#کلام_استاد
#بزرگداشت_عطار_نیشابوری
✅شیخ فریدالدین عطار نیشابوری
🔸از اکابر درجه اول عرفاست. در نثر و نظم تألیف دارد. تذکرة الاولیاء او که در شرح حال عرفا و متصوفه است و از امام صادق(ع) آغاز میکند و به امام باقر(ع) ختم مینماید، از جمله مآخذ و مدارک محسوب میشود و شرق شناسان اهمیت فراوان به آن میدهند. همچنین کتاب منطق الطیر او یک شاهکار عرفانی است.
🔸مولوی درباره او و سنایی گفته است: عطار روح بود و سنایی دو چشم او/ما از پی سنایی و عطار میرویم. و هم او گفته است: هفت شهر عشق را عطار گشت/ما هنوز اندر خم یک کوچهایم. مقصود مولوی از هفت شهر عشق، هفت وادیای است که خود عطار در منطق الطیر شرح داده است. محمود شبستری در گلشن راز میگوید: مرا از شاعری خود عار ناید/که در صد قرن چون عطار ناید.
🔸عطار شاگرد و مرید شیخ مجدالدین بغدادی از مریدان و شاگردان شیخ نجم الدین کبری بوده است، و همچنین صحبت قطب الدین حیدر را- که او نیز از مشایخ این عصر است و در تربت حیدریه مدفون است و انتساب آن شهر به اوست- نیز درک کرده است. عطار مقارن فتنه مغول درگذشت و به قولی به دست مغولان در حدود سالهای 626- 628 کشته شد.
✅سخنی از امام علی(ع) و شعر عطار در توضیح آن
🔸در نهج البلاغه آمده است که شخصی آمد خدمت امیر المؤمنین علی(ع) و زبان به ذمّ دنیا گشود که دنیا چنین است و دنیا چنان، دنیا انسان را فریب میدهد، دنیا انسان را فاسد میکند، دنیا دغلباز و جنایتکار است، و از این قبیل سخنان. این مرد شنیده بود که بزرگان، دنیا را مذمّت میکنند، خیال کرده بود مقصود از مذمّت دنیا مذمّت واقعیت این جهان است، مقصود این است که جهان فی حدّ ذاته بد است، نمیدانست که آنچه بد است دنیاپرستی است، آنچه بد است دید کوتاه و خواست محدود است که با انسان و سعادت انسان ناسازگار است.
🔸علی(ع) به او فرمود: تو فریب دنیا میخوری، دنیا تو را فریب نمیدهد، تو بر دنیا جنایت وارد آوردهای، دنیا بر تو جنایت نکرده است... تا آنجا که فرمود: دنیا با کسی که با صداقت رفتار کند صدیق است و برای کسی که آن را درک کند مایه عافیت است؛ دنیا معبد دوستان خدا، مصلّای فرشتگان خدا، فرودگاه وحی خدا، تجارتخانه اولیاء خداست...
🔸شیخ فرید الدین عطّار این داستان را به نظم آورده می گوید:
آن یکی در پیش شیر دادگر
ذمّ دنیا کرد بسیاری مگر
حیدرش گفتا که دنیا نیست بد
بد تویی، زیرا که دوری از خرد
هست دنیا بر مثال کشتزار
هم شب و هم روز باید کشت و کار
زانکه عزّ و دولت دین سر به سر
جمله از دنیا توان برد ای پسر
تخم امروزینه فردا بر دهد
ور نکاری «ای دریغا» بر دهد
گر ز دنیا بر نخواهی برد تو
زندگی نادیده خواهی مرد تو
دائماً در غصّه خواهی ماند باز
کار، سخت و مرد، سست و ره دراز
پس نکوتر جای تو دنیای تست
زانکه دنیا توشهٔ عقبای تست
تو بدنیا در مشو مشغول خویش
لیک در وی کار عقبی گیر پیش
چون چنین کردی ترا دنیا نکوست
پس برای دین تو دنیا دار دوست
هیچ بیکاری نه بیند روی او
کار کن تا ره دهندت سوی او.
🔸قرآن کریم میفرماید: الّذی خلق الموت و الحیوة لیبلوکم ایکم احسن عملا، «خدا مرگ و زندگی را آفریده تا بیازماید که کدامیک از شما درست کارترید.» یعنی دنیا که تلفیق و ترکیبی از موت و حیات است آزمایشگاه نیکوکاری بشر است.
📚خدمات متقابل اسلام و ایران، صفحه 565
📚عدل الهی، صفحه 180
╭───────────
🆔@shahidmotaharihowzeh
╰───────────