💠علی ابورزق، کارشناس فلسطینی: برنامهٔ «ما خفی أعظم» یک ساعت انصاف با تاریخ بود، و پیام توضیح مهمی برای مردم فلسطین پیش از دیگران، از این جهت که: 1⃣ آنچه رخ داد، نوعی دیوانگی انقلابی نبود که شماری از نویسندگان توصیفش کردند، بلکه گامی بود که سال‌ها برایش آماده شده بود و پیش از آن هشدارهای واقعی به اشغالگر داده شده بود. 2⃣ آنچه جزئیات برنامه آشکار کرد این بود که بیش از یک بار فرصتی به سیاست داده شد تا اشغالگر از دست‌اندازی در مسجد الاقصی و تحریک مسئلهٔ اسرا — به‌عنوان مقدس‌ترین مسئلهٔ مردم فلسطین — دست بردارد؛ همچنین پیام‌های تهدیدی که یکی از میانجی‌ها بیش از یک بار به اشغالگر رساند و تأکید می‌کرد تهدیدهای "به زودی" از غزه واقعی است و برای مصرف رسانه‌ای نیست. 3⃣ آن جنگی برای آزادسازی نبود که برخی تصویرش کردند، با هدف تضعیف آن و ایجاد تردید در عمق و آگاهی و استراتژی طراحانش؛ بلکه جنگی برای آزادسازی بیشترین تعداد ممکن از اسرا بود، به‌گونه‌ای که این پرونده به‌طور نهایی بسته شود و به فرمولی رسیده شود که تجاوزهای تحریک‌آمیز علیه مسجد الاقصی را مانع شود. 4⃣ کسی خواهد گفت که سخنرانی فرمانده کل پس از چند ساعت، پیام‌هایی با عنوان آزادسازی داشت، نه سخنرانی برای یک عملیات محدود. به احتمال زیاد این سخنرانی با عجله برای تناسب با وضعیت تغییرکرده آماده شده بود؛ یعنی فروپاشی سریع و غافلگیرکنندهٔ لشکر  غزه ارتش اسرائیل  و فروریختن ۲۱ موقعیت ارتش اسرائیل در کمتر از یک ساعت. 5⃣ روشن است که عملیات برنامه‌ریزی صرفاً فلسطینی بود و با طرحی صرفاً فلسطینی پیش می‌رفت، و به نظر می‌رسد فروپاشی سریع ارتش اسرائیل بود که امیدها به مداخلهٔ متحدان را مضاعف کرد، به‌عنوان فرصتی تاریخی برای کل منطقه که ممکن است تکرار نشود. 6⃣ از تصاویر روشن است که عملیات از نظر نظامی دقیق محاسبه شده بود و بیشترین تعداد ممکن از رهبران غزه در تدوین و طراحی و نظارت آن مشارکت داشتند؛ اما شرایط میدانی و تحولاتش، وضعیت شکنندهٔ عربی، همدستی دولت‌های منطقه‌ای وزن‌دار، چک سفید آمریکایی برای ارتکاب هر جنایت قابل تصور و غیرقابل تصور، و تبدیل غزه به میدانی برای بازدارندگی همهٔ نیروهای انقلابی و نیروهای تغییر در جهان — همهٔ این‌ها با هم، بزرگ‌تر از تصورات و محاسبات آنان بود. خدا شهیدان را رحمت کند و به مردم و امت ما خیری عوض دهد…! ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 افتتاح موزهٔ فرهنگ یهودی در شهر فاس مراکش این اقدام، گامی بی‌سابقه در یک کشور عربی مسلمان محسوب می‌شود، زیرا دولت برای ایجاد موزه‌ای اختصاصی به میراث و فرهنگ یهودی، بودجه دولتی اختصاص داده است. 🔸شبکه‌های اجتماعی شاهد انتقادات شدیدی نسبت به این افتتاحیه و توجه رسمی به عادی‌سازی روابط با اسرائیلی‌ها بوده‌اند، در حالی که هنوز اشغالگران غزه را بمباران می‌کنند، ورود کمک‌های بشردوستانه را ممنوع کرده و فلسطینیان را گرسنه می‌کنند. خبرگزاری یهودی JNS که از "اسرائیل" حمایت می‌کند، در گزارشی اعلام کرده است: این موزه در محلهٔ تاریخی "ملاح" واقع شده است، محله‌ای قدیمی یهودی در شهر فاس، در نزدیکی موزهٔ هنرهای اسلامی. این مکان به گونه‌ای انتخاب شده است تا تاریخ همزیستی مسلمانان و یهودیان در مراکش را به نمایش بگذارد. این موزه که در مساحتی به وسعت ۱۷۰۰ متر مربع بنا شده، به ۲۵۰۰ سال از تاریخ یهودیان مراکش می‌پردازد و مجموعه‌ای از آثار مذهبی، نسخه‌های خطی کمیاب، آرشیوهای تاریخی و نمایش‌های دیجیتالی را ارائه می‌دهد که زندگی جوامع یهودی، مؤسسات آموزشی و مذهبی آن‌ها را مستند می‌کند. