💠 پدیده «خستگی خبری» (Information Fatigue):
چرا مخاطبان از دنبال کردن اخبار گریزان میشوند؟
در فضای رسانهای امروز، مواجهه مداوم با حجم انبوهی از اخبار، بهویژه در زمان بحرانها و جنگها، میتواند به جای افزایش آگاهی، منجر به نوعی انفعال و خستگی روانی-شناختی در مخاطب شود.
مرکز عربی پژوهش و مطالعات سیاسی (ACRPS) در سمیناری با ارائه دکتر باسم الطویسی، به واکاوی این پدیده تحت عنوان «خستگی خبری» پرداخته است.
بر اساس این مطالعه، خستگی خبری زمانی شکل میگیرد که مخاطب بهصورت متمرکز و مکرر در معرض اخبار یک موضوع واحد (بهویژه بحرانهای طولانی) قرار گیرد؛ امری که در نهایت به کاهش علاقه و تمایل به «اجتناب از اخبار» (News Avoidance) میانجامد.
این مطالعه سه الگوی اصلی برای خستگی خبری شناسایی میکند:
1️⃣ خستگی موضوعی (Issue Fatigue):
تسلط یک بحران خاص بر خطوط خبری و برنامهها برای مدت طولانی که به دلیل تکرار مکرر، مخاطب را دچار اشباع میکند.
2️⃣ خستگی ناشی از ترس (Fear Fatigue):
ناشی از تکرار صحنههای خشونتآمیز و اغراق در به تصویر کشیدن تهدیدها که فضای روانی مخاطب را فرسوده میکند.
3️⃣ خستگی ناشی از ناهماهنگی شناختی (Cognitive Dissonance Fatigue):
زمانی رخ میدهد که پوششهای خبری، اطلاعات و گفتمانهای متناقضی را ارائه میدهند؛ این تناقضات، مخاطب را سردرگم کرده و توانایی او را برای درک صحیح رویدادها تضعیف میکند.
🔴 ریشهها و علل ساختاری:
این الگوها بازتاب مستقیم «انتخابهای تحریریهای» (Editorial Choices) رسانهها هستند. رقابت شدید میان شبکههای خبری برای جلب توجه مخاطب، آنها را به سمت تمرکز بر رویدادهای شوکهکننده، استفاده از زبان تحریکآمیز و احساسی، و همچنین تسلط «رأی و نظر» به جای تنوع خبری سوق داده است.
🔴 پیامد:
زمانی که استراتژی رسانهها بر پایه «تزریق ترس» و «تکرار» بنا شود، نتیجه معکوس خواهد بود؛ مخاطب دچار نوعی فرسودگی شناختی شده و برای حفظ سلامت روان خود، به حاشیه راندن اخبار روی میآورد.
❓ پرسش برای جامعه دانشگاهی و فعالان رسانه:
به نظر شما، رسانهها چگونه میتوانند با حفظ استانداردهای حرفهای، از ایجاد «خستگی اطلاعاتی» در مخاطبان جلوگیری کنند و تنوع گفتمانی را جایگزین تکصدایی خبری نمایند؟
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
شعوبا
💠 از مشارکت ۸۰ درصدی اعراب تا بنبست سیاسی در اسرائیل و توسعهطلبی در منطقه
دکتر عزمی بشاره، متفکر و تحلیلگر برجسته فلسطینی، در گفتگویی تفصیلی با شبکه «التلویزیون العربی»، به واکاوی نتایج انتخابات اسرائیل، پیامدهای مشارکت شهروندان عرب و ابعاد خطرناک سیاستهای توسعهطلبانه کابینه نتانیاهو پرداخت. مهمترین محورهای این تحلیل راهبردی به شرح زیر است:
🗳 مشارکت اعراب؛ اثبات وجود در برابر تهدیدها
بشاره مشارکت حدود ۸۰ درصدی اعراب در انتخابات را یک «تحول سیاسی بیسابقه» توصیف کرد که پس از شوک جنگ نسلکشی و سیاستهای سرکوبگرانه شکل گرفت. به گفته وی، رای دادن برای شهروندان عرب به معنای اثبات وجود و مقابله با تهدیدهای راست افراطی است.
با این حال، اعراب این دوره ۱۵ کرسی (در یک لیست واحد) به دست آوردند که نسبت به ۱۹ کرسی دوره قبل (در دو لیست) کاهش یافته و نشاندهنده ضعف در نمایندگی است.
📉 بنبست سیاسی و توهم «جایگزین»
هیچیک از احزاب قادر به تشکیل کابینه نیستند. اردوگاه نتانیاهو از ۶۴ به ۵۳ کرسی سقوط کرده است. اما بشاره هشدار میدهد که نباید روی «چپ صهیونیستی» یا اردوگاه رقیب حساب باز کرد؛ چرا که آنها نیز در جنگ غزه شریک بودند، در جنگ لبنان اعتراضی نکردند و لیبرالیسم آنها صرفاً محدود به امور داخلی (نه حقوق فلسطینیها) است.
