🔰 تقدم زن در تشرف به تکلیف
▪️ قسمت سوم: بلوغ، تشرف نه تكلّف
💫بر اساس بیانات قسمت قبل، بلوغ يك شرافت است. آنها كه اهل سلوكند میگويند ما مشرَّف شديم نه مكلّف؛ چون زحمت و مشقتی در كار نيست، بلكه شرف در كار است.
🌿 لذا در مناجات الذاكرين امام سجاد عليهالسلام ـ میخوانيم «يا من ذكره شرف» ای خدايی كه نام تو مايه شرافت است.
📿 اگر كسی به جايی برسد كه ذكر خدا گويد و در سايه اين ذكر، به ياد خدا و خدا هم به ياد او باشد، شرافتی نصيب او گرديده است.
✔️ و زن شش سال قبل از مرد به اين شرافت میرسد.
⭕️ اگر چنانچه به اين نكته دقت شود، قبل از اين كه مرد به راه بيفتد و در صراط مستقيم گام بردارد، زن بخش زيادی از اين راه را طی كرده است.
🖇 بنابراين هم آن محروميتهايی كه زن در دوران عادت دارد، قابل جبران است و هم شش سال قبل از مرد، از همه مزايايی كه مرد محروم است، برخوردار میشود.
↩️ در پايان عمر نيز برای زنان غير سادات پس از سن پنجاه سالگی سخن از ايام محروميت نيست و در اين مدت محروميت نيز:
▪️اولاً ايام عادت محدود و چند روز بيشتر نيست.
▪️ثانياً آنها كه باردارند و توفيق حمل امانت را دارند نيز محروميت از عبادت شامل آنها نمیشود، چون غالباً عادت با حمل جمع نمیشود.
▪️ثالثاً مدت شش سالی كه زن قبل از بلوغ مرد، بالغه میشود همه نقصها را ترميم میكند.
🔻 بنابراين اگر نقصانی در ايمان باشد و علت آن هم نقص در عبادت باشد ⬅️ نه تنها قابل جبران است بلكه اگر زن به اين فكر بيفتد كه دوران شش ساله را مغتنم بشمارد، عظمتی فزونتر نيز خواهد يافت.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
🔰 تقدم زن در تشرف به تکلیف
▪️ قسمت چهارم: بازخوانی دو روایت
از آنچه گفته شد روشن میشود سِرّ بيان حضرت امير ـ سلام اللَّه عليه ـ در نهج البلاغه كه در وصف زن خطاب به امام مجتبی عليه السلام میفرمايد:
✨«فاِنّ المرأة ريحانة وليست بقهرمانة»(نهج البلاغه، نامه ۳۱)
يعنی اين كه زن ريحان است، بايد او را زودتر از مرد، تحت تربيت و تكليف قرار داد، در غير اين صورت ضايع میشود.
✨ روايتی ديگر نيز از حضرت صادق ـ سلام اللَّه عليه ـ نقل شده است كه میفرمايد:
«من اتّخذ امرأة فليكرمها فانّما امرأة أحدكم لعبة فمن اتّخذها فلايضيّعها»(بحارالانوار، جلد ۱۰۳، صفحه ۲۲۴)
مراد از لعب در روايت، بازيچه و اسباب بازی نيست، بلكه يعنی زن ريحانه است اين ريحانه را ضايع نكنيد.
🌿 اسلام به اوليای مدرسه و منزل دستور میدهد كه به دخترها بيش از پسرها رسيدگی كنيد. اگر تكليف بر دختر، شش سال قبل از پسر شروع میشود بنابراين اوليای منزل و مدرسه مسؤوليتشان نسبت به دخترها بيش از پسرهاست.
🌿 بر این اساس، معلوم میشود زن برای نماز و راز و نياز، زودتر از مرد آمادگی پيدا میكند و اگر احياناً راههای عاطفی، زمينههای انحراف را پيش روی زن قرار دهد، تكاليف عبادي آن راهها را تعديل میكند تا مبادا به انحراف برود.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰 علت عدم الزام برخی تكاليف بر زن
▪️ قسمت اول:
زن از آن جهت كه ريحانه است و «ليست بقهرمانة»، وجوب نسبت به بعضی از كارهاي دشوار از دوش او برداشته شده، البته در حد رخصت نه عزيمت.
