⭕️ چالشهای زیستمحیطی، امتدادِ نابرابریهای اجتماعی
◀️ در این روزها که نسبت به چالشِ کمبودِ آب و مشکلات زیستمحیطی دلایل و راهکارهایی توسط فعالینِ این عرصه ارائه میشود، ضروری است نیمنگاهی به این مسأله از منظر متفکرینِ انقلاب اسلامی بیاندازیم؛ کاری که حجتالاسلام #مجتبی_نامخواه از نگاهِ اندیشمند و متفکرِ معاصر، #آیتالله_خامنهای انجام داده.
🖋 مجتبی نامخواه:
🔹 #انقلاب_اسلامی ایران براساس نگرهای مشخص به جامعه و تحولات آن شکل گرفته و به پیروزی رسیده است. انقلاب اسلامی فرزند زمانهی #مدرن نیست و اساساً آمده تا زایندهی زمانهی دیگری باشد. با این همه، خود در زمانهای متولد شده که محیطزیست یکی از بحرانهای اساس آن است. پیوند محیطزیست و زیست اجتماعی انسانها، زمینهها و پیامدهای چالشهای محیطزیست را به مسئلهای اجتماعی تبدیل کرده است. نظریهی اجتماعیای که انقلاب اسلامی پیش میکشد، در اینباره حرفهایی جدی، اما همچنان ناشنیده دارد.
🔹 این مسئله در اندیشهی #امام_خمینی و متفکران انقلاب اسلامی نیز بازتاب داشته و بهنوعی دغدغهی آنها بوده است. رهبر انقلاب استدلال میکنند که چالشهای زیستمحیطی امتداد «نابرابریهای اجتماعی» است که در محیط طبیعی بروز و ظهور یافته و عامل اساسی در این چالشها عبارت است از «اقلیتی مرفه و ثروتمند».
🔹 رهبر انقلاب در این زمینه مشخصاً بر دو سطح تحلیل از مسأله دست میگذارند.
➖ سطح اول: تحلیلی انسانشناختی
➖ سطح دوم: تحلیلی اجتماعی
🔸 تحلیل انسانشناختی:
خودپرستی و خودبینی در سه سطح قابل تمییز است: «خودبینى و خودخواهى در مقابل خداوند متعال» که از آن به « #طاغوت » تعبیر میشود: «خودبینى در مقابل انسانهاى دیگر» که «نتیجهاش مىشود نادیده گرفتن حقوق دیگران» و «خودبینى در مقابل طبیعت». آیتالله خامنهای اینچنین استدلال میکنند که «تضییع محیط طبیعى» و «نادیده گرفتن محیط طبیعى زیست» نتیجهی این سطح از #خودبینی است.
🔸 تحلیل اجتماعی:
رهبر انقلاب: تخریب محیطزیست معلول #نابرابریهاى_اجتماعى و استفادهی غلط از طبیعت و یکى از عوامل تضییع حقوق انسانهاست. متأسفانه در جهان امروز، اقلیتى مرفه و ثروتمند از همهى امکانات و مواهب طبیعى و سالم بهرهبردارى مىکنند، ولى اکثریت ملتها محکوم به زندگى در شرایط محیطى آلوده و غیربهداشتى و تن دادن به عوارض سوء و انواع بیماریها و پذیرفتن بلا و مصیبت و مرگومیرند.
🔹 این تحلیل علاوه بر آنکه چالشهای زیستمحیطی در سطحی جهانی را تبیین میکند، ماهیت چالش محیطزیست در درون کشور را نیز بیان میکند و بر «شیوههاى ناصحیح و غیرعادلانه در تعامل با طبیعت و آلوده ساختن محیطزیست در کشورمان» انگشت میگذارد و راهحل را در «جامعهای سالم و بهدور از فاصلهی طبقاتی» میداند.
🔹 از منظر انقلاب اسلامی، محیطزیست یک مسئلهی اصلی به حساب میآید؛ رهبر انقلاب: براى ما مسئلهى محیطزیست یا حفظ منابع طبیعى، مسئلهاى تجملاتى و درجهى دو نیست؛ یک مسئلهى حیاتى است.
🔹 کافی است به عرصهی اجتماعی کشور نگاهی کوتاه بیندازیم. با وجود چالشهای فراوان زیستمحیطی و منهای ابعاد تبلیغاتی اخیر، از فعالان فرهنگی گرفته تا فعالان سیاسی و اقتصادی، برای کمتر کسی محیطزیست مسئلهای اصلی است. چرا؟
🔹 ریشهی این وضعیت را میتوان در دو سنخ تفکر پیگیری نمود. دو تفکری که در برابر اصل انقلاب اسلامی قرار داشتند، «غیر» های اصلی هستند که از بسط نظریهی اجتماعی انقلاب دربارهی محیطزیست نیز جلوگیری میکنند و آرام اما بیصدا، محیطزیست را بهمثابهی مسئلهای درجهدو و کماهمیت طرح میکنند. یکی تفکری #تحجرمآبانه که اساساً هیچ ارتباطی با مسائل جامعهی کنونی ندارد و دیگر تفکری #تجددمآبانه است که در سطحی روبنایی، محیطزیست را بهمثابهی امری تقلیدی و نمادین بازتولید میکند، اما در سطح بنیادینتر رأی به تفوق اقتصاد و تکنولوژی بر محیطزیست میدهد.
🔺 جهت مطالعه کامل یادداشت اینجا کلیک کنید.