چپ صهیونیستی به دلیل تغییر ساختار اقتصادی اسرائیل از سوسیالیسم کشاورزی به سرمایهداری، به شدت افول کرده است.
🌍 توسعهطلبی و کوچ اجباری
بشاره با اشاره به اینکه جنگ غزه، کابینه نتانیاهو را به سمت گسترش اهداف نظامی در لبنان سوق داده، تاکید کرد که اسرائیل در حال سوءاستفاده از ضعف سوریه برای گسترش نفوذ خود است. وی هشدار داد که فشارها و سیاستهای تبعیضآمیز در کرانه باختری از سال ۱۹۶۷ بیسابقه بوده و روند «کوچ اجباری» (تهجیر) در غزه و کرانه باختری به وضوح در حال اجراست.
❌ رد اتهامات علیه قطر و شخص بشاره
وی اتهامات مطرحشده مبنی بر اینکه قطر رأی اعراب را هدایت کرده است، «توهمی بیمارگونه و نژادپرستانه» خواند و تصریح کرد: قطر یک کشور مستقل است که از منافع و مواضع اصولی خود در قبال فلسطین و رد عادیسازی دفاع میکند و طرفهای عربی نباید به جای پذیرش اشتباهات خود در سیاستها، به توهم توطئه متوسل شوند. بشاره همچنین درباره اتهامات به خود گفت که هدف قرار گرفتن او صرفاً به دلیل مواضع ثابتش در قبال مسئله فلسطین و ملتهای عربی است و اتخاذ موضع، هزینه دارد.
🔹 بشاره در پایان تاکید کرد که بزرگترین دستاورد این انتخابات، مشارکت گسترده و کیفی اعراب بود، اما مسئله فلسطین نیازمند راهبردهای عمیقتر و عدم اتکا به تغییرات سیاسی درونی رژیم صهیونیستی است.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 تحلیل شاهزاده ترکی فیصل از تحولات خاورمیانه:
از نتانیاهو تا همسایگی با ایران
«شاهزاده ترکی فیصل»، رئیس پیشین سازمان اطلاعات عربستان سعودی، در یک برنامه تحلیلی (پادکست رویا عربیه) به بررسی ابعاد مختلف امنیتی و سیاسی منطقه پرداخته است. مهمترین محورهای اظهارات وی به شرح زیر است:
🔸 درباره اسرائیل و نتانیاهو:
وی رژیم اسرائیل را «نیرویی خبیث» توصیف کرد که با تجاوز نظامی برای تثبیت رهبری خود در منطقه رشد میکند. او همچنین مدعی شد که کابینه فعلی نتانیاهو در حمایت از حماس برای اجرای عملیات ۷ اکتبر تبانی کرده و به آن اجازه داده تا منابع خود را تقویت کند.
🔸 ایران و حضور آمریکا:
ترکی فیصل با تاکید بر اینکه حضور یا نبود نیروهای آمریکایی در منطقه تضمینی برای امنیت نیست، ایران را برای عربستان سعودی «همسایهای صلحجو و صلحدوست» توصیف کرد.
🔸 انصارالله و حمله به عربستان:
با وجود رویکرد آشتیجویانه نسبت به ایران، وی تاکید کرد که اطمینان دارد اگر حمایت و تشویقهای ایران نبود، حوثیها (انصارالله) هرگز جرات حمله به عربستان را پیدا نمیکردند.
🔸 تغییر ماهیت جنگها:
او هشدار داد که ماهیت جنگها تغییر کرده است؛ دیگر اعزام نیرو و ناوهای جنگی کافی نیست و پهپادها و موشکها وارد میدان نبرد شدهاند و موازنه قدرت به سمت حملات هوایی تغییر یافته است.
🔸 سلاحهای کشتار جمعی:
وی اعلام کرد که عربستان میخواهد کل منطقه خاورمیانه (از ایران تا موریتانی) عاری از سلاحهای کشتار جمعی باشد تا همه کشورها در یک سطح برابر قرار بگیرند.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba_ir
💠حیدر، فعال عراقی:
دولت عراق چهار شرط برای اقلیم شمال گذاشته است تا بغداد پرداخت حقوق را ادامه دهد:
⏺ تحویل روزانه ۴۵۰ هزار بشکه نفت به شرکت سومو
⏺ تحویل درآمدهای غیرنفتی به وزارت دارایی
⏺ تحویل گاز مازاد اقلیم به دولت مرکزی
⏺ عدم انعقاد هیچ قرارداد نفتی جدید با شرکتهای خارجی بدون موافقت دولت مرکزی
این گامی عالی است و نباید از آن عقبنشینی کرد. نیازی هم به برخورد بیش از حد انسانی با حکومت اقلیم به بهانه شهروندان نیست؛ زیرا این حکومت از چنین برخوردی سوءاستفاده کرده و آن را ضعف تلقی کرده است.