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠الجزیره بررسی کرد: «محمد» در میان مسیحیان اردن؛ روایتی جامعه‌شناختی از همزیستی و هویت مشترک نام‌ها تنها برچسب‌های شناسایی نیستند؛ بلکه حامل بار معنایی، تاریخی و اجتماعی هستند و می‌توانند بازتاب‌دهنده ساختارهای عمیق‌تر یک جامعه باشند. گزارش اخیر شبکه الجزیره (اردن) به پدیده جالبی در بافت اجتماعی این کشور پرداخته است: وجود نام مشترک «محمد» در میان بخشی از شهروندان مسیحی. این گزارش با تکیه بر مشاهدات میدانی و روایت‌های شخصی، نشان می‌دهد که این پدیده تصادفی نیست، بلکه ریشه در مؤلفه‌های هویتی و اجتماعی خاصی دارد. پژوهشگر این حوزه، حسین السرایره، دلایل این انتخاب نام را در سه محور اصلی دسته‌بندی می‌کند: 1️⃣ وفاداری به روابط انسانی و دوستی‌ها: در بسیاری از موارد، انتخاب نام «محمد» برای فرزندان مسیحی، ادای احترام به یک دوستی دیرینه یا یک رابطه عمیق انسانی با یک مسلمان بوده است. نمونه بارز آن «محمد شرایحه» است که نامش به پاس وفاداری پدرش به یک دوست مسلمان از اهالی عمان انتخاب شده است. 2️⃣ ارادت به شخصیت‌های تأثیرگذار: گاهی این نامگذاری برای گرامیداشت شخصیت‌هایی انجام شده که تأثیر عمیقی بر خانواده گذاشته‌اند. 3️⃣ تعبیری از هویت عربی مشترک: در برخی موارد، نام «محمد» نه به عنوان یک نماد مذهبی، بلکه به عنوان نمادی از هویت قومیتی و عربی مشترک انتخاب شده است. نمونه آن «محمد القسوس» (معروف به طبیب فقرا) است که پدرش با انتخاب این نام، قناعات ملی و عربی خود را ابراز کرده بود، نه یک انتخاب تصادفی. این پدیده نشان‌دهنده نوعی «هم‌زیستی فعال» است که در آن مرزهای هویتی نه بر اساس تقابل، بلکه بر اساس تعامل و اشتراک شکل می‌گیرند. در جوامعی که سرمایه اجتماعی بالا است، نمادهای دینی می‌توانند از انحصار خارج شده و به بخشی از حافظه و هویت جمعی تبدیل شوند. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 پدیده «خستگی خبری» (Information Fatigue): چرا مخاطبان از دنبال کردن اخبار گریزان می‌شوند؟ در فضای رسانه‌ای امروز، مواجهه مداوم با حجم انبوهی از اخبار، به‌ویژه در زمان بحران‌ها و جنگ‌ها، می‌تواند به جای افزایش آگاهی، منجر به نوعی انفعال و خستگی روانی-شناختی در مخاطب شود. مرکز عربی پژوهش و مطالعات سیاسی (ACRPS) در سمیناری با ارائه دکتر باسم الطویسی، به واکاوی این پدیده تحت عنوان «خستگی خبری» پرداخته است. بر اساس این مطالعه، خستگی خبری زمانی شکل می‌گیرد که مخاطب به‌صورت متمرکز و مکرر در معرض اخبار یک موضوع واحد (به‌ویژه بحران‌های طولانی) قرار گیرد؛ امری که در نهایت به کاهش علاقه و تمایل به «اجتناب از اخبار» (News Avoidance) می‌انجامد. این مطالعه سه الگوی اصلی برای خستگی خبری شناسایی می‌کند: 1️⃣ خستگی موضوعی (Issue Fatigue): تسلط یک بحران خاص بر خطوط خبری و برنامه‌ها برای مدت طولانی