▪️توحید افعالی در چهار مرتبه است و مردم از این جهت بر چهار دسته اند:
▪️۱) اکثر مردم کارها را منوط به اسباب و وسایل و نیروی خود میدانند و همینطور عوامل طبیعت و حتی اگر بلایی به آنها برسد، آن را خشم طبیعت میدانند و به تقدیرات الهی معتقد نیستند و این قسم کافرند.
▪️۲) توحید منافقین که قبول دارند خداوند قادر است و به زبان اقرار میکنند که کارها تحت تقدیر اوست، لکن تکیه به اسباب دارند و یا تارک عبادت و مرتکب معاصیاند.
▪️۳) که آثار آن هم در قلب ظاهر است و تمام اسباب و وسائط را مقهور تحت قدرت او میدانند که این توحید خواص است.
▪️۴) توحید انبیاء و ائمه و اولیاء (علیهم السلام) که ابداً به اسباب نظر ندارند و به کلّی از اسباب و وسائط و نیروی خود چشمپوشی نموده اند و معتقدند تا مشیّت حق تعلّق نگیرد، حتی یک برگ از درخت ساقط نشود و اگر تعلّق گرفت، رادع و مانعی نمیتواند جلوی آن را بگیرد این قسم ایمان کامل دارند. گویند: «لا حول و لا قوه اِلّا بالله العلی العظیم.»
▪️توحید یعنی آنکه بشناسی که حرکات و سکنات خلق، همه فعل خداست و کسی را با او شرکت نیست. چون این به جا آوردی، شرط توحید به جا آوردی. - از هر چیز تعریف کردند، بگو مال خداست و کار خداست. نکند خدا را بپوشانی و آن را به خودت یا به دیگران نسبت بدهی که ظلمی بزرگتر از آن نیست. اگر این نکته را رعایت کنی از وادی اَمن سر در میآوری. هروقت خواستی از کسی یا چیزی تعریف کنی از ربّت تعریف کن.
#ایت_الله_کشمیری
@mohamad_hosein_tabatabaei