❗️و بديهی است كه بين رخصت و عزيمت فرق است.
🔹عزيمت يعنی:
➖ اگر نهی بر چيزي وارد شد⬅️ كسی حق انجام آن را ندارد.
➖ و اگر امر بر چيزي وارد شد⬅️ چارهای جز انجام آن نيست.
✔️ مثل اين كه گفته شود مسافر نبايد روزه بگيرد، نبايد نماز ظهر يا عصر يا عشا را چهار ركعت بخواند.
↩️ اصطلاحاً به اين بايدها و نبايدها «عزيمت» میگويند؛ يعنی بايد اطاعت نمايد.
🔹اما «رخصت» آن است كه از عملی وجوب برداشته شده، بدون اين كه تحريم شده باشد.
✔️اگر گفته میشود نماز جمعه بر زن نيست يعنی واجب نيست كه حتماً حضور پيدا كند اما نه اين كه اگر حضور پيدا كرد مقبول نيست يا صحيح نيست يا فضيلت ندارد.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰علت عدم الزام برخی تكاليف بر زن
▪️ قسمت دوم
با توجه به بحث قسمت قبل، اين شبهه كه زن از بعضی مزايای مذهبی مانند شركت در نماز جمعه و... محروم شده است، قابل حل میشود.
زيرا آنچه در ضمن وصيتهای پيامبر ص به علی ع آمده بود كه: يا علی نماز جمعه و جماعت و اذان و اقامه برای زنان واجب نيست.(بحار الانوار، جلد ۸۱، ص۱۱۵)
✔️ در حد رخصت است نه عزيمت.
💡 يعنی الزام از زن گرفته شده نه اين كه حق شركت در جمعه و جماعات را ندارد.
🔸 زيرا يكی از احكام نماز جمعه اين است كه در صورت تعيّنِ وجوب نماز جمعه، بر مكلفين واجب است كه تا شعاع دو فرسخی در نماز جمعه حاضر شوند و نيز تا شعاع يك فرسخی تشكيل نماز جمعه ديگری مجاز نيست و به عبارتی ديگر، فاصله دو نماز نبايد كمتر از يك فرسخ باشد.
🔹 نماز جماعت به قدری در اسلام معتبر و مهمّ است كه از رسول خدا ص، برای جلوگيری از نفاق منافقان در صدر اسلام دستور رسيد:
«كسانی كه در نماز جماعت شركت نمیكنند و تدريجاً قصد توطئه و تضعيف اسلام را دارند و نيز آنها كه دسترسی به نماز جماعت دارند ولی نماز جماعت را گرامی نمیشمارند و در آن شركت نمیكنند، خانه هايشان به آتش كشيده شود.»(وسائل الشیعه، جلد پنج، ص۳۷۶)
↩️ بر اين اساس، شركت در نماز جماعت رسول خدا ص بدون عذر، لازم و عدم حضور بدون عذر، ممنوع بود.
❗️و چنين دستوری چون توأم با دشواری بود، بر زنها لازم نشد، نه اين كه اگر زنی اين رنج را تحمل كرد و در نماز جماعت شركت نمود نمازش، مقبول نمیشد.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰 نصيحت صاحب فتوحات به امام رازی
امام فخر رازی روزی در خلال درس، تجديد نظری برای او پيش آمد و گريه كرد.
شاگردان درسش گفتند: چرا مینالی؟
گفت: مطلبی بود كه سی سال بر آن میانديشيدم و در اطراف همان مطلب خود را مُحقّ میپنداشتم و اكنون فهميدم كه حق با من نيست و سی سال در اشتباه بودهام!
در رسائل صاحب فتوحات آمده است كه آن عارف بزرگوار برای امام رازی نوشت:
✔️ تو اولاً بايد علمی فراهم كنی كه بعد از سی سال پشيمان نشوی.
