوط به شعر و رمان و داستان است: ۱. لمس؛ ۲. مامان جادوگر من با طعم خامه‌شکلاتی؛ ۳. شیدخت؛ ۴. من ابن‌بطوطه هستم: مجموعه داستان؛ ۵. بادکنک‌های رنگی‌رنگی بردار؛ ۶. من بال و پر دارم؛ ۷. قاسم. سه. فقط دو یا با مسامحه سه اثر که می‌توان آنها را تألیفی نامید در این میان مشاهده می‌شود: ۱. «شهرشناسی استارباد: دگرگونی‌های بافت شهری گرگان (پیش از ۱۳۰۰ تا دهۀ ۱۳۵۰ خورشیدی): شهرسازی و معماری بومی استارباد؛ ۲. دانشنامۀ سیرۀ نبوی (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم). ۳. شرحی بر کشف المراد؛ چهار. این انتخاب‌ها نشان می‌‌دهد که مدیران و دست‌اندرکاران جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی بالکل با اولویت‌های علمی کشور و با سیاست‌های بالادستی علم و پژوهش کشور بیگانه‌اند! و یا آنکه توجهی به جایگاه و شأن و پیامی که این جایزه به جامعه علمی صادر می‌کند ندارند! و یا آنکه می‌دانند که این جایزه صرفاً یک سنت یا رسم و عادت است که باید هر ساله برپا داشته شود و تأثیری در جهت‌بخشی به علم و پژوهش کشور ندارد!‌ به همین دلیل، هدف اصلی را برپا داشتن مراسم می‌دانسته‌اند که در این کار البته موفق بوده‌اند و جای قدردانی و شکرگزاری دارد. پنج. لطفاً یک بار دیگر در ٍعناوین برگزیده دقت کنید، خواهید دید که: در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به مسائل فعلی جامعه ایران وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثر تولیدی و نظریه‌پردازانه‌ای وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به علوم انسانی اسلامی وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به اندیشه سیاسی وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به فقه معاصر وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری ناظر به مدیریت اسلامی وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری که محصول ارتباط با جامعه یا صنعت باشد وجود ندارد! در میان آثار برگزیده هیچ اثری که از اولویت‌های نقشه جامع علمی کشور باشد وجود ندارد! شش. ممکن است گفته شود که انتخاب‌ها از میان داشته‌ها صورت گرفته است؛ بنده این را نمی‌پذیرم که هیچ اثر قابل تقدیری در حوزه‌های نامبرده وجود نداشته است؛ اما اگر چنین باشد و اگر بخواهیم این جایزه را نمایان‌گر وضعیت تولید فکر و اندیشه و نمودی از فعالیت‌های پژوهشی و تحقیقاتی در کشور بدانیم، در آن صورت باید گفت با یک فاجعه پژوهشی و تحقیقی در کشور روبرو هستیم. یعنی پژوهشگران ما اساساً هیچ ارتباطی با میدان ندارند! هیچ دغدغه‌ای نسبت به مسائل اجتماعی و سیاسی و مدیریتی کشور ندارند! که اگر چنین باشد، باید جایزه‌ای بزرگتر از جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی برای کسانی تعیین کرد که فکری عاجل برای درمان این بیمار رو به موت داشته باشند! 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

💢فقه حکومتی و دیالکتیک تاریخ در نقد انگاره سکولاریسم وائل حلاق و تبیین تجربه تمدنی انقلاب اسلامی ✍️محمدرضا فارسیان در میانه گفتمان‌های غالب حقوقی-سیاسی عصر مدرن که یا در دام سکولاریسم رادیکال غربی گرفتار آمده‌اند یا در رویای احیای خلافت تاریخی دست و پا می‌زنند، انقلاب اسلامی ایران به مثابه پدیده‌ای پارادایم‌شکن ظهور کرد که نه تنها جغرافیای سیاسی که نقشه معرفتی جهان اسلام را دگرگون ساخت. این انقلاب، با خلق مفهومی نوین از «حقوق عمومی اسلامی»، امکان تحقق عینی حکمرانی دینی در عصر دولت-ملت‌ها را به نمایش گذاشت و در عمل به نزاع دیرینه میان سنت و مدرنیته پاسخی اجتهادی داد. در این میان، روایت وائل حلاق، اسلام‌پژوه فلسطینی-آمریکایی، که با تحلیل تاریخی خود، جدایی نهادین فقه از حکومت در تمدن کلاسیک اسلامی را نشانه می‌گیرد و به تبع آن، امکان تحقق یک «دولت فقهی» اصیل در دوران معاصر را به چالش می‌کشد، به عنوان یکی از مهم‌ترین روایت‌های آکادمیک غربی-سنت‌گرا در تقابل با این تجربه نوین قرار می‌گیرد. این نوشتار با رویکردی تحلیلی-تبیینی و با بهره‌گیری از ادبیات فقه سیاسی شیعی، در پی نقد مبانی نظریه حلاق و ارائه روایتی از تجربه زیسته جمهوری اسلامی ایران است تا نشان دهد که چگونه «فقه حکومتی» به مثابه دانشی پویا و سیال، نه تنها ممکن، بلکه با خلق دستاوردهای تمدنی ملموس، در حال بازتعریف مفاهیمی چون حاکمیت، قانون و حقوق شهروندی در افق جهانی است. 📝 در «اجتهاد» مطالعه نمایید: http://ijtihadnet.ir/?p=80994 🆔 https://eitaa.com/ijtihad

📹 ملّت ایران! دشمن را مأیوس کنید 👈دعوت رهبر معظم انقلاب از مردم برای نمایش مجدد اراده و ایستادگی ملی در راهپیمایی ۲۲ بهمن 🆔 https://eitaa.com/ijtihad