که به دلیل تکرار مکرر، مخاطب را دچار اشباع می‌کند. 2️⃣ خستگی ناشی از ترس (Fear Fatigue): ناشی از تکرار صحنه‌های خشونت‌آمیز و اغراق در به تصویر کشیدن تهدیدها که فضای روانی مخاطب را فرسوده می‌کند. 3️⃣ خستگی ناشی از ناهماهنگی شناختی (Cognitive Dissonance Fatigue): زمانی رخ می‌دهد که پوشش‌های خبری، اطلاعات و گفتمان‌های متناقضی را ارائه می‌دهند؛ این تناقضات، مخاطب را سردرگم کرده و توانایی او را برای درک صحیح رویدادها تضعیف می‌کند. 🔴 ریشه‌ها و علل ساختاری: این الگوها بازتاب مستقیم «انتخاب‌های تحریریه‌ای» (Editorial Choices) رسانه‌ها هستند. رقابت شدید میان شبکه‌های خبری برای جلب توجه مخاطب، آن‌ها را به سمت تمرکز بر رویدادهای شوکه‌کننده، استفاده از زبان تحریک‌آمیز و احساسی، و همچنین تسلط «رأی و نظر» به جای تنوع خبری سوق داده است. 🔴 پیامد: زمانی که استراتژی رسانه‌ها بر پایه «تزریق ترس» و «تکرار» بنا شود، نتیجه معکوس خواهد بود؛ مخاطب دچار نوعی فرسودگی شناختی شده و برای حفظ سلامت روان خود، به حاشیه راندن اخبار روی می‌آورد. ❓ پرسش برای جامعه دانشگاهی و فعالان رسانه: به نظر شما، رسانه‌ها چگونه می‌توانند با حفظ استانداردهای حرفه‌ای، از ایجاد «خستگی اطلاعاتی» در مخاطبان جلوگیری کنند و تنوع گفتمانی را جایگزین تک‌صدایی خبری نمایند؟ ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 از مشارکت ۸۰ درصدی اعراب تا بن‌بست سیاسی در اسرائیل و توسعه‌طلبی در منطقه دکتر عزمی بشاره، متفکر و تحلیلگر برجسته فلسطینی، در گفتگویی تفصیلی با شبکه «التلویزیون العربی»، به واکاوی نتایج انتخابات اسرائیل، پیامدهای مشارکت شهروندان عرب و ابعاد خطرناک سیاست‌های توسعه‌طلبانه کابینه نتانیاهو پرداخت. مهم‌ترین محورهای این تحلیل راهبردی به شرح زیر است: 🗳 مشارکت اعراب؛ اثبات وجود در برابر تهدیدها بشاره مشارکت حدود ۸۰ درصدی اعراب در انتخابات را یک «تحول سیاسی بی‌سابقه» توصیف کرد که پس از شوک جنگ نسل‌کشی و سیاست‌های سرکوبگرانه شکل گرفت. به گفته وی، رای دادن برای شهروندان عرب به معنای اثبات وجود و مقابله با تهدیدهای راست افراطی است. با این حال، اعراب این دوره ۱۵ کرسی (در یک لیست واحد) به دست آوردند که نسبت به ۱۹ کرسی دوره قبل (در دو لیست) کاهش یافته و نشان‌دهنده ضعف در نمایندگی است. 📉 بن‌بست سیاسی و توهم «جایگزین» هیچ‌یک از احزاب قادر به تشکیل کابینه نیستند. اردوگاه نتانیاهو از ۶۴ به ۵۳ کرسی سقوط کرده است. اما بشاره هشدار می‌دهد که نباید روی «چپ صهیونیستی» یا اردوگاه رقیب حساب باز کرد؛ چرا که آن‌ها نیز در جنگ غزه شریک بودند، در جنگ لبنان اعتراضی نکردند و لیبرالیسم آن‌ها صرفاً محدود به امور داخلی (نه حقوق فلسطینی‌ها) است. چپ صهیونیستی به دلیل تغییر ساختار اقتصادی اسرائیل از سوسیالیسم کشاورزی به سرمایه‌داری، به شدت افول کرده است. 