✔️راهی را طی كن كه كمتر اشتباه كنی.
✔️ديگر اين كه به دنبال علمی باش كه تو را رها نكند و تو هم او را رها نكنی.
✔️شما يك موجود ابدی هستيد، علمی تهيه كنيد كه بعد از مرگ هم خريدار داشته باشد.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰تفاوت علوم ابزاری و علوم حقيقی
▪️قسمت اول
اگر كسی
🔸درباره جهان بيني الهي بحث ها كرد.
🔸درباره خدا و اسماء حُسناي او، نعت او، صفات جلال و جمال و افعال او بحث ها كرد
🔸درباره معاد، مواقف قيامت، بهشت و جهنم، صراط، حساب، ميزان، شفاعت، حوض كوثر و مانند آن بحث ها كرد.
🔸در مورد فرشته شناسي، وحي، رسالت، نبوّت و امامت بررسي كرد.
↩️همه اين ره آوردها و بحثها👇
بعد از مرگ يكی پس از ديگری برای او تر و تازه و روشن و مشهود، سرسبز و خرم میتابد و لحظه به لحظه شكوفاتر میشود.
اما اگر كسی تلاش كرد كه
➖چگونه خيابان بسازد، مسجد، مدرسه و دانشگاه بسازد.
➖مهندس راه و ساختمان بشود.
➖طبيب جسم باشد.
🔚 بعد از مرگ همه اين علوم كم كم از يادش میرود!
❗️ چون آنجا سخن از راه و ساختمان نيست و علمی كه تكرار نشود رخت برمیبندد.
آنجا از كسی سؤال نمیكنند نقشه ساختمان، نقشه خيابان و بيابان چگونه است.
✔️البته اين گونه دانشها برای رفع نيازمندیهای دنيا بوده و تحصيل آن هم واجب است و اگر كسی از اين راه بهرهای گرفت و به نظام اسلامی خدمت كرد، عمل صالحی انجام داده كه برای ابد در قيامت میماند اما خودِ اين علم رخت برمیبندد.
اين علوم مربوط به نشئه طبيعت است؛
مصنّف و مؤلّف شدن، استاد و مدرّس و گوينده و نويسنده شدن جزو حرفههای دنيايی است كه بعد از مرگ همه اينها رخت برمیبندد.
يك اديب ماهر در اواخر عمر از خواندن يك سطر عبارت ادبی نيز عاجز میشود...
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰تفاوت علوم ابزاری و علوم حقيقی
▪️قسمت دوم
🔹اما اگر كسی معارف الهی را آموخت يكی پس از ديگری معلومهای او مشهود میشود و میيابد.
اگر كسی در اين زمينه تحصيل كند كه:
➖كوثر يعنی چه؟
➖چگونه آبی است كه رفع گرسنگی هم میكند؟
➖چگونه آبی است كه اگر كسی يك جرعهاش را بنوشد براي ابد ديگر تشنه نمیشود؟
➖اين چه آبی است هم جای نان است و هم آب و هم عطر؟
➖و اين همه خصوصيات چگونه در او جمع شده است؟
↩️ اينها علومی است كه بعد از مرگ لحظه به لحظه برای او ظهور میكند.
🔹ولی اگر كسی در دنيا اين مسائل را نياموزد، در آن دنيا به زحمت او را میفهمانند.
❗️اما در آخرت اينچنين نيست كه به آسانی و رايگان يادش بدهند، آنجا با گوش ياد نمیدهند، بلكه با دل، ياد میدهند و تا دل او را غبارروبی و گردگيری نكنند و اين لايه های چركين را از دلش نگيرند دلش نمیبيند!
⬅️ و به خاطر همين است كه فشار و جراحی از روز اول قبر شروع میشود.
✔️ بنابراين به هنگام مرگ:
➖علمهای حصولی رخت برمیبندد؛
➖و علمهای شهودی هم به اين آسانی نصيب نمیشود.
🔚 در آنجا اگر زن مهذبتر باشد او زودتر از مرد به مقصد میرسد و نمیتوان گفت: چون قدرت فيزيكی يا رياضی مرد قویتر است، پس زن به اندازه مرد مقرّب نيست!