معقول نیست که خانواده حاکم، درآمدهای نفتی و غیرنفتی را تصاحب کند و هیچ چیزی به وزارت دارایی فدرال تحویل ندهد، اما در همان حال کل حقوق کارکنان اقلیم و بودجه را از وزارت دارایی فدرال بخواهد!
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 صفحه رسمی مذهب اباضیه:
با دلهایی که اندوه میفشاردشان، شهادت شیخ یحیی بن ابراهیم ماسوسوکا، شیخ اباضیه در نیجریه را تسلیت میگوییم؛ کسی که دست خیانت سلفی-وهابی به او رسید و پس از آنکه تیرهای ظلم و تجاوز به او اصابت کرد، به خواست خدا به شهادت رسید.
خیانتپیشگان گمان نکردند که کشتن مردان، نور حق را خاموش میکند یا خونریزی برای آنان حجت میسازد؛ چه بسیار خونی که ریخته شد و شاهدی بر ظالم شد، و چه بسیار عالمی که جسمش غایب شد اما یادش در وجدان آزادگان زنده ماند.
⏺ خداوند شیخ یحیی را رحمت کند و او را در زمره صالحان بپذیرد، خونش را شاهدی بر وحشت تروریسم سلفی-وهابی قرار دهد، و به خانواده و دوستدارانش صبر و ثبات الهام کند. «إنا لله وإنا إليه راجعون وحسبنا الله ونعم الوکیل.»
حق با مرگ مردانش نمیمیرد، و تجاوز با فراوانی شمشیرهایش حق نمیشود. ای وهابیان، در هیچ سرزمینی فرود نیامدید مگر آنکه کشتار و فساد و خونریزی در آن فراگیر شد.
خون این شیخ هدر نخواهد رفت.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
الفراتس در مطلبی مفصل بررسی کرد:
💠 چگونه مسلمانان به کنگره رسیدند؟
عربها در میشیگان؛ فراتر از مرزها و در جایگاه تصمیم سازی
حدود پانزده دقیقه با ماشین بین دو شهر دیترویت و دیربورن در ایالت میشیگان فاصله است. در دیترویت، شهر چهرهها و زبانها و ملیتهای مختلفی را در خود جای داده و در میان آنها عنصر عربی نیز حضور دارد، مانند بیشتر شهرهای آمریکا.
اما در دیربورن، صحنه عوض میشود؛ کلمات عربی روی ویترین مغازهها ظاهر میشوند و سپس پشت سر هم میآیند تا خواندن ویترینها به سفری بین نامهای آشنا تبدیل شود که برخی از آنها مکانهایی را که مهاجران از آن آمدهاند به یاد میآورند: آشپزخانه حلب و غذاهای سوری و بازارهای السلام و داروخانه نادیه و نانوایی یمنی و قصابی پاشا و مرکز بقاع. و از خیابی به خیابان دیگر، جزئیات زندگیای گسترده میشود که میتوان آن را به عربی اداره کرد.
ادامه مطلب را اینجا بخوانید
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 مصطفی برغوثی، سیاستمدار فلسطینی:
ترامپ و جمهوریخواهان در انتخابات آمریکا شکست خوردند؛ به دلیل اتحادشان با نتانیاهو و جنگ نسلکشی که او در حال اجرای آن است، و به دلیل تجاوزات و جنگ ویرانگری که با ایران در خلیج فارس به راه انداختند. و فلسطین در تمامی انتخاباتها به عنوان مسئله (و آرمان) تمام بشریت حضور داشت.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 منی حوا، روزنامه نگار قطری:
ترامپ به دنبال توهم تغییر رژیم در تهران است، اما تغییر از قلب تگزاس به سراغش میآید؛ قلعه جمهوریخواهان که سه دهه است پابرجاست، این بار فرماندار و سناتور دموکرات را انتخاب میکند و حزب او اکثریت مجلس نمایندگان را از دست میدهد.. جنگ بازنده با ایران، صورتحساب کامل خود را به صندوقهای رای آمریکا کشاند.. نابغه معاملهها جنگ را صادر کرد، اما شکست را وارد کرد.
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 امینه بن دحمان، روزنامه نگار الجزائری:
با وجود همه کارزارها و اتهامات، عبدالرحمن السید در انتخابات مجلس سنای آمریکا پیروز شد تا اولین مسلمانی باشد که به کرسی آن دست مییابد.