هدایت شده از mesaghمیثاق
⭕️ خود بزرگ بینی
🔹 #خودبزرگبینی، یکی از بزرگترین بیماری های روحی و روانی است که از #خودخواهی و #خودبینی نشأت می گیرد. امام علی (ع) در این مورد میفرماید: «اوْحَش الْوَحْشَةِ الْعُجْبُ؛ بدترین وحشت، #خودبزرگبینی است»؛ [۱] امام سجّاد (ع) در یکی از دعاهایشان میفرماید: «و عَبِّدنی لَک وَ لا تُفْسِدْ عِبادتَی بِالْعُجْب؛ مرا به بندگی خود درآور و عبادتم را به وسیله #عُجب تباه مساز». [۲] خواجه عبدالله انصاری می گوید: «عیب است بزرگ برکشیدن خود را ، از جمله خلق برگزیدن خود را ، از مردمک دیده بباید آموخت ، دیدن، همه کس را و ندیدن خود را». [۳]
💠حقیقت خودبزرگ بینی
🔹 #خودبزرگبینی، خوش بینی انسان است نسبت به اعمال خود، و لایق شمردن خود از نظر عمل به وظایف و کسب امتیازات و موفقیت ها. مرحوم نراقی در حقیقت عُجب و خودبزرگبینی میگوید: «عُجب، خودبزرگ بینی است، به جهت دیدن نوعی کمال، چه کمال واقعی و چه کمال خیالی و تصوری». [۴] مرحوم شیخ بهایی (ره) در تعریف عجب میگوید: «عجب، بزرگ دیدن عمل صالح و خوشحالی امر آن و نشان دادن اعمال و لایق دانستن خود است». [۵]
💠فرق خودبزرگ بینی و تکبّر
🔹خودبزرگبینی، مربوط به عمل است و تکبّر مربوط به نفس است، که انسان نفس خود را بهتر از دیگران بداند. در #خودبزرگبینی مقایسه با دیگران، مطرح نیست، فقط خود شخص مطرح است، و لو کسی دیگر هم نباشد، [۶] ولی در #تکبّر مقایسه با دیگران مطرح است. خودبزرگبینی در اثر داشتن چیزی است، در حالی که در تکبّر و خودبرتربینی، ممکن است بدون کمال هم مطرح باشد.
پی نوشتها ؛
[۱] نهج البلاغه، قصار ۳۸ و در قصار ۱۱۳ آمده است: «لا وَحْدَةَ اوحَشَ مِنَ الْعُجب؛ هيچ تنهايى وحشتناكتر از عُجب نيست.
[۲] صحيفه سجاديه، دعاى فى مكارم الاخلاق، ص ۱۰۰
[۳] آشنايى با علوم اسلامى، شهيد مطهرى، ص ۲۱۳
[۴] جامع السعادات، ج ۱، ص ۳۲۱
[۵] اربعين، شيخ بهايى، ص ۳۵؛ معراج السعادة، نراقى، ص ۲۲۱
[۶] جامع السعادات، ج ۱، ص ۳۲۱
منبع: حوزه نت
#خودبزرگ_بینی #عُجب #تکبر
🆔 @mesagh
هدایت شده از mesaghمیثاق
🛑📢«غرور» چه علائم و نشانه هایی دارد؟
🔹نشانه هاى #غرور گاهى بسيار آشكار است، به گونه اى كه انسان در #نخستين_برخورد به آن پى مى برد و مى فهمد كه فلان شخص گرفتار #غرور و #خودبينى است. بى اعتنايى به مردم، بى توجّهى به حلال و حرام الهى، رعايت نكردن ادب با بزرگان و ترك محبّت با دوستان و بستگان، بى رحمى نسبت به زيردستان، ذكر سخنان ناموزون و دور از ادب، سر دادن خنده و قهقهه بلند، دويدن در حرف ديگران، نگاه هاى تحقيرآميز به صالحان و پاكان و عالمان،
🔹و همچنين راه رفتن به صورت غير متعارف، پا را به زمين كوبيدن، شانه ها را تكان دادن، نگاه هاى غير متعارف به زمين و آسمان نمودن و حتّى گاهى كارهاى ديوانگان را انجام دادن، اينها همه از #نشانههایغرور است؛ ولى گاه حالت غرور، #مخفى است و به اين سادگى خود را نشان نمى دهد؛ بلكه با دقّت مى توان به وجود چنين صفتى در خويشتن و يا ديگران پى برد. مانند اينكه بعضى افراد پس از مدّت كوتاهى درس استاد را رها مى كنند و خود را مستغنى و بى نياز مى دانند، يا مانند كسى كه علاقه شديدى در خود به انزوا و گوشه گيرى از مردم احساس مى كند،
🔹و ممكن است بهانه آن را آلوده نشدن به مجالس غيبت و گناه و مانند آن ذكر كند، در حالى كه با دقّت مى يابيم كه عامل اصلى، #غرور و #خودبزرگبينى است، چرا که خود را پاك، آگاه و مؤمن مى پندارد و ديگران را ناقص و آلوده. آرى نه تنها #غرور؛ بلكه بسيارى از #صفات_رذيله گاهى در زواياى #روح_انسان پنهان مى شوند و خود را به صورت فضايل نشان مى دهند، به گونه اى كه تشخيص آن جز براى اساتيد هوشيار اخلاق ميسّر نيست.
📕اخلاق در قرآن، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: جمعى از فضلاء، مدرسه امام على بن ابى طالب(ع)، قم، ۱۳۷۷ش چ اول، ج ۲، ص ۱۶۷
منبع: وبسایت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (بخش آئین رحمت)
#غرور