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰خلقت مرد و زن لازمه نظام قسط و عدل
▪️قسمت اول
در قرآن كريم، نظام آفرينش را خداوند به عهده دارد. اگر فرض شود كه همه جامعه انسانی مرد باشند، از چنين فرضی، عدم آن لازم میآيد.
🔸زيرا اگر همه مرد باشند، ديگر همهای در كار نخواهد بود؛ برای اين كه اگر مردی در كار نباشد زن به تنهایی نمیتواند مبدأ پيدايش نسل باشد؛
↩️ بنابراين جامعه نياز به زن و مرد دارد و هر دو، ركن اين نظام انسانی هستند.
▫️اين از يك سو
↩️ و از طرف ديگر اگر آنها كه مَردند، زن، و آنها كه زنند، مرد میشدند، باز هم اين مشكل و سؤال مطرح بود كه: چرا تفاوت وجود دارد؟!
🌿منطق قرآن كريم درباره كار خدا اين است كه خدای سبحان به احدی ستم نكرده و نمیکند:
(ولا يظلم ربّك أحداً)،(کهف/۴۹)
(وما ربّك بظلّام للعبيد)(فصلت/46)
نه تنها خدا ستم نمیكند بلكه:
🔹 اوّلاً، قائم بالقسط است.
🔹و ثانياً، چون قائم بالقسط است مردم را به قسط و عدل دعوت میکند.
🔹و ثالثاً، معيار قسط و عدل را هم به مردم ارائه میدهد.
🔍 در تبيين نكته اول میفرمايد:
(شهد اللَّه انّه لا اله الّا هو والملائكة وأُولوا العلم قائماً بالقسط)(آل عمران/۱۸)
يعنی خداوند چون قائم به قسط است ⬅️ كار او شهادت میدهد كه شريك ندارد.
و چون در جهان، قسط و عدل و هماهنگی هست، نشانه آن است كه بيش از يك مبدأ در عالم نيست ⬅️ زيرا اگر بيش از يك مبدأ در عالم بود قسط و عدلی در جهان به عنوان هماهنگی خلقت يافت نمیشد.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰 نظام قسط و عدل
▪️ قسمت دوم
🪴در زمينه مطلب دوم (دعوت مردم به قسط و عدل) میفرمايد: خداوند مردم را به قسط و عدل امر كرده است؛
✨ «قل أمر ربّي بالقسط؛ اعراف/۲۹»
🪴 مطلب سوم آن كه معيار تشخيص قسط و عدل را همراه انبيا براي مردم فرستاده است:
✨«لقد أرسلنا رسلنا بالبيّنات و أنزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم النّاس بالقسط؛ حدید/۲۵»
➕ از جمع عقل و نقل استفاده میشود كه در نظام آفرينش، ستم وجود ندارد.
⚠️ بنابراين هيچ كسی نمیتواند بگويد كه به من ظلم شده است.
✖️نه زن میتواند بگويد در نظام هستی به من ستم شده.
✖️و نه مرد میتواند بپندارد كه در نظام هستی به اوبرتری داده شده است.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰 ارزش فقاهت و مسئوليت مرجعيت
▪️ قسمت اول
با نگاهي به سيره علماي دين روشن خواهد شد كه:
۱. بسياري از بزرگان فقاهت، به زحمت مرجعيت را قبول مي نمودند و تا آنجا كه ممكن بود، آن را نمي پذيرفتند.
۲. در عين حال شبانه روز در جهت فقاهت تلاش مي كردند و در مسير اجتهاد جدّيت داشتند.
➖ از طرفي مجاهده داشتند تا مجتهد شوند.
➖و از سويي مجاهد بودند كه مرجع نشوند.
↩️اين نشانه آن است كه آنچه فضيلت است چيز ديگر است و مقام هاي اجرايي صرفاً وظيفه است كه اگر كسي قيام كرد بايد او را تأييد و كمك نمود.