ترامپ خودش رهبری کارزارها علیه او را بر عهده داشت و او را به عضویت در جماعت اخوانالمسلمین متهم کرد، در حالی که نهادهای مرتبط با آیپک (AIPAC) مبالغ هنگفتی را صرف کارزارهای تبلیغاتی دیوانهوار برای ساقط کردن او کردند، اما او در نهایت کرسی را به نفع خود قطعی کرد.
🔸دور از بزرگنمایی و کوچکنمایی، السید یک شهروند آمریکایی مسلمان است که دینش گرایشهای سیاسی و حزبی او را تعیین نمیکند؛ چرا که او از مسائل لیبرالی مانند حقوق همجنسگرایان حمایت میکند که با اعتقاد مذهبیاش در تضاد است. او با هوشمندی سیاسی توانست اتهامات وارده به خود را به تبلیغات انتخاباتی موفقی تبدیل کند که اعتماد و آرای رأیدهندگان را برایش به ارمغان آورد.
پیروزی السید، که پیش از آن پیروزی زهران ممدانی در سمت شهردار نیویورک رخ داده بود، به لطف خود ترامپ است، به دلیل سیاستهایی که مستقیماً بر شهروند آمریکایی تأثیر گذاشت، و شعار «اول آمریکا» را بدون اجرای عملی آن سر داد، چیزی که باعث شد رأیدهنده آمریکایی به سمت کسی جلب شود که منافع او را پیش از منافع اسرائیل قرار میدهد!
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 مقایسه هزینه اجاره مسکن در ۲۰ شهر عربی؛ از دبی تا صنعا
این اینفوگرافیک، میانگین هزینه ماهانه اجاره یک آپارتمان یکخوابه در مرکز ۲۰ شهر عربی را بر اساس دادههای «Numbeo» (نوامبر ۲۰۲۶) نشان میدهد. اعداد و ارقامی که شکاف عمیق اقتصادی و تفاوت سطح رفاه در منطقه را آشکار میکند.
🔝 گرانترین شهرها (منطقه خلیج فارس)
🔸 دبی (امارات): ۲,۵۰۰ دلار
🔸 دوحه (قطر): ۲,۱۰۰ دلار
🔸 ابوظبی (امارات): ۱,۹۷۵ دلار
🔸 ریاض (عربستان): ۱,۱۶۰ دلار
🔸 منامه (بحرین): ۱,۰۲۳ دلار
شهرهای میانی
🔹 رامالله (فلسطین): ۱,۰۵۰ دلار
🔹 بیروت (لبنان): ۹۷۰ دلار
🔹 کویت: ۹۲۰ دلار
🔹 جده (عربستان): ۸۰۸ دلار
🔹 مسقط (عمان): ۷۲۰ دلار
🔹 دارالبیضا (مراکش): ۶۴۰ دلار
🔹 بغداد (عراق): ۵۳۵ دلار
🔹 دمشق (سوریه): ۵۲۳ دلار
🔹 امان (اردن): ۵۱۵ دلار
🔹 تونس: ۴۳۰ دلار
📉 ارزانترین شهرها
🔻 طرابلس (لیبی): ۳۵۶ دلار
🔻 قاهره (مصر): ۲۰۸ دلار
🔻 الجزیره (الجزایر): ۱۶۳ دلار
🔻 اسکندریه (مصر): ۱۲۹ دلار
🔻 صنعا (یمن): ۹۸ دلار
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba
💠 از الطیبه تا بیتلحم؛ مسیحیان فلسطین میان آتش شهرکسازی و مهاجرت
الطیبه ویژگیای را در خود جمع کرده که هیچ روستای دیگری در کرانه باختری ندارد؛ تنها روستایی است که همه ساکنانش مسیحیاند و کلیساهایی در مرکز آن قرار دارند که برخی از آنها به قرنها پیش بازمیگردند. با این حال، سه سال گذشته برای این روستا با حملههای پیاپی شهرکنشینان همراه بوده است؛ حملههایی که زمین، خودروها و کلیساها را هدف گرفته و خانوادههایی را به مهاجرت واداشته است. این گزارش، آنچه را در الطیبه میگذرد بهعنوان تصویری فشرده از وضعیت مسیحیان فلسطینی، از بیتلحم و بیت ساحور تا غزه، دنبال میکند؛ جایی که شمار و حضور آنان همزمان در حال کاهش است و پرسشی که اهالی روستا را نگران کرده این است: از این حضور چه باقی میماند؟
ادامه مطلب را اینجا بخوانید
⬅️ شعوبا، پایگاهی برای آشنایی با جامعه و فرهنگ ملل مسلمان
@shouba