🌍 توسعه‌طلبی و کوچ اجباری بشاره با اشاره به اینکه جنگ غزه، کابینه نتانیاهو را به سمت گسترش اهداف نظامی در لبنان سوق داده، تاکید کرد که اسرائیل در حال سوءاستفاده از ضعف سوریه برای گسترش نفوذ خود است. وی هشدار داد که فشارها و سیاست‌های تبعیض‌آمیز در کرانه باختری از سال ۱۹۶۷ بی‌سابقه بوده و روند «کوچ اجباری» (تهجیر) در غزه و کرانه باختری به وضوح در حال اجراست. ❌ رد اتهامات علیه قطر و شخص بشاره وی اتهامات مطرح‌شده مبنی بر اینکه قطر رأی اعراب را هدایت کرده است، «توهمی بیمارگونه و نژادپرستانه» خواند و تصریح کرد: قطر یک کشور مستقل است که از منافع و مواضع اصولی خود در قبال فلسطین و رد عادی‌سازی دفاع می‌کند و طرف‌های عربی نباید به جای پذیرش اشتباهات خود در سیاست‌ها، به توهم توطئه متوسل شوند. بشاره همچنین درباره اتهامات به خود گفت که هدف قرار گرفتن او صرفاً به دلیل مواضع ثابتش در قبال مسئله فلسطین و ملت‌های عربی است و اتخاذ موضع، هزینه دارد. 🔹 بشاره در پایان تاکید کرد که بزرگ‌ترین دستاورد این انتخابات، مشارکت گسترده و کیفی اعراب بود، اما مسئله فلسطین نیازمند راهبردهای عمیق‌تر و عدم اتکا به تغییرات سیاسی درونی رژیم صهیونیستی است. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 تحلیل‌ شاهزاده ترکی فیصل از تحولات خاورمیانه: از نتانیاهو تا همسایگی با ایران «شاهزاده ترکی فیصل»، رئیس پیشین سازمان اطلاعات عربستان سعودی، در یک برنامه تحلیلی (پادکست رویا عربیه) به بررسی ابعاد مختلف امنیتی و سیاسی منطقه پرداخته است. مهم‌ترین محورهای اظهارات وی به شرح زیر است: 🔸 درباره اسرائیل و نتانیاهو: وی رژیم اسرائیل را «نیرویی خبیث» توصیف کرد که با تجاوز نظامی برای تثبیت رهبری خود در منطقه رشد می‌کند. او همچنین مدعی شد که کابینه فعلی نتانیاهو در حمایت از حماس برای اجرای عملیات ۷ اکتبر تبانی کرده و به آن اجازه داده تا منابع خود را تقویت کند. 🔸 ایران و حضور آمریکا: ترکی فیصل با تاکید بر اینکه حضور یا نبود نیروهای آمریکایی در منطقه تضمینی برای امنیت نیست، ایران را برای عربستان سعودی «همسایه‌ای صلح‌جو و صلح‌دوست» توصیف کرد. 🔸 انصارالله و حمله به عربستان: با وجود رویکرد آشتی‌جویانه نسبت به ایران، وی تاکید کرد که اطمینان دارد اگر حمایت و تشویق‌های ایران نبود، حوثی‌ها (انصارالله) هرگز جرات حمله به عربستان را پیدا نمی‌کردند. 🔸 تغییر ماهیت جنگ‌ها: او هشدار داد که ماهیت جنگ‌ها تغییر کرده است؛ دیگر اعزام نیرو و ناوهای جنگی کافی نیست و پهپادها و موشک‌ها وارد میدان نبرد شده‌اند و موازنه قدرت به سمت حملات هوایی تغییر یافته است. 🔸 سلاح‌های کشتار جمعی: وی اعلام کرد که عربستان می‌خواهد کل منطقه خاورمیانه (از ایران تا موریتانی) عاری از سلاح‌های کشتار جمعی باشد تا همه کشورها در یک سطح برابر قرار بگیرند. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba_ir

💠حیدر، فعال عراقی: دولت عراق چهار شرط برای اقلیم شمال گذاشته است تا بغداد پرداخت حقوق را ادامه دهد: ⏺ تحویل روزانه ۴۵۰ هزار بشکه نفت به شرکت سومو ⏺ تحویل درآمدهای غیرنفتی به وزارت دارایی ⏺ تحویل گاز مازاد اقلیم به دولت مرکزی ⏺ عدم انعقاد هیچ قرارداد نفتی جدید با شرکت‌های خارجی بدون موافقت دولت مرکزی این گامی عالی است و نباید از آن عقب‌نشینی کرد. نیازی هم به برخورد بیش از حد انسانی با حکومت اقلیم به بهانه شهروندان نیست؛ زیرا این حکومت از چنین برخوردی سوءاستفاده کرده و آن را ضعف تلقی کرده است. معقول نیست که خانواده حاکم، درآمدهای نفتی و غیرنفتی را تصاحب کند و هیچ چیزی به وزارت دارایی فدرال تحویل ندهد، اما در همان حال کل حقوق کارکنان اقلیم و بودجه را از وزارت دارایی فدرال بخواهد! ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 صفحه رسمی مذهب اباضیه: با دل‌هایی که اندوه می‌فشاردشان، شهادت شیخ یحیی بن ابراهیم ماسوسوکا، شیخ اباضیه در نیجریه را تسلیت می‌گوییم؛ کسی که دست خیانت سلفی-وهابی به او رسید و پس از آنکه تیرهای ظلم و تجاوز به او اصابت کرد، به خواست خدا به شهادت رسید. خیانت‌پیشگان گمان نکردند که کشتن مردان، نور حق را خاموش می‌کند یا خون‌ریزی برای آنان حجت می‌سازد؛ چه بسیار خونی که ریخته شد و شاهدی بر ظالم شد، و چه بسیار عالمی که جسمش غایب شد اما یادش در وجدان آزادگان زنده ماند. ⏺ خداوند شیخ یحیی را رحمت کند و او را در زمره صالحان بپذیرد، خونش را شاهدی بر وحشت تروریسم سلفی-وهابی قرار دهد، و به خانواده و دوستدارانش صبر و ثبات الهام کند. «إنا لله وإنا إليه راجعون وحسبنا الله ونعم الوکیل.» حق با مرگ مردانش نمی‌میرد، و تجاوز با فراوانی شمشیرهایش حق نمی‌شود. ای وهابیان، در هیچ سرزمینی فرود نیامدید مگر آنکه کشتار و فساد و خون‌ریزی در آن فراگیر شد. خون این شیخ هدر نخواهد رفت. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

الفراتس در مطلبی مفصل بررسی کرد: 💠 چگونه مسلمانان به کنگره رسیدند؟ عرب‌ها در میشیگان؛ فراتر از مرزها و در جایگاه تصمیم سازی حدود پانزده دقیقه با ماشین بین دو شهر دیترویت و دیربورن در ایالت میشیگان فاصله است. در دیترویت، شهر چهره‌ها و زبان‌ها و ملیت‌های مختلفی را در خود جای داده و در میان آن‌ها عنصر عربی نیز حضور دارد، مانند بیشتر شهرهای آمریکا. اما در دیربورن، صحنه عوض می‌شود؛ کلمات عربی روی ویترین مغازه‌ها ظاهر می‌شوند و سپس پشت سر هم می‌آیند تا خواندن ویترین‌ها به سفری بین نام‌های آشنا تبدیل شود که برخی از آن‌ها مکان‌هایی را که مهاجران از آن آمده‌اند به یاد می‌آورند: آشپزخانه حلب و غذاهای سوری و بازارهای السلام و داروخانه نادیه و نانوایی یمنی و قصابی پاشا و مرکز بقاع. و از خیابی به خیابان دیگر، جزئیات زندگی‌ای گسترده می‌شود که می‌توان آن را به عربی اداره کرد. ادامه مطلب را اینجا بخوانید ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 مصطفی برغوثی، سیاستمدار فلسطینی: ترامپ و جمهوری‌خواهان در انتخابات آمریکا شکست خوردند؛ به دلیل اتحادشان با نتانیاهو و جنگ نسل‌کشی که او در حال اجرای آن است، و به دلیل تجاوزات و جنگ ویرانگری که با ایران در خلیج فارس به راه انداختند. و فلسطین در تمامی انتخابات‌ها به عنوان مسئله (و آرمان) تمام بشریت حضور داشت. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba

💠 منی حوا، روزنامه نگار قطری: ترامپ به دنبال توهم تغییر رژیم در تهران است، اما تغییر از قلب تگزاس به سراغش می‌آید؛ قلعه جمهوری‌خواهان که سه دهه است پابرجاست، این بار فرماندار و سناتور دموکرات را انتخاب می‌کند و حزب او اکثریت مجلس نمایندگان را از دست می‌دهد.. جنگ بازنده با ایران، صورت‌حساب کامل خود را به صندوق‌های رای آمریکا کشاند.. نابغه معامله‌ها جنگ را صادر کرد، اما شکست را وارد کرد. ⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان @shouba