🔹 بنابراين، اگرپذيرفتن مسؤوليتهاي اجرايي واجب عبادي يا حتي مستحب تعبدي ميبود و لازم بود كه انسان براي دسترسي به آن تلاش و كوشش نمايد، حتماً بزرگاني نظير شيخ انصاريها تلاش ميكردند كه به اين بارگاه بار يابند.
✔️اين كه ميبينيم هر فقيهي كه زاهدتر است، ميكوشد مرجعيت را نپذيرد يا هر فقيهي كه وارستهتر است ميكوشد مسائل مالي را قبول نكند يا كمتر قبول كند، ـ مگر اين كه براي او واجب عيني شود ـ سرّش آن است كه اين امور وظيفه است، نه مقام.
اما اجتهاد، فقاهت، وارث علوم انبيا شدن، فهم كتاب و سنت، مقام است.
و همان كه با تلاش، از مسائل مالي گريزان است، با كوشش به مسائل علمي گرايش دارد. اين پرهيز و گريز از مال و كشش به طرف فقاهت دو كار است نه يك كار، يكي تبري و ديگري تولّي است.
ادامه دارد...
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰 ارزش فقاهت و مسئوليت مرجعيت
▪️قسمت دوم
لذا چنانكه در سخنان اوليای الهی عليهمالسلام تبيين شده، درجات بهشت به عدد آيات قرآن و به اندازه فهم و اعتقاد و ظاهر و باطن قرآن دسته بندی شده است:
❌ اما در هيچ موردی ديده نشدهاست كه درجات بهشت بر معيارهای اجرايی تقسيم شده باشد تا در نتيجه گفته شود، به زن سهم كمتري میدهند.
✔️ بلكه تقسيم، بر اساس معنويات و اصول ارزشی است، به اين معنا كه هر كه اعلم يا افقه است، و يا هر كه اتقی است مقامات را به ترتيب سير میكند.
↩️ بايد اين مسائل برای معتقدان به مبانی ارزشی اسلام حل شود و نقد آنها از صحنه ذهن و فكرشان پاك گردد. تا جای سؤال نماند كه چرا، زن نمیتواند كار اجرايی قبول كند و مرد میتواند عهدهدار كار اجرايی بشود؟
🔺 ما بايد آن زيربنای نظام ارزشی را در انسانيّتمان جستجو كنيم، نه در ذكورت و نه در انوثت.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab
🔰ارزش فقاهت و مسؤولیت مرجعیت
▪️ قسمت سوم
اما در مقام پاسخ به ديگران و كسانی كه به اين مسائل عميق راه نيافتهاند بايد از طريق عادي سير كرد و با زبان خود آنان پاسخ گفت و توضيح داد كه:
🔹اولاً همان گونه كه در آغاز فصل اشاره شد، بسياري از كارهاي اجرايی براي زن جايز است. به ويژه اگر كارهاي اجرايی مخصوص بخش زنان به عهده آنان باشد نه تنها ممنوع نيست بلكه اولی است.
➕ همچنان كه اگر زن به مقام فقاهت بار يابد، راه حضور در مسائل مشورتی، نظير شوراي نگهبان و مجلس شورای اسلامی براي او باز است.
اگر احياناً براي شوراي نگهبان شش نفر فقيه از رجال قرار داده شده اند، برای آن است كه دشواریهای برخورد را آنها بهتر میتوانند تحمل كنند.
وگرنه اگر حضور زنان و حشر آنان با مردان، موجب محذور نباشد، بعيد نيست كه فقهايی از زنان نظر و فتوا بدهند و مورد مشورت واقع شوند.
✔️ ممكن است زنی در اوج فقاهت به حد مرحوم صاحب جواهر و شيخ انصاري رسيده باشد، اما به دليل محذور و حشر و نشر با نامحرم، مرجع تقليد نشود ولی شاگردان او مرجع تقليد باشند.
↩️ اين هيچ نقصی برای زن نيست.
#آیت_الله_جوادی_آملی
#زن_در_آینه_جمال_و_جلال
https://eitaa.com/joinchat/1103298577C35